Заур Устадж — современный азербайджанский поэт, писатель и публицист, известный своими литературными произведениями, в которых он соединяет традиции классической поэзии и современные взгляды на жизнь. Его творчество охватывает разные жанры: стихи, рассказы, эссе и публицистические статьи.
Основная тематика произведений З. Устаджа — любовь к Родине, национальные ценности, духовное наследие, философские размышления о судьбе человека. В его стихах чувствуется искренность, эмоциональность и глубокий патриотизм.
Он также известен как «книжный человек» («kitab adam»), поскольку большую часть своей жизни посвятил литературе и популяризации книги. Творчество Заура Устаджа ценится не только в Азербайджане, но и за его пределами, так как в нем отражается универсальное стремление человека к добру, справедливости и истине.
Заур Устадж — современный азербайджанский поэт, писатель и публицист. Он является автором множества стихотворений, эссе, публицистических и художественных произведений. В своих трудах Заур Устадж уделяет большое внимание вопросам духовности, патриотизма, национальных ценностей, а также человеческих взаимоотношений.
Творчество писателя отличается глубоким философским содержанием и ярким эмоциональным стилем. В его произведениях можно встретить темы любви, верности, памяти предков и судьбы Родины. Многие литературные критики называют его «книгочеловеком» («Kitab adam»), подчёркивая особую привязанность автора к книге и письменному слову.
Заур Устадж также является активным участником культурной жизни, публикуется в журналах и сборниках, принимает участие в литературных проектах и конкурсах. Его творчество уже получило признание как в Азербайджане, так и за его пределами.
ANAM Adına palaz dedi, Dünyayı ayağımızın altına koydu… Adına gəbə dedi, Dünyayı gözümüzün önüne astı… Dünyamız gəbə olarak kaldı, Anlayana kadar naxışlarda… Ata sözünü kendi dilinde bize ulaştırdı Anam… Kimi anladı, kimi yüz yıl sonra anlayacak… Her iki durumda da fayda var Anamın sözünde, Gizli tarihim yatıyor; Anamın her ilməsində, Her naxışında, Her palazında, Her gəbəsində… Ata sözünü ilmələrə dokuyup, Küçüklere doldurdu Anam… Evlatlara hediye olsun diye… İlmə-ilmə, fərş-fərş, xalılarda Gözümüzün önüne serdiği dünyanın İpliği, yünü olduğunu anlattı Anam… Kimi anladı, kimi yüz yıl sonra anlayacak… Her iki durumda da fayda var Anamın sözünde, Gizli tarihim yatıyor; Anamın her ilməsində, Her naxışında, Her palazında, Her gəbəsində… Göğü göğe taşıdı, Toprağı bohçalara sardı… İpin ucunu bileğimize bağladı, Kelefi kaybetmeyelim diye… Bir nişanı bin defa işledi, Kulağımızda küpe olsun diye… Dünyayı çeşni-çeşni tanıttı bizlere Anam… Sembol-sembol, damga-damga Anamın arğacından geçti dünya… Babamın tokasından Anamın çeşnisine geçti dünya… Dünya her zaman gəbədir, yeni dünyaya!!!
Вышла в свет новая книга под названием «Поэтический мир Заура Устаджа»
Вышла в свет новая книга под названием «Поэтический мир Заура Устаджа», посвященная творчеству известного поэта и главного редактора журнала «Язярлар».
Автором очередной книги, изданной в серии «Заур Устадж 50», стал Вагиф Исагоглу — один из первых профессиональных военных журналистов в Азербайджане, президентский пенсионер, поэт-публицист.
В предисловии к книге сам автор сообщает следующее: «Представляю эту монографию к 50-летию Заура Устаджа — писателя, поэта, переводчика, публициста, ценного интеллектуала, любимого читателями как один из видных представителей современной азербайджанской литературы, пленяющий сердца своими стихами».
Книга, представляющая собой системный и широкий анализ всех произведений Заура Устаджа, начиная с первых написанных им образцов и заканчивая недавно опубликованными, рассчитана на широкую аудиторию — филологов, журналистов, преподавателей высших и средних учебных заведений, студентов, докторантов, независимых исследователей, а также всех интересующихся азербайджанской литературой и культурой.
Редактор книги — Турал Джафарли, дизайнер — Сабина Гусейнзаде, издатель — Сабухи Асланд. Художник обложки — Рахила Гаралова.
В своих монографических анализах Вагиф Исагоглу ссылается на авторитетные источники и известных азербайджанских филологов, издателей и литературоведов, таких как Гурбан Байрамов, Вагиф Юсифли, Али Рза Халафли, Ульвия Гусейнли.
Я по земле Родины прошел. Каждую пядь земли родной я обошел, На каждой горе и на склоне след оставляя. На вершины гор, где никто не прошел, С надеждой я гляжу, о них мечтая.
Я горы и равнины обошел не уставая, Посетил я дальние поля и дальние сады. Не жил эпоху, время порицая, У всех источников мои следы.
Я земли эти шаг за шагом обошел, В гостях у камня побывал простого. С каждой травой, цветочком рядом шел, И в душу, как в хранилище, собрал я слово! Автор: ЗАУР УСТАДЖ Перевод: Теране МЕММЕД
ANAM Adına palaz deyib, Atdı ayağımızın altına dünyanı… Adına gəbə deyib, Asdı gözümüzün qabağına dünyanı… Dünyamız gəbə qaldı, Biz anlayana qədər naxışlarda… Ata sözünü öz dilində çatdırdı bizə Anam… Kimə çatdı, kimə hələ yüz ildən sonra çatacaq… Hər iki halda fayda var Anamın sözündə, Sirli tarixim yatır; Anamın hər ilməsində, Hər naxışında, Hər palazında, Hər gəbəsində… Ata sözünü cejimlərə toxuyub, Xurcunlara doldurdu Anam… Övladlara sovqat olsun deyə… İlmə-ilmə, fərş-fərş, xalı-xalı Gözümüzün önünə sərdiyi dünyanın İpliyi, yunu olduğunu anlatdı Anam… Kimi anladı, kimi yüz ildən sonra anlayacaq… Hər iki halda fayda var Anamın sözündə, Sirli tarixim yatır; Anamın hər ilməsində, Hər naxışında, Hər palazında, Hər gəbəsində… Ərşi ərişlərə köçürdü, Zəmini bükdü dükcələrə… İpin ucunu biləyimizə bağladı, Kələfin ucunu itirməyək deyə… Bir nişanı min dəfə kirkidlədi, Qulağımızda sırğa olsun deyə…. Dünyanı çeşni-çeşni tanıtdı bizə Anam… Simgə-simgə, damğa-damğa Anamın arğacından keçdi dünya… Atamın toqqasından Anamın çeşnisinə köçdü dünya… Dünya hər zaman gəbədir yeni dünyaya!!!
Национальная Библиотека продолжает кампанию по сбору книг в фонд библиотек районов, освобожденных от оккупации
22 апреля к кампании по сбору книг, организованной Министерством Культуры совместно с Национальной Библиотекой, присоединился также Заур Устадж. Масштабная кампания по сбору книг была организована для восстановления книжных фондов библиотек, действовавших до начала 90-х гг. на ранее оккупированных азербайджанских территориях. В настоящее время эти территории освобождены от армянской оккупации в результате 44-дневной победоносной войны под руководством Президента Азербайджанской Республики, Верховного Главнокомандующего Ильхама Алиева.
Заур Устадж отметил, что «Кампания по сбору книг для фонда библиотек на оккупированных территориях», организованная Министерством Культуры и Национальной Библиотекой, является важным шагом на пути к восстановлению разрушенных библиотек. Писатель подарил фонду библиотек на освобожденных от оккупации районов 440 экземпляров 4 (четырех) своих книг.
ÇİÇƏKLƏR, DAĞLAR … və XUDAYAR DASTANI (Zaur Ustac sözünün sehrində) Şairlər çiçəklərə, güllərə sevgi dolu şeirlər həsr edərlər. Əsrlər boyu bənövşə, lalə, qərənfil, qızılgül poeziyamızın əbədi obrazlarına çevriliblər. Qurbaninin «Bənövşə»si yüzlərlə bənövşələrin şeirimizdə ətirli sərgisinə dönüb, «Heç yerdə görmədim düz bənövşəni» deyib ustad. Xətai qızılgülü candan əziz tutduğu sevgilisinə bənzədib: «Qızılgül, bağü-bustanım, nə dersən, Fəda olsun sənə canım, nə dersən?». Xan qızı Natəvan qərənfili çiçəklərin ən gözəlinə bənzədib, qərənfillər 20 Yanvar faciəsi günləri bütün Azərbaycanı matəm çiçəkləri kimi bəzədilər: «Qərənfil, şəhid qanı, Ağla, qərənfil, ağla». Lalə isə çöllərimizinn, düzlərimizin qırmızı xalısı kimi hamımıza gözəllik bəxş edirlər, Rəşidin mahnısında yaşayır o lalələr. Şair Zaur Ustac da çiçək sevgilərini şeirlərində dönə-dönə vəsf edir. Onun poeziyasında güllərin, çiçəklərin ayrıca bir hüsnü, lətafəti var- bu güllər, çiçəklər insan qəlbinin təbiətlə vəhdətini əks etdirir. İnsan niyə gül-çiçək aşiqidir, niyə bənövşə ilə həmdərddilər, niyə laləyə – onun gözəlliyinə baş əyirlər, niyə qızılgülləri sevgililin gözəlliyi ilə bir tuturlar? Bu milli-mənəvi dəyərlərimizin bir kriteriyası deyilmi? Poeziyamızda insan-təbiət paraleli – insanda təbiəti, təbiətdə insanı təcəssüm etdirmək klassik poeziyanın da, müasir şeirimizin də aparıcı bir xəttinə çevrilib və bu missiyanı həyata keçirmək Zaur Ustaca da həvalə olunur. Zaur Ustac «Ağçiçəyim» və «Şehçiçəyim» şeirlərində özünün çiçək sevgisini mütləqləşdirir. Əslində, o, bu çiçəkləri vəsf edirkən, metaforik bir üsula əl atır- əslində, onun vəsf etdiyi çiçəklər gözəlliyin özüdür, təbiətin gözəllikdə təcəssümüdür. Dümağsan, qar sənin yanında qara, Tanrım rüsxət verib, baxmayıb qara, Bu qarlı qış hara, tər çiçək hara, Xoş gördük, günaydın, ay Ağçiçəyim! «Şehçiçəyim» şeirində isə həm təbiətin bu nadir çiçəyinin-bu canlı gözəlliyin tərənnümü ilə qarşılaşırıq, həm də bu çiçəyin bir sevgili timsalına döndüyü ifadə olunür. Tacısan dünyamda tum çiçəklərin, Köksündən bal süzən, tər Şehçiçəyim… Sehrinə düşmüşəm nur ləçəklərin, Əqli başdan alan zər Şehçiçəyim… Cəzbində qalmışam, tamam çar-naçar, Sağımda, solumda çox çiçək açar, Pərvanəyə dönü, dövrəmdə uçar, Sərrafam, seçmişəm, dürr Şehçiçəyim. Bir kərə, bir anlıq olsa da vüsal, Ruhuma rahatlıq verməyir xəyal, Sonu ölümsə də, gəl qoynuna al, Həsrətlə yaşamaq, zor Şehçiçəyim… Çiçəklərə sevgi «İnci, qərənfil» şeirində başqa bir məna kəsb edir. «Ağçiçəyim» və «Şehçiçəyim»də gözəlliyə vurğunluq hissi ön plana keçirsə, «İnci, qərənfil»də məhzunluq, çiçəyin halına acımaq duyğusu ilə qarşılaşırıq. Bu da heç şübhəsiz, 20 Yanvar qərənfillərinin təəssüratından irəli gəlir. Olsan da bu işdə ən son müqəssir, Gəl, məndən incimə, inci qərənfil. Utanc çiçəyisən, utanc çiçəyi, İstəsəın lap məndən inci, qərənfil. Şeirdə inci sözü iki məna daşıyır, həm ən bahalı zinət (inci), həm də incimək sözünün kökü (incimək, küsmək) kimi. Şair niyə qərənfilə «qaxınc çiçəyi» deyir? Bəlkə də bu deyimlə razılaşmamaq olar, amma bu «həya örpəyi»nin şəhid qəbirlərinə düzülməsi onu mütəəsir edir. Nəhayət, çiçəklərə sevgi onun «Matah çiçək» şeirində daha bariz nəzərə çarpır. «Matah» sözü burada sırf müsbət mənada işlənir və bütün çiçəklərə aid olur: Əzəldən ağ çiçək dedim, Cəzbində Şehçiçək dedim, Gözlədim, Balçiçək dedim, Bərzəx ruha dağ, çiçəyim, Ay mənim matah çiçəyim. Zaur Ustacın dağlara həsr etdiyi şeirlər də insan-təbiət vəhdətini əks etdirir. «Dağlar» şeiri «Ruhuna min rəhmət, Dədə Ələsgər» epiqrafI ilə başlayır və hiss olunur ki, bu qoşma ustadın poetik ənənəsini davam etdirmək cəhdindən yaranıb. Zaur Ustac təbiətin – gül-çiçəyin zərifliyindən onun zirvəsinə-dağlara yol alır. Amma bu şeirdə Dədə Ələsgər ruhu dolaşsa da, Zaur Ustac dağlara müasir bədii təfəkkürlə yanaşır. Nədəndi, ürəyim çırpınır yenə, Gördükcə hüsnündə məlalı, dağlar?! Yağı cövlan edir, dağıdır yenə, Qoynunda büsatı, cəlalı, dağlar! Dünya belə qalmaz, dəyişər zaman, Yenə dövran olar, həmənki dövran, Bulaqlar başında məclislər quran, Oğullar ərsəyə gələli, dağlar! «Dağlar» adlı başqa bir şeirdə isə kövrəklik notları qürur hissləri əvəz edir. Artıq işğalda olan dağlar da azad olunub. Və şair Azərbaycan tarixinin zəfər dolu səhifələrini yada salır: Xətai qırmadı könül bağını, Nadir unutmadı hicran dağını, İlhamın silahı əzdi yağını Dəmirdən yumruğun mübarək, dağlar! Təbiətin adicə bir yarpağı da şeirə gələ bilər və Zaur Ustac «Yarpaq və torpaq» şeirində Yarpağın və Torpağın obrazlarını yaratmaqla maraqlı bir şeir ərsəyə gətirmişdir: Bizə can verənin canın almayaq, Bu iki aşiqin yolun burmayaq, Yarpağı torpağa həsrət qoymayaq, Yarpaq elə torpaq, torpaqdır yarpaq. Zaur Ustac bu günün, yaşadığımız gerçəkliklərin şairidir. Biz onun güllərə, çiçəklərə, dağlara həsr elədiyi şeirlərlə söhbətə başladıq.Yəni şairin zəriflik, kövrəklik hisslərinin təbiət gözəllikləri ilə necə qaynaqlandığını nəzərə çarpdırdıq. Amma Zaur Ustac bir-birindən fərqli müxtəlif mövzularda şeirlər yazır. Bu şeirlərin bir qismi vətənpərvərlik, yurdsevərlik motivləri üzərində köklənib. Onun Mübariz İbrahimova, Polad Həşimova, İlqar Mirzəyevə həsr elədiyi şeirlər bu Milli Qəhrəmanlarımıza poeziyanın bir az hüznlü, amma daha çox qürurla söylənilən xitablarıdır. «Can ay ana» şeində şair Polad Həşimovun anasının oğlunun məzarı önündə düşüncələrini təqdim edir. «Can ay Ana, bu baxışda nələr var… Bu baxışda Poladının mərdliyi, Ərənliyi, cəsurluğu, qürur var». Onun İlqar Mirzəyevə həsr elədiyi bir neçə şeiri var və bu şeirlərin hər birində qəhrəmanlığın tərənnümü ilə qarşılaşırıq: Hər şey belə başladı, Gülə-gülə getmişdin. Döndün üzdə təbəssüm, Çöhrənə həkk etmişdin. Tək getmişdin gedəndə, Yüz min olub qayıtdın. Özün getdin yuxuya, Milyonları oyatdın. İkinci Qarabağ müharibəsinin dillərdə dastan olan qəhrəmanlarından biri də Xudayar Yusizadə idi. Ölümündən qabaq Xudayar sözləri Əliağa Vahidin olan bir mahnı oxuyur. İndi bu mahnı-təsnif «Xudayar təsnifi» adlanır. Zaur Ustac Xudayar haqqında sonetlər çələngi düzüb-qoşub. Sonetlər çələngi düzüb-qoşmaq şairdən istedad tələb edir, gərək bu şeir növünün formal tələblərinə əməl edəsən, həm də on beş sonetdə məzmunu, irəli sürdüyün qayəni, məqsədi sonadək eyni ardıcIllıqla davam etdirəsən. Hər sonetin axırıncı misrası sonrakı sonetin ilk misrasına çevrilir və axırda-on beşinci sonetdə yeni bir sonet yaranır. Fikir tamamlanır. On beşinci soneti (italyan soneti formasında) sizə təqdim edirik: Xudayar çağırdı anan adını, Şəfqətlə əyilib öpdü üzündən. Səni məhəbbətlə bağrına basdı, Oğul ətri gəldi kövrək sözündən. Böyüdün həyatda ər oğlu ərtək, İstədin yurddaşın olsun bəxtiyar. Qarabağ uğrunda gedən savaşda, Adını tarixə yazdın, Xudayar. Şəhidlik köynəyi geydin əyinə, Düşməni almadın heç vaxt eyninə, Qartaltək uçduğun zirvəyə döndün. Səsindən qələbəətri ələndi, Zəfər sevincinə torpaq bələndi, Vətəndə əbədi nəğməyə döndün. Bu yazıda Zaur Ustacın bir sıra şeirlərinin adını çəkə bilərik ki, bu şeirlər onun fərdi üslubu barədə müəyyən təsəvvür yaradır. Fikrimizcə, onun təbiətə, onun ayrı-ayrı fəsillərinə və gözəlliklərinə həsr etdiyi şeirlər daha uğurludur. Hiss olunur ki, Zaur Ustac təbiəti yaxşı duyur, təbiətlə insan akrasındakı vəhdəti də şeirlərinə gətirir. Onun Ali Bavş Komandan İlham Əliyevə, üçrəngli bayrağımıza həsr etdiyi şeirlər də poetik baxımdan sanballıdır. «45» şeirlər kitabında toplanan sevgi şeirləri barədə də xoş sözlər söyləməfk olar, belə ki, Zaur Ustac sevgi şeirlərində yaşanılan, duyulan hissləri qələmə alır. Bu şeirlərin birində onun sevgiyə, sevilən qadına, gözəl qadına münasibəti dolğun şəkildə öz ifadəsini tapır: Gözəl sima, heç gözəllik deyildir, İncə bədən, heç incəlik deyildir, Zərif tellər, heç zəriflik deyildir, Gözəl insan, sən daxilən gözəılsən! «Bütöv Azərbaycan» qəzetində (6 may nömrəsində) Zaur Ustacın yeni şeirləri ilə tanış oldum. «Elə ad verin ki, bəxti yar olsun!!!» şeirində üzünü atalara tutub deyir ki, qız uşaqlarınız dünyaya gələındəonlara uğurlu adları əsirgəməyin, «Ya Humay çağırın, ya Sona deyin, Elə ad verin ki, bəxti yar olsun!». Rəşad Məcidə ünvanladığı «Ağ adam» şeirində Ağdam və Ağcabədi adlarının kökünə varır. Vaqif Mustafazadəyə həsr etdiyi və ingilis soneti formasında yazdığı şeiri də Vaqifin sənətkar portretini yaratmaq mənasında uğurludur. Və biz Zaur Ustaca belə gözəl şeirlər yazmaqla yolunu davam etməyi arzulayırıq!
Раскрой свои обьятья, к тебе иду, Земля моя, Ты знаешь ведь о том, что часто в дверь твою стучался, И каждый раз, взяв в руки флаг, к тебе я собирался, Теперь уже настало время, решенье принял я, Теперь бесповоротно иду к тебе, ты жди меня.
Сколько раз я повторял, что жизнь отдам я за тебя, И не важно, что со мной, пусть минует тебя беда, «Хороший командир защитит своё войско всегда», Капитан наш впереди, укрась его путь цветами, Выходи нам навстречу, чтобы мы тебя обняли.
К смерти такой я готов, чтобы саваном стал мой флаг, Я молился, чтоб сбылись мечты, не радовался враг, Мольба моя услышана, любимая, слёз не лей, Мать моя, ты тоже слёзы утри, меня не жалей, Сын землю защищает, пусть ценою жизни своей. Автор: Заур Устадж
