Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə
“Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə” tanınmış tədqiqatçı, yazıçı-jurnalist Ayətxan Ziyadın müasir Azərbaycan şairi və publisisti Zaur Ustacın (Zaur Mustafa oğlu Mustafayev) uşaqlar üçün yazdığı zəngin poetik irsinə həsr etdiyi fundamental elmi monoqrafiyasıdır. 2026-cı ildə Bakının “İmza” nəşrlər evində çap olunan bu 280 səhifəlik fundamental əsər, uşaq ədəbiyyatşünaslığına və müasir poeziyanın tədqiqinə dəyərli bir töhfə hesab olunur. [1, 2, 3]
Kitabın elmi redaktoru və “Ön söz”ünün müəllifi pedaqogika elmləri doktoru, professor Kamal Camalov, rəyçiləri isə ədəbiyyatşünas-tənqidçilər Həcər Atakişiyeva və Günnur Ağayevadır. [1]
Monoqrafiyada işıqlandırılan əsas elmi-nəzəri istiqamətlər və Zaur Ustacın uşaq poeziyasının sənətkarlıq xüsusiyyətləri aşağıdakı sistem üzrə qruplaşdırılır:
1. Bədii Sənətkarlıq Sistemi
Ayətxan Ziyad şairin uşaq poeziyasını elmi-nəzəri aspektdən araşdıraraq onun bədii sənətkarlıq elementlərinin mükəmməl bir sistem təşkil etdiyini göstərir: [1, 2]
- Psixoloji Duyuş və Yaş Xüsusiyyətləri: Şair şeirlərini uşaqların yaş qruplarına, qavrayış imkanlarına və psixologiyasına tam uyğunlaşdırır. Burada məktəbəqədər dövrdən başlayaraq kiçik məktəblilərə qədər hər bir yaşın maraq dairəsi nəzərə alınır. [1, 2, 3]
- Ritm, Qafiyə və Kompozisiya: Şeirlərin daxili musiqisi, ritmik quruluşu və qafiyə sistemi uşaqların yaddaşında asan həkk olunacaq şəkildə, olduqca axıcı və yüngül hecalarla qurulub. Məsələn, müəllifin məktəbəhazırlıq qrupları üçün nəzərdə tutulan və Təhsil Nazirliyinin metodiki vəsaitinə daxil edilmiş “Güllünün şeirləri” kitabı bu poetik yüngüllüyün və dinamikanın bariz nümunəsidir. [1, 2, 3]
- Dil və Üslub Aydınlığı: Poetik mətnlərdə uşaqlar üçün çətin anlaşılan, arxaik və ya ağır fəlsəfi ifadələrə yer verilmir. Dil sadə, canlı və obrazlı təfəkkürü inkişaf etdirən strukturdadır. [1, 2, 3]
- Folklor və Milli Köklərə Bağlılıq: Zaur Ustac yaradıcılığında şifahi xalq ədəbiyyatından, nağıllardan, atalar sözlərindən və milli deyimlərdən sadəcə mövzu kimi yox, bədii-estetik düşüncənin təməl komponenti kimi bəhrələnir. [1]
2. Uşaq Dünyası Zaur Ustacın Gözü İlə
Tədqiqatçı şairin dünyaya böyüklərin soyuq məntiqi ilə deyil, məhz uşağın saf və təmiz baxışı ilə baxa bildiyini vurğulayır. Şairin poetik dünyasında uşaq baxışı bu xüsusiyyətlərlə səciyyələnir: [1]
- Animistik Təsvir (Əşya və Təbiətin Canlanması): Uşaq təxəyyülündə cansız əşyalar, heyvanlar və bitkilər danışır, hiss edir. Zaur Ustac da uşaq dünyasındakı bu canlılığı “Ağıllı gülər”, “Tuncay” kimi şeirlərində ustalıqla əks etdirir.
