“25” Əsrin dördə birin vermişik yelə, “Əlli aşırmağa” bu qədər də var… “Bu da bir ömürdü yaşadıq belə”, Faili-muxtarıq, ya qədər də var!?
Başımı qaldırdım, dörd bir tərəf dağ, Yaşıl da, qara da, qırmızı da “ağ”, Ümid boğçam hazır, yetişibdi çağ, Od olan sevinci, su kədər də var…
Ustac, Məmməd Araz yolun sağında, Bəhrəsi kal qaldı ömür bağında, Qarası isıqlı, nur var ağında, Ağusu bal dadan “çor-zəhər” də var…. 01.12.2000. Şahbuz – Biçənək (Batabat) yolu.
“50” “Aşırdn əllini”, Ustac nəmxuda, Bu minval sonunda yüzə də varar… Düzü də düz getdin, əyrini də düz… Bu minval sonunda yüzə də varar…
Nəsimi, Xətai yolunda işıq, Yollar çox dolanbac, həm də bulaşıq, İşin çox, kələf də bir az dolaşıq, Bu minval sonunda yüzə də varar…
Zaur, çıxdığın yol heç nə vəd etməz, Bu yolda yolçular kamına yetməz, Hər gün doğan arzu tükənməz, bitməz, Bu minval sonunda yüzə də varar… 11.01.2025. Bakı.
“50” “Aşırdn əllini”, Ustac nəmxuda, Bu minval sonunda yüzə də varar… Düzü də düz getdin, əyrini də düz… Bu minval sonunda yüzə də varar…
Nəsimi, Xətai yolunda işıq, Yollar çox dolanbac, həm də bulaşıq, İşin çox, kələf də bir az dolaşıq, Bu minval sonunda yüzə də varar…
Zaur, çıxdığın yol heç nə vəd etməz, Bu yolda yolçular kamına yetməz, Hər gün doğan arzu tükənməz, bitməz, Bu minval sonunda yüzə də varar… 11.01.2025. Bakı.
BU AXŞAM… Bu axşam yenə də gəlmədin, gülüm… Gözləyə-gözləyə qaldıq masada; Bir ağ kağız idi, bir sarı qələm, Pəncərə önündə üşüyən çayın, Bir də öləziyən şamdı kasada…. Sarı yarpaqlar da elədi xiffət, Hər səni görəndə gülən, sevinən… Pəncərə şüşəsi ağladı xəlvət… Çiyninə saldığın şalın üşüdü, Halsız uzanıbdı, müstər masamda…. * * * Bu axşam yenə də gəlmədin, gülüm… Ocaqda üşüyən odun ağladı, Yataqda büzüşən yorğan ağladı, Tək mənim vecimə omadı heç nə… Dildə tez-tez dedim; gəlmir, gəlməsin… İçin-için yandım bir mehə təşnə… Yerin dəyişdiyin külqabı qəmgin, Bir qəfil toxunuş gələr işinə, Mütəkkə qolunu gəzir bu axşam, Rəqqas bircə təkan istər masamda…. 29.09.2022. Bakı.
ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
YAQUB SƏMƏDLİ Səmədov Yaqub Abbasqulu oğlu (Yaqub Səmədli) 1963-cü ildə Ağdam rayonunun Mərzili kəndində anadan olub. Hal-hazırda ADPU-nun Ağcabədi filyalında tarix fənni üzrə müəllim işləyir. Tarix üzrə fəlsəfə doktorudu. Ədəbiyyatı, şeir yazmağı sevir. Müntəzəm olaraq şeirləri mətbuat orqanlarında çap olur. 2024-cü ildə KİV tərəfindən “Zəfər” medalı ilə təltif edilib. İki kitab müəllifidir. Bir neçə fəxri fərmanla təltif olunub.
“İncəsənət Körpüsü” qrant layihəsi çərçivəsində açılış mərasimi baş tutub
Layihə çərçivəsində 13–15 yaşlı şagirdlər üçün gitara kurslarının təşkili nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə 32 şagird gitara dərslərinə cəlb olunacaq, təlimlər vasitəsilə onların musiqi bacarıqları ilə yanaşı diqqət və fokuslanma, özünəinam, özünüifadə, zaman idarəetmə, əməkdaşlıq və komanda işi kimi həyati bacarıqlarından ən azı 3-nün inkişafına yönəlmiş praktiki fəaliyyətlər həyata keçiriləcək.
Xatırladırıq ki, “İncəsənət Körpüsü” qrant layihəsi Dürdane Əsgərova Talıb qızı tərəfindən 150 nömrəli tam orta məktəbdə, tərəfdaş kimi Azərbaycan İncəsənət Məktəbi ilə birgə həyata keçirilir.
Layihənin məqsədi gitara kursları vasitəsilə şagirdlərdə həyati bacarıqları inkişaf etdirərək onların təhsil mühitinə adaptasiya olmasına dəstək olmaqdır.
Lipogram ədəbiyyatda istifadə olunan xüsusi yazı üsuludur. Bu üsulda müəllif mətni elə yazır ki, əvvəlcədən seçilmiş bir hərf bütün mətn boyunca işlədilmir. Buna baxmayaraq, mətn oxunaqlı qalır və mənasını itirmir. Məhz bu gizli qayda lipogramı maraqlı və çətin edən əsas cəhət hesab olunur.
Termin etimoloji baxımdan yunan dilinə gedib çıxır. “Leípein” buraxmaq, kənarda saxlamaq, “grámma” isə hərf mənasını verir. Bu baxımdan lipogram hərfin qəsdən çıxarıldığı yazı forması kimi izah olunur. Burada əsas məqsəd təkcə müəyyən bir hərfi işlətməmək deyil, həmin məhdudiyyət daxilində dili canlı, ifadəli və təsirli saxlaya bilməkdir. Bu cür mətnlər müəllifin dil üzərində nə dərəcədə ustalıqla işlədiyini nümayiş etdirir.
Lipogram haqqında danışarkən dünya ədəbiyyatında ilk yada düşən əsər fransız yazıçısı Jorj Perekinin “La Disparition” romanıdır. Əsər fransız dilində ən çox işlənən hərflərdən biri olan “e” hərfi olmadan yazılmışdır. Romanın əhəmiyyəti yalnız texniki xüsusiyyətləri ilə məhdudlaşmır; əsər eyni zamanda mövzu və rəmzi məna baxımından da diqqətəlayiqdir. Mətndə itki, yoxluq və boşluq anlayışları hərfin yoxluğu ilə simvolik şəkildə əlaqələndirilir.
Lipogramın izlərinə digər ədəbi mühitlərdə də rast gəlinir. Antik Yunanıstanda bəzi şairlərin müəyyən hərflərsiz şeirlər yazdığı məlumdur. Müasir dövrdə isə eksperimental ədəbiyyatla məşğul olan müəlliflər lipogramdan dilin sərhədlərini yoxlamaq və oxucunun diqqətini forma ilə məzmun arasındakı əlaqəyə yönəltmək məqsədilə istifadə edirlər.
Düzənliyin tən ortasında, yayın istisində, tut kölgəsində, körpəsini bağrına basan gənc can – mənim Vətənim.
Pambıq sahəsinin güllərin öpüb, hər şırıma can tərini töküb, pambığının gülməyin görüb, gözlərinə yaş alan dehqan – mənim Vətənim.
Yayın çilləsində daş qazanda, qovurma kimi qovrulub, küləkdə sovrulub, küləyə də şaftalı uzadan bağban – mənim Vətənim,
Qışda, şaxtalı gecələrdə oyaq, canavarları yaxın buraxmadan, quzusunu qoynuna alıb, nəğməsi dərəni tutan çoban – mənim Vətənim.
Babasının kəmərin ədalət bayrağı edib, “halal, halal, halal!” deyə, rəqibin kürəyin yerə vuran oğlan – mənim Vətənim…
Millətim, yurdum — qeyrətim deyib, sülh daim, pak niyyətim deyib, Teymur atını minib, sinəsin oxa tutan, yalın sinəli sultan — mənim Vətənim!
Qadını sev, qadına yalvar, Min bir gecə nağıllarını danış, Alpamışlar doğub verər. Qadını sev, kandarını öp, saray tikmə, könlünü soruş, bəla gəlsə, sinə gərər.. Qadını sev, “ölərəm” de, eşqi yaradan Pərvərdigardan, sənə ömrü o diləyər.
EY ÜRƏK
Ürək, sənə nə eləyim, Nə eləsəm ağrımazsan? Əldə tutum, gülə büküm, Nə eləsəm ağlamazsan?
Dilin varsa, söylə axır, Uçaqmı biz asimana? Adamı yox, azarı yox, Qədəm qoyaq hansı yana? Nə eləsəm ağlamazsan?
Guya şehtək atdılar da, İzn alıb saçdılar da. Bir kasıbın bazarında Heç sövdəsiz satdılar da, Ürək, sənə nə eləyim, Nə eləsəm ağlamazsan?
Saçı yaran qırx çiçəksən, Eşq əhlinə sən dirəksən. Susuzlara sevgin bulaq, Ovucda tut, can çıxacaq, Nə eləsəm ağlamazsan?
Üzüm dözüb şərab oldu, Dağ dözümü turab oldu. Sən ağrısan, sən ağlasan, Adəm oğlu xarab oldu. Xarab oldu, xarab oldu, Ürək, sənə nə eləyim. Nə eləsəm ağrımazsan?
ÖMÜR BIRCƏ GÜNDÜR…
Uçur göy qurşağın yellənçək ilə, Dön, dolan, rəqs elə kəpənək ilə, Yaşa canı fəda eləmək ilə, Ömür bircə gündür, o gün – bugündür. Sabahı bağlanmaq sənlik deyildir, Keçənə ağlamaq sənlik deyildir. Cəzanı saxlamaq sənlik deyildir, Ömür bircə gündür, o gün – bugündür. Ətəyindən yellər keçdimi, bəsdir, Yaşamaq önündə hər şey əbəsdir. Başın salamatsa, dağlar da pəsdir, Ömür bircə gündür, o gün – bu gündür. Ata-anan getdi, sən də dönməzsən, Bu aləm dibinə sən də enməzsən. Nəvai deməzi, sən də deməzsən, Ömür bircə gündür, o gün – bu gündür. Nuhtək ömür sürmək istəsən də – bu, Zamanın atına çap, desən də – bu. Yaxşı ad alsan da, itirsən də – bu, Ömür bircə gündür, o gün – bu gündür. Ey Fərid, anların şükrüylə yaşa, Bu dünya bayramdır, eylə tamaşa. Aşiq adın qalar, əsrlər aşa, Ömür bircə gündür, o gün – bu gündür.
SƏBƏB
Dünyada heç bir şey səbəbsiz olmur, Səndən də səbəbsiz qalmayıb, könlüm. Yolların axırı bitən sayağı, Tükəndi mənim də çay kimi sevgim.
Səbəbsiz səbəblər baş verməz axı, Səbəbsiz deyildir ayrılıq, hicran. Bir damcı yaş gəlməz, gözlərinə nəm, Günün bitməyibsə, üzülməzdi can.
Şərəflər, alqışlar, adlar, mükafat – Kimlərsə səninçün olubdur fəda. Hər əməl səbəbi özünsən, özün, Bu gün kim olursan – şahsanmı, gəda?!
Başın göylərə yetsə, səbəbkarı var, Özəyin, damarın, beşiyin, kökün. Yerin altında ol, ya asimanda, Demək, işin səbəb niyyətin üçün.
Bəs onda, səbəbin səbəbin axtar, Düşün, ara, tap, elə təfəkkür. Səbəb tap, səbəbkar hüzuruna qaç, Et təzim, ehtiram, ibadət, şükür.
Fəridə ƏFRUZ, Özbəkistan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi, Özbəkistan Yazarlar Birliyi sədrinin müavini. Azərbaycan dilinə uyğunlaşdıran: Şahməmməd Dağlaroğlu.
Məşhur Özbək yazıçısı ilk dəfədir Azərbaycanda çap olunur
Məşhur Özbək yazıçısı Züleyxa Maşərifovanın kriminal-dedektiv janrda qələmə aldığı “İntiqam hissi” romanı Azərbaycanda “İmza nəşrlər evi” nəşriyyat-poliqrafiya müəssisəsi tərəfindən nəşr olunub. Bu, yazıçının Azərbaycanda nəşr olunan ilk kitabıdır. 384 səhifəlik kitab nəfis tərtibatla çapdan çıxıb. Züleyxa Maşərifova 1956-cı ildə Özbəkistanın Xarəzm vilayəti, Xəzərasp rayonunda anadan olub. 1975 – 1980-ci illərdə Daşkənd Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində təhsil alıb. Uzun illər vəkil və hakim kimi çalışıb. Özbəkistanda “Damğa”, “And”, “Qisas qoxusu”, “Dəhşətli evlilik”, “Dəli qadın söhbəti”, “Hər şeyin səbəbkarı anam”, “Etiraf edilən günah”, “Xəta”, “Maska”, Türkiyədə “Kabul edilen suç” adlı detektiv kitabları çap edilib. Kriminal-dedektiv romanı Azərbaycan dilinə tərcüməçi Rəhmət Babacan tərcümə edib. Kitab yazıçı Əli bəy Azərinin redaktorluğu ilə hazırlanıb.
Cəlilabadda kitab təqdimatı 11.01.2026 – “Həməşəra” müstəqil, elmi, tarixi, mədəni və ictimai rüblük mətbu orqanının təşkilatçılığı ilə Cəlilabad şəhər Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemində (MKS) Cəlilabad ədəbi mühitinin xanım nümayəndəsi, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, şair Zeynəb xanım Alıhüseynqızının “Ana sevgisi” və “Şəhidlər” adlı yeni nəşr edilmiş iki şeirlər kitabının təqdimat mərasimi keçirildi. Vətən və dövlətçilik yolunda canını qurban vermiş əziz şəhidlərimizin xatirəsinə hörmət əlaməti olaraq bir dəqiqəlik sükutla başlayan tədbir rayonun tanınmış ziyalı simaları, Cəlilabad ədəbi mühitinin parlaq nümayəndələri və digər ictimaiyyət nümayəndələrinin iştirakı ilə yüksək səviyyədə keçirildi. Tədbiri öz nitqi ilə açan fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, “Həməşəra” mətbu orqanının təsisçisi və baş redaktoru, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, yazıçı-publisist İlqar İsmayılzadə ilk öncə Lənkəran-Astara Regional Mədəniyyət İdarəsinin Cəlilabad rayonu üzrə nümayəndəsi Fuad Əzizov və eləcə də Cəlilabad MKS-nin direktoru Qənimət xanım İsrafilovaya yaratdıqları şəraitə və ədəbi tədbirlərə verdikləri səmimi və təmənnasız dəstəyə görə təşəkkürünü bildirdi. O, Zeynəb xanım Alıhüseynqızının həyat yolu və yaradıcılığından söz açaraq, onun yenicə nəşr edilmiş son iki kitabı barədə tədbir iştirakçılarına əhatəli məlumat təqdim etdi. İ.İsmayılzadə çıxışının davamında ədəbi mühitin formalaşması və inkişafı üçün hər kəsin öz bacarığı çərçivəsində əlindən gələni əsirgəməməsinə təkid edərək, xüsusilə də bununla bağlı müəyyən təklif və tənqidlərini səsləndirdi… Ardınca tədbirdə iştirak edən rayon ziyalıları və tanınmış simalarından: “Əmək zərbəçisi” və “Əmək veteranı” Hacı Paşa Rüstəmov, tanınmış pedaqoq Dadaş Bayramov və tanınmış bədii qiraətçi və pedaqoq Adıgözəl Nuriyev, polis polkovnik leytenant Əflatun Məmmədov, Cəlilabad rayon Əliabad kənd ümumtəhsil məktəbinin müəllimləri Ülvi Şahverdiyev və Şahmar Hümbətov, həmçinin, Cəlilabad ədəbi mühitinin tanınmış nümayəndələrindən: Cəlilabad Rayon Ağsaqqallar Şurasının idarə heyətinin üzvü, veteran pedaqoq, ədəbiyyatşünas, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, ziyalı şair Zülfi Vellidağ, AYB və AJB-nin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, yazıçı, şair-publisist Əfrahim Abbas, Cəlilabad rayon Göytəpə şəhər şəhid Vasif Hüseynov adına 2 N-li ümumtəhsil tam orta məktəbinin direktoru, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları və “Ziyadar” Mükafatı laureatı, ədəbiyyatçı, filoloq, ədəbi təhlilçi və tənqidçi, şair Şəhla Rəvan, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, bədii qiraətçi, şair Mikayıl İnçəçaylı, “Həməşəra” Fəxri Diplomu və “Qızıl Qələm” Media Mükafatı laureatı, şair Gülşən Şahmuradlı, Cəlilabad MKS-nin əməkdaşı, bədii qiraətçi, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, şair Müşahidə Nərimanova, I Qarabağ Savaşının iştirakçısı, qazi, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, yazıçı-şair Qurban Əhməd, hərbi pedaqoq və şair mayor Elşən Türksoy, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, şair Azər Mirzə, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları və “Ziyadar” Mükafatı laureatı, şair Sevinc Şirvanlı, Cəlilabad rayon Göytəpə şəhər şəhid Vasif Hüseynov adına 2 N-li ümumtəhsil tam orta məktəbinin müəllimi, ədəbiyyatşünas, filoloq, ədəbi təhlilçi və tənqidçi, şair Aydan Ələkbərli və “Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi İctimai Birliyi”nin üzvü və Cəlilabad rayonu üzrə rəsmi təmsilçisi, “Həməşəra” Ədəbi Məclisinin yaradıcısı və rəhbəri, “Zərif kölgələr” ədəbi saytının idarə heyətinin üzvü, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları və “Ziyadar” Mükafatı laureatı, AYB və AJB-nin üzvü, şair-publisist Arzu Əyyarqızı öz çıxışlarında Zeynəb Alıhüseynqızının poeziyasından söz açaraq onun poeziya aləmindəki dəsti-xətti və xüsusi istedadından, həyatda malik olduğu əxlaqi və insani keyfiyyətlərindən söz açaraq yenicə nəşr edilmiş şeir kitabları münasibəti ilə onu təbrik edib, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzuladılar. Ədəbi tədbir iştirakçılarına müəllifin yeni nəşr edilmiş kitabları hədiyyə edildi və tədbir xatirə şəkillərinin çəkilməsi ilə yekunlaşdı. Qeyd etmək lazımdır ki, bu gözəl tədbir Cəlilabad şəhər Heydər Əliyev Seyrəngahında çay süfrəsi arxasında davam etdi və iştirakçılar müxtəlif ədəbi və ictimai-mədəni mövzularla bağlı fikir mübadiləsi apardılar. Bundan sonra isə rayonun Üçtəpə kəndinə doğru hərəkət edərək Cəlilabad ədəbi mühitinin dəyərli nümayəndəsi, şəhid qardaşı, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, yazıçı-şair Sakit Üçtəpəliyə baş çəkib, əziz qızının vəfatı ilə bağlı ona və yaxınlarına başsağlığı verdilər və üzləşdiyi itkidə ona mənəvi dəstək oldular…
