22 İyul – Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü münasibətilə başda cənab Yunus Oguz olmaqla bir qrup yazar Yazarlar Jurnalının Təltif Komissiyasının qərarı ilə təltif olunub:
Yunus Oğuz “Olaylar” ,
Fatimə Abbasquliyeva “Olaylar”,
Zeynəb Mustafazadə “Olaylar”,
Ayətxan Ziyad “Yazarlar”,
Südabə Mətanətli “Yazarlar”,
Günnur Ağayeva “Yazarlar”,
Həcər Atakişiyeva “Yazarlar”,
Əli Bəy Azəri “Xəzan”,
Ramiz İsmayıl “Xəzan”,
Vaqif Osmanov “Ovqat”,
Faiq Balabəyli “Müstəqil.az”,
Nizami Kolanılı “Xəzan”. Nəzərinizə çatdırırıq ki, çox əziz və dəyərli dostumuz Yunus Oğuz bu gün həm də doğum gününü qeyd edir. Cənab Yunus Oğuzu və digər təltif olunan qələm dostlarımızı bu münasibətlə təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun, Dostlar!
ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
Tarixi düşüncəni milli yaddaşa çevirən qələmdar (Yunus Oğuzun doğum gününə) Salam olsun, çox dəyərli oxucum! Bu dəfə söhbətimizin qəhrəmanı tarixdən gələcəyə uzanan sözün və milli kimliyin yazıçısı tarixçi alim Yunus Oğuzdur! Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında tarixi roman janrına yeni nəfəs gətirən, tarixşünaslıqla bədii təfəkkürü eyni müstəvidə birləşdirən yazıçılardan biri olan Yunus Oğuz yalnız romanlar müəllifi deyil, həm də tarixə analitik münasibət bəsləyən, milli kimliyin elmi və bədii əsaslarını araşdıran mütəfəkkir yazardır. Onun əsərlərində tarix keçmiş hadisələrin sadə təsviri deyil, gələcəyin ideoloji istiqamətlərini müəyyənləşdirən mənəvi məktəb kimi təqdim olunur. Bu baxımdan Yunus Oğuzun yaradıcılığı Azərbaycan nəsrində xüsusi bir istiqamət formalaşdırmışdır. O, tarixi faktları bədii təxəyyülün imkanları ilə zənginləşdirsə də, heç vaxt həqiqətdən uzaqlaşmır. Yazıçının əsərlərində hadisələrin arxasında duran siyasi, mədəni və mənəvi səbəblər analitik baxışla açılır. Məhz buna görə onun romanları həm ədəbi, həm də tarixi mənbə kimi maraq doğurur. Olduqca müxtəlif auditoriyalada bütün söhbətlərmdə və əksər yazılarımda dəfələrlə qeyd etmişəm. Yunus Oğuz müasir Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri olmaqla bərabər, öz imzası, dəsti-xəttilə seçilən söz sənətkarlarındandır. Onun ümumi dünya qələmdarları sırasında yeri Təbəri, Mahmud Kaşğarlı, Lev Tolstoy, Yevgeni Tarle, Vasiliy Yan, Məmməd Səid Ordubadi kimi ustad sənətkarların arasındadır. Bu fikir təsadüfi deyil. Çünki Yunus Oğuz tarixi sadəcə nəql etmir; o, tarixi düşünür, araşdırır və onu yeni nəsillərə milli yaddaş kimi təqdim edir. Yunus Oğuzun yaradıcılığına nəzər saldıqda aydın görünür ki, onun üçün tarix yalnız keçmiş deyil. Tarix insanın özünü tanımasının başlanğıcıdır. Yazıçının qəhrəmanları da məhz milli kimlik uğrunda mübarizə aparan şəxsiyyətlərdir. Tarixi romanlarında müəllif hadisələri dövrün siyasi panoramı ilə yanaşı, milli-mənəvi dəyərlər prizmasından təqdim edir. Bu xüsusiyyət onu klassik salnaməçilikdən fərqləndirir. Onu bir yazar kimi sələflərindən və xələflərindən fərqləndirən başlıca xüsusiyyət istər tarixi, istərsə də şahidi olduğumuz hadisələrə yalnız quru bədii salnaməçi mövqeyindən yanaşmamasıdır. Onun bütün qələmə aldığı mətn nümunələrində mövzuya analitik yanaşma mövqeyi qabarıq şəkildə ortaya çıxaraq keçmişi təsdiq, gələcəyi isə tərtib edir. Məhz