Həmidə xanım Cavanşir

📌Mirzə Cəlil bir neçə dəqiqənin içində tamam əldən düşdü.Biz Qəmərlə onun oturub qaldığı yerə, böyrünə yataq sərdik və birtəhər, çox çətinliklə onu stuldan tərpədib yatağa uzatdıq. Ayaqlarına isti su ilə dolu şüşə qablar qoyduq, əllərini isti suda ovxalamağa başladıq, başına isə soyuq dəsmal bağladıq. Yelizaveta Nikolayevna Midhəti (Mircə Cəlilin oğlu – O.M) çağırdı və dedi ki, təcili olaraq həkim gətirsin. Bizdən başqa evdə heç kəs yox idi; az əvvəl Lizanı şəkər almağa göndərmişdim. On beş dəqiqə sonra Mirzə Cəlil soruşdu: “Edya gəldimi?” Bu onun son sözləri idi. Cavab verdim ki, indi gələcək. Yenə ağzından sarı su gəldi. Biz onun əllərini və ayaqlarını isti suda ovxalamaqda davam edirdik, Qəmər isə ona kamfora iynəsi vururdu. O, ağır nəfəs almağa başladı. Saat iki oldu. Nəhayət, yazıq Midhət bənizi qaçmış, qorxmuş, qaranəfəs özünü evə çatdırdı. Dizi üstə atasının üzərinə əyildi. Onu öpməyə və səsləməyə başladı: “Ata… ata…”, ancaq atası yazıq artıq onu tanımırdı. Gözünün qarası tərpənməz, üzü cansız idi. O, get-gedə daha ağır nəfəs alırdı. Midhət telefona qaçıb həkim çağırdı. Az sonra həkim gəldi, müayinə etdi və dedi: “Beyin qansızmasıdır. O, huşsuz və ümidsizdür.” Xəstəni öz çarpayısına uzatdılar, əllərini və ayaqlarını ilıq suda sürtməyi davam etdilər, yenə iynə vurdular. Nəhayət, Ənvərlə (Mirzə Cəlilin oğlu) Teymur da gəlib çıxdılar. Mirzə Cəlilin jurnaldan köhnə həmkarı Faiq əfəndi (Ömər Faiq Nemanzadə) də gəldi. Mən Mirzə Cəlilin ölümünə inanmırdım, inadla onun əllərini ovuşdurur, alnının tərini silirdim. Qəmər sol əlini ovxalayırdı. Gündüz saat üç olardı. Xəstə ağır-ağır, xırıltı ilə nəfəs alır, sinəsi qalxıb-enirdi. Həkim arada nəbzini tuturdu. Həkim yavaşca mənə dedi ki, xəstənin ürəyi sağlamdır, başqası çoxdan canını tapşırmışdı. Birdən Mirzə Cəlilin üzü ağappaq oldu. Sinəsindən sonuncu nəfəs çıxdı və əbədi olaraq sakitləşdi. 1932-ci il yanvarın 4-ü, gündüz saat 3 idi.

Müəllif və mənbə: Həmidə xanım Cavanşir

DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Xəlil Mirzə  – Seçilmiş

“Müqəddəs zəfər” silsiləsindən

                                                SEÇİLMİŞ

                                                 (povest)

PROLOQ        

            İnsan dünyaya göz açdığı andan ta ki ömrünün son anına qədər bir şəxsiyyət olaraq uzun bir püxtələşmə prosesi keçir. Bütün ömrü boyu onu Tanrının bəxş etdiyi hisslər müşayiət edir. Onun gündəlik həyat tərzinin ayrılmaz hissəsi kimi təzahür edir. Bunlar: görmə, eşitmə, qoxu duyumu, dadbilmə, qorxu, həyəcan, sevinc, darıxma, küsmə, isti və soyuğu duymaq, keyfiyyət duyumu ( yəni pis və yaxşını ayırıd edə bilmək qabiliyyəti), ağrı duyumu, tərəddüd hissi və sairə. Görmə, eşitmə, dadbilmə, ağrıbilmə, temperatur fərqinin duyumu kimi hissləri biz görmə, eşitmə, dadbilmə orqanlarımız, yəni: gözümüz, qulağımız, dilimiz, həmçinin əzələlərimiz vasitəsilə qəbul edirik. Sadaladığımız və hazırki dönəmdə unutduğumuz digər hisslər isə həm duyğu orqanlarımız vasitəsilə qəbul etdiyimiz siqnalların, həm də təxəyyülümüzün məhsulu olaraq meydana çıxa bilir. Əslində bu olduqca uzun və oxucu üçün lazımsız, yorucu, hətta zəhlətökən sayıla bilən bir mövzudur. Lakin bəzən elə mürəkkəb məqamlarla rastlaşmaq mümkündür ki, həmin an real gerçəkliyi təsvir etmək naminə köməkçi vasitələrdən istifadə etmək zərurətə çevrilir. Məhz bu səbəbdən bu anda, əsas mövzuya giriş etməzdən öncə, yuxarıda sadaladığımız insani hisslərdən biri (əslində bunu bütün canlılara aid etmək daha doğru olardı), tərəddüd hissi haqqında az da olsa, anlayış yaratmağa ehtiyac vardır…

            Tərəddüd insanın düşüncəsinə, duyğusuna, hətta təfəkkürünə ayrı-ayrı  zaman kəsiklərində nüfuz etməyi bacaran, müəyyən anlarda onun iradəsinə hakim kəsilən, bəzi hallarda onu böyük bəlalardan qoruyan, bəzi hallarda onu uçuruma sürükləyən qəribə bir hissdir. Bu hissin nə zaman, hansı məqam və məkanda, insan həyatının hansı mərhələsində, hansı baş verə biləcik fəlakətdən, yaxud hansı qəbul edilə biləcək çox mühüm, bəlkə də insan həyatı üçün ən mühüm qərardan öncə yaranması, hadisələrin sonrakı inkişafına necə təsir edə biləcəyi bir çox amıllərdən mütləq şəkildə asılıdır. Bu amillərdən ən mühümü və ən mühümlərdən ən birincisi, çox güman ki, formalaşmaqda olan, yaxud da ki, artıq mümkün olduğu qədər formalaşmış, yaxud da bundan o yana formalaşması mümkün olmayan insanın şəxsiyyət amilidir.

Nə vədə sövq eləyər insanı imdada, tərəddüd?

Nə vədə şəkk gətirər cümlədə, imlada, tərəddüd?

Güc alıb şübhə ilə qorxunun əlbir marağından,

Sədd çəkər  yollarına  ammada, əmmada, tərəddüd.

İnsan adlandırdığımız bu varlıq (yəni, biz və ya bizlərdən biri) dünyaya göz açdığı gündən ta ki ömrünə Tanrı fitvası ilə xitam verilən ana qədər kamilləşmə prosesini keçməklə, yəni həyatın kamilləşmə dərsini mənimsəməklə məşğul olur.  O, hər cürə bər-bəzəkli elmi və ruhani adlardan və dərəcələrdən, rütbələrdən, insanın özündən uydurub qoşduğu, şöhrətgətirici hər nə varsa, hamısından yüksəkