70 yaşınız mübarək, ömürlərə işıq salan əziz və dəyərli Vaqif müəllim! Nə yaxşı ki varsız, sözə dəyər verən İnsan!
İŞIQ ADAM
Həyat qəribəlikləri ilə gözəldir. Bəzən elə zamanda qarşına elə insanı çıxarır ki, heç vaxt ağlına belə gəlməyən, təsəvvür etmədiyin qədər sevinməli olursan. O insanla doğmalaşırsan. Mənəvi qidana çevrilir. Söhbətləşib, bölüşürsən. Dolursan, boşalırsan. Ərk yerinin biri də artır. Dost deyib, kürək çevirəcəyin, sözə sığınan kimi sığınacağın olur. Görməyəndə, on illərdir tanıdığın adam kimi özünə, sözünə, səsinə, gülüşünə, fikrinə darıxırsan. Narahat olursan. Bəlli bir yaşın tapdığı dost qazancdır. Tanrıdan gələndir. Ürək qızdırırsan, ürəyin qızınır. Sözün-söhbətin şirinləşir. Yeni bir mən olur. Əksiklərin tamamlanır. Bunu son tapıntılardan biri kimi qəbul edirsən. Bu yaşınmı, taleyinmi bəxşidir, bilmirsən. Sonda verilən şirin olur deyib: “Xoş gəlmisən!” söyləyirsən. Səni sevindirənlərin biri də artır. Artıq elə məqamdayıq ki, ətrafımızdakılara diqqət yetirməli oluruq. Yanımızda kimlər var?.. Çox şükürlər ki, yanımızda dost dediyimiz, ürək qızdırdığımız, sirlərimizi bölüşdüyümüz insanlar var. Bizim də sərvətimiz budur. Mən bundan böyük sərvət tanımıram. Bir sözlə, bir baxışla, susmaqla səni duyan insanları, dostları olanlar dünyanın ən xoşbəxt insanlarıdır. Bu sənin qiyməti bütün kapitallardan üstün olan insan kapitalındır. Fəxrlə hamıya təqdim etdiyin qazandığın sərvətindir. Demək ki, dünyanın ən zəngin və xoşbəxt insanı sənsən. Vaqif Osmanov onu tanıyanlar üçün ən böyük sərvətdir, dəyişməz kapitaldır. Həm də ədəbiyyatımızın, düşüncəmizin kapitalıdır. Xoşuna gələn, könlünə yatan əsər haqqında yazdığı ən kiçik yazı bir kitab qədərdir. Bu müəllif üçün də, oxucu üçün də belədir. O, müəllifin özünün görmədiyini, duymadığını, ağlına belə gəlməyəni yazının içərisindən çıxarıb elə təqdim edir ki, təəccüb qalırsan. “Mən niyə bunu görməməşəm, hiss etməmişəm”, – deyirsən özün-özünə. Hamıya nəsib olmayan duymaq, hiss etmək, başqasının yaşadığını yaşamaq, olanları içindən, qəlbindən keçirtməklə yazmaq hamının gücündə deyil. Bu, İlahidən gələndir. Bu İşıqlı Adamın işidir. Çünki ancaq o, yazını oxuyaraq yazı sahibinin daxilini, demək istədiyini, amma demədiyini görə bilər. Vaqif müəllimin yazısından sonra nə qədər müəllifin üzündəki sevinc və təccübündə bunu oxumuşam. Ona görə də yazıdan adamı görən bu adamı tanıyanların hamısı sevir, hörmət edir, dəyərləndirir. Gec tanımayanlarsa, heyslənir. Vaqif Osmanov İşıq Adam olmaqla bərabər, həm də çox safdır. Bu saflıq onun Dəniz Adam olmasından irəli gəlmir. O qədər dənizdə uzun illər işləyən, dəniz kənarında doğulub-böyüyən fərqli insanlar görmüşük ki. Bu saflıq yaranışdan, ailədən, nəsildən gələndir. Vaqif müəllimin ailəsini, nəslini, doğmalarını tanıdıqca, bu belə də olmalıdır düşüncəsində olursan. Bütün bunlardan başqa onda İlahidən gələn fitri bir istedad da var. Yazıdan insanı oxumaq bacarığı və istifadə etdiyi söz və düşüncə zənginliyi onun yazısını daha oxunaqlı və yaddan qalan edir. Sadə olduğu qədər də daxilən zəngin, hər yazısı bir kitab olan Vaqif Osmanovun müəllifi olduğu bir kitabı var, “Oxunan dualar“ kitabı. Fikir, düşüncə və aforizmlərlə zəngin olan bu kitabı birnəfəsə oxumaq mümkün deyil. Hər fikri, düşüncəsi düşünmək tələb edən bu kitab çoxlarının tez-tez müraciət etdiyi kitabına çevrilib. “Dua” – çağırışdır. İnsanı qayğıya, diqqətə, mərhəmətə, insanlığa səsləməkdir. Dua dini anlamdan daha çox mənəvi səslənişdi, daxili dünyamızın səsiylə, səssizliyi ilə. Vaqif Osmanovun “Oxunan dualar”ı kamilliyə doğru yola çıxan insanların yol xəritəsidir. Bu kitabdakı mətləblər ülvi hisslərdən – Vətən, torpaq, insan sevgisindən mayalanıb. “İşığın işığa, qaranlığın qaranlığa hamilə olduğu, qaranlığın heç vaxt işıq doğmadığı bu məchul cəmiyyətin nəbzini tutmağın çətinliyini” yaxşı anlayan bu söz adamına görə, cəmiyyətin ağrılarını şəfqətli “dualar”la, əlahəzrət sözlə sağaltmaq ən yaxşı müalicədir. Vaqif müəllimin söz “həb”ləri anlayanlar üçün şipşirindir. Söz müəllifin milli kimliyidir. Deyənin ağzından çıxan, yazanın qələmi ilə bəyaz vərəqləri naxışladığı sözlər həssas insanlara anladır ki, o, kimdir, məsləki, amalı nədir? Dövrümüzün ünlü filosofu Safruh Atalı Vaqif müəllimin “dualar”ını “eşidəndə” yazdığı iki cümlə “dua”çıya böyük qiymətdir: “Qamiştala (Balakəndə Vaqif müəllimin doğulduğu kiçik kənd – R.T.) səninlə dünyanın ülvilik yurdudur. Sənin Öz varlığın xalq dəyəridir – biz buna inanmalı və inandırmalıyıq”. Vaqif müəllim sözə doğması, həm də müqəddəs varlıq kimi yanaşır. Bunu onun 1000-ə qədər Vətən, millət, azadlıq, hünər, ana dili, həyat, mübarizə, məqsəd, inam, sevgi, elm, ağıl, ziyalı, əmək, birlik, tamah, ədəbiyyat, musiqi, dövlət, siyasət, idarəetmə və digər milli mənəvi dəyərləri, insanların müsbət və mənfi xislətlərini göstərən deyimləri sübut edir. Bu deyimlərdə həyatımızın elə bir sahəsi, anı yoxdur ki, toxunulmasın. V.Osmanov yorulmaz araşdırmaçı – yazar kimi minlərlə atalar sözlərini, zərb-məsələri fikir süzgəcindən keçirib bu folklor nümunələrində əxlaq, etika, vətən və yurdsevərlik, əmək tərbiyəsi kimi ümdə hissləri, təbiətə münasibəti incələməklə insanları bütövlüyə, kamilliyə çağırır. Onun deyimlərindən örnəklər:
“Ol mənə dilbər, gedərəm davaya” təmənnası ilə Vətəni qorumağa gedəndən qəhrəman olmaz.
Ucu-bucağı görünməyən “Çin səddi” tikilməsinə səbəb olan Türk cəsarətinin həsrətindəyəm.
Mütləq Tomiris anaların xələfləri Balayanların, Köçəryanların, Sakisyanların və digər insanabənzər məxluqların murdar, eybəcər başlarını qan gölündə çimizdirəcəklər. Axı şərəfli tarix təkrar olunur.
Qızılgül müharibələri İngiltərədə, qızılgül plantasiyaları isə Zaqatalada olub. Hər xalqın öz xisləti var.
Hətta küləklərimiz – xəzri və gilavar millidir. Bəs biz niyə millilikdən uzaqlaşırıq?
Qorxunun qorxulu düşməni cəsarətdir.
Qarşımdakı insanın müti və kölə olmasını istəyirəmsə, mən də qorxağam.
Bəxtiyar Vahabzadə poeziyamızın “Gülüstan”ını və “Muğam”ını yaradan cəsarətli müdrikdir.
Dünyanın əksər xalqları indi də Üzeyir bəy Hacıbəyli adlı Günəşin işığına həsrətdirlər.
Azad Mirzəcanzadə nəhəng aysberq kimidir, onun görünməyən üçdə iki hissəsini görmək üçün ağlımızın gözü tam açıq deyil.
Sokrat Yunanıstanın “xalq filosofu” olmaq istəmədi, çünki belə dar çərçivəyə sığmazdı.
Gözəl gözəldir, poeziya isə gözəllər gözəlidir.
İnsanın bir-birini görə bilməyən iki gözü: ağlın da gözləri ola bilər, nadanlığın da.
İnsanı kamilləşdirən tənqiddir, özünütənqid.
Həqiqət – yalanın qatili.
Mən nə üçün yaşayıram.? Hər an özümə bu sualı verməsəm ölləm.
Bütün xəstəliklərin anası ümidsizlikdir.
Keçmişə həddən artıq vurğunluq gələcəyimizin xətrinə dəyər.
Təpə zirvəyə paxllıq edir. Ancaq anlamır ki, zirvə zirvə olunca təpəsinə nə qədər zərbə dəyib.
Qlaballaşma manqurtlaşmadırmı?
Elmsiz insan anasının dalınca qaçan yeni doğulmuş at balasına bənzəyir. At gözdən itən kimi qulun özünü itirir, hara gedəcəyini bilmir, müxtəlif istiqamətlərə qaçaraq yerində qalır.
O, tamah “köhlən”inin yüyənini çoxdan itirmişdi.
Sözə dəyər verən Vaqif müəllimin yazıları da deyimləri qədər dolğun və maraqlıdır. Diqqətçəkəndir. Özünəməxsusdur. Düşündürücüdür.
İnsanda, yazıda, əsərdə işıq axtaranın yazısının hər sözündə ümid var. Müəllifdə həvəs və gələcək yaradıcılığa yol göstərən ümid. Bu ümid yazarın gələcək yazılarına sonu görünməyən işıq salır.
Hörmətlə: Rəfail TAĞIZADƏ
şair-publisist
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
