Zaur Ustaj – The “Book Man” of Azerbaijani Literature

Zaur Ustaj, whose real surname is Ustac, is widely recognized as one of the most distinctive voices in contemporary Azerbaijani literature. Known as the “Book Man” (“Kitab Adam”), he has carved a special place for himself not only as a poet and writer but also as a cultural figure who embodies the timeless bond between man and book. His nickname reflects both his personal devotion to reading and writing, as well as his literary mission to preserve and enrich the cultural memory of Azerbaijan.

From an early age, Zaur Ustaj showed a deep affection for books. Growing up in a society where oral traditions, poetry, and literary gatherings held great value, he developed a natural inclination toward words and storytelling. This early fascination with literature shaped his creative path, leading him to embrace writing as a lifelong journey. The symbolic title “Book Man” was not just a label given to him; it was the result of years of dedication, study, and an unshakable love for the written word.

As a poet, Zaur Ustaj’s works often reflect a delicate balance between tradition and modernity. His verses carry the emotional depth and lyrical richness characteristic of Azerbaijani poetry, while at the same time addressing contemporary themes such as identity, cultural heritage, and the challenges of modern society. His writing demonstrates a unique ability to draw inspiration from the past while speaking directly to the present.

Beyond poetry, Ustaj has also made valuable contributions as a writer and publicist. His essays and articles highlight important social, cultural, and literary issues, bringing intellectual reflection into public discourse. Through his work, he positions literature not merely as an artistic pursuit but also as a tool of enlightenment and national identity.

What makes Zaur Ustaj especially notable in Azerbaijani literature is his identity as the “Book Man.” In this role, he symbolizes the inseparable relationship between human life and literature. To him, books are not only objects of knowledge but also companions, guides, and even sources of spiritual resilience. His image as the “Book Man” goes beyond personal identity—it stands as a metaphor for the enduring role of literature in shaping minds and hearts.

In conclusion, Zaur Ustaj is more than a poet or writer; he is a cultural emblem of the Azerbaijani literary tradition. His journey as the “Book Man” reflects an unbreakable devotion to books, creativity, and the intellectual heritage of his nation. Through his words and ideas, he continues to inspire readers, reminding them of the timeless power of literature in a rapidly changing world.

By: Leyla Mahirqızı,

Other articles by Leyla

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

ZAUR USTAC HAQQINDA

(bioqrafik esse)

Zaur  Ustac müasir Azərbaycan şairi, yazıçısı və publisistidir. O, Azərbaycanda doğulmuş və ədəbiyyatla poeziyanın mühüm yer tutduğu mədəni mühitdə böyümüşdür. Erkən yaşlarından kitablara olan dərin marağı ona sonradan simvolik bir ad qazandırmışdır – “Kitab Adam”.

Yaradıcılıq fəaliyyəti ərzində Ustac ədəbi hərəkatlarda fəal iştirak etmiş, şeir, esse, nəsr və publisistik əsərlər yazmışdır. O, ənənəvi poeziya ruhunu müasir insan problemləri ilə birləşdirmək bacarığı ilə seçilir və əsərlərinə həm milli orijinallıq, həm də bəşəri dəyər qazandırır.

Əsas əsərləri

Onun ən məşhur əsərləri bunlardır:

• “Oriyetir Ulduzu” – fəlsəfi və vətənpərvərlik mövzularını ehtiva edən povest.
• “BB” – müasir həyatın sosial və psixoloji tərəflərini əks etdirən hekayə.
• “A1” – balacalar üçün rəqəm və hərflərə aid şeirlər toplusu.
• Çoxsaylı şeir topluları – məhəbbət, vətən, fəlsəfə və kimlik mövzularını əhatə edir.

Onun yazıları müxtəlif ədəbi jurnallarda və antologiyalarda dərc edilmiş, bu da onun mədəniyyət xadimi kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirmişdir.

Ədəbi fəlsəfəsi

Zaur Ustacın ədəbi dünyagörüşünü üç əsas istiqamətdə ümumiləşdirmək olar:

1. Kitablara və biliyə sevgi – onun üçün kitablar sadəcə məlumat mənbəyi deyil, insanlığın ruhunu daşıyan canlı varlıqlardır.
2. Vətənpərvərlik və kimlik – əsərlərinin çoxunda Azərbaycan mədəniyyətinin qorunması, milli ləyaqət və tarixi yaddaş ön plana çəkilir.
3. İnsanlıq və əxlaq – şeir və esselərində mərhəmət, ədalət və insanlığın mənəvi missiyası ilə bağlı suallar qoyulur.