- Kəşfetmə Sevinci və Səmimiyyət: Şeirlərin mərkəzində uşaqların sualları, onların ətraf aləmi heyrətlə öyrənməsi və saf duyğuları dayanır.
- Didaktik Sıxıcılıqdan Uzaq Tərbiyəvi Əhəmiyyət: Vətənpərvərlik, təbiətə qayğı, böyüklərə hörmət kimi fundamental insani keyfiyyətlər uşağa quru öyüd-nəsihətlə deyil, maraqlı poetik obrazlar və oyunvari tapmacalarla ötürülür. Kitablarında yer alan əlifba hərfləri və rəqəmlər haqqındakı əyləncəli şeirlər həm də kiçik yaşlı oxucularda ilkin riyazi və linqvistik bacarıqları formalaşdırır. [1, 2, 3, 4]
Ayətxan Ziyadın bu monoqrafiyası sübut edir ki, Zaur Ustac poeziyası uşaqların həm estetik zövqünün formalaşmasında, həm də onların mənəvi dünyasının zənginləşməsində müasir dövrün ən uğurlu ədəbi sistemlərindən biridir. [1]
Zaur Ustacın uşaq poeziyası estetik zövq aşılamaqla yanaşı, yeni nəslin təlim-tərbiyəsində mühüm pedaqoji və ədəbi vasitə rolunu oynayır. [1, 2]
Kitab haqqında ətraflı məlumatı və satış detallarını Kitabevim.az platformasından və ya AzərTAc xəbərindən oxuya bilərsiniz. [1, 2]
Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə:
- Təbiətə və əşyalara canlı münasibət: Uşaq dünyasında cansız əşyalar, bitkilər və heyvanlar canlanır; Zaur Ustac da uşağın təxəyyülündəki bu animistik (canlılaşdırıcı) baxışı əsas alaraq aləmi uşağın gözü ilə təsvir edir.
- Səmimiyyət və saflıq: Şairin şeirlərində böyüklərin soyuq məntiqi deyil, uşaq təfəkkürünün təmizliyi, təəccübü, kəşfetmə sevinci və sualları ön plandadır.
- Vətənpərvərlik və mənəviyyat duyğusu: Kiçik yaşlı oxucularda Vətənə sevgi, böyüklərə hörmət, təbiətə qayğı kimi təməl insani keyfiyyətlər didaktik sıxıcılıq yaratmadan poetik obrazlarla aşılanır.
- İstəyirsinizsə, bu monoqrafiyada təhlil olunan konkret şeir nümunələrinə və ya Zaur Ustacın uşaqlar üçün yazdığı əsas mövzulara daha ətraflı nəzər salaq: [>>> Təlim-təhsil
Bu fundamental araşdırma təkcə müəllifin fərdi yaradıcılığını deyil, bütövlükdə çağdaş Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının müasir inkişaf meyillərini öyrənmək istəyən mütəxəssislər, müəllimlər və tələbələr üçün qiymətli mənbədir. [1]
Əgər Sizə maraqlıdırsa kitabı oxuya bilərsiniz:
Ayətxan Ziyad – “Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə” PDF
Bakı, “İmza” nəşrlər evi, 2026, 280 səh. İSBN: 978-9952-37-843-6
Salam olsun əziz yazarlar və oxucular! Buyurun oxuyun: Yazarlar 70
- Sədulla Şirinov “Sönməyən qisas” pdf
- Sədulla Şirinov “Gecikmiş etiraf” pdf
- Sədulla Şirinov “Zamanın pəncərəsindən baxanda” pdf
- Sədulla Şirinov “Heç nə olmazdan çox şey olurmuş” pdf
- Sədulla Şirinov “Qudalar” pdf
- Sədulla Şirinov – “Kimdir xoşbəxt?” pdf
- Sədulla Şirinov – “Şəhid atası” kitabı – pdf
Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ
Oxuyun >> Gözündə tük var
I>>>>>HAMI BU HEKAYƏDƏN DANIŞIR<<<<<I
I>>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<<I