bu cümlə Yunus Oğuz yaradıcılığının ən dəqiq elmi xarakteristikalarından biridir. Yunus Oğuz tarix və siyasət elminin mahir bilicisi kimi “”Türk” etnonimi və törələri”indən “Cığır”a qədər olduqca geniş spektrli, ta qədim zamanlardan günümüzədək uzanan dövrü əhatə edən salnamələrində döyüş sənəti haqqında da faydalı informasiya ötürməyə nail olmuşdur. Yunus Oğuz yalnız romanlar müəllifi deyil. Onun türk tarixinə dair araşdırmaları türkşünaslığın diqqətçəkən nümunələri sırasındadır. 2025-ci ildə nəşr olunan “Türk etnonimi və törələri” kitabı müəllifin uzun illər apardığı araşdırmaların nəticəsi kimi meydana çıxmışdır. Kitabda müəllif “türk” sözünün etimologiyasınıas,, qədim mənbələrdə işlənmə formalarını, türk törələrinin mahiyyətini, qədim dövlətçilik ənənələrini və milli hüquq sistemini geniş şəkildə araşdırır. Akademik Nizami Cəfərov ön sözdə yazır: “Yunus Oğuz yalnız məşhur romanları ilə deyil, akademik araşdırmaları və elmi-publisistik yazıları ilə də türk tarixinin qaranlıq, mübahisəli tərəflərinə aydınlıq gətirməyə çalışan müəllifdir.” Müəllif əsərində “türk” etnoniminin yalnız dil baxımından deyil, həm də dövlətçilik və mədəniyyət baxımından daşıdığı mənanı araşdırır: “Bir millət öz tarixini bilmədikdə və ya öyrənmək istəmədikdə çoxsaylı yanlışlıqlara yol verir…” Bu fikir əslində kitabın ideya açarıdır. Müəllif hesab edir ki, milli kimliyin qorunmasının ən əsas yolu tarixə doğru baxışdır. Kitabın ən maraqlı bölmələrindən biri qədim türk törələrinə həsr olunmuşdur: “…törə anlamı səndən yuxarıda duran, ocaq başında oturan mənasını verir… toplumda siyasi, sosial, dini, iqtisadi və digər məsələləri müəyyənləşdirən yazılı olmayan hüquq qaydalarına törə deyilir.” Bu yanaşma göstərir ki, müəllif qədim türk dövlətçiliyini yalnız hərbi qüdrətlə deyil, hüquqi-mənəvi sistemlə də əlaqələndirir. Kitabın digər üstün cəhəti isə türk qadınının cəmiyyətdəki roluna ayrıca yer ayırmasıdır. Tomris, Türkan xatun, Möminə xatun kimi tarixi şəxsiyyətlərin fəaliyyəti türk dövlətçilik ənənələrinin ayrılmaz hissəsi kimi təqdim olunur. Qədim Türk törəsindən maya tutub, qidalanan yazıçı ruhu tarixi, siyasi biliklərin çuğlaşmasında bişirib, yetişdirdiyi döyüş sənəti haqqında fikir və ideyaları, gələcək nəsillər üçün mesajlarını “Cığır” – Zəfərin bədii salnaməsində reallaşdırmaq imkanı əldə etmişdir. Onun Şuşaya ilk səfərlər zamanı Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin qarşısında böyük qürur və məsuliyyətlə dediyi, – “…mən Şuşada yazıram…” – cümləsi ədəbiyyat tariximizə qızıl hərflərlə yazılmış tarixi kəlamlar sırasında öz möhtəşəm və şərəfli yerini həmin andan etibarən almışdır. Yunus Oğuzun yaradıcılığında xüsusi yer tutan əsərlərdən biri də “Cığır” tarixi romanıdır. Bu roman artıq yalnız bədii əsər deyil, müasir Azərbaycan tarixinin mənəvi salnaməsinə çevrilmişdir. Yunus Oğuz qələbədən, şanlı Zəfərimizdən, Şuşadan mütləq yazmalı idi… Bu nümunə “Cığır” oldu. Şəxsən mən romanın anonsunu Şuşada şanlı Zəfərimizin memarı Müzəffər Ali Baş Komandanın hüzurunda müəllifin öz dilindən eşitdim… gözlərimin önündə fatehlərin yanında olan salnaməçi mirzələrdən biri qismində canlandı Yunus Oğuz. Bəli bu bənzətmə təsadüfi deyil. Tarix boyu böyük zəfərlərin yanında onları gələcək nəsillərə