Tanınma və mükafatlar

• Ədəbi və mədəni xidmətlərinə görə “Qızıl qələm” mükafatı laureatıdır.
• Azərbaycan ədəbi mühitində kitab və oxu mədəniyyətinin təbliğatçısı kimi tanınır.
• Oxucular tərəfindən səmimiyyəti, aydın üslubu və fəlsəfi dərinliyi ilə yüksək qiymətləndirilir.

Nəticə

Qısası, Zaur Ustac yalnız şair və yazıçı deyil, həm də kitablarla yaşayan bir mütəfəkkirdir. “Kitab Adam” kimi tanınan müəllif, ənənə ilə müasirliyin qovşağında dayanaraq həm milli ruhu, həm də bəşəri dəyərləri ifadə edən əsərlər yaradır.

Könlüm cuşa gəlir, seyr edirəm səmanı

Könlüm cuşa gəlir, seyr edirəm səmanı… Göy üzündə dalğalanan buludlara baxdıqca sanki hər bir damla, hər bir işıq zərrəsi mənə bir sirr pıçıldayır. Səmanın sonsuzluğunda Haqqın nəfəsini duyuram, hər tərəfdə Onun izini, Onun möcüzəsini görürəm. Sanki ulduzlar bir kitabdır, buludlar ayə, küləklər zikrdir… Varlığın hər zərrəsi Haqqı anır, Haqqı çağırır, Haqqı təsdiqləyir.

Biz çox zaman torpağın tozuna ilişib qalırıq, gündəlik qayğılara bürünüb göyə baxmağı unuduruq. Halbuki səma – insan ruhunun aynasıdır. O səmanın dərinliyinə baxdıqca öz içimizin dərinliyini görürük. Ulduzların sükutunda bəzən min cavab gizlidir, küləklərin səsində min sirr danışılır. Hər şey susur, amma eyni anda hər şey danışır… Anlayan qəlbə isə hər nəfəsdə bir ayə oxunur.

Hər yana baxıram – dağlara, dənizlərə, quşların qanad çırpıntısına, çiçəklərin boy atmasına… və görürəm ki, hər şey Haqqı zikr edir. Haqq hər yerdədir, amma ən çox da insanın öz içindədir. Lakin çox zaman biz Onu kənarda axtarırıq. Halbuki Onun səsi vicdanımızın dərinliyindədir, Onun nuru ruhumuzun mərkəzindədir. İnsan öz ruhunun pərdələrini qaldıranda, Onu özündə tapar, özündə görə bilər.

Hər şey bir sirlə yaradılıb… Səmanın sonsuzluğu ilə ruhun sonsuzluğu bir-birinə nə qədər bənzəyir. Göy üzünə baxanda insan anlayır ki, həyat bura sığmaz, varlıq yalnız görünəndən ibarət deyil. Bizim içimizdə başqa aləmlərin qapıları gizlidir. Hər dua bir pəncərədir, hər zikr bir yol, hər sükut isə bir ünvandır.

Varlığın mahiyyətinə enmək üçün insan gözlə deyil, qəlblə görməyi öyrənməlidir. Çünki qəlb – Haqqa açılan qapıdır. Haqqı görmək üçün sadəcə gözünü deyil, içini oyatmaq lazımdır. Haqqı eşitmək üçün qulaq yetərli deyil, ruhun səssizliyinə qulaq asmaq lazımdır.

Hər şeydə Haqqın təcəllisini görmək – budur əsl azadlıq. Bu azadlıq insana güc verir, qorxularını alır, qəlbinin dərinliklərinə nur saçır. Çünki bilirsən ki, tək deyilsən, yolun sahibsiz deyil. Səma kimi sonsuz, külək kimi sərbəst, nur kimi saf olursan…

Bilirəm ki, bu dünya fanidir, amma səmanın sonsuzluğuna baxanda anlayıram: Ruh ölməzdir. Haqqın nəfəsi ruhun nəfəsindədir, insanın içindədir. Əgər insan özünü tanısa, Haqqı tanıyar; Haqqı tanısa, kainatı oxuyar; kainatı oxusa, ruhun həqiqətinə yetişər.

Bu səbəbdən, hər səfərimdə bir Haqq salamı var… Hər baxışımda bir dua, hər nəfəsimdə bir zikr var. Könlüm cuşa gəlir, seyr edirəm səmanı… Haqqa salam verirəm… Çünki bilirəm ki, Haqqdan gəldim, Haqqa gedirəm.

Pərvanə Salmanqızı
İctimai xadim, jurnalist, şairə-publisist