Etiket arxivi: Pərvanə Bayramqızı

Tanınmış yazıçı Pərvanə  Bayramqızının “Siz harda yaşayırsınız?” adlı kitabı çap olunub.

Tanınmış yazıçı Pərvanə  Bayramqızının “Siz harda yaşayırsınız?” adlı kitabı çap olunub.

Iyirmi hekayəni əhatə edən kitabın nəşr ünvanı “Füyuzat”dır.

Cəmiyyətin ictimai-sosial həyatına həssaslıqla yanaşan müəllif indiyədək saysız-hesabsız publisist mətnlər, hekayə, gündəmlə səsləşən esselər, resenziyalar yazıb.

Dil məsələsi ilə bağlı tanınmış ziyalılardan aldığı müsahibələrin hər biri kitablarına daxil edilib.

Müəllifin çap olunan ilk kitabı “Qəlbimin istəkləri”dir. Yalnız şeirlərdən ibarət olan kitab 2008-ci ildə çapdan çıxıb.

Vətən, yurd, el-oba sevgisi, müharibənin fəlakətləri, fərdi yaşantılar, sevginin paklığını, ayrılıq əzablarını əks etdirən mətnlərlə zəngin “Yaza bilməyən yazıçı” kitabından sonra pandemiya dövrünün ağrı-acıları, maddi çətinlikləri, sərbəstlik məhdudiyyəti, ölümü, ayrılıqları, ana dilinin qorunması, cəmiyyətin problemləri, sosial şəbəkələrin faydalı-zərərli tərəfləri haqqında geniş yazıların toplaşdığı “Karantin zədəsi” kitabı işıq üzü görüb.

Yazıçı dördüncü – “Bir də gördüm…” kitabını atasının xatirəsinə həsr edib.

Bədii-publisist yazıları əhatə edən “Asan çətinliklər” bu ilin mart ayında ərsəyə gəlib.

İnsanları düşündürən, narahat edən mövzularda P.Bayramqızının sosial şəbəkələrdə yazdığı statuslar izləyicilər tərəfindən maraqla qarşılandığından bir çox deyimləri dillər əzbəri olub. Yazıçı mənən zəngin-yoxsul fərdlərin daxili aləmini, onların sosial həyatdakı davranışlarını, bir-birinə münasibətlərini xırda detallaradək təsvir etməyi bacarır.

Digər kitablarından fərqli olaraq “Siz harda yaşayırsınız?”  kitabında yalnız hekayələr yer alıb. Əksəriyyəti müəllifin yaradıcılığının ilk mərhələsində qələmə alınan nəsr nümunələrinin mövzusu müxtəlifdir. Eyni zamanda son aylarda sayt, qəzet  və jurnallarda dərc edilmiş yeni hekayələrin də sıralandığı kitab sayca altıncıdır.

“Dağıntılar altındakı sevinc” hekayəsində Azərbaycan qadınının son nəfəsində də həyasını qoruduğu məqam təsvir edilib. “Pul kisəsi”, “İnsanlığın hekayəsi” müharibənin insanların həyatında buraxdığı xatirələri, əməlləri obrazların hissləri, rəftarları vasitəsilə göstərir. “Ağ divarda qara yazılar…”, “Yazılmayacaq hekayə” sevgi mövzusundadır. “Uzaq səfər – yaxın yol” hekayəsində ağbirçəyin el-obasına bağlılığı bədii boyasız təsvir edilir. “İki qadın” fərqli həyat tərzi yaşayan qadınların daxili nitqindən, “Uçurum”sa cavan nəsillə yaşlı nəslin həyata baxışından bəhs edir.

Oxucuların illərdir maraqla oxuduğu “Yeddi sual” hekayəsi də kitaba daxil edilib. Digər hekayələrin mövzusu ilə tanış olmaq və “Siz harda yaşayırsınız?” sualının kimə ünvanlandığını bilmək istəyənlər üçün kitab oxucuların ixtiyarına verilir.

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

TƏVƏKKÜL GORUSLUNUN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Tribunada Pərvanə Bayramqızı

Özünün ixtiyarında olan qəzeti, jurnalı zəif, məzmunsuz yazan cızma-qaraçıların imzalarının tanınması üçün işlətməkləri azmış kimi üstəlik ədəbi orqanlardakı tanışlarının səlahiyyətindən də bu məqsədlə istifadə edirlər. Ədalətsiz əməlindən xəbərsiz olduğu yetmir, bir yandan da sosial şəbəkələr vasitəsilə şeirlərini, mətnlərini paylaşıb məşhurlaşan istedadlıları tənqid edirlər.
Adam, sən istedad yox, baş əymək tələb edirsən, kimlə şəxsi münasibətin varsa, onu tanıtdırırsan, heç olmasa əl çək günahı yaxşı yazmaq olanlar bacardıqları formada yazdıqlarını ictimaiyyətə çatdırsınlar. Təbliğatını apardıqlarınızdan yaxşı yazanların qazancları həqiqi oxuculardır, bunun da adını kütlə qoyursunuz. Jurnalınızda şəklini, imzasını gözə soxduqlarınızın “yaradıcılığını” tədqiqatçılar təhlil edib kitaba salırlar da, bu yazıq yetimlərə niyə imkan vermirsiniz? Sizə yaltaqlanmalı, yalvarmalıdırlar ki, yazılarını dərc edəsiniz?
Onlar öz işləri ilə məşğuldur, siz də öz işinizlə — xətir-hörmətə, tapşırığa, pula-filana görə imza tanıtmaqla məşğul olun.
Mümkün olsaydı Marka tapşırardınız ki, onların şeirlərini “blokla”.

Yaxşıya pis desələr,
pisə yaxşı desələr,
Bunu görcək qəzəblənib,
yaxşılar da
pis olmaq istəsələr…

Əli Kərim

Bünövrəsi: “Mərdi qova-qova namərd etmək…”

Müasir forması: Zəif yazan müsabiqədə qalib çıxarılır, həyalını itələyib arxaya atırlar, savada qiymət verilmir, titulu əsas götürürlər.

Adamı pisliyə həvəsləndirməyin yollarını yaxşı bilirlər.

YAZARLARIN TRİBUNASI

TRİBUNADA: PƏRVANƏ BAYRAMQIZI

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI


Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Səyavuş Sərxanlının şeirləri

Bu görüş

Mənə yuxu kimi gəlir bu görüş…
Qurbanı olduğum həqiqətiylə,
Oduna yandığım qəm sərvətiylə,
Dadıyla-duzuyla hərarətiylə
Mənə yuxu kimi gəlir bu görüş.