çatdıran salnaməçilər olub. Müasir Azərbaycanın həmin salnaməçilərindən biri də Yunus Oğuzdur. Yunus Oğuz tarixin təsdiq etdiyi, qələmi ilə tarix yazan yazıçılardan biridir. “Cığır” onun silsilə tarixi romanlarının içərisində Şuşanın havası kimi saf, yolları kimi dolanbac, qayaları kimi sıldırım olan uca bir zirvədir. Yunus Oğuz “Cığır” romanında müəllif təkcə baş vermiş hadisələri təsvir etmir. O, gələcək siyasi prosesləri də tarixi məntiq əsasında proqnozlaşdırır. Yunus Oğuzun tarixinə söykənərək romanda verdiyi tərtiblərin çoxu qısa bir müddət ərzində həyata keçdi. Bu gün artıq Xankəndində bayrağımız dalğalanır. Bu fikir yazıçının tarixi təfəkkürünün nə qədər güclü olduğunu göstərən mühüm göstəricidir. “Cığır” romanı yalnız bir yazıçının deyil, bütövlükdə Azərbaycan tarixi roman məktəbinin uğurudur. Ən yüksək mükafatlara layiq bir əsərdir. “Yazarlar” olaraq, yazarlar cameəsi və səngər həyatının nə demək olduğunu bilən, döyüş yolu keçmiş hərbçilər adından dəyərlimiz Yunus Oğuzu “Cığır” romanına görə “Əsrin yazarı” mükafatı ilə təltif edirik. Xeyirli olsun! Əlbəttə Yunus Oğuz daha çoxuna layiq bir yazardır. O zaman-zaman Türk dünyasının müxtəlif müstəqil qurumları tərəfindən mükafatlandırılıb. Və bu proses fasiləsiz olaraq davam edir. Belə əsərlər milli yaddaşın formalaşmasına xidmət edir və məhz bu səbəbdən layiqli qiymətini almalıdır. Ümidvaram ki, növbəti xəbərlərdən biri “Cığır”ın Dövlət mükafatına layiq görülməsi haqqında olacaq. Yunus Oğuzun yaradıcılığı təkcə Azərbaycan sərhədləri ilə məhdudlaşmır. O Azərbaycanda tanındığı kimi, Türkiyədə, Özbəkistanda və digər soydaşlarımızın yaşadığı ölkələrdə də məşhurdur. Məsələn, Özbəkistanda Yunus Oğuz ən azı Azərbaycanda olduğu qədər tanınır və sevilir. Yunus Oğuz türk dünyasının ortaq fikir adamı və sevilən yazarlarından biridir. Onun əsərləri türk dünyasının ortaq tarixini, ortaq yaddaşını və ortaq gələcəyini düşünən müəllifin baxışlarını əks etdirir. Tarixi romanlar, elmi araşdırmalar, publisistik yazılar və türkçülük düşüncəsi bir yerdə Yunus Oğuzu müasir Azərbaycan ədəbiyyatında xüsusi məktəbə çevirir. Bu məktəbin əsas ideyası isə sadədir: Tarixini bilən millət gələcəyini də özü yazır. Akademik Nizami Cəfərov Yunus Oğuzun tarixçiliyindən danışarkən qeyd edir ki, tarixi iki cür öyrənirlər: akademik tarixçilik. Bəzən buna, hücrə tarixçiliyi, universitet tarixçiliyi də deyirlər. Burda daha çox akademizim, faktlar, sxemlər, modellər öyrədilir. Tarixə müdaxilə edilmir, mümkün qədər tarixi necə varsa, o cür təqdim edirlər. Bu tarixçilik tamam başqadı. Bir də var tarixi ədəbiyyatlardan, romanlardan dinamik şəkildə öyrənmək. Yunus Oğuzun tarixçiliyi çox dinamikdi. Yunus Oğuzun tarixi romanlarında və tarixi pyeslərində (“Attila”) və ümumiyyətlə yaradıcılığında tarixi xronologiya mövcuddur. Əmir Teymura həsr olunmuş romanında Yunus Oğuz çalışır ki, Əmir Teymurun həm ümumən türk dünyasındakı tarixi rolunu dəyərləndirsin, həm də Azərbaycanla əlaqələndirsin. Mən şahidi olmuşam (N.Cəfərov dəfələrlə deyib) ki, hətta Daşkənddə Özbəkistanın ən məşhur tarixçilərinin iştirak etdiyi tədbirdə bu romanın təqdimatı və müzakirəsi zamanı Yunus Oğuz öz mövqeyini qoruyaraq müəyyən mənada fikirlərini qəbul etdirməyi bacarıb. Yunus Oğuzun “Nadir şah” əsərini daha çox qiymətləndirən Nizami Cəfərov qeyd edir ki, Nadir şah dövrü Azərbaycan tarixşünaslığında həmişə pərakəndəlik, ziddiyyətlər dövrü kimi təqdim olunur. Nadir şaha müsbət bir sərkərdə kimi baxılmayıb. Daha çox Səfəvilərdən sonra dağıdıcı, süni imperiya kimi söhbətlər olub. Amma yunus Oğuz “Nadir şah” əsərilə əsaslandırır ki, bizim müasir Azərbaycan tarixinin yaratdığı etnik, siyasi, coğrafi mənzərənin yaranmasında Nadir şahın əvəzsiz rolu olub. Azərbaycanda Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü – İyulun 22-si tanınmış yazıçı, tarix araşdırıcısı, publisist və türk dünyasının yorulmaz tədqiqatçısı Yunus Oğuzun doğum günüdür. Təqvimin bu günü dünyaya göz açan yazara sanki, uca Yaradan qələmi özü ərmağan edərək, onu anadan qələmdar doğulanlar sırasına yazıb. Belə bir əlamətdar gündə onun yaradıcılığına nəzər saldıqda aydın görünür ki, Yunus Oğuz yalnız roman müəllifi deyil. O, milli yaddaşın keşiyində dayanan fikir adamıdır. Onun əsərləri keçmişi öyrədir, bu günü düşündürür, gələcəyə isə inam aşılayır. “Cığır” kimi Zəfər romanları, “Türk etnonimi və törələri” kimi elmi-publisistik araşdırmaları, qədim tariximizə yeni baxış gətirən əsərləri göstərir ki, Yunus Oğuz Azərbaycan ədəbiyyatında həm tarixçi yazıçı, həm də milli kimlik fəlsəfəsinin müasir daşıyıcılarından biridir. Doğum günü münasibətilə Yunus Oğuza möhkəm cansağlığı, yeni yaradıcılıq uğurları, türk dünyasının ortaq tarixi və milli yaddaşı naminə başladığı elmi və bədii yolun yeni sanballı əsərlərlə davam etməsini arzulayırıq. Çünki belə qələm sahibləri yalnız kitab yazmırlar – onlar millətin tarixi yaddaşını gələcəyə daşıyan mənəvi körpülər salırlar. Sona qədər həmsöhbət olduğunuz üçün təşəkkür edirəm. Hələlik!
22 iyul – 365 gündən biri 22 iyul – Azərbaycan Milli Mətbuatın yarandığı gün Milli Mətbuatın yaradıcısı Həsən bəy Zərdabinin anıldığı gün… Onunla bərabər Əli bəy Hüseynzadənin, Mirzə Cəlilin, Sabirin və digər maarifçi ziyalıların xatırlandığı gün… Nə xoş o adamların halına ki, milli mətbuatın inkişafında iz qoya bilib. Ötən illərin birində mənə elə gəldi ki, mətbuat donub. Həsən bəy Zərdabinin tək varisi mənəm. Mənim də qələmim donub, heç nə yazmıram, yaza bilmirəm. Sən demə belə deyilmiş. Müasirlərimizdən gözəl qələm sahibləri Bayram Məmmədov, Şahməmməd Dağlaroğlu, Qafar Cəfərli, Damət Salmanoğlu, Mahir Cavadlı, Yunis Qaraxanlı, yaradıcılığıma dönə-dönə müraciət etmiş Vaqif Osmanov və onlarla digər həmkarlarım mənim də nələrsə yazdığımı qeyd etdilər. Deməli, mətbuatda günümüzü boş keçirtməmişik. Onların arasında Teyfur Çələbinin qeydləri xüsusilə diqqətimi çəkdi. Mən elə bilirdim Həsən bəy Zərdabinin yolunu davam etdirirəm. Teyfur Çələbi məni həm də Əli bəy Hüseynzadə ilə müqayisə etdi. Çox sevindim. Bu, mətbuatdakı zəhmətimə verilən ən böyük dəyərdir. Həsən bəy Zərdabi hamını maarifləndirməyə çalışırdı. Bərkə düşəndə kapital sahibləri hesab etdiyi Qarabağ bəylərinə üz tutdu. Təəssüf ki, bir qəzeti yaşatmaq üçün nə sadə rəiyyətdən, nə də bəylərdən dəstək görmədi. Əli bəy Hüseynzadə isə ziyalılarla işlədi, bəsirət gözü açıq olan ziyalılarla, milləti parlaq gələcəyə apara bilən ziyalılarla… Onlar isə çox azdır, bəlkə də barmaqla sayılası qədər… Gününüz mübarək, dostlar!
Bu peşənin içində düz 46 ilim keçib. Bir ömür… Kağız qoxusu, mətbəə səsi, müsahibələr, səfərlər, gecələr boyu yazılan məqalələr, insanların sevinci, kədəri, ümidləri ilə yoğrulan 46 il.
2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin sərəncamı ilə “Əməkdar jurnalist” fəxri adına layiq görülmək mənim üçün böyük qürur oldu. Amma etiraf edim ki, mənim ən böyük mükafatım həmişə oxucuların etimadı, insanların “yazınız bizə təsir etdi”, “səsimizi çatdırdınız” sözləri olub.
Məndən tez-tez soruşurlar: “Heç jurnalistikadan bezdiyin vaxt olubmu?”
Cavabım həmişə eyni olub: Əsla!
Həyatda elə məqamlar olub ki, daha yüksək vəzifələr təklif edilib. Bəlkə də rahatlıq, imkanlar, başqa üstünlüklər vəd olunub. Amma mən jurnalistikanı heç nəyə dəyişməmişəm. Çünki bu peşə mənim üçün sadəcə iş deyil, həyat tərzidir, nəfəsimdir, taleyimdir.
Jurnalistika ilə yaşlanmağın özünəməxsus bir zövqü var. İllər keçdikcə anlayırsan ki, yazdığın hər sətir, görüşdüyün hər insan, şahidi olduğun hər hadisə sənin ömrünün ayrılmaz parçasına çevrilib. Bəzən bir kənddə rastlaşdığın ağsaqqalın sözü, bəzən bir ananın göz yaşları, bəzən də haqsızlığa qarşı yazılmış kiçik bir yazı yaddaşında ömürlük iz salır.
Bu illər ərzində heç vaxt sensasiya dalınca qaçmadım. Oxucunun diqqətini çəkmək naminə kiminsə taleyini alətə çevirmədim. İnsan ağrısını manşetə çevirməyi peşəkarlıq hesab etmədim. Mənim üçün jurnalistikanın əsas missiyası həqiqəti qorumaq, insanın yanında olmaq, onun səsini eşitdirmək olub.
Peşəmə heç vaxt xəyanət etmədim. Çünki bilirəm, jurnalistin ən böyük sərvəti adı, sözü və vicdanıdır. Bunlar itiriləndə qalan heç nə insanı xoşbəxt edə bilmir.
Bu 46 ildə çox şey dəyişib. Qələm kompüterlə əvəz olunub, qəzetlər rəqəmsal platformalara köçüb, xəbərlər saniyələr içində yayılır. Amma dəyişməyən bir həqiqət var: vicdanla yazılan söz həmişə yaşayır.
Bu gün geriyə baxanda peşman deyiləm. Əksinə, taleyimə minnətdaram ki, məni bu müqəddəs peşəyə gətirdi. Çünki jurnalistika mənə təkcə peşə vermədi. Mənə insanları tanıtdı, həyatı öyrətdi, sevinci də, ağrını da paylaşmağı öyrətdi.
Əgər ömrü yenidən yaşamaq imkanı verilsəydi, yenə eyni yolu seçərdim. Yenə jurnalist olardım.
Çünki mən jurnalistikanı seçmədim. Elə bilirəm ki, jurnalistika məni seçdi.
Milli Mətbuat Günü münasibətilə ömrünü bu şərəfli peşəyə həsr etmiş bütün həmkarlarımı ürəkdən təbrik edir, qələmlərinin həmişə həqiqətə xidmət etməsini arzulayıram. Çünki zaman keçir, vəzifələr dəyişir, adlar unudulur. Amma vicdanla yazılmış bir söz yaşayır. Hətta onu yazan insanın özündən də uzun yaşayır… etdirəcəkdir. Şəmsiyyə Kərimova, 22.07.2026 Bakı Əməkdar jurnalist
AZƏRBAYCAN MƏTBUATI – 151 Həmişə dilimizdə tez-tez səslənən bir məsəl var: deyir, söz vaxtına çəkər. 365-gündən sonra, gecədən üzü sabaha açılan səhərimizdə yenə o sözün vaxtı özünü yetirdi…
22 iyul 1875 ci il Azərbaycan mətbuatının yarandığı gün kimi həyatımıza daxil olub. Bu tarixi gün “Əkinçi” qəzeti ilə bütün Şərq aləminə nur təki saçılan Azərbaycan mətbuatının banisi maarifçi ziyalı, unudulmaz Həsən bəy Zərdabinin adı ilə bağlıdır. Nə xoş ki onun mətbuatda açdığı cığır sozalmadı, itmədi və böyük yola çevrildi.
Milli mətbuatımız zaman-zaman qadağalar, basqılar, ağrılar yaşadısa da xalqın milli, ictimai şüuruna öz təsirini göstərə bildi. Bu çətin, şərəfli yolu ondan sonra gələn zəka sahibləri – Məhəmməd ağa Şahtaxtlı, Cəlil Məmmədquluzadə, Əhməd bəy Ağaoğlu, Əli bəy Hüseynzadə, Ömər Faiq Nemanzadə, Üzeyir Hacıbəyli, Ceyhun Hacıbəyli… kimi Söz xiridarları, maarifçi nəsillər böyük cəsarətlə, fədakarlıqla davam etdirdilər…
Mənə görə, jurnalistlərin peşə bayramı əslində xalqın bayramıdır. Həqiqi sözün qüdrətilə həyatımızın ictimai, siyasi, sosial, mədəni-mənəvi problemləri və inkişafı zaman-zaman mətbuatda öz əksini tapıb. Bu mənada 22 iyul tarixini xalqımızın da bayramı kimi qəbul etməkdə məni qınamayın…
Cəsarətli sözün qüdrəti və özünün peşəkarlığı, intellekti, mənəviyyatı ilə Azərbaycan mətbuatının inkişafına xidmət edən bütün jurnalist həmkarlarımı təbrik edirəm. Hər zaman HAQQ SÖZünüzlə var olun! Bayramınız mübarək, mətbuat fədailəri!
Söz dünyamızın dəyərli simalarından biri olan şairə Sevil Ülvi, poeziyasevərləri uzun zamandır gözlənilən xoş xəbərlə sevindirdi. Müəllifin ilk qələm təcrübəsi və böyük əməyinin bəhrəsi olan “Qadın istərsə” kitabı nəfis tərtibatda işıq üzü görərək oxucuların ixtiyarına verildi.Bu ilk nəşr müasir Azərbaycan ədəbiyyatı və poeziya xəzinəsinə tamamilə yeni bir nəfəs, təravətli bir töhfə bəxş edir.Müəllifin duyğu və düşüncələrini böyük ustalıqla misralara köçürdüyü bu əsərdə həm fəlsəfi dərinlik,həm də səmimi bir bədii dil hakimdir. Kitabın ana qayəsini qadının daxili qüdrəti, onun yaradıcı gücü və cəmiyyətdə tutduğu uca məqam təşkil edir. Şeirlərdə türkçülük ideyaları, soy-kökə bağlılıq, vətənpərvərlik və milli birlik motivləri xüsusi poetik coşğu ilə tərənnüm olunur. Vətən sevgisi, təbiətin gözəllikləri, dostluq, humanizm və yüksək mənəvi meyarlar müəllifin özünəməxsus poetik baxış bucağından oxucuya çatdırılır.
Sevil Ülvinin ilk kitabı olan “Qadın istərsə” oxucunu təkcə zərif duygulara qərq etmir, həm də insanlığı, milli kimliyi və mənəvi dəyərləri yenidən kəşf etməyə səsləyir.
Müəllifin bu dəyərli ilk addımının ədəbi mühitdə geniş əks-səda doğuracağı, poeziyasevərlərin və böyük oxucu kütləsinin dərin rəğbətini qazanacağı şübhəsizdir.
Bahar çiçəyi (Günay Əliyevanın “Bahar çiçəkləri” kitabına ön söz) Bahar hər zaman təbiətin yenidən doğuluşunun, ümidin, işığın və həyatın rəmzi olub. Çiçəklər isə baharın ən zərif müjdəçiləridir. Onlar səssiz dillə sevginin, gözəlliyin və saflığın nəğməsini oxuyurlar. Elə buna görə də Günay Əliyevanın “Bahar çiçəkləri” kitabının adı ilk baxışdan oxucunu təbiətin füsunkar aləminə aparsa da, kitabı vərəqlədikcə aydın olur ki, burada söhbət təkcə bahardan yox, insan ruhunda çiçək açan milli dəyərlərdən, vətən sevgisindən, ana dilindən, mədəniyyətdən və mənəvi bağlılıqdan gedir (Günay Əliyeva – Bahar çiçəkləri – pdf). Bu kitabın hər yazısı sanki bir çiçəkdir. Hər çiçəyin öz ətri, öz rəngi, öz gözəlliyi olduğu kimi, hər publisistik yazının da öz ruhu, öz nəfəsi, öz missiyası var. Müəllif bu yazılar vasitəsilə uzaq Norveçdə yaşayan soydaşlarımızın Azərbaycan sevgisini, doğma dilimizə bağlılığını, milli-mədəni irsimizi yaşatmaq istiqamətində görülən işləri böyük səmimiyyət və məsuliyyət hissi ilə oxucuya təqdim edir. Günay Əliyeva publisistikaya yalnız hadisələri qeydə alan müşahidəçi kimi yanaşmır. O, hadisələrin içində yaşayan, onların sevincini və məsuliyyətini bölüşən, milli dəyərlərin qorunmasına öz əməli ilə xidmət edən ziyalı kimi çıxış edir. Məhz buna görə kitabdakı yazılar sadəcə informasiya daşımır; onlar oxucunu düşündürür, qürurlandırır və gələcəyə ümidlə baxmağa sövq edir. Xaricdə doğulub böyüyən azərbaycanlı uşaqların ana dilini öyrənməsi, milli kimliyini qoruması, Azərbaycan tarixini və ədəbiyyatını tanıması kitabın əsas ideya xəttini təşkil edir. Müəllif göstərir ki, Vətəndən min kilometrlərlə uzaqda yaşamaq Vətəndən uzaq düşmək demək deyil. Əksinə, milli kimliyini yaşadan insan harada olursa-olsun Azərbaycanı yaşadır. Kitabın diqqətçəkən cəhətlərindən biri də burada mədəniyyətimizin müxtəlif sahələrini əhatə edən tədbirlərin, görüşlərin, təqdimatların və yaradıcı insanların fəaliyyətinin geniş şəkildə işıqlandırılmasıdır. Yazıçılar, şairlər, müəllimlər, alimlər, incəsənət nümayəndələri və diaspor fəalları bu səhifələrdə vahid bir amal ətrafında birləşirlər: Azərbaycanı tanıtmaq, ana dilini yaşatmaq və milli yaddaşı gələcək nəsillərə ötürmək. Müəllifin dili sadə, axıcı və səmimidir. O, mürəkkəb publisistik konstruksiyalardan çox, canlı müşahidələrə, faktlara və insan talelərinə üstünlük verir. Bu isə kitabın həm mütəxəssislər, həm də geniş oxucu auditoriyası tərəfindən maraqla oxunmasına imkan yaradır. “Bahar çiçəkləri” bir müəllifin yaradıcılıq hesabatı olmaqdan daha artıq məna daşıyır. Bu kitab Azərbaycan diasporunun mədəni salnamələrindən biridir. Burada hər yazı gələcək üçün qorunub saxlanılan bir sənəd, bir xatirə, bir tarix parçasıdır. İnanıram ki, bu kitabı oxuyan hər bir insan burada özünə doğma olan nəyisə tapacaq: ana dilinin hərarətini, vətən sevgisinin müqəddəsliyini, insanlığın gözəlliyini və bahar təravətini. Bahar torpağa necə yeni nəfəs gətirirsə, Günay Əliyevanın “Bahar çiçəkləri” də oxucu qəlbinə eyni təravəti, eyni ümid işığını gətirir. Bu kitab uzun illər sonra da öz dəyərini qoruyacaq, milli yaddaşımızın və diaspor tariximizin qiymətli nümunələrindən biri kimi yaşayacaqdır. Oxucunu bu mənəvi baharın gözəl çiçəklərini sevə-sevə seyr etməyə və onların ətrini duymağa dəvət edirəm.
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin, Orta Asiya və Güney Qafqaz Söz Azadlığı Şəbəkəsinin üzvü dənizçi-şair Səxavət Ənvəroğlunun “Xatirələr ünvanımdır” adlı növbəti kitabı işıq üzü görüb.
Qubada fəaliyyət göstərən A.A.Bakıxanov adına “Gülüstan” elmi-ədəbi məclisinin və Xaçmazda fəaliyyət göstərən “Ulduzlar”, “İlham çeşməsi” ədəbi məclisinin üzvü olan S.Ənvəroğlunun şeir və yazıları vaxtaşırı dövri mətbuatda dərc edilir, sözlərinə mahnılar bəstələnib tanınmış müğənnilər tərəfindən ifa olunur. Müəllifin şeirlərində Vətən, yurd, təbiət sevgisi, ata-anaya hörmət, böyüyə ehtiram yaradıcılığının əsas xəttini təkil edir. Əvvəlki kitablarda olduğu kimi, bu kitabda da müəllifin müxtəlif illərdə qələmə aldığı şeirlər, lirik düşüncələr, 44 günlük II Qarabağ müharibəsində müzəffər ordumuzun qazandığı ugurlardan və canlarını BÜTÖV AZƏRBAYCAN uğrunda qurban verən Vətən şəhidlərinin müqəddəs ruhlarına ehtiramdan yaranan poetik nümunələr, dənizçi ömrünün təəssüratları və həyat müşahidələrini əks etdirən əsərlər bir araya gətirilib. Əsərlərdə Vətənə məhəbbət, insanın mənəvi dünyası, xatirələrin yaşatdığı duyğular, dostluq, sədaqət, ailə dəyərləri və həyatın fəlsəfi məqamları poetik dillə oxucuya təqdim olunur. Müəllif əsərlərində həyatın müxtəlif çalarlarını səmimi poetik dillə ifadə edir, mənəvi dəyərlərin qorunmasının vacibliyini önə çəkir. Kitabda yer alan şeirlərdə vətənpərvərlik duyğuları, doğma yurda bağlılıq, insan sevgisi və xeyirxahlıq ideyaları aparıcı xətt təşkil edir. Müəllif zəngin həyat təcrübəsini səmimi ifadə tərzi ilə birləşdirərək oxucunu duyğular aləminə aparır. Şairin dənizçilik həyatı ilə bağlı şeirlərində tənha günlərində amansız fırtınalarda yaşadığı duyğular canlandırılır. Sevgidə etibarı əsas tutan müəllifin saf duyğulardan yaranmış məhəbbət şeirləri də səmimiyyətlə qələmə alınıb. Kitaba həmçinin müəllifin qəzəlləri, bayatıları, uzun illərin dostlarına həsr etdiyi və ya onların dilindən yazdığı şeirləri, şirin-şəkər balaları düşünməyə vadar edən tapmacaları da daxil edilib.
“Xatirələr ünvanımdır” Səxavət Ənvəroğlunun oxucularla doqquzuncu görüşüdür. İndiyə qədər onun “Ürək məndən inciyibdir” (2006), “Sən olacaqsan” (2014), “Dünyanın işindən baş açmaq olmur” (2017), “Sətir-sətir oxu məni” (2018), “Gedirəm…” (2020) “Məni bağışla…” (2022), “Xatirələr qocalmır” (2024) və “Gecikmiş məhəbbət” (2025) kitabları işıq üzü görüb.
Kitabın redaktoru və “Ön söz”ün müəllifi Bakı Dövlət Universitetinin dosenti, şair-publisist, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü Anar Məmmədovdur. İnanırıq ki, müəllifin digər kitabları kimi “Xatirələr ünvanımdır” kitabı da qədirbilən oxucular tərəfindən rəğbətlə qarşılanacaq.
Norveçin paytaxtı Oslo şəhərində fəaliyyət göstərən Nizami Gəncəvi adına həftəsonu Azərbaycan dili məktəbinin şagirdləri Qarabağa səfər ediblər. Səfər çərçivəsində məktəblilər Azərbaycanın tarixi və mədəni irsi ilə yaxından tanış olub, işğaldan azad edilmiş əraziləri ziyarət ediblər.
Səfərin ən yaddaqalan anlarından biri şagirdlərin Qarabağda vətənpərvərlik mövzusunda mahnılar səsləndirməsi olub. Onların ifası Vətənə sevgi, milli həmrəylik və dövlətçilik dəyərlərinə bağlılığın ifadəsi kimi böyük maraq doğurub.
Bu cür səfərlərdə məqsədi xaricdə yaşayan azərbaycanlı gənc nəslin milli kimliyə bağlılığını gücləndirmək, Azərbaycanın tarixi həqiqətlərini və mədəni irsini gələcək nəsillərə aşılamaq, həmçinin Qarabağın dirçəliş prosesi ilə onları yaxından tanış etməkdir. Fotolar:
