Etiket arxivi: Təranə DƏMİR

Təranə Dəmirin yeni şeirləri

***

Nə çətinmiş bu payızın sevgisi,
Yarpaq yarpaq, xəzəl xəzəl sevirsən.
Saçlarını payız yeli dağıdır,
Küsər deyə, “o yana dur” demirsən,
Yarpaq yarpaq, xəzəl xəzəl sevirsən.

Bulud tökür sellərini üstünə,
Aradabir günəş baxır uzaqdan.
Bir ümidə sığınırsan, onda da
Göy gurlayır, şimşək çaxır uzaqdan.

Gündüzləri küçə küçə atırsan
Gecələrin həsrətini gözündən.
Yavaş yavaş şeirləşir bu sevgi,
Varaq varaq tökülürsən özündən.

Nə sevgini gizləməyə bir yuva,
Nə dərdini ovutmağa yer olur.
Nə getməyə yol tapırsan özünə,
Nə təzədən qayıtmağa yer olur.

Nə çətinmiş bu payızın sevgisi,
Yarpaq yarpaq, xəzəl xəzəl sevirsən.
Saçlarını payız yeli dağıdır,
Küsər deyə, “o yana dur” demirsən,
Yarpaq yarpaq, xəzəl xəzəl sevirsən.


***

Bu quşların,böcəklərin səsində,
Ağacların,çiçəklərin səsində,
Bahar donlu küləklərin səsində
Payız-payız darıxıram özümçün.

Yağan yağış pəncərəyə gül çəkir,
Baxışlarım uzaqlara yol çəkir,
Üşüyürəm,xatirələr yel çəkir,
Payız-payız darıxıram özümçün.

Gələn bahar göz yaşımı qurutmur,
Şeirlərim nisgilimi ovutmur,
Çağırıram,o qız geri qayıtmır,
Payız-payız darıxıram özümçün.


Qaşını çatıb durmusan,
Küləkdən tutub durmusan,
Torpağa batıb durmusan,
Külün mübarək,mübarək.

Belin,buxunun bükülüb,
Gözlərin yerə dikilib,
Qolun,budağın tökülüb,
Çulun mübarək,mübarək.

Üstün başın toz içində,
Qıvrılırsan söz içində,
Nə çəkirsən öz içində?
Yolun mübarək,mübarək.

Yarı daşsan,yarı ağac,
Yarı quşsan,yarı ağac,
Gülləmisən, quru ağac,
Gülün mübarək,mübarək.,


***

Bu yolun əvvəlin bildik
Bəs bunun sonu hardadı?
Gecəni birtəhər keçdik,
Bəs bunun danı hardadı?

Bilmədik,girdik oyuna,
Baxmadıq adam sayına,
Düşdük həqiqət hayına,
Tapmadıq,hanı,hardadı?

Hər gün bir yalan doğuldu,
Şər-böhtan,filan,doğuldu,
İlandan ilan doğuldu,
Bu Qır qazanı hardadı?

Üstümüzə dərd uladı,
Oba köçdü,yurd uladı,
Çaqqallar meydan suladı,
Bunun aslanı hardadı?

Tez-teləsik yola çıxdıq,
Hardan gəldik,hara çıxdıq,
Bu nağıl da yarımçıqdı,
Bunun qalanı hardadı?

***

Bu adam kimə əl çalır?
Gəlib gedənə alçalır,
Başın sağ olsun,İlahi!

Bu qadın niyə yorulub?
Gözündə həya,yorulub,
Üzü ağ olsun,İlahi!

Bu çiçək niyə ağlayır?
Batıbdi suya,ağlayır,
Qoyma boğulsun,İlahi!

Bu ağac niyə quruyub?
Dırmaşıb göyə,quruyub,
Qoyma yıxılsın,İlahi!

Bu dünya niyə boşalıb?
Gedir ölümə,baş alıb,
Dəymə,dağılsın,İlahi.

***

Səsin qulağıma gəlmir haçandı,
Daha çağırmırsan yazı, qaranquş.
Yadından çıxıbdı bu yurd, bu yuva,
Deyən unutmusan bizi, qaranquş.

Yolunu çən, duman kəsib deyəsən,
Ürəyin bahardan küsüb deyəsən,
Kimsə qanadını kəsib deyəsən,
Yarana basıbdı duzu, qaranquş.

Getdin qayıtmadın geriyə bir də,
Bizim bu bəndlərə, bərəyə bir də,
Dönüb boylanmadın bəriyə bir də,
Yoxdumu dönməyə üzün, qaranquş?

Qoyduğun bu yerlər qış qalıb hələ,
Tikan qalıb hələ, daş qalıb hələ,
Baharın qucağı boş qalıb hələ,
Yoldadı hamının gözü ,qaranquş,
Deyən unutmusan bizi, qaranquş.

***

Ruhumuz yenə də dərdə köklənib,
Yenə də aldadır duyğular bizi.
Çıxıb yadımızdan bütün fəsillər,
Qoymur göz açmağa qayğılar bizi.

Gecə səhərəcən vaxtı sayırıq,
Zaman öz işində,ürək tələsir.
Qaranlıq işığa meydan oxuyur,
Sevginin qabağın ayrılıq kəsir.

Hər gün başımızda kədər dolaşır,
Hər gün ömrümüzdə qəm çiçəkləyir.
Hər gün suya düşür xəyallarımız,
Hər gün gözümüzdə nəm çiçəkləyir.

***

Hələ təbiətin bahar çağıdı,
Hələ bağlar yaz ömrünü yaşayır.
Günəş-günəş sığallanır ağaclar,
Hələ güllər naz ömrünü yaşayır,
Hələ bunun töhməti var qabaqda.

Ulduz -ulduz xəyallanır gecələr,
Ulduz-ulduz yuxu axır gözündən.
Quşlar yenə salamlayır səhəri,
Nur tökülür səhərlərin üzündən,
Hələ bunun zülməti var qabaqda.

Ürəklərdə min arzu var,min ümid,
Sevənlərin üzü gülür hələ ki.
Bahar donlu,yaz ətirli duyğular
Yavaş-yavaş sözə gəlir hələ ki,
Hələ bunun həsrəti var qabaqda.

***

Səni addım səslərindən tanıyıram,
Səni küçələrin yel çəkənindən.
Səni dənizin ləpəsindən ,
Səni dalğaların pıçıltısından tanıyıram.
Küləklərində nazlanıb saçlarım,
Yağışlarında islanıb.
Gecələri pəncərə-pəncərə sabahlamışam səninlə,
Səhərləri səninlə salamlamışam günəşi,
Baxışlarında xumarlanıb xəyallarım.
Hara getsəm kölgə kimi düşüb baxışların arxamca,
Keçirmisən məni zülmətdən işığa,
Nağıl-nağıl ovutmusan.
Səndə aza-aza tapmışam özümü,
Yoxsa unutmusan?
Səni işıqlarından tanıyıram,
Səni qaranlığından.
Səni yuxusuzluğundan tanıyıram,
Səni yorğunluğundan.
Məni sabaha uğurlyıb dəli Xəzər,
köhnə dalanlar,sürüşkən küçələr.
Səni yanaqlarımda oynaşan qum dənələrindən tanıyıram,
Səni xəzəllərindən.
Bakı,sən ey ayrılığa sevdalı şəhər,
Nöqtələr,nöqtələr…

Müəllif: Təranə DƏMİR,

AYB -nin və AJB-nin üzvü, şair -publisist

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Təranə Dəmirin yeni şeirləri

***

Buludlar da toxtamır,küləklər də səngimir,
Bilmirsən nə istəyir Göy üzü Yer üzündən.
Yaman çoxalıb indi söz alıb söz satanlar,
Gör nələr çəkirik biz bu al,bu ver üzündən.

Ürəklər daşa dönüb sevgilər kiçiləndən,
Zamanla cəngə girib uduzanlar,udanlar.
Hamı dərd yolçusudu,yollar ələm daşıyır,
Səhərin öz sirri var,gecənin öz sirri var.

Biri şöhrət xəstəsi,biri alqış acıdı,
Biri də nağıl gəzir özünü ovutmağa.
Arzular da nigaran,xəyyallar da yarımçıq,
Ümid saman çöpüdü yıxılanda tutmağa.

Nə baharı bahardı,nə də qışı qış deyil,
Fəsillər də dəyişib,hamısı baş aldadır.
Şeytana atılan daş qayıdıb bizə dəyir,
Şeytan öz kefindədi,adamı daş aldadır.

***

Bir yuxu tuta səni,
Dəli-dolu bir yuxu.
Qata səni önünə
Bu möcüzə,sirr yuxu.
Yerdən,Göydən keçirə,
Səsdən,küydən keçirə.
Yaxandan elə tuta
Yaxan qala əlində.
Gedəsən uzaqlara
Bir yuxunun belində.
Unudasan hər şeyi,
Ayrılığı,həsrəti.
Qaranlığı,zülməti.
Çıxasan yaddaşından,
Doğmanın da,yadın da,
Çəkilə üzərindən
Sinsi-sinsi baxışlar.
Günlərin bir günündə
Bir məktub göndərələr
Sənə sənin adından:
“Getdim,məni bağışla”
Təzədən doğulasan,
Təzədən yeriyəsən,
Təzədən yıxılasan.
Təzədən ağlayasan,
Təzədən kiriyəsən.
Təzədən seviləsən,
Təzədən qırılasan,
Təzədən yaşayasan,
Təzədən yorulasan..
Bir yuxu tuta səni…

***

Bu adam kimə əl çalır?
Gəlib gedənə alçalır,
Başın sağ olsun,İlahi!

Bu qadın niyə yorulub?
Gözündə həya,yorulub,
Üzü ağ olsun,İlahi!

Bu çiçək niyə ağlayır?
Batıbdi suya,ağlayır,
Qoyma boğulsun,İlahi!

Bu ağac niyə quruyub?
Dırmaşıb göyə,quruyub,
Qoyma yıxılsın,İlahi!

Bu dünya niyə boşalıb?
Gedir ölümə,baş alıb,
Dəymə,dağılsın,İlahi!

***

Bu yolun əvvəlin bildik
Bəs bunun sonu hardadı?
Gecəni birtəhər keçdik,
Bəs bunun danı hardadı?

Bilmədik,girdik oyuna,
Baxmadıq adam sayına,
Düşdük həqiqət hayına,
Tapmadıq,hanı,hardadı?

Hər gün bir yalan doğuldu,
Şər-böhtan,filan,doğuldu,
İlandan ilan doğuldu,
Bu Qır qazanı hardadı?

Üstümüzə dərd uladı,
Oba köçdü,yurd uladı,
Çaqqallar meydan suladı,
Bunun aslanı hardadı?

Tez-teləsik yola çıxdıq,
Hardan gəldik,hara çıxdıq,
Bu nağıl da yarımçıqdı,
Bunun qalanı hardadı?

***

Gündüzkü istinin rütubəti vururdu adamı gecənin səssizliyində,
Səhər o qədər çırpınmışdı ki,külək də deyəsən yorğunluğunu çıxarırdı gecə-gecə,
Mürgü döyürdü göy üzündə səssizcə.
Pərdələr pəncərələri yelpikləmirdi,
Nəfəsi tıncıxırdı şəhərin,
Ağaclar utandığından yarpaq-yarpaq tər tökürdü.
Yuxusu qaçmış qadın da bu səssiz,havasız iyun gecəsini acgözlüklə ciyərinə çəkirdi.

Müəllif: Təranə DƏMİR,

AYB -nin və AJB-nin üzvü, şair -publisist

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Təranə Dəmirin yeni şeirləri

***

Bir gün gələ,oyanasan yuxudan,
Görəsən ki,dəyişibdi kainat.
Görəsən ki,düzü-dünya azaddı,
Sən azadsan,mən azadam,O azad.

Xəyalların gerçək ola bir anda,
Ürəyinə sığışmaya sevincin.
Yoxa çıxa ölüm-itim,qan-qada,
Yer üzünə sülh gətirə göyərçin.

Buludlar da yağış-yağış dincələ,
Azad çöllər nəfəs ala dərindən.
Nur tökülə gözlərindən səhərin,
Qurtarasan gecələrin şərindən.

Azad-azad gülümsəyə günəş də,
Unudula canındakı ağrılar.
Gözlərini həqiqətə açasan,
Üzə çıxa zindan-zindan doğrular.

Azadlığı ciyərinə çəkəsən,
Qaysaqlaya ürəyinin köz yeri.
Səslənəsən qəfəsdəki quşlara–
Azadlığın öz yeri var,öz yeri.

***
Sənə qəlbimizi sipər elədik,
Döndük divarına,daşına ,Vətən.
Çiçəyinə döndük,otuna döndük,
Yenə də gəlmədik xoşuna,Vətən.

Adına müqəddəs dedilər,biz də
And içdik müqəddəs adına sənin.
Hopdun vətən-vətən yaddaşımıza,
Biz niyə düşmədik yadına sənin?

Elə vətən-vətən öldürdün bizi,
Biz öldük,sən döydün döşünə,Vətən.
Örtdü gözlərini saxta sevgilər,
Həqiqət gəlmədi işinə,Vətən.

Hər gələn bir medal taxdı sinənə,
Tutdular yalançı alqışa səni.
Cənuba böldülər,qərbə böldülər,
Satdılar qəpiyə,quruşa səni.

Səni də etdilər gözükölgəli
Bu cibəgirənlər,bu sələmçilər.
Silib süpürdülər var-dövlətini
Boğazı xaltalı bu dilənçilər.

Bal tutdu barmağı şarlatanların,
Hamısı daraşdı yala,bilmədin.
Səninçün hamımız vətəndaş olduq,
Sən bizə bir Vətən ola bilmədin.

Sənə qəlbimizi sipər elədik,
Döndük divarına,daşına,Vətən.
Çiçəyinə döndük,otuna döndük,
Yenə də gəlmədik xoşuna,Vətən,
Nə desəm,nə yazsam boşuna,

VətəYenə geri döndü bahar,
Bu qış bizdən nə apardı?
Köçünü çəkdi buludlar,
Yağış bizdən nə apardı?

Bizi yordu şaxta,sazaq,
Uralandıq yarpaq-yarpaq,
Şeir-şeir,varaq-varaq
Bu qış bizdən nə apardı?

Xəzan vurdu telimizdən,
Həsrət tutdu əlimizdən,
Nələr keçdi könlümüzdən,
Bu qış bizdən nə apardı?

Zülm elədi yoxuş bizə,
Külək bizə,yağış bizə,
Nə verdi ki, bu qış bizə,
Bu qış bizdən nə apardı?

***

Buludlar səxavətlə göndərirdi yağışını yer üzünə,
Yenə baharın ətri duyulurdu yaş torpaq qoxusundan.
Çiçək kimi açılırdı üzü təbiətin,
Yağış -yağış sevinirdi bağlar,bağçalar,
Ağaclar yarpaq-yarpaq oyanırdı qış yuxusundan.

***

Başdan-başa gözəllikdi,gözəllik,
Çəmənlərin nazına bax,nazına.
Günəş-günəş nur tökülür üstünə,
Kənd-kəsəyin yazına bax,yazına.

Qış ağaclar bahar-bahar gülləyir,
Sığallanır bağ-bağçada göy otlar.
Aradabir günəş qaçıb gizlənir,
Yağış-yağış nəğmə deyir buludlar.

Qarışqalar yuvasından çıxırlar,
Asta-asta tor toxuyur hörümçək.
Axşamüstü xəfif-xəfif meh əsir,
Xəfif-xəfif yırğalanır yelləncək.

Səsi düşür başımıza quşların,
Çiçək-çiçək rəqs eləyir arılar.
Yavaş-yavaş günəşlənir həyətdə
Şirin-şəkər,yumru-yumaq qarılar.

Axşamacan qaynaşırlar,uşaqlar
Nənəm demiş it ayağı yeyirlər.
Dırmaşırlar hasar belə,cam belə,
Gah o damdan,gah bu damdan dəyirlər.

Gün batınca yığışırlar bir yerə,
Qurbağalar dərə başı şellənir.
Şum üstündə eşələnir sərçələr,
Toyuq-cücə bağ-bağçada küllənir.

Qara köpək günə verir özünü,
Hərdən qalxıb yorğun-yorğun havlayır.
Dörd tərəfdə tələ quran pişiklər
Pişik-pişik siçanları tovlayır.

Günəş-günəş çörək yapır təndirə
Üz-gözünü gün aparan qadınlar.
Təndir-təndir qızardıqca çörəklər
Çırtaçırtla səs eləyir odunlar.

Baxırsan ki,külək qopur qəfildən,
Pəncərələr külək-külək yellənir.
Külək-külək çiçəkləyir hər tərəf,
Həyət-baca külək-külək güllənir.

Başdan-başa gözəllikdi,gözəllik,
Çəmənlərin nazına bax,nazına.
Günəş-günəş nur tökülür üstünə,
Bu yerlərin yazına bax,yazına.

***

Göy üzünə əl açırdı sevgimiz,
Yavaş-yavaş gül açırdı sevgimiz,
Təzə-təzə dil açırdı sevgimiz,
Kim susdurdu bu sevgini görəsən?

Odu söndü,közü ilə oynadıq,
Şaxta vurdu,buzu ilə oynadıq,
Gecə-gündüz nazı ilə oynadıq,
Kim küsdürdü bu sevgini görəsən?

Xoşbəxtliyə bir addımlıq yol vardı,
Gözləsəydik gəlib bizi tapardı,
Bu sevgini kim yolundan qaytardı,
Kim azdırdı bu sevgini görəsən?

****

Qonşumuz Balaş nənəgillə bizi qamış çəpər ayırardı,
Çəpərin dibində qollu-budaqlı ərik ağacı vardı,
Yay olanda bolluca bar gətirərdi,
Külək meyvələrini çırpardı,
Dibi həmişə əriklə dolu olardı.
Sapsarı,badamı ,şipşirin əriklərdi,
Baxanda adamın ağzı sulanardı,
Nəfsimiz çəkərdi.
Qonşunun uşaqlarıyla yığışıb günortanın qızmarında oğurluğa gedərdik Balaş nənəgilə,
O vaxtlar ayrı aləmdi,
Qonşular heç vaxt qapını bağlamazdılar.
Bizi görcək ala it özünü yeyib tökərdi,
Yazıq it əlimizdən zəncir gəmirərdi,
Bəd idi deyə açıq saxlamazdılar.
Səsi qulağımdadı hələ.
Bir gözümüz itdə,
ürəyimiz çırpına-çırpına ciblərimizi,əlimizi,ətəyimizi əriklə doldurardıq.
Elə şirin əriklərdi ki,
Dadı damağımdadı hələ.
Ayağımızı tikan,paltarımızı kol-kos aparardı,
Hər gün böyüklərdən bir kötək payımız vardı.
Günlər keçərdi,yay bitərdi,
Ağac da dincələrdi,biz də.
Sonra payız,sonra da qış gələrdi və həsrətlə gələn yayı gözləyərdik yenə.
Ta ki,ağlımız kəsənədək.
Bir gün öyrəndik ki, oğurluq günahmış sən demə..
Qorxduq, yığışdıq çəpərlərin başından,
Ağacların dibindən yığışdıq.
Sonra aləm qarışdı,
Sökdülər qamış çəpərləri,
Taxta qapıları sökdülər,
Hündür,bərli-bəzəkli daş hasarlar tikdilər.
Sonra Balaş nənə köç etdi bu dünyadan,
Sonra ərik ağacı da qurudu,
Sonra əlimizdən zəncir gəmirən ala it də öldü,
Sonra baxıb gördük ki,bomboşdu kənd -kəsək,
Ağaclar da azalıb,adamlar da..
Sonra qəbristanlıq yolunu ağartdı ağacdan ərik oğurlayan uşaqlar.
Sonra o uşaqlar da qocaldı,
Sonra ağaclar da..
Qonşuya ərik oğurluğuna getmək də heç kimin yadına düşmədi daha,
Heç əriklərin də dadı olmadı əvvəlki tək.
Sonra daha böyük oğurluqlar başladı,
sevgilər oğurlandı,ürəklər oğurlandı,
talelər,qismətlər,arzular,diləklər oğurlandı.
Beləcə oğru-oğru yaşamağı öyrəndik,
Beləcə unudulub getdi ərik oğruları.
Amma heç vaxt damağımızdan getmədi o əriklərin dadı–
Şipşirin, badamı,sapsarı.

***

Bir günü də yola saldıq beləcə,
Yenə heç nə könlümüzə yatmadı.
Gah o sözdən,gah bu sözdən yıxıldıq,
Bircə misra əlimizdən tutmadı.

Bircə borcu ödəmədi yüz fikir,
Ha əlləşdik bir qərara gəlmədik.
Heç bilmədik günü necə yaşadıq,
Hardan gəldi,hardan getdi,bilmədik.

Ağrımızla,acımızla döyüşdük,
Dərə keçdik,dağ adladıq beləcə.
Bir də baxdıq yenə çöküb qaranlıq,
Bir də baxdıq gəlib çatıb bu gecə.

Yenə qaldıq ümidinə həsrətin,
İtib batdıq xəyalların köçündə.
Görək bizi hara çəkir bu zülmət?
Nə çıxacaq bu gecənin içindən?

ANAMA

Sən gedəndən itirmişəm zamanı,
Günü aya dəyişirəm eləcə.
Neçə vaxtdı unutmuşam özümü,
Sənsizliklə döyüşürəm eləcə.

Şəkil-şəkil danışıram səninlə,
Sən də durub şəkil-şəkil baxırsan.
Aldadıram xəyalların başını,
Gah o yandan,gah bu yandan çıxırsan.

Boğuluram gözlərimin selində,
Damcı-damcı gülləyirsən varaqda.
İçimdə bir söz çırpınır yaralı-
Görən məni nə gözləyir qabaqda?

İlham pərim uçub gedib ,başıma
Bir də nə vaxt şeir yağar,bilmirəm.
Vurnuxuram qaranlığın içində,
Bəlkə bir gün günəş doğar?-bilmirəm.

Müəllif: Təranə DƏMİR,

AYB -nin və AJB-nin üzvü, şair -publisist

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Təranə Dəmir – Əriklər

****

Qonşumuz Balaş nənəgillə bizi qamış çəpər ayırardı,
Çəpərin dibində qollu-budaqlı ərik ağacı vardı,
Yay olanda bolluca bar gətirərdi,
Külək meyvələrini çırpardı,
Dibi həmişə əriklə dolu olardı.
Sapsarı, badamı, şipşirin əriklərdi,
Baxanda adamın ağzı sulanardı,
Nəfsimiz çəkərdi.
Qonşunun uşaqlarıyla yığışıb günortanın qızmarında oğurluğa gedərdik Balaş nənəgilə,
O vaxtlar ayrı aləmdi,
Qonşular heç vaxt qapını bağlamazdılar.
Bizi görcək ala it özünü yeyib tökərdi,
Yazıq it əlimizdən zəncir gəmirərdi,
Bəd idi deyə açıq saxlamazdılar.
Səsi qulağımdadı hələ.
Bir gözümüz itdə,
ürəyimiz çırpına-çırpına ciblərimizi, əlimizi, ətəyimizi əriklə doldurardıq.
Elə şirin əriklərdi ki,
Dadı damağımdadı hələ.
Ayağımızı tikan, paltarımızı kol-kos aparardı,
Hər gün böyüklərdən bir kötək payımız vardı.
Günlər keçərdi, yay bitərdi,
Ağac da dincələrdi, biz də.
Sonra payız,sonra da qış gələrdi və həsrətlə gələn yayı gözləyərdik yenə.
Ta ki, ağlımız kəsənədək.
Bir gün öyrəndik ki, oğurluq günahmış sən demə.
Qorxduq, yığışdıq çəpərlərin başından,
Ağacların dibindən yığışdıq.
Sonra aləm qarışdı,
Sökdülər qamış çəpərləri,
Taxta qapıları sökdülər,
Hündür,bərli-bəzəkli daş hasarlar tikdilər.
Sonra Balaş nənə köç etdi bu dünyadan,
Sonra ərik ağacı da qurudu,
Sonra əlimizdən zəncir gəmirən ala it də öldü,
Sonra baxıb gördük ki, bomboşdu kənd-kəsək,
Ağaclar da azalıb, adamlar da.
Sonra qəbristanlıq yolunu ağartdı ağacdan ərik oğurlayan uşaqlar.
Sonra o uşaqlar da qocaldı,
Hamısının saçı, saqqalı ağardı.
Sonra ağaclar da daha qol-budaq atmadı,
Qonşuya ərik oğurluğuna getmək də heç kimin yadına düşmədi daha,
Heç əriklərin də dadı olmadı əvvəlki tək.
Sonra daha böyük oğurluqlar başladı,
sevgilər oğurlandı, ürəklər oğurlandı,
talelər, qismətlər, arzular, diləklər oğurlandı.
Beləcə oğru-oğru yaşamağı öyrəndik,
Beləcə unudulub getdi ərik oğruları.
Amma heç vaxt damağımızdan getmədi o əriklərin dadı-
Şipşirin, badamı, sapsarı.

Müəllif: Təranə DƏMİR,

AYB -nin və AJB-nin üzvü, şair -publisist

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Yenə geri döndü bahar

****

Yenə geri döndü bahar,
Bu qış bizdən nə apardı?
Köçünü çəkdi buludlar,
Yağış bizdən nə apardı?

Bizi yordu şaxta,sazaq,
Uralandıq yarpaq-yarpaq,
Şeir-şeir,varaq-varaq
Bu qış bizdən nə apardı?

Xəzan vurdu telimizdən,
Həsrət tutdu əlimizdən,
Nələr keçdi könlümüzdən,
Bu qış bizdən nə apardı?

Zülm elədi yoxuş bizə,
Külək bizə,yağış bizə,
Nə verdi ki, bu qış bizə,
Bu qış bizdən nə apardı?

****

Səadətə qucaq açdım sevincək,
Sevincimə tor toxudu hörümçək,
Ömür boyu bir yabanı çiçək tək
Bitib qaldım bu daşlığın içində.

Oyun qurdu qədər mənə,İlahi,
Gəlmədi bir təpər mənə,İlahi,
Nə xoş gəldi kədər mənə,İlahi,
Xumarlandım bu xoşluğun içində.

Qış görmədim bəxtimdəki qış kimi,
Daş görmədim yolumdakı daş kimi,
Hey çırpındım bir yaralı quş kimi
Həyat adlı sərxoşluğun içində.

Bu dünyaya sığammadım,neyləyim,
Qaranlığı boğammadım,neyləyim,
Çox çalışdım,çıxammadım,neyləyim
İçimdəki bu boşluğun içindən.

****

Yollar!
Yayda torpağa,qışda çamura batar,
Bəzən yol olmaqdan çıxar,
Meşələşər,ormanlaşar,səhralaşar,
Özünü tapanacan min dəfə sınar,qırılar,
sonra təzədən bitər,
Sonra yenə,yenə…
Gah buludu,gah günəşi keçirər əyninə.
Gah dərəyə,gah dağa qısılar,
Böyüyər,qısalar.
Baxarsan ki, uzanıb gedir ey.. ev-ev,
hasar-hasar,çəpər-çəpər..
Üstündən keçdikcə dayanıb yol-yol ardınca daş atar,su səpər.
Hər kəslə yola getməz axıracan,
Gah əlindən tutar,
Gah ətəyindən çəkər.
Bir gözü açıq,bir gözü bağlı yatar,
Səssizliyində haray var.
Ağacları yarpaq xışıltısından,
Adamları addım səsindən tanıyar
Cığır-cığır,ləpir-ləpir bir-birindən tutan yollar,
Gedən yollar,qayıdan yollar.

****
Qaşını çatıb durmusan,
Küləkdən tutub durmusan,
Torpağa batıb durmusan,
Külün mübarək,mübarək.

Belin,buxunun bükülüb,
Gözlərin yerə dikilib,
Qolun,budağın tökülüb,
Çulun mübarək,mübarək.

Üstün başın toz içində,
Qıvrılırsan söz içində,
Nə çəkirsən öz içində?
Yolun mübarək,mübarək.

Yarı daşsan,yarı ağac,
Yarı quşsan,yarı ağac,
Gülləmisən, quru ağac,
Gülün mübarək,mübarək.

****

Nə olsun ki,bahar bir az ləngidi,
Yavaş-yavaş bu qışı da ötürdük.
Yavaş-yavaş buludları ürküdüb,
Yavaş-yavaş günəşi də gətirdik.

Şaxtanın da şaxı sındı beləcə,
Canı qızdı ağacların,kolların.
Təzələndi yenə bahar gəlincə
Üstü-başı adamların,yolların.

Üzü güldü çiçəklərin,otların,
Xəzəllər də yarpaq-yarpaq dirildi.
Quşlar yenə salamladı baharı,
Axar sular yavaş-yavaş duruldu.

Bahar-bahar nisgilini ovutdu,
Aydan,gündən ümidini kəsənlər.
Yavaş-yavaş gedənlər də qayıtdı,
Yavaş-yavaş barışdılar küsənlər.

Yavaş-yavaş külək düşdü atından,
Yavaş-yavaş yağışlar da səngidi.
Yavaş -yavaş qış da çıxdı yadımdan,
Yavaş-yavaş gördüm hər yan sevgidi.

****

Sarıdıqca bir az da çox açıldı,
Könlümüzün yarasıyla oynadıq.
Bəxtimizin ağ tərəfi olmadı,
Ömür boyu qarasıyla oynadıq.

Baş açmadıq hiyləsindən şeytanın,
Qorxub qaçdıq kölgəsindən şeytanın,
Çıxammadıq tələsindən şeytanın,
Boynumuzun xaltasıyla oynadıq.

Sevgimizin naz tərəfi olmadı,
Ömrümüzün yaz tərəfi olmadı,
Həqiqətin biz tərəfi olmadı,
Onun,bunun havasıyla oynadıq.

Sözdən tutduq yükümüzü beləcə,
Birə basdı kürkümüzü beləcə,
Qazıdılar kökümüzü ,beləcə
Başımızın baltasıyla oynadıq.

Qara bulud dağılmadı,neyləyək,
Təpə dönüb dağ olmadı,neyləyək,
Haqq-ədalət doğulmadı, neyləyək,
Gecə-gündüz tərəziylə oynadıq.

Yaman sıxdı həyat bizi, dinmədik,
Vurub çıxdı həyat bizi, dinmədik,
Kimə deyək dərdimizi,bilmədik,
Allahıyla,Tanrısıyla oynadıq.

Səsi heç vaxt kəsilmədi dünyanın,
Əli dərddən üzülmədi dünyanın,
Beli bir də düzəlmədi dünyanın,
Əyrisiylə,tarazıyla oynadıq.

Sarıdıqca bir az da çox açıldı,
Könlümüzün yarasıyla oynadıq.
Bəxtimizin ağ tərəfi olmadı,
Ömür boyu qarasıyla oynadıq.

****
Baxıram ki,anam gedəndən evimiz də köhnəlib,
Ayaq üstə güclə dayanıb yazıq,
Beli,buxunu əyilib.
Anamdan sonra düz əməlli yola da getmir atamla,
Əşyalar ,paltarlar,pəncərələr,daşlar,divarlar küskün-küskün danışır adamla.
Hələ anamın cehizlik dolabı–
cır-cır cırıldayır hər açılıb bağlananda,
Qırığından,söküyündən qan damır.
Burda hər nə varsa hamısı yetimləşib elə bil anam gedəndən.
Rəngi solmuş kitab rəfi,toz basmış kitablar,
Divar boyu üst-üstə yığılan yorğan-döşək,
Allı-güllü nalçalar,
İlməsi qaçan xalçalar.
Bir də dəmir çarpayı,
Üstündə qədim örtük,
Üstündə qağayı,
Onun da üstündə anamın göz yaşı,
ağrıları,əzabları,narahatlığı təlaşı.
Toxunanda bir sığal dəyir əlimə,
barmaqlarım darıxır.
Burda hələ anamın nəfəsi var,
Mənsə həsrətlə içimə çəkirəm anasızlığı.

****

Səni addım səslərindən tanıyıram,
Səni küçələrin yel çəkənindən.
Səni dənizin ləpəsindən ,
Səni dalğaların pıçıltısından tanıyıram.
Küləklərində nazlanıb saçlarım,
Yağışlarında islanıb.
Gecələri pəncərə-pəncərə sabahlamışam səninlə,
Səhərləri səninlə salamlamışam günəşi,
Baxışlarında xumarlanıb xəyallarım.
Hara getsəm kölgə kimi düşüb baxışların arxamca,
Keçirmisən məni zülmətdən işığa,
Nağıl-nağıl ovutmusan.
Səndə aza-aza tapmışam özümü,
Yoxsa unutmusan?
Səni işıqlarından tanıyıram,
Səni qaranlığından.
Səni yuxusuzluğundan tanıyıram,
Səni yorğunluğundan.
Məni sabaha uğurlyıb dəli Xəzər,
köhnə dalanlar,sürüşkən küçələr.
Səni yanaqlarımda oynaşan qum dənələrindən tanıyıram,
Səni xəzəllərindən.
Bakı,sən ey ayrılığa sevdalı şəhər,
Nöqtələr,nöqtələr,nöqtələr..

****
Sən gedəndən itirmişəm zamanı,
Günü aya dəyişirəm eləcə.
Neçə vaxtdı unutmuşam özümü,
Sənsizliklə döyüşürəm eləcə.

Şəkil-şəkil danışıram səninlə,
Sən də durub şəkil-şəkil baxırsan.
Aldadıram xəyalların başını,
Gah o yandan,gah bu yandan çıxırsan.

Boğuluram gözlərimin selində,
Damcı-damcı gülləyirsən varaqda.
İçimdə bir söz çırpınır yaralı-
Görən məni nə gözləyir qabaqda?

İlham pərim uçub gedib ,başıma
Bir də nə vaxt şeir yağar,bilmirəm.
Vurnuxuram qaranlığın içində,
Bəlkə bir gün günəş doğar?-bilmirəm.

Müəllif: Təranə DƏMİR,

AYB -nin və AJB-nin üzvü, şair -publisist

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Salam, ədəbiyyat!

Salam, ədəbiyyat!

(qayğılar Təranə Dəmirin qələmində)

Dəniz ola, sən olasan, bir də qağayılar,
Xəfif meh əsə, narın yağış yağa,
Uzaqdan əl edə xəyallar —
Ağ-qara.

İçindəki həsrət kükrəyə dalğa-dalğa,
Ləpə-ləpə göynəyə.
Saçlarını külək, yanaqlarını sel apara.
Bürünəsən təkliyə,
Tellərinin dəni, ovuclarının qabarı üşüyə.
Xatirələr küskün-küskün başına yığışa,
Verəsən ürəyini dənizə, küləyə, yağışa.

Həsrətin, tənhalığın və kədərin tablosu Təranə Dəmir qələmində.

Mən şair olduğum kimi, eyni zamanda da oxucuyam. Özü də sözün hənirini uzaqdan hiss edən oxucu. Məni heyrətləndirmək elə də asan deyil. Gərək şeir məni o qədər içinə çəksin ki, mən heyrətlənə bilim. Bu şeir kimi.

Nədir məni heyrətləndirən?

Birinci növbədə Təranə Dəmirin şeirlərindəki səmimiyyət məni heyrətləndirir. İçdən və yaşananlar elə peşəkarcasına qələmə alınır ki, sözün sehrinə düşməmək olmur. Sonra ədəbi sözün qaydalarına peşəkarcasına yanaşmaq bacarığı. Şair təşbehlərdən, metaforalardan elə gözəl, yerində və ustalıqla istifadə edir ki, sadəcə alqışlamaqdan başqa çarəmiz qalmır.

Təranə Dəmir gündəm şairi deyil, minilliklərin şairidir. Mən onu gələcək minillikdə də gözləyirəm. Şairin ədəbiyyatda öz cığırı olmalıdır. Kiminsə cığırı ilə irəlilədinsə, demək böyük Sözü ram edə bilməmisən. Demək bu gün alqışlanacaqsan, səhərsə unudulub gedəcəksən.

Sözdə öz fikrin, düşüncən olmalıdır. Ədəbiyyata yeni söz, yeni nəfəs gətirməlisən. Təranə Dəmir öz cığırında yol gedən şairdir. Mən onu böyük ədəbiyyat adamı adlandırıram. Təranə Dəmir alqış və mükafat şairi deyil, söz adamıdır. Eyni zamanda təvazökar və özündənrazılıq hissindən uzaqdır. Tərifi də qədərində qəbul edir.

Yalançı təriflərdən və yalançı insanlardan uzaq olmağı da şairin səmimiyyətindən irəli gəlir. İnsan onun şeirlərində özünü tapa bilir. Hər kəsin dili ilə danışmağı bacaran şair çox bağlı qapıları açmağı bacarır. Axı ədəbiyyat eyni zamanda dövrün aynası da olmalıdır. Belə ədəbiyyat əbədiyaşar ədəbiyyatdır.

Şair şeirlərində küləyin də, yağışın da, torpağın da, quşun da, küçənin, yolun, cığırın da dili ilə danışmağı bacarır. Cəmiyyəti düşündürən məsələlər, problemlər, qayğılar şeirləşə bilir Təranə Dəmir qələmində.

Bu şəhərin adamların don vurub,
Bu şəhərin küçələri yel çəkir.
Bu şəhərin ayaqları yorulub,
Bu şəhərin baxışları yol çəkir
— deyən şair bu günkü yorğun, yuxusuz, dərdli şəhərin sözlə tablosunu çəkib.

Gecənin ən gözəl rəngi darıxmaq,
Elə darıxmaqçün doğulub gecə.
Qapqara zülməti çəkib üstünə,
Göz yaşı tökəsən burda gizlicə.

Başdan-başa təşbehlə dolu misralarda adam zülmət gecənin içində hiss edir özünü. Darıxırsan, həsrətə bələnirsən, üşüyürsən. İnsan duyğularına ayna tuta bilən şair gecəni də dilləndirə bilir demək. Ayla, ulduzla, işıqla, qaranlıqla dərdləşə bilmək özü də adamdan hünər istər. Bu baxımdan Təranə Dəmir hünərli şairdir.

Eyni zamanda şair:

Biz də keçdik ayrılıqdan,
Həsrət, gözün aydın olsun.
Bu qaranlıq, bu toranlıq,
Zülmət, gözün aydın olsun
— deməyi də bacarır.

Həsrətə, zülmətə “günaydın” deməyin içində böyük ağrı, kədər və üzüntü var.

Günaydın, əsən külək,
Yağan yağış, günaydın.
Günaydın, gedən payız,
Sazaqlı qış, günaydın.

Salam, dən axataran quş,
Üşüyən ağac, salam.
Bu tələsən küçələr,
Basabas, tıxac, salam.

Günaydın, dilənçi qız,
Diləyin, duan aydın.
Qızaran üzündəki
İsmətin, həyan aydın.

Şeir uzanır. Uzandıqca gözümüzün qabağına küləkli, yağışlı şəhər gəlir. Qayğılarla yüklənmiş insanlar, basırıq küçələr, utancaq dilənçi qız gözümüzün önündə canlanır. Təsvirlər canlı və diridir. Təranə Dəmirin şeirləri adamla danışır sanki. İnsan bu şeirlərə ürəyini aça bilir. Bu da bir uğurdur.

Yenə töküb qaş-qabağın,
Qaramat yağır üzündən.
Göy geyib, qara bağlayıb,
Hava nə çıxıb özündən…

Küçələr, yollar üşüyür,
Dərə, təpə, dağ ağlayır.
Dəniz ləpə-ləpə küsüb,
Ağaclar yarpaq ağayır.

Yeni, orijinal fikirlərlə dolu olan bu şeiri oxuduqca gözümüzün önündə hava dil açır, danışır adamla, buludlar üsyan edir, qışın sazağına düşürük. Şairin şeirlərindən belə sitatlar çox gətirmək olar.

Təranə Dəmir eyni zamanda gözəl təbiət şairidir. Onun payız tabloları həmişəyaşardır. Şair bu şeirlərlə payızı da, qışı da bizə sevdirməyi bacarır.

Hər həsrətin öz ağrısı,
Hər həsrətin öz rəngi var.
İkimizin də könlündə
Payız adlı bir sevgi var,
Vermişik baş-başa, payız.

Və ya:

Bir payız nağılıydı,
Ayrılıq qoxuluydu,
Sərsəmdi, yuxuluydu,
Gözümdə azdı getdi,
Bu sevgi göyərmədi.

Burda payızın xəzanına bürünmüş sevgi canlanır gözümüzün önündə. Payız rəngdə, payız dadda, payız ruhda. Bu da bir bacarıqdır.

Eyni zamanda kənd təsvirləri, ormanlar, meşələr, ağaclar, kollar şair qələmində məharətlə şeirləşə bilir. Obrazlılıq Təranə Dəmir şeirlərinin əsasını təşkil edir.

Qalxasan at belinə,
Basasan üzəngiyə,
Qovasan yaylağacan,
O da bir az təngiyə.
Alaçığın başında
Narıncı çoban iti
Boynun burub otura,
Nənən səndən nigaran
Tez-tez durub otura…

Yaylaqlarımız, qoyun-quzu səsi, yaylaq abu-havası gözümüzün önündə canlanır. Təsvirlər o qədər canlıdır ki, istər-istəməz özünü yaylaqda hiss edirsən.

Təranə Dəmir gözəl şair olmaqla yanaşı, gözəl də publisistdir. Publisistikasında da özüdür Təranə Dəmir. Şairin sözə fərqli yanaşması və güclü təhlil bacarığı var. O, həmçinin gözəl nəsr əsərləri, hekayələr, esselər müəllifidir.

Bir sözlə, Təranə Dəmir əsl söz adamıdır. Eyni zamanda şair sözə ürəklə salam verənlərdəndir.

Zabil Pərviz,
AYB-nin və AJB-nin üzvü, şair-publisist

Zabil Pərvizin digər yazıları

TƏRANƏ DƏMİRİN YAZILARI

DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Təranə Demirin yeni kitabı işıq üzü görüb

TƏRANƏ DƏMİRİN YENİ KİTABI

Şair-publisist Təranə Dəmirin poema və şeirlərdən ibarət yeni kitabı işıq üzü görüb. “Qırmızı xətt” adlı bu kitabda yazarın son ildə yazdığı şeirləri və “Ömrün beşinci fəsli” adlı poeması yer alıb. Kitab “PAN” nəşriyyatında ərsəyə gəlib. Kitabın redaktoru AYB və AJB-nin üzvü, şair-publisist Zabil Pərvizdi.

Yazarlar.az olaraq, biz də öz növbəmizdəTəranə Dəmiri təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq!

Məlumatı hazırladı: Leyla Mahirqızı

TƏRANƏ DƏMİRİN YAZILARI

DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

XATİRƏLƏR, HƏSRƏT VƏ PAYIZ

XATİRƏLƏR, HƏSRƏT VƏ PAYIZ

Atamın atasını,Şaxı babamı görməmişəm. Mən dünyaya gəlməmişdən xeyli əvvəl dünyasını dəyişib.İkinci dünya müharibəsindən iki əlinin səkkiz barmağını itirib gəlibmiş , üstəlik də “asqolla”.Bədənindəki qəlpəyə görə də müharibədən sonra çox yaşamayıb.52 yaşında ,atamın 22 yaşı olanda bu dünyadan köç edib. Ona görə də onunla bağlı heç bir xatirəm yoxdu. Adamların,atamın danışığından xəyalımda bir baba obrazı canlandırmışam həmişə,vəssalam.Qoçaq,vətənpərvər,ailəcanlı,işgüzar baba obrazı.Mülkədar nəslindən olub.Şəkillərindən tanıyırdım babamı. Babamın anası Xumar nənə də kənddə ən sözükeçən və mötəbər qadın imiş. Elə əri -babamın atası böyük babam Murtuza da sayılıb,seçilən kişilərdənmiş .
Kolanıda Dəmirlilər adla deyilirmiş o vaxt. Elə indi də belədi.Soya, kökə bağlılıq lap uzun illərə gedib çıxır. Ulu babam molla Aydəmir Xorasanda təhsil alıbmış.Yəni keçmişin ziyalılarından hesab olunur. Təəssüf ki, adını çəkdiyim insanların , doğmalarımın heç birini yaxından görməmişəm, haqqlarında yalnız eşitmişəm. Uşaq vaxtı onlar haqqında danışılanda elə bilirdim ki,hansısa bir nağıla qulaq asıram,maraqlı gəlirdi mənə.Saatlarla oturub dinləmək istəyirdim insanları. Bu yazdıqlarım da uşaqkən yaddaşıma həkk olanlardı.
Anamın atası, Məmmədhəsən babamsa yadımdadı.Qara, arıq,balacaboy kişi idi. Sakitdi, çox danışmazdı.Onu həmişə buxara papaqda görərdim. Çox sevgisini biruzə verməzdi.Amma hamımızı ayrı-ayrılıqda sevdiyini bilirdim. Mənə elə gəlirdi ki,həmişə kədərlidi babam.Gözlərindən oxuyurdum. Təəsüf ki, o da mən 4 yaşımdaykən dünyasını dəyişdi. Başında buxara papağıyla yaddaşımda qaldı həmişə.
Anam Abdulabaddan idi..Sabirabadın o vaxtkı Abdulyan kəndindən.
Çoxlu xalam, dayım vardı.Bacım,qardaşım olmadığından dayı , xalauşaqlarını özümə bacı-qardaş bilirdim.Zaman keçdikcə bunun ancaq mənim təxəyyülümün məhsulu olduğunu anladım. Uşaqkən bunu anlamır insan çox təəssüf ki..Məhəmmədhəsən babam müharibədə çox doğmalarını itirmişdi.Anam deyirdi ki,yaxınlarından hər dəfə qara kağız alanda, günlərlə xəlvətə çəkilib ağlayırdı.O vaxt anam uşaq olsa da bunu gözəl xatırlayırdı.Demək onun gözlərinə hopmuş kədər də bundan idi.
Babam dünyadan köçəndə qardaşım təzə doğulmuşdu.Anamın,nənəmin ağlamağı yadımdadı.Babamın papağı paltar dolabının üstündəydi.Uzun müddət o papağa toxunan olmadı.Amma hər dəfə nənəmgilə gedəndə papağı zorla aşağı endirib bağrıma basırdım.Onunçun çox darıxırdım.Bir gün papağı yerində görmədim.Bilmədim papağı neynədilər.Yəqin ki,məndən gizlətdilər.Həmin gün o ki,var ağladım.Özü də içdən,göynəyə -göynəyə ağladım.Amma nə babam yaddan çıxdı,nə papağı.
Anam Abdulabaddan Kolanıya gəlin köçmüşdü.Atamla sevib evlənmişdilər , hər İkisi müəllim idi. Babam tez-tez Abdulabaddan Kolanıya bizi yoluxmağa gələrdi.Gələndən gedənəcən iş görərdi həyət bacada.Yırtığı, söküyü yamayardı,ağac əkərdi,çəpər çəkərdi.Onu görəndə anamın gözü işıqlanardı.Ağac kötüyündən bizə ət taxtası düzəldib gətirmişdi bir dəfə. O vaxt ət maşınları yox idi,əti baltayla döyürdülər.Mənə elə gəlir döyülən ətin dadı bir ayrıydı. Hələ də istifadə edirik o kötükdən.Xeyirdə, şərdə çox karımıza gəlir.
Yetimliklə böyüyübmüş babam.Anasız,əmi ,nənə umudunda.Nənəm onun ikinci həyat yoldaşı olub.O biri evlilikdən bir xalam vardı. Bunu çox sonralar bildim, qonşular dedi.Onu eşidəndə özümü çox pis və qəribə hiss etmişdim.Axı nənəm və anamgil bu ögeyliyi heç vaxt hiss etdirməmişdilər deyə mən o xalamı da ən az o biri xalalarım qədər, bəlkə də lap çox istəyirdim.Çünki anam onu lap çox sevirdi.Kubra xalam nənəmə bacı deyə müraciət etdiyi üçün bütün uşaqlar da nənəmi bacı deyə çağırırdılar.Yəni analarına bacı deyə xitab edirdilər.
Babalarım haqda bildiklərim bu qədərdi.Nənələrimləsə xatirələrim bitib tükənməz.
Nənələrim dayıqızı,bibiqızıydı.Ona görə də oxşar cəhətləri çox idi.Sözübütöv,ədalətli,eyni zamanda davakar ruhlu,üsyankar,bir sözlə özünə,sözünə güvənən qadınlardı ikisi də.Kişilər də çəkinərdi onlardan.Heç kim sözlərinin qarşısına söz gətirməzdi.Elə ailədə də hökmran idilər.Sərt xarakterləri vardı.Amma mənimlə son dərəcə mülayimdilər. Onların yanında sərbəst şəkildə ərköyünlük edə bilirdim.Atamın anası Səfurə nənəm uzun ətəkli ,uzun qollu paltarlar geyinərdi, başını iki şalla örtərdi,saçı görünməzdi. Mən onu həmişə qara paltarda görmüşdüm deyə təsəvvürümdə də elə qalıb. Anamın anası Bikə nənəmsə bir qədər fərqliydi.O daha müasir geyinərdi, başına kəlağayı bağlayardı. Paltarlarını da özü tikərdi.
Düşüncələrində də fərqlilik vardı.Səfurə nənəm sevərək evlənməyin əleyhinəydi. Deyərdi ki, mən ərimi toy gecəsi görmüşəm. Xoşbəxt olmadıqmı? Olduq. Uşaqlar ( onun aləmində biz uşaqdıq) nə bilir sevməyi.Ata,ana kimi məsləhət bilirsə övlad da onunla evlənməlidi.Amma Bikə nənəm daha romantik idi. Payızı çox sevirdi və eyni zamanda şeir, poeziya vurğunuydu. Çoxlu bayatı, ağı bilirdi. Çoxusunu da özü qoşmuşdu. Heyf ki, onları bir yerə yığa bilmədim. Sevgiylə qurulan ailənin təməli möhkəm olur deyirdi. Eyni zamanda hamının sevgisinə hörmətlə yanaşırdı. Qızlar,gəlinlər sirrini ona açardılar.Məsləhət yeri idi hamının.Əlindən hər iş gəlirdi.Tikiş tikmək,xalça, kilim toxumaq,yorğan-döşək salmaq.Təmizkardı.İşi-gücü bitməzdi.
Amma qadının ,qızın oxumağına elə də xoş baxmazdı.Onun aləmində qadın ailə qurmalı,oğul,uşaq sahibi olmalıydı. Buna baxmayaraq elə böyük qadağaları da yox idi.Olsaydı anam yəqin ki, təhsil ala bilməzdi.
Səfurə nənəmsə fərqlidi.İstəyirdi ki, hamı oxusun.Atamı palaz,kilim toxuya-toxuya oxutmuşdu.Deyirdi ki, qaynanamdan qalan bütün qızılları satıb Ağaqardaşı(atamı)oxutdum.Fəxr edirdi onunla-atamla.Deyirdi “raykom”,”İspalkom” hamısı qorxur oğlumdan.Atam sözün deyən,dalaşqan adam olub deyə nənəm də həmişə oğlu haqda öyünə-öyünə danışırdı. Qürrəllənərdi oğluyla. Dərslərimi yaxşı oxuduğumçun nənəm mənə”uçitel”balam deyirdi.Bir də xiyara yelpənək,təyyarayə əyripalan,pəncərəyə ağüşkə (akoşka),aşın qarasına qəlyə ,nencəyə decurka deməyi vardı.Uzun illər nənəmin yanında yaşamışam.
Anam sığalsız -tumarsız qadındı. Sərt xarakteri olduğu üçün ondan çəkinərdim,yanında çox dəcəllik etməzdim.
Nənəmsə mənim azadlığımdı,əlləriylə sığallanardı saçlarım,daranıb hörülərdi,üzümdən, gözümdən öpərdi,hər sözümə qurban olum, başına dönüm deyərdi.Hər kəlməsi can idi. Onun yanında uşaqlığımı doya-doya yaşayırdım.Qaçardım , ağaca dırmaşardım , qışda palçığa , yayda toza-torpağa batardım .Onun yanında gözün üstə qaşın var deyən olmazdı mənə.
Məsələn, sevmədiyim südü zorla içirməzdilər, ,xoşlamadığım yeməyi məcbur yedirtməzdilər, sevmədiyim paltarları döyə-döyə geyindirməzdilər əynimə. Bir sözlə tam azad idim onunla. Hara getsəydi məni də özüylə aparardı. Məscidə gedərdik məhərrəmlik başlayandan axıracan. Kəndin bu başından o başına yol ölçərdik hər gün. Orda danışılan nağıllar mənə elə qorxulu və eyni zamanda maraqlı gələrdi ki, saatlarla dinləməkdən doymazdım.Nənəm inanardı mollaların hər sözünə, imamlarçun göz yaşı axıdardı ürəkdən. Əmimin uşaqlarına laylay çalanda gizlicə ağlayardım.Səsi çox qəmliydi,ürəyimə toxunurdu.Yekə qız olananacan kürəyində gəzdirərdi məni. Özü demiş kopan şalıyla məni kürəyinə sarıyıb qonşulara aparardı.O vaxt qonşular da qalsız-qeybətsizdi, bir -birlərinə gedib gələrdilər,qapılarda kilid olmazdi.
Sonra böyüdüm . Sonra bütün bütlər sındı,sonra ayrılıqlar başladı .Hamı köç edib getdi bu dünyadan.Nə buxara papaqlı babalar, nə uzun ətəkli nənələr qaldı. Sonra nənələrimin bizə yuva olan evlərini sökdülər . İçində xatirələrimiz olan o evin yerində daha modern , daha müasir evlər tikildi.Sonra oyanıb gördüm ki,elə mən də nənəmin məni bağrına basdığı ,saçımı sünbül hördüyü yaşdayam.Bir xatirələrdi, bir həsrət,bir də payız.

Müəllif: Təranə DƏMİR,

AYB -nin və AJB-nin üzvü, şair -publisist

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Gecə keçib, ay da yatıb, ulduzlar da yuxulu…

****

Gecə keçib, ay da yatıb, ulduzlar da yuxulu,
Mənsə nağıl gözləyirəm bu gecənin üçündə.
Milyon ilin təkliyi də kirpiyimdən asılıb
Qaranlıqda yol axtarır gözlərimin içində.

Başım üstə dövrə vurur öz ruhumun kölgəsi,
Xəyallara əlim çatmır, əlləşirəm uzaqdan.
Hayandasa it ulayır tənhalığın üstünə,
Görən kimə acıqlıdı, səsin kəsmir bayaqdan?

Ara-sıra ağacların yarpağı xışıldayır,
…Demək çöldə yavaş- yavaş, xəfif-xəfif meh əsir.
Otağıma işıq düşür qaranlığın içindən,
Maşınların kölgəsidi pəncərəmdə tələsir.

Divarlar da mürgülüdü, həyət-baca mürgülü,
Arada-bir çarpayıdı hənirimə diksinən.
Ürəyim də dayanmadan təpikləyir sinəmi,
Deyən o da qaranlıqda sığışammır köksümə.

Yenə qulaq kəsilmişəm tənhalığın səsinə,
Zaman yenə damcı-damcı gözlərimdə əriyir.
Divardakı saat da ki, yarı oyaq, yuxulu
Yorğun- yorğun, asta-asta sübhə sarı yeriyir.

Müəllif: Təranə DƏMİR,

AYB -nin və AJB-nin üzvü, şair -publisist

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Bir də o sabahlar geri dönərmi!?

****

Bir də o sabahlar geri dönərmi,
Bir də açılarmı səhər eləcə?
Bir də yağış-yağış sığallanarmı,
Bir də sevilərmi şəhər eləcə?

Üzündən,gözündən nur tökülərmi,
Günəş üzümüzə gülərmi görən?
O dəli sevdalar,dolu sevdalae
Bir də başımıza gələrmi görən?

Bir də qayıdarmı o bəxtəvərlik,
Xəyallar quş olub uçarmı bir də?
Sevənlər dənizlə pıçıldaşarmı,
Könlünü sulara açarmı bir də?

İpək saçlarımız küləyə dönüb
Gələnə,gedənə naz eləyərmi?
Küskün qəlbimizi ovutmaq üçün
Bir sığal təbəssüm bəs eləyərmi?

Dincini alarmı yorğun küçələr,
Bir də sevinərmi daşlar,divarlar.
Təzədən baharı müjdələyərmi
Bu payız adamlar,bu qış adamlar?

Bir də o sabahlar geri dönərmi,
Bir açılarmı səhər eləcə?
Bir də yağış-yağış sığallanarmı,
Bir də sevilərmi şəhər eləcə?

****

Yenə töküb qaş-qabağın,
Qaramat yağır üzündən.
Göy geyib,qara bağlayıb,
Hava nə çıxıb özündən.

Dilindən də baş aşmırıq,
Bir dərdini bilək bunun?
Əlimizdən nə gəlir ki,
Yağış bunun,külək bunun.

Küçələr,yollar üşüyür,
Dərə,təpə,dağ darıxır.
Dəniz ləpə-ləpə küsüb,
Ağaclar yarpaq ağlayır.

Hərarəti bir dadımlıq,
Günəşi də bir aldanış.
Baxışından buz tökülür
Nə yaman sərt gəlib bu qış.

****

Medal -medal oynayırıq haçandı,
Sinəmizdə dingildəyir medallar.
Gündə yüz yol əyilirik,qalxırıq,
Əyildikcə cingildəyir medallar.

Sürünürük dərə belə,dağ belə,
Medal-medal yolumuzu azırıq.
Həqiqətin nəfəsini kəsirlər,
Biz də durub medal-medal susuruq.

Güc tapmırıq keçib gedək bu səddi,
Bizi qoymur göz açmağa medallar.
Medal-medal aldadırlar adamı,
Başımızı medal-medal qatırlar.

Alqış-alqış qıfıllanır dilimiz,
Medal-medal əriyirik beləcə.
Kökümüzə balta çalır medallar,
Medal-medal çürüyürük beləcə.

Medal-medal yayılırıq kürsüyə,
Sən bizdəki azara bax,azara.
Alan da biz,satan biz,İlahi,
Medal-medal bazara bax,bazara.

Medal-medal oynayırıq haçandı,
Sinəmizdə dingildəyir medallar.
Medal-medal əyilirik,qalxırıq,
Əyildikcə cingildəyir medallar.

****

Bir Adəm çıxmadı,Allah
Bu qədər adam içindən.
Dünyanı hərraca qoyan,
Bu alan,satan içindən.

Hərə bir hədyan danışdı,
Sən yatdın,şeytan çalışdı,
Toz qopdu,aləm qarışdı,
Töküldü bu dam,içindən.

İynəyə,sapa gəlmədik,
Bizdən Biz yapa bilmədik,
Bir həyat tapa bilmədik
Bu qanın,qadan içindən.

Səbrimizə hörükləndik,
Yerdən -yerə sürükləndik,
Yavaş-yavaş çilikləndik,
Qırıldı bu cam içindən.

Bir Adəm çıxmadı,Allah,
Bu qədər adam içindən.
Dünyanı hərraca qoyan,
Bu alan,satan içindən.

****

Ha döyünür,ürək dilə çatanmır,
Günlər aya,aylar ilə çatanmır,
Min ildi ki,Günəş yerə çatanmır,
“Ulduz”ların parıldayan vaxtıdı.

Ümid köhnə,nağıl təzə,söz təzə,
Sevgi təzə,baxış təzə,biz təzə,
Qulaq batır,hamı verib səs-səsə,
Qarğalaraın qarıldayan vaxtıdı.

Yola gəlmir düz yolunu azanlar,
Qanun pozur qanunları yazanlar,
Yaman artıb dost quyusun qazanlar,
Yalanların guruıdayan vaxtıdı.

Ömrə-günə balta çalır borc,xərac,
Basabasdı,qovhaqovdu,qaçaqaç,
Meşələrin aslanları acdı,ac,
Tülkülərin nərildəyən vaxtıdı.

****

Həmişə qaçdım özümdən,
Qaçdıqca yolum uzandı.
Əlimi səmaya açdım,
Açdıqca qolum uzandı.

Günahdan günaha batdım,
Batdıqca batdım günaha.
Özümə gücüm çatmadı,
Çatdıqca çatdım günaha.

Aldandım Ol yiyəsinə,
Öldüm,ölümdən qayıtdım.
Ocaq çatdım ürəyimdə,
Yandım,külümdən qayıtdım.

Heç kimə deyə bilmədim,
İçimdə sözüm qaraldı.
Baxdım ömrümün dalınca,
Baxdıqca gözüm qaraldı.

Hər şey özümdə başladı,
Tükəndim,bitdim özümdə.
Əlim heç nəyə yatmadı,
Əl atdım,tutdum özümdən.

****

Dekabr,
Şəhər küçə-küçə,
Ağaclar külək-külək üşüyür.
Mən də üşüyürəm,
Saçlarım dən-dən,
Əllərim çiçək-çiçək üşüyür.
Bir”Salam” kəlməsinə qaçır baxışlarım,
Gülümsəyirəm–
İnsanlara,ağaclara,quşlara,küləyə,yağışa.
Bir ilıq təbəssümdə gizlədirəm kədərimi doğrusu,
Otuz il əvvəlki kimidi,
Məni uzaqdan vurur dənizin qoxusu.
İstəyirəm tələsəm,
Ayaqqabılarımın səsi başıma düşür,
O da ayaqlarım kimi yorulub deyəsən.
Birdən kimsə adımı çağırır,
Düşürəm bu səsin sehrinə,
Ürəyim uçunur adıma sarı.
Dönüb bir fəsil geri qayıdıram üstündə yeridiyim zamanı,
Hardayam?
Hardadı?
Hanı?
Bir oğlan bir qızın saçlarını baxışlarıyla sığallayır,
Qız nazlanır,
O nazlandıqca mənim bir sığallıq təbəssümə tamarzı yanaqlarım islanır.
Çatlaq dodaqlarım göz yaşını başına çəkir,
Nəfəsi üstünə gəlir dodaqlarımın.
Sonra təzədən qayıdıram bu saata,bu yerə,bu günə,
Sakitcə keçib gedirəm yanlarından yağış-yağış,
Gözüm qıza sataşır
“Bu qız mənə oxşamır axı”
Sahil boyu göyərçinlər didib dağıdır torpağı,
Onlar dən,mənsə xatirə axtarıram.
Dekabr,
Səni bu gün də addım-addım arxada qoyuram-
Dizimdə yel,gözümdə eynək,çiynimdə dopdolu aldanış.
İstəyirəm dənizə daş atım,
Ürəyim sözümə baxmır.
Mən səndə doğuldum,mən səndə böyüdüm,
mən səndə sevdim,mən səndə aldandım,
Bağışla məni,dekabr!

****

Böyük dərddi ümidini
Kəsəsən qanın çıxmaya.
Alışasan diri-diri,
Öləsən,canın çıxmaya.

Danışmağa qoymayalar,
Susasan,səbrin darala.
Özünə qəbir qazasan,
Girəsən,qəbrin darala.

Bir balaca yuvan ola,
Çalın,çəpərin olmaya.
Yatasan fil qulağında,
Filin xəbəri olmaya.

Qollarından asılasan,
Ayağın yerdən üzülə.
Qaçasan ruhuna sarı,
Qaçasan,ipin kəsilə.

Başına daşın tökülə,
Qalasan daşın altında.
Bir yalan başın üstündə,
Bir yalan başın altında.

****

Balım,şəkərim dedilər,
Noğullar aldatdı bizi.
Göydən üç alma düşmədi,
Nağıllar aldatdı bizi.

Düşdük fələyin dalınca,
Suyun,çörəyin dalınca,
Ac qaldıq,çapdıq qılınca,
Cığırlar aldatdı bizi.

Dərədən,təpədən keçdik,
Dənizdən,ləpədən keçdik,
Neçə cür zirvədən keçdik,
Çuxurlar aldatdı bizi.

Yalanlara arxalandıq,
Bar verdikcə uralandıq,
Medal-medal qaralandıq,
Uğurlar aldatdı bizi.

Ürək qaldı,gözə qaçdıq,
Sükut qaldı,səsə qaçdıq,
Sevgidən həvəsə qaçdıq,
Sığallar aldatdı bizi.

****

Bir yuxudan asılmışam,qorxulu,
Çin-şeytanlı,əjdahalı,oğrulu,
Burda hər yan qaranlıqda boğulur,
Bu yuxunun günü yoxdu,İlahi.

Çalışıram,yönün tapa bilmirəm,
Dolaşıram,önün tapa bilmirəm,
Axtarıram,hanı,tapa bilmirəm,
Bu yuxunun çəmi yoxdu,İlahi.

Bir yol gedir əyri-üyrü,dolanbac,
Sınıq-salxaq,uçuq-sökük,yalavac,
Bu yuxunun xəyalları acdı,ac,
Bu yuxunun dəni yoxdu,İlahi.

Vurnuxuram bu qorxunun içində,
Bu iblisin,bu oğrunun içində,
Kim çıxacaq bu yuxunun içindən?
Bu yuxunun sonu yoxdu,İlahi.

****

Bu çəkdiyim nədi belə,
Çəkdikcə yolum uzanır.
Üstümə qaranlıq çökür,
Çökdükcə yolum uzanır.

Gücüm çatmır ki,yükümə,
Həm özümə,həm yükümə,
İllərin belin bükürəm,
Büktükcə yolum uzanır.

Başımdan xəzan tökülür,
Dilimdən üsyan tökülür,
Nə yazıram qan tökülür,
Tökdükcə yolum uzanır.

Çöldə payız havasıdı,
Yarpaq,xəzəl davasıdı,
Ürəyim quş yuvasıdı,
Səkdikcə yolum uzanır.

Müəllif: Təranə DƏMİR,

AYB -nin və AJB-nin üzvü, şair -publisist

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I