Ayrılıq gözümü yaman qorxudub,
Könül – zülmət evi, sən ona işıq;
Bu şirin vüsalın əlindən tutub,
Ağrı-acıları tamam unudub,
Elə bil dünyadan oğurlanmışıq.

Mənə yuxu kimi gəlir, əzizim,
Sinəmə çay kimi axan bu saçlar;
Mənə yuxu kimi gəlir, əzizim,
Bu nurlu həyəcan, şirin təlaşlar,
Gözümdən gül kimi üzülən yaşlar.

Qoy yanım oduna, kül olum tamam;
O göy deyilən də, bu yer üzü də,
Ayrılıq, intizar, həsrət sözü də,
Eşqim də, qəlbim də, sənin özün də
Mənə yuxu kimi gəlir bu axşam…

Müəllif: SƏYAVUŞ SƏRXANLI

SƏYAVUŞ SƏRXANLININ YAZILARI

SƏYAVUŞ SƏRXANLININ ŞEİRLƏRİ

Hazırlayan: PƏRVANƏ BAYRAMQIZI

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI


Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Pərvanə Bayramqızı – Mənə unutmaq öyrət…

Mənə unutmaq öyrət…

Hansı dərd olsa şairi, şair də dərd üçün hansı ifadə olsa, tapır.

Dərd də cürbəcür olur, ölüm də. Dərdin də gözəli var, ölümün də.

Sevib dərd çəkməmisiniz? Ölə-ölə unudub, unuda-unuda ölməmisiniz? Unutmaq vurulmaq qədər asan deyil, bilirsiniz. Bu çabaya aylarını sərf etsən qalibsən, burda illərə məğlub olmaq var.

Hərə bir cür unudur. Gözündən vurulanların unutmaq cəhdi çətin deyil. Narahatlıqları gözləri yeni gözəllik görənədək çəkir. Zülüm ürəkdən vurulanlarındır.  Belələri sevdiyini unutmağa çalışsa da, əslində, özlərini unudurlar. Həyatlarındakı düzənlərini pozurlar. Onlara elə gəlir, fəsillər yerini dəyişib. Günəş əbədilik batıb. Yerin altı üstünə qalxıb. Sular tərsinə axır. Cabir Novruzun unutmaq üsulunu illərdir sınaqdan keçiririk. Otağımızda gizlənir, röyalara meyil edirik ki, bəlkə, yadımızdan çıxa. Şair başını qatıb özünü ovutmaq üçün meynələrə su verir, divara mıx vururdu. (Görünür, başqa vaxtlar bu işləri görmürmüş, ürəyini sakitləşdirmək üçün əvvəllər etmədiklərini etmək  məcburiyyətində qalıb) Ondan çox illər sonra unutmaq üçün dəridən-qabıqdan çıxan Elçin Məmmədovun əzabları göstərir ki, ürəyin ərköyününü yola vermək heç bir zamanda asan olmayıb. Texnika əsrində də ürək öz işindədir: sevir, darıxır, ayrılır, xiffət edir. Ürəkdəki sevgi sosial şəbəkədəki tanışlıq deyil ki, “blok” edəsən hər şey bitə. Eşqinə baş əyən,  könlünü poeziyaya çevirən, texniki inkişafın dəyişkənliyinə əsir olmayıb, zərif duyğularını, xoş hisslərini qoruyan şair unutmağa əlindən başlayır:

Öz əlimlə tuturam öz əlimi arxadan,

Yaman üzə düşmüşəm, üzümü aldadıram.

Çünki ürək sevəndə ona birinci əllər qoşulur. Ardınca ayaqlar onun olduğu yerə aparır səni. Adamı “işə salan” ürək isə hərəkətə gətirdiklərinin hərəkətlərini izləyir: gah məmnun qalır, gah da kədərlənir. Unutmaq adamın bir zaman sahibinə “arxasınca get” deyən qəlbinə meydan oxumasıdır: – “Sən deyildin məni oda salan? İndi bacarırsansa, unut”.

Ayağımı sən keçən küçələrə qoymuram,

Min oyundan çıxıram, izimi aldadıram.

Aldadır… elə bilir, qəlbinə hökmü çatacaq. Gücsüzlüyünü duyub etiraf etməsi uzun çəkmir. Bir neçə məqamdan sonra duyduğunu dilə gətirir:

“Belə unutmaq olmur”.

Çətindir…

Ürəyin getdiyi yerdən ayaqları güclə yığmaq insanın özünə verdiyi işgəncədir.

Hər iki şairin unutmaq cəhdində eyniyyət var: təzədən sevmək həvəsinə düşmək…

Yalandan eşqə düşürəm səni unutmaqdan ötrü,

Mələklərlə “görüşürəm” səni unutmaqdan ötrü…

Yeni sevda ilə qəlbi ovutmağa Qulu Ağsəs, deyəsən, mental prinsiplərə söykənərək haqq qazandırır:

“Keçər günahımdan

Allah da mənim,

Kişi deyiləmmi?

Nə olub mənə?”

O biri şairlərdən fərqli olaraq, Q. Ağsəs bu bənddə ifadə etdiyi fikri unutmağa bəhanə kimi göstərməyib. Şair bununla gender bərabərsizliyindən yaranan gücündən güc alaraq öyünür.

Allahın işi qalsın yerində, görək əməlimizi özümüz özümüzə bağışlaya bilirikmi?

Bu yanda şair vurnuxur:

“Hamıda sən gəzirəm, hamıda sən tapıram,

Başımı aldadıram, gözümü aldadıram”.

Əgər ardından:

“Öz başımı özümün dizlərimə qoyuram,

dizimi aldadıram” ağrısını yaşamasaydı, bizə elə gələrdi, burda da mentalitetin kişiyə verdiyi cəsarət meydanda at çapır.  

Öz başını öz dizlərinin üstünə qoymaq, sizcə asandır?

Hər yeri aldada bilərik ürəkdən başqa. O Allahın bəlasının başını yozmaq olmur. Bilir nə istəyir, kimi istəyir.

Amma “Bu dünyamı dəyişirəm səni unutmaqdan ötrü” misrasından aydın olur ki, yalandan eşqə düşmək, özünü aldatmaq unutmağın müalicəsi deyil bu yalnız müvəqqəti ağrıkəsicidir. O da kəsə bilsə…

Ünvanımı dəyişirəm səni unutmaqdan ötrü,

Daha nə yollar düşünüm səni unutmaqdan ötrü?

Birinə görə artıq bütün variantlar bitib…

Elçin Məmmədovsa israrlıdır: unutmağa yox, unutmamağa. Yoxsa unutmaq istədiyini niyə çağırsın ki:

“Barı gündə bir dəfə gəlib yolunu  göstər.

