(Qəndab – Aşiq gecələr) O zülmət gecənə şam olum, gülüm, O gül cəmalına aşiq gecələr! “İşıldaquş”ların işığı vecsiz, Əriyən mumlara aşiq gecələr!
Pərvanə sən olan gecəyə mumam, Haqqım var, bir kəlmə şirin söz umam, İstərəm bir gecə qoynunda uyam, Yumulu gözlərə aşiq gecələr…
“Gecənin öz sirri, öz aləmi var”, Əlbəttə, Ustac da bundan xəbərdar, Şəhrizad misalı, sirli, gözəl yar, Sirli gözəllərə aşiq gecələr. 04.05.2026. Bakı.
Sevginin poetik fəlsəfəsi (Zaur Ustacın “Qadan alım” şeiri) Müasir Azərbaycan poeziyasında özünəməxsus dəst-xətti, səmimi lirizmi və milli-mənəvi dəyərlərə bağlılığı ilə seçilən Zaur Ustacın “Qadan alım” şeiri sevginin ən saf, ən fədakar və ən ülvi ifadələrindən biri kimi diqqəti cəlb edir. Bu şeir yalnız məhəbbət etirafı deyil, həm də sevən insanın daxili aləminin poetik görüntüsüdür. Müəllif burada sevginin həm ilahi, həm də insani qatlarını ustalıqla birləşdirərək oxucunu duyğuların dərin qatlarına aparır. Şeirin ilk bəndindən etibarən oxucu sevginin məsafə tanımayan gücü ilə qarşılaşır. “Həsrəti uzaq tut, məni yaxın bil” misrası sevən qəlbin ən böyük istəyini – ayrılığın yox, mənəvi yaxınlığın hökm sürməsini ifadə edir. Burada həsrət yalnız fiziki uzaqlıq deyil, həm də ruhsal ayrılıq kimi təqdim olunur və şair bu ayrılığı rədd edir. “Qadan alım” ifadəsi isə xalq danışıq dilindən gələn, sevgi və nəvazişlə yüklənmiş bir müraciət forması kimi şeirin emosional tonunu müəyyənləşdirir. Şeirin ikinci misralarında dini və simvolik obrazlar diqqəti çəkir. “Gözünü yumanda, Həcərül-Əsvəd, Açanda boynumda hil” misraları sevginin müqəddəslik səviyyəsinə yüksəldiyini göstərir. Burada “Həcərül-Əsvəd” (Kəbədə yerləşən müqəddəs daş) və “hil” (aypara) obrazları vasitəsilə sevgili varlıq ilahiləşdirilir. Bu, klassik Şərq poeziyasının təsiri ilə yanaşı, müəllifin milli-mənəvi kodlara bağlılığını da əks etdirir. İkinci bənddə isə arzu, ümid və qoruma instinkti ön plana çıxır. “Bar tutan qönçəni vurmasın ayaz” misrası sevginin zərifliyini və qorunmağa ehtiyacı olan bir dəyər olduğunu simvolizə edir. Şair burada sevgini bir çiçək kimi təsvir edir – nazik, həssas və eyni zamanda həyatverici. “Qulunun adını dəsmalına yaz” ifadəsi isə xalq ənənələrinə bağlılıqla yanaşı, sevginin yaddaşda və ürəkdə əbədi yaşaması ideyasını ifadə edir. Üçüncü bənd şeirin kulminasiya nöqtəsidir. Burada artıq sevgi tam fədakarlıq mərhələsinə çatır. “Uzağı yaxın et, “Gəl!” desən, gəlləm” misrası sevən insanın bütün maneələri aşmağa hazır olduğunu göstərir. “Ən acı kəlməni nabat, qənd billəm” isə sevginin acını belə şirinə çevirmək gücünü poetik şəkildə ifadə edir. Bu, sevginin transformativ gücünün bariz nümunəsidir. Şeirin son misralarında isə dramatik və təsirli bir məqam yaranır: “Sənintək gözəlin qoynunda ölləm, Ustaca deginən: ‘Öl!’”. Burada ölüm belə qorxulu deyil, əksinə, sevgilinin yanında olmaqla müqəddəsləşir. Bu, klassik eşq fəlsəfəsinin – “eşq uğrunda ölüm belə həyatdır” ideyasının müasir ifadəsidir. Müəllif öz adını (“Ustaca”) şeirə daxil etməklə həm poetik imza atır, həm də əsərə fərdi çalar qatır. “Qadan alım” şeiri dil baxımından da diqqətəlayiqdir. Sadə, axıcı və xalq dilinə yaxın üslub oxucu ilə birbaşa emosional əlaqə yaradır. Şeirdə istifadə olunan obrazlar, metaforalar və simvollar milli düşüncə tərzindən qaynaqlanır və bu da əsərin səmimiliyini artırır. Nəticə olaraq, Zaur Ustacın “Qadan alım” şeiri müasir Azərbaycan poeziyasında sevginin poetik ifadəsinin parlaq nümunələrindən biridir. Bu şeir oxucunu yalnız duyğulandırmır, həm də sevginin mahiyyəti haqqında düşündürür. Burada sevgi sadəcə hiss deyil, inanc, sədaqət və fədakarlıqdır. Şair bu əsərlə bir daha sübut edir ki, həqiqi poeziya qəlbdən gəlir və qəlbə yol tapır.
“Səni elə sevdim ki…” (Qəndabın eyni adlı kitabından bir şeir) Salam olsun, çox dəyərli oxucum! Bu dəfə söhbətimizi tanınmış şair və ədəbiyyatşünas alim Qəndabın “Səni elə sevdim ki…” kitabından seçdiyim eyni adlı şeir üzərindən qurmağa çalışacağam. Azərbaycan poeziyasında sevgi mövzusu həmişə xüsusi yer tutub. Bu mövzu təkcə iki insan arasındakı hisslərin ifadəsi deyil, həm də insan ruhunun saflığını, bağlılığını və mənəvi ucalığını əks etdirən dərin bir fəlsəfi düşüncə kimi təqdim olunur. Tanınmış şair və ədəbiyyatşünas alim Qəndabın “Səni elə sevdim ki…” şeiri də məhz belə poetik nümunələrdəndir. Bu şeir sadə sözlər, lakin dərin mənalar vasitəsilə sevginin ən təmiz, ən saf və ən ülvi formasını oxucuya çatdırır. Şeir ilk misralardan oxucunu duyğular aləminə aparır: “Səni elə sevdim ki, Yanan ciyərlərim Sanki alov dilimi…” Bu misralar sevginin adi bir hiss olmadığını, insanın bütün varlığını bürüyən güclü bir duyğu olduğunu göstərir. Şair sevginin ağrı ilə, yanğı ilə, eyni zamanda bir növ müqəddəs fədakarlıqla müşayiət olunduğunu vurğulayır. Sevən insanın qəlbindəki yanğı burada poetik obrazlarla təqdim edilir. Şeirin diqqət çəkən cəhətlərindən biri sevginin müqayisələrlə təqdim edilməsidir. Qəndab sevgini müxtəlif təbii və insani münasibətlərlə müqayisə edir. Bu müqayisələr sevginin miqyasını daha aydın göstərir. Məsələn: “Arılar çiçəyinə, Çiçəklər ləçəyinə, Körpələr anasına, Analar körpəsinə Sarılıb sevən kimi.” Burada sevgi təbiətin ən təbii harmoniyası ilə eyniləşdirilir. Arının çiçəyə bağlılığı, körpənin anasına olan ehtiyacı və ananın övladına sonsuz məhəbbəti – bunların hamısı insan həyatının ən saf münasibətləridir. Şair bu obrazları seçməklə demək istəyir ki, həqiqi sevgi də məhz bu qədər təmiz və təbii