Belə unutmaq olmur”.

Yenə O. Yenə “qayıt” söyləmək. “Kainatı kimin sahmana sala biləcəyi” bəllidir.

“Qayıt sağımı göstər, qayıt solumu göstər”.

İllər ötüb ədəbi meyarlar yenilənib, amma sevmək, tarmar olmaq, unutmaq, qaytarmaq arzusu olduğu kimi qalıb.

Bəzən ümidin özü də ümidsiz olur, güman da heç nə güman etmir.

Onlar da heç nəyə söz verə bilmirlər. “Hər şey yaxşı olacaq” xəyalpərəstlərin sözüdür.

“Sənsizlik pisdi səndən…”

Şair haqlıdır. Sənə dözməyə nə var, heç olmasa arada dalaşıb sakitləşmək olur. Sənsizliksə dinmir, hay vermir. Adamın bağrı çatlayır.

Axırda hər şeydən əlimiz üzülür:

Öz-özümlə döyüşürəm səni unutmaqdan ötrü,

Qabıq verib dəyişirəm səni unutmaqdan ötrü…

Görəsən, mən də nə vaxtsa unutmaqdan ötrü qeybətcil qadınlara qoşulub qeybət edəcəm? Görəsən, əzablardan xilas olum deyə xörək bişirməkdən, qab yumaqdan danışacam? Görəsən, bircə anlıq yaddan çıxarmaq üçün çox danışdığına görə görəndə qaçıb gizləndiyim qadınla saatlarla çənə döyəcəm?

Biz burda burda unutmağın reseptini yazarkən İlham Qəhrəman qətiyyətlə söyləyir:

Məhbusun illər sonra

unutmadığı təkadamlıq

məhbəs kimi,

Şimşəkdən sonra

ağlımıza gələn səs kimi

Səni unutmaq olmur.

Deyəsən, bu da haqlıdır. Unutmaq istəyirsən, zəng edir.

Unut görüm necə unudursan.

Oxuyanlardan soruşuram: “Unutmaqmı asan, atmaqmı asan?” (Musa Yaqub)

Mən sənin könlündə həyat ağacı –

Özün də bilmədən ürək qanınla,

Bütün vücudunla, bütün canınla

Onu ömrün boyu yaşadacaqsan,

Unutmaqmı asan, atmaqımı asan?

Son qərarı Musa Yaqub verir:

Eh, unutmaq olsa nə var ki, gülüm,

Dərd də unutmağı bacarmamaqdı.

Ağrıdan zülüm çəkdiyimiz məqamda bir yandan da Çiçək Mahmudqızı imdad diləyir:

“Mən sevməyi bilirəm mənə unutmaq öyrət”.

Müəllif: Pərvanə BAYRAMQIZI

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI


Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Pərvanə Bayramqızı – Günümüzün mənzərəsi.

Özüm üçün TƏRİFNAMƏ, sizin üçünsə TƏŞƏKKÜRNAMƏ

Adam belə şeyləri yazmağa utansa da, əslində, utanmalı heç nə yoxdur. Hərdən, lap elə ildə bir dəfə ad günündə özümüzü tərifləsək, dünya dağılmaz ki. Nə qədər siz tərifləyəcəksiniz, bu işi bir az da özümüz görüb yükünüzü azaldaq da.
İndiyədək tanınmaq üçün heç nəyə can atmadım. Mükafat uğrunda əqidəmi dəyişib yaltaqlanmadım. Kimlərinsə yanında yer tutmağa görə xəbərçilik etməmişəm. Necə varamsa, o cür olmuşam. Ürəyimdən nə cür gəldisə, elə davrandım. Səhvimi ortalıqda buraxan deyiləm, etmişəmsə cəzasını da çəkməyə hazıram. Amma çalışıram həmişə haqlı olum. Kiməsə ədalətsizlik edib xəcalət çəkməyim, ağırlığını qaldıra bilmərəm. Diqqət çəkmək, sevilmək üçün yerimdən tərpənib bircə jest də göstərmədim. Bəzən “soyuq”, bəzən “zəhmlisən” deyən də oldu, amma ən çox da belə deyənlərlə mehriban olub dostlaşdıq. Vəzifəm, qılığım olmadan çox istədilər. Səbəbi sadədir – dürüst, ədalətli, təmkinli, ən əsas da təmənnasız oldum. Amma… istəklərim qapının arxasında qaldı, açsam keçə bilərəm. Açmaqsa mümkün deyil, cəftəsi tikanlıdır.
Öz mühitimdə yaşamıram, dayazdüşüncəli, məişət təfəkkürlü cılız, paxıl, şöhrətpərəst yaltaqların arasında mənəvi yorğunluqla günləri ötürürəm. Saxtakarların içində bir üzlə yaşadıqca adamı quzğun kimi dimdikləyirlər. Onlar kimi olmadığım üçün çoxuna mane oluram. Boş söhbətlərə qoşulmadığım üçün hikkədən məni didmək istəyirlər. Rəftarları – “Əvvəl-axır bizi kimi olacaqsan, ya yox?” sualı kimi çıxır.
Hamı hər şeyin özünə faydalı tərəfindən yanaşır. Sənə edilən pisliklər özünə edilənədək sakit durur, sənə də bunu tövsiyə edir. Adamların əsl üzü özünün xətrinə dəyilən məqamda ortaya çıxır. Ağıl öyrətməyi sevən ağılsızlar qərəzlə incikliyi ayıra bilmirlər.
Ədəbi mühitdə baş verənləri məndən yaxşı bilirsiniz. Sizin məlumatınız daha çoxdur. Şəxsi münasibətlərə, tapşırılmalara görə mükafat vermək, yaltaqlıqla bir-birini tərifləmək, yaradıcılığı pula satmaq, pulla yaradıcılıq “yaratmaq”, eyni qayda ilə yazdıqları haqqında tərif yazdırmaq dəb halındadır. Uzun-uzadı məqalə oxuyursan, görürsən fikirlərin bir-birinə calanması üçün müəllif itin zülmünü çəkib, anlayırsan ki, nəyinsə xatirinə yazılıb. Tədbirlərdə, mətbuatda tərif, statuslarda saysız-hesabsız “layk” şəxsin sahib olduğu üstünlüklərə görədir. Bu cür vəziyyət dözülməz həddə çatıb. Bəzən adam qıcıqlanır. (Saf, əqidəli insanlar bu cür şeylərdən yorulublar)
Bunu da məndən yaxşı bilirsiniz ki, sadaladığım xoşagəlməz halların heç biri mənə aid deyil. Nə mən kiməsə yaltaqlanıram, nə də kimsə mənə yaltaqlanır. Mənim yaltaqlanmamağımın səbəbi gözütoxluğum, əqidəli olmağım, mənə yaltaqlanmamağın səbəbi isə vəzifəmin olmamağı, kiminsə “amanatlamamağı”dır. Yəni tam sərbəst, müstəqil şəkildə yazıram. Burayadək yazdıqlarım burdan sonra yazacaqlarıma girişdir.
Yazdığımı oxuyub qiymətləndirənlər, özümü tərifləyənlər var ha, ölkəmizin ən gözəl, saf adamlarıdır. Mənə diqqət göstərdikləri üçün bu fikirdə deyiləm. İnsanların həris olduqları vəzifəmin, pulumun və yaltaqlanmağa təhrik edən digər gözqamaşdırıcı heç nəyimin olmamağına baxmayaraq mənə dəyər verməkləri bunu göstərir. Bu qarışıq zamanda, hamının “insanlar korlanıb, yaxşıya dəyər verən yoxdur” dediyi məqamda onlar sübut edirlər ki, korlanmayanlar da var, təmənnasız yaşayanlar da. İndi yanımda olan dostlar, oxucular nə pula, nə də şöhrətə, vəzifəyə aldananlardır. Elə olsaydı, mənim yanımda yox, tanıdıqları “mötəbərlərin” ətrafında fırlanardılar.
Görün ki həqiqətən təmiz insanlardılar.
Özümü tərifləməyimi də başıma qaxmayın. Pul verib haqqımda kiməsə tərif yazdırmıram ki. Kimdənsə haqqımda xoş söz deməsini də xahiş etmirəm. İncidiyim, yaxud şad olduğum məqamlardan yazıb dostlarımla bölüşürəm.
Nə vaxtsa (Allah eləməsin) vəzifəm olsa, indi mənə diqqət göstərənlərin hamısını başımda gəzdirəcəm.