olmalıdır. Şeirin başqa bir hissəsində sevgi artıq daha geniş – kosmik və təbiət miqyasında təqdim olunur: “Günəş şəfəqlərini, Bulud yağışlarını, Gözlər baxışlarını, İlmə naxışlarını Qoruyub sevən kimi.” Bu misralarda sevgi qorumaq, əzizləmək, dəyər vermək kimi təqdim edilir. Yəni şairə görə sevgi təkcə hiss deyil, həm də məsuliyyətdir. Sevdiyini qorumaq, ona dəyər vermək, onu incitməmək bu sevginin əsas xüsusiyyətidir. Şeirin poetik gücünü artıran məqamlardan biri də onun ritmik sadəliyi və səmimiyyətidir. Qəndab mürəkkəb ifadələrdən istifadə etmədən, xalq ruhuna yaxın bir dil ilə oxucuya müraciət edir. Bu sadəlik isə şeirin təsir gücünü daha da artırır. Oxucu sanki şairin qəlbindən gələn sözləri birbaşa eşidir. Şeirin kulminasiya nöqtəsi isə son bənddə özünü göstərir: “Leylilər Qeyisini, Məcnunlar leylisini, Bu könül qeyrisini İnan belə sevmədi.” Burada şair klassik Şərq ədəbiyyatının ən məşhur sevgi simvollarına – Leyli və Məcnun obrazlarına müraciət edir. Bu obrazlar əsrlər boyu sevginin ən ali nümunəsi kimi qəbul olunub. Lakin şair deyir ki, onun sevgisi o məşhur məhəbbət hekayələrindən belə fərqlidir, daha dərindir. Bu fikir şeirin emosional təsirini gücləndirir və müəllifin hisslərinin miqyasını göstərir. Ümumilikdə, “Səni elə sevdim ki…” şeiri sevginin poetik manifesti kimi dəyərləndirilə bilər. Bu əsərdə sevgi yanğıdır, sevgi sədaqətdir, sevgi qorumaqdır, sevgi fədakarlıqdır. Qəndab sevginin yalnız romantik hiss olmadığını, insanın mənəvi dünyasını formalaşdıran böyük bir dəyər olduğunu göstərir. Azərbaycan poeziyasının zəngin ənənələri fonunda bu şeir səmimiyyəti, obrazlı dili və dərin duyğuları ilə seçilir. Oxucu bu misraları oxuyarkən təkcə şairin sevgisini deyil, ümumiyyətlə insan qəlbinin ən saf duyğularını hiss edir. Məhz buna görə də Qəndabın bu şeiri sevginin sadə, lakin uca fəlsəfəsini ifadə edən poetik nümunə kimi yadda qalır və oxucunu düşündürür: həqiqi sevgi yalnız hiss deyil, həm də insan ruhunun ən saf və ən müqəddəs ifadəsidir. Əziz və dəyərli oxucum, sona qədər həmsöhbət olduğunuz üçün təşəkkür edirəm! Hələlik. 08.03.2026. Ağdam.
Azərbaycan Yazıçılar Birliynin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, “Yazarlar” jurnalının baş redaktoru, tanınmış şair-publisist Zaur Ustacın “Gül ətirli kitab” adlı yeni kitabı işıq üzü görüb.
Yazarlar.az xəbər verir ki, “Kitab haqqında kitab” seriyasından növbəti nəşrin redaktoru Günnur Ağayeva, naşiri isə Tuncay Şəhrilidir. Zaur Ustacın “Gül ətirli kitab”ı tanınmış şair-ədəbiyyatşünas alim Qəndab Haqverdinin (Əliyeva) “Ətirli güllər” kitabının təhlilinə həsr olunmuşdur.
Kitab ölkənin əsas kitabxanalarına hədiyyə olunmaqla yanaşı, bir neçə stabil platforma üzərindən elektron kitab formasında da yayımlanır.