Hörmətlə: PƏRVANƏ BAYRAMQIZI

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI

KİTABLARI “KİTABEVİM.AZ”DA VAR

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

“Gettabey” – Qoşa samitli qədim söz – anlamı

Gədəbəyin adının dəyişdirilməsi məsələsi hərdən müzakirə olunur. Müzakirəni yaradan səbəb addakı “gədə” hissəsidir. Bilənlər bilir, bilməyənlər də rayonun adı ilə bağlı etimologiyanı araşdırsalar, yaxşı olar.

“Gədəbəy adı ilə bağlı onlarla rəvayət mövcuddur. Alban tarixçisi Muxtar Qoş “Albaniya xronikası” əsərində (1206-cı il) Gədəbəy əyalətinin adını “Getabey” kimi işlədib. Ehtimal edirlər ki, “Gettabey” sözü sonradan deformasiyaya uğrayaraq Gədəbəyə çevrilib. Qədim türkcədə “böyük, qüdrətli adam” mənasında işlədilib. Coğrafi relyefinə görə bura döyüşkən türk tayfalarının yerləşdiyi ərazi olub. Gədəbəy sözü də buna müvafiq olaraq bədii ədəbiyyatda müraciət olunan şəxs, igid oğlan mənalarını verir. Gədəbəy toponimi qədim türk dilində gədə – keşikçi və bək – təpə sözlərindən ibarətdir və “gözətçi təpəsi” deməkdir. Bu ehtimal həqiqətə daha yaxındır. Tarixi mənbələrdə adı ilk dəfə XII əsrdə çəkilən Gədəbəy qalasının xarabalıqları rayonun Təpəlik sayılan yuxarı hissəsindədir. Başqa bir ehtimala görə isə, Dədəbəy sözü deformasiyaya uğrayaraq Gədəbəy olub. Orta əsrlərdə bu torpaqların bir hissəsi Atabəy, Şəkərbəy, Gədəbəy – ata və oğulları arasında bölüşdürülüb. Gədəbəy, Atabəyin oğlu olub. Ərazidə indi də Atabəy və Şəkərbəy adlı kəndlər var”.Şahdağ silsiləsinin şimal ətəyindən axan Mis çayının yaxınlığındakı Mağara dağının ətəyindən XIX əsrdən mis filizi çıxarılır. Haqqındakı məlumatlardan biri də ərazidə olan tarixi mədəniyyət abidələrinin eramizdan əvvəl XIV-VIII əsrləri əhatə edən Xocalı-Gədəbəy mədəniyyətinin bir hissəsi kimi tariximizə daxil olmasıdır.
“Arxeoloji qazıntının nəticələri Almaniyanın “Folker Şpis” elmi nəşriyyatı tərəfindən “Qalakənd” adlı elmi əsər şəklində Berlində çap edilmişdir. Əsər Berlin Dövlət muzeyində saxlanılır”.

MƏLUMATI HAZIRLADI: PƏRVANƏ BAYRAMQIZI

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI



GÜNNUR AĞAYEVANIN YAZILARI


>>>SATIŞDA OLAN KİTABLAR


Aşıq Qurban: – Pərdəli gəzməyən

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“XƏZAN” JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

WWW.BEYDEMİR.RU

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Ramiz İsmayılın  yeni kitabı işıq üzü görüb.

Şair Ramiz İsmayılın  “Ömür dastanının qıfılbəndləri” adlı kitabı çap olunub. Vaxtilə “Mingəçevir işıqları” və  “Oqni Minqeçaura” qəzetlərinin, Mingəçevir yerli radio verlişləri  redaksiyasının fəal ictimai müxbiri olan R.İsmayıl şeir yaradıcılığı ilə yanaşı nəsrdə də bir çox ədəbi nümunələr yaradıb. “Payızda xatırla məni” adlanan ilk kitabı 2000-ci ildə işıq üzü görüb. “Gözü yolda qalan var” sənədli povesti birinci Qarabağ müharibəsi dövründə Xramorddakı Qriqorian kilsəsində bir həftəyə yaxın erməni “boevikləri” ilə təkbaşına vuruşan Natiq Səlim oğlu Qasımovun  döyüş yolu və həyatından bəhs edir. “Ömür dastanının qıfılbəndləri” kitabı isə şair-publisist, Məmməd Araz mükafatı laureatı, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliyinin üzvü Budaq Təhməz haqqındadır.  “Şair ürəyi”, “Mən vətənin oğluyam”, “Vətən dərdi”, “Çətin dövran əzə məni”, “Ötən günlərim” və digər kitabların müəllifi B.Təhməzin Türkiyə və İran mətbuatında da şeirləri çap olunmuşdur.

RAMİZ İSMAYILBUDAQ TƏHMƏZ

R.İsmayıl  şair dostunun həyat yolunu, yaradıcılığını, dostluqlarının ilk tarixini, ədəbi söhbət və müzakirələrini oxuculara geniş şəkildə çatdırır. Kitabda hər ikisinin qıfılbəndləri ilə yanaşı B.Təhməzin ayrı-ayrı vaxtlarda qələmə aldığı deyişmələr və ömrünün müəyyən məqamlarını əks etdirən fotoları da yer alıb. Şairin səksən beş illik yubileyi münasibətilə yazılan, “İmza” Nəşrlər evində  ərsəyə gətirilmiş kitabın ön söz müəllifi yazıçı, “Xəzan” jurnalının redaktoru Əli bəy Azəridir.

MƏLUMATI HAZIRLADI: PƏRVANƏ BAYRAMQIZI

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI



GÜNNUR AĞAYEVANIN YAZILARI


>>>SATIŞDA OLAN KİTABLAR


Aşıq Qurban: – Pərdəli gəzməyən

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“XƏZAN” JURNALI PDF

WWW.BEYDEMİR.RU

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Şair Ramiz İsmayılın “Ömür dastanının qıfılbəndləri” adlı kitabı çap olunub.

Şair Ramiz İsmayılın  “Ömür dastanının qıfılbəndləri” adlı kitabı çap olunub. Vaxtilə “Mingəçevir işıqları” və  “Oqni Minqeçaura” qəzetlərinin, Mingəçevir yerli radio verlişləri  redaksiyasının fəal ictimai müxbiri olan R.İsmayıl şeir yaradıcılığı ilə yanaşı nəsrdə də bir çox ədəbi nümunələr yaradıb. “Payızda xatırla məni” adlanan ilk kitabı 2000-ci ildə işıq üzü görüb. “Gözü yolda qalan var” sənədli povesti birinci Qarabağ müharibəsi dövründə Xramorddakı Qriqorian kilsəsində bir həftəyə yaxın erməni “boevikləri” ilə təkbaşına vuruşan Natiq Səlim oğlu Qasımovun  döyüş yolu və həyatından bəhs edir. “Ömür dastanının qıfılbəndləri” kitabı isə şair-publisist, Məmməd Araz mükafatı laureatı, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliyinin üzvü Budaq Təhməz haqqındadır.  “Şair ürəyi”, “Mən vətənin oğluyam”, “Vətən dərdi”, “Çətin dövran əzə məni”, “Ötən günlərim” və digər kitabların müəllifi B.Təhməzin Türkiyə və İran mətbuatında da şeirləri çap olunmuşdur. R.İsmayıl  şair dostunun həyat yolunu, yaradıcılığını, dostluqlarının ilk tarixini, ədəbi söhbət və müzakirələrini oxuculara geniş şəkildə çatdırır. Kitabda hər ikisinin qıfılbəndləri ilə yanaşı B.Təhməzin ayrı-ayrı vaxtlarda qələmə aldığı deyişmələr və ömrünün müəyyən məqamlarını əks etdirən fotoları da yer alıb. Şairin səksən beş illik yubileyi münasibətilə yazılan, “İmza” Nəşrlər evində  ərsəyə gətirilmiş kitabın ön söz müəllifi yazıçı, “Xəzan” jurnalının redaktoru Əli bəy Azəridir.

MƏLUMATI HAZIRLADI: PƏRVANƏ BAYRAMQIZI

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI



GÜNNUR AĞAYEVANIN YAZILARI


>>>SATIŞDA OLAN KİTABLAR


Aşıq Qurban: – Pərdəli gəzməyən

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“XƏZAN” JURNALI PDF

WWW.BEYDEMİR.RU

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Səyavuş Sərxanlının doğum günüdür.

Anadan olduğu gündə şairi rəhmətlə anırıq:

Necəsən?

Günlərim leysandı, ürəyim çadır,
Döyülür aylarım, ilim, necəsən?
Nə əlim yetişir, nə ünüm çatır,
Mən kimdən öyrənim, bilim, necəsən?

Həsrətin keçilməz ormanlar təki…
Döyüldüm, sovruldum xırmanlar təki,
Gah yıxıb, gah da ki quranlar təki
Özümə dağ çəkir, külüm, necəsən?

Sənə inanmışam, yenə inanım,
Oda qalanmışam, yenə qalanım,
Necəsən, başına dönüm, dolanım,
Necəsən, küsənim, gülüm, necəsən?

Təkliyim dağ olar, çənə bürünər,
Döşündə yol azan eşqim sürünər,
Yataram, yanımda yerin görünər,
Özünə yetişməz əlim, necəsən?

Qalanar dumanım, çənim yolumda,
Ömrümə, sevgimə qənim yolumda,
Sən ey qurban olan, mənim yolumda,
Gəlim qabağında ölüm, necəsən?!

Müəllif: SƏYAVUŞ SƏRXANLI

SƏYAVUŞ SƏRXANLININ YAZILARI

SƏYAVUŞ SƏRXANLININ ŞEİRLƏRİ

Hazırlayan: PƏRVANƏ BAYRAMQIZI

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI


Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Pərvanə BAYRAMQIZI. “Bir görəydim ayrılığı kim saldı?”

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI

“Bir görəydim ayrılığı kim saldı?”

Ayrılıq nə ayrılıq… ağrısını ifadə etməyə söz, sakitləşdirməyə məlhəm tapılmadı. Bu ayrılıq o ayrılıqdan deyil. Elə ayrılıq ki burda hər şey ananın bağrından balasının qoparılmasına bənzəyir. Yurdu bölüblər ee… Azərbaycanı. O Azərbaycanı ki zamanında  sərhədinin ucu-bucağı olmayıb.

“Bir görəydim ayrılığı kim saldı?”

Kim salmadı ki? Azərbaycanı parçalayanlar, talayanlar azmı olub?

Vətənimizin tarixində işğal “ənənəsini” sasanilər, (VI-VII əsr)  ərəblər, (VII əsr) monqollar, (1220-1222) teymurilər (XIV əsrin 80-ci illərində) və digər dövlətlər qoyublar. Sonrakı əsrlərdə bu arzuolunmaz “adəti” Rusiya davam etdirib. Azərbaycanın başına gələcək yeni bəlaların bünövrəsini 1723-cü ildə  işğalçı sələflərindən geri qalmayan I Pyotr qoyduğunu bilirsiniz. O da slavyanlar kimi Azərbaycana dönə-dönə yürüş edib.

Bakı gördüklərini, çəkdiklərini unutmağa macal tapmayıb. 1724-cü ildə rus komendantı knyaz Bryatinskinin idarəsinə keçən şəhərimiz general V.Zubovun,  sonrakı tarixlərdə I Aleksandrla çar I Nikolayın verdiyi zülümlər onunçün təkrar olub.

Başımıza gətirilən bəlaların acısını duyduqca folklordakı qarğışların hansı hisslərdən yarandığını anlayıram. Qarğış yaşadıqları müsibətlərin qarşısını ala bilməyən gücsüz insanların çəkdikləri nalədir. Bu məqamda ürəyimdə təəssüf dolu gecikmiş istək baş qaldırır. Bunu da qarğış saymaq olar: irəlidən öləydi I Pyotrı, ya da vəsiyyət etməyə dili söz tutmayaydı. Ağzı yanmış nə demişdisə, onu da elədilər. Məzhəb seçkinliyindən, torpaqlarımızın işğalından, bizə calaşdırdığı ermənilərin əlindən göz aça bilmədik. Onların törətdikləri qanlı əməllərin tarixləri xronologiya deyil, Azərbaycanın boynundan asılan sapa düzülmüş qara muncuqlardır. Ermənilərin Azərbaycana köçürülməsi ilə yurdumuzun xoş günləri yağlı əppək olub göyə çəkilib. O vaxtdan indiyə – 2020-ci ilin sentyabrın 27-dək bu millət qanımızı içməyə davam edir. Elə bil o qatilləri bağışlamaq üçün yaradılmışıq. Dəfələrlə qətliam törətməklərinə baxmayaraq, unudub barışmışıq. Yazıçılarımız, şairlərimiz xalqların dostluğundan, qardaşlığından bəhs edən əsərlər yazıblar, amma nə “Əsli və Kərəm” dastanı, nə də “Bahadır və Sona” ermənilərin kinli qəlblərini, xain xislətini tərbiyə edə bildi.

Bakının 1806-cı il oktyabr ayının 6-da Rusiya imperiyasının tabeliyinə keçdiyi vaxtdan başlayan qara günlərin rəngi getdikcə daha da tündləşdi. Qarşıdakı illərdə İranla Rusiya Azərbaycanı ata mülkütək tən böldü.

Dərdimizi təzələyəcəm.

Səməd Vurğun da bəlamıza səbəb olanlara ürəkdən qarğayıb:

Nədir bu həsrətin adı, ünvanı?
Baisin evində işıq yanmasın!
Ah, Araz, ah, Araz, vədimiz hanı?
Bir ürək ikiyə parçalanmasın.

Düşmənimiz təkcə erməni olsaydı nə vardı. Dərd təkcə Qarabağ dərdi deyil ki. Azərbaycan bir deyil, iki deyil; Şimali, Qərbi, Cənubi Azərbaycan… artırmaq olar, intəhası qurdlu “cahangir dövlətlər” (M.S.Ordubadinin təbirincə) ərazi iddiası kimi qəbul etməsinlər deyə susmuşuq. Qaş düzəltdiyimiz yerdə göz çıxarmaq istəmirik. “Həm suçlu, həm güclü” olanlar bizi qınayarlar. Yurdumun daşı elə ağırdır, yağılar qaldıra bilmirlər.

Ağrı-acısı da özü kimi çəkilməz Azərbaycanda:

“Bir qələm əsrlik hicran yaratdı,
Bir xalqı yarıya böldü qılınctək”.

Dərdin ən gözəli Gülüstan. Rusiya ilə İranın müqaviləsiylə sənədə dönən “Gülüstan”, Bəxtiyar Vahabzadənin şah əsəri “Gülüstan”.

“Öz sivri ucuyla bu lələk qələm
Dəldi sinəsini Azərbaycanın.
Başını qaldırdı,
Ancaq dəmbədəm
Kəsdilər səsini Azərbaycanın”.

Şimaldan müxtəlif siyasi iddiayla, yeni quruluş məqsədilə gələnlər o vaxt bizimkiərə fəhlə-kəndli təəssübkeşi kimi təqdim edildi. Bu ideya uğrunda soydaşlarımız bir-birinə qənim kəsildi, bir-birinin qanını tökdülər. Qan üzərində yaradılan yalançı qardaşlıqla yetmiş il milli kimliyimizdən uzaq qaldıq, sərvətimiz talandı. Həm Cənubi, həm də Şimali Azərbaycanda milli azadlıq hərəkatının, demokratik firqənin, cümhuriyyətin ömrünü bircə il, hətta ondan da az elədilər. Azadlığı “pepetkanın” ucunda damızdırıb siyasi quruluşu təzədən dəyişdilər. Bir ilin azadlıq dadı dünya durduqca xalqlar arasında qırğın törətməyə, azadlıq tələb edib müharibə başlamağa kifayət edəcəkdi, hegemon dövlətlərə də bu lazım idi, amma millətlərə azadlıq qismət olmağa qoymazlar. Həmişə aranı qızışdırıb, alovlandırıb sonra üzərinə su töküb söndürürlər.

Dodaqları qurumuş
Susuz bir torpağam mən.
Sinəmdə cadara bax.
Budağından ayrılmış
Yaşı bir yapağam mən.
Qopduğum çinara bax.

Bunu da növbəti sətirlərdə “İnqilab şairiyəm” deyəcək vətən oğlu yazıb.

1813-cü ildə oktyabr ayının 12-də  yurdun “Gülüstan” müqaviləsi ilə ikiyə bölünməsindən  gözü qorxan Söhrab Tahir çöpü də iki yerə bölə bilmədi. Ser Qor Ouslinin qolu quruyaydı müqavilənin mətnini hazırladığı yerdə. Siz Allah, belə dünya olar, sənin olan vətəni Böyük Britaniyanın nümayəndəsi pay-püş eləsin, Rusiya tərəfdən də Nikolay Rtişev Qacarlardan olan Mirzə Əbülhəsən xan Elçi ilə  müqaviləni imzalasınlar? Yurdun sahiblərinisə qətlə yetirsinlər, pərən-pərən salsınlar… Susanlar da olub, canını oda atanlar da, amma yenə Azərbaycana aidiyyəti olmayanlar istəklərinə çatıblar. Ciyərləri yanmışların ürəkləri soyumayıb on beş il ötəndən sonra 10 fevral 1828-ci ildə Təbriz yaxınlığındakı Türkmənçay kəndində başqa bir müqavilə imzalayıblar.

Bu boyda dərdi olan xalqı ağı deməkdə, bayatı çağırmaqda, kədərli şeirlər yazmaqda qınayanların ürəyi yoxdur. 1905-ci ildə – Qacar dövlətində başlanan inqilabı 1908-ci ildən Cənubi Azərbaycanda milli hərəkata çevirən Səttar xan, Bağır xanla birgə silahdaşları Əli Müsyo, Heydər xan Əmioğlu, Şeyx Məhəmməd Xiyabani “vətən eşqi məktəbində can verməsəydilər” gələcək nəsillər yurdu üçün candan keçməyi öyrənməzdilər. Görmədiyimiz, ideyalarını isə yaşatdıqlarımız Bütöv Azərbaycan arzusu ilə ölümə gedənlərin hamısına yurdu yaşatmaq borcumuz var. Ruhlarını şad etməliyik.

“…Hökm etsə, bu sərsəm gediş dursa oy!”

Sərsəm gediş Azərbaycanın taleyində çox olub, sərsəmliyi durdura bilməyəndə acizanə surətdə Arazı günahkar çıxarmışıq. “Araz, suyun qurusun”, “lal Araz” və s. kimi ifadələrlə qəzəbimizi çayın üstünə tökmüşük.

Cəfər Cabbarlı da ayrılıqda günahı olmayan Araza acıqlanıb:

Araz, rədd ol aradan,
bir olsun Azərbaycan!
Kimdir səni yaradan?
Böldün böyük Vətəni,
Araz, böylə aradan…

(Deyilənə görə,  “Araz çayı” mənzum pyesinin əlyazması it-bata salınıb.)

“Bütün Rusiyanı sarsıdan 1905-ci il inqilabı Araz çayı üzərindən çoxdan adlayıb keçmişdi. İnqilab kütlələri dalğalandırdığı bir gündə çay yenə də sükutunu pozmur, yenə də çar qamıçılarının qorxusundan səsini çıxarmır və axırdı”. (“Dumanlı Təbriz)”

Yazıq dilsiz-ağızsız Araz…

Vikipediyada: Rusiyadakı 1905-ci il inqilabının təsiri altında başlayan və tarixə Məşrutə (Konstitusiya) inqilabı adı ilə düşən Səttərxanın başçılıq etdiyi inqilab 1911-ci ilin dekabrında Rusiyanın Qacar rejiminə köməyi ilə yatırılıb. Təbrizə daxil olan rus qoşunları inqilabçılara divan tutublar” kimi qeyd olunan hadisəni M.S.Ordubadinin “Dumanlı Təbriz” əsərinin “Son iclas” bölümündə yazıçı dili ilə oxuyaq: “– Təəssüf olsun ki, bütün bu zəhmətlər rus kazaklarının ayağı altında tapdanıb gedəcəkdir…” Əsərin qəhrəmanı isə ümidini itirməyərək: “Müvəqqəti bir sükutdan sonra İran inqilabı daha geniş və daha yüksək, daha müstəqil bir surətdə alovlanacaqdır” söyləyir. Bu  1945-ci ilin 12 dekabr ayından 1946-cı ilin sonuna qədər Cənubi Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş sosialist hökumətin quralacağına işarədir. Ümidlə reallıq çox vaxt bir-birinədən gen gəzir. Həmin anda heç kəs bilmirdi ki, Seyid Cəfər Pişəvərinin sədrliyi ilə qurulan Azərbaycan Demokrat Firqəsinin  fəaliyyəti uzun çəkməyəcək. Hər şey əsərdəki bölümün sonunda yazılan kimi bitdi: “Rəfiqlər, möhtərəm ağalar, cənablar! Pərdə enir. Təbriz inqilabının birinci səhnəsi qapanır”.

Nədir inqiliab? –

İnqilab inkişafdakı keyfiyyət dəyişikliyidir. Bir qayda olaraq islahatların ya keçirilmədiyi, ya da az keçirildiyi həlqələrdə baş verir.

“Hər mühitin doğduğu inqilabı o mühitin şəraiti ilə inkişaf etdirmək lazımdır. Hər məmləkətin inqilab rəhbəri o məmləkətin özündən doğmalıdır. Öz rəhbərlərini yetirməmiş bir ölkədə inqilab hərəkatını irəli aparmaq mümkün deyildir. Bu yalnız İrana məxsus deyil, hər bir məmləkətdə belədir”. (“Dumanlı Təbriz”)

İnqilaba bir də Balaş Azəroğlu gözüylə (sözüylə) baxaq: (oxuyaq)

Mənim könül dəftərim bənzəyir gülüstana,
Onda yer verilməmiş qarlı qışa, tufana.
Bir bahar ətri vardır hər şerimdə sözümdə,
Baharın həsrətilə yaşayıram özüm də.
Mən əl açıb göylərdən diləmədim azadlıq,
Mənim arxalandığım onlardan daha artıq –
Ölkələr həsrət çəkən afitab şairiyəm,
Azadlığın carçısı inqilab şairiyəm.

B.Azəroğlu Səttarxanı bir rəhbər kimi sevir, onun yolunda əmrə hazır olduğunu bildirir. Çünki o, yurdunu azad görmək istəmiş, bu müqəddəs amal uğrunda canından keçmişdir.

Təbrizsə nə bahar gördü, nə də dumanı çəkildi. Azərbaycanın dumansız yeri var ki? Bəlkə də, uğrunda ölənlər olmasaydı, Azərbaycan özü də olmayacaqdı. O qəhrəmanlar yurdu yox olmağa qoymayıblar.

“21 Azər Günü” ifadəsini tarixdən əvvəl ilk dəfə ədəbiyyatdan (şeirdə) oxuyub maraqlanmışam. Belə mövzular şeirə, nəsrə təhrif edilmədən bədii təsir gücü ilə gətirilməlidir.

O vaxt da, elə indi də Ana dili dərdimiz vətən həsrətilə qol-boyun olub.

“İndi elə bir vaxtdır ki, bir şübhə üzərinə insanın adını vətən xaini qoyub məhv edə bilərlər.

– … lakin mən bir söz də soruşmaq istərdim. Əcəba, təbrizlilər türk deyildirmi?

–  Türkdür. İranda dörd milyona qədər türk vardır, – deyə cavab verdim. Qız yenə də:

-Elə isə onların ədəbiyyatı nə üçün türkcə deyildir?

Qız bu sualı ilə ortaya olduqca mühüm və çətin bir məsələ atdı. Hətta Şeyxov da:

-Xanım məsələni dərindən başlamışdır, – deyərək güldü.

(“Dumanlı Təbriz” )

Çox gecdir… amma heç olmasa, bundan belə iş görmək lazımdır.

Bu yaxınlarda yutubda Arazın o tayında adlı filmə baxdım. Baxmayanlar üçün keçidi göstərirəm.

Dünyanın bütün nemətləri düzülmüş süfrə təsəvvür edin. Əyləşmisən stulda, baxırsan. İstəyirsən, əlini hansınasa uzadıb götürəsən, qarşına çörək qırıntıları qoyub: “bunu yeməlisən” deyirlər. Etiraz etməyə, ağzını açmağa qoymurlar: – “başqa şansın yoxdur”.

– “Süfrə mənimdir, nemətlər zəhmətim sayəsində qazanılıb, çalışan, hazırlayan, düzən də mənəm, üstəlik neməti bitirən torpaq da mənimdir” deyə bilmirsən. Dərk edirsən ki, “balaca adamsan”– “Dəvədən böyük fil var”. Öhdənə düşən işləməkdir, idarəçilik sənlik deyil. Gücsüzlüyünü görürsən. Məcbur olub acından ölməməkçün qırıntıları yeyirsən. Öz süfrəndən sənə çatan başqasının verdiyi çörək olur. Yeyib təşəkkür edirsən.

Küçəyə çıxanda qəfil soruşan olsa, süfrənizdə nə vardı, deyəcəksən quş iliyi, can dərmanı. Eşidilən “quş iliyi”, “can dərmanı” olacaq. Hamı səni tox biləcək. Sənsə susacaqsan. Atalar sənə: “Susmaq qızıldır” deyib. “Sus ki varlanasan”.

Sərvətlərimizi çapıb talayanlara, çapıb-talatdıranlara əsrlərlə dinmədik, susduqca daha çox müti olduq.

Bədbəxtliyimiz Rusiya ilə eyni coğrafi ərazidə yerləşməyimiz olub. Bu azmış kimi Qərbin də gözü sərvətimizdədir. Bunlar bəs etmirmiş kimi “erməni xalqı” da düzəldib canımıza salıblar.

Susmaq, güzəşt etmək öyüd-nəsihəti, qardaşlıq, dostluq adlı yastıqdakı şirin yuxumuz yurdu talayanlara şərait yaratdı. Humanist olmağı da təkcə bizim boynumuza qoydular. Özləri belə deyillər.

Millətimizin bədbəxtliyi üzərində ucaldılan səltənətlər nə vaxt yıxılacaq?

Siyasətə qarışmaq kimi çıxmasın. Mən hara, siyasət hara? İnanmadığım, sevmədiyim sahədir. İntəhası sakit duranda elə bilirlər, baş verənlərdən başın çıxmır. Ağıllı olduğumu göstərməyə çalışmıram. Maşallah məmləkət dolub siyasi şərhçilərlə, mənə gərək yoxdur. Başımız çıxmadığı şeylərin yolunda gözümüzü çıxarmasınlar deyə 1988-ci ildən bəri  aramızda birlik yaranıb. Pozmağa çalışanlar da var, onlara kömək edənlər də. Amma bu xalqı bir yerdə, ayağa duran görmək hər zaman mümkündür. Araya xain əli girməsə, heç kim bir-birinin əlini buraxmaz. “Xain əl” şərtidir.

Birlikdən yanlış istiqamətçün istifadə etmək xainlikdir. Əzmimizi öldürməsələr, yaxşıdır.

“İnqilab və mədəniyyət” jurnalının 1950-ci ildə nəşr edilən nömrələrindən birində Jalə imzasıyla dərc edilmiş şeirlər oxudum. Mövzuyla əlaqədar olduğundan şeirlərdən birini diqqətinizə çatdırıram.

İran

İran xərabəzardır, könlüm qan olmasınmı?
Yurdu viran görəndə o, viran olmasınmı?
Bir kölgətək fəlakət İran xalqını izlər,
Zülmət olub İranda indi aydın gündüzlər. –
Bax Sədinin, Hafizin vətənindən nə qaldı?
Şən mahnılar yerində ah-nalələr ucaldı.
Bir gün gözümlə gördüm Abadanda bir səhər
Xurma çərdəklərini ruzi etdi körpələr.
Yad ellərdə İrandan neft çayları axanda,
Xalq öz dövlət-varına bir yad kimi baxanda,
Onun oğlu qızları sərgərdan qalmazmı bəs?
Bir gün düşmənlərindən intiqam almazmı bəs?
Xozıstan neft yurdudur, yadlar doyur varından,
Ancaq işıq gəlməyir yoxsul daxmalarından…
Könlüm qəmlər əlindən viranə qalmasınmı?
Ah, bu xalqın dərdinə bir dərman olmasınmı?
İndi tarix dəyişmiş, artıq yetişmiş zaman,
Çalış iranlı qardaş, qoy azad olsun İran.
Addımlayaq sürətlə, böyük addımlarla gəl!
Qoyaq xoşbəxt günlərçin sarsılmayan bir təməl.
İran, zəfər bizimdir, dəyişəcək bu dövran,
Qoca İran təzədən olacaqdır növcavan.

Qoca İranın çəkdirdiyi əzablardan Cənubi Azərbaycan gün görmədi.

Sonda “səsi tutqun” Arazdan şeir oxuyaq. Şeirin təsir, tərbiyə gücünə çox inanıram. Əslində, şeirdən çox arzudur. 1989-cu ildə həyata keçən arzu. Amma yarımçıq qalan məqsədlər var.

Böyüklər, böyüklər hörür çəpəri,
Uşaqlar, uşaqlar yarır çəpəri.
Böyüklər, böyüklər çəpər boyunca,
Qaratikan əkir, gicitkən əkir.
Uşaqlar, uşaqlar çəpər dibində,
Bənövşə axtarır, süsən axtarır.
Böyüklər, böyüklər – çəpər adlayan.
Qonşu kölgəsini əzməyə hazır.
Uşaqlar, uşaqlar biri-birinə,
Çəpər – deşiyindən pişik addadır.
Böyüklər, böyüklər – çəpərdə paya,
Uşaqlar, uşaqlar – çəpərdə qayçı…
Beləcə uşaqdı qonşu böyüklər,
Beləcə böyükdü qonşu uşaqlar.
Nə yaxşı yamanlıq öləziməkdə,
Nə yaxşı, yaxşılıq yanmağındadır.
İnandım: hər uşaq bir od parçası!
İnandım: səngiməz bu od, bu ocaq!
Təbrizlə Naxçıvan arasındakı
Çəpəri yıxan da bunlar olacaq…

Müəllif: Pərvanə BAYRAMQIZI

PƏRVANƏ BAYRAMQIZININ YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<<WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>>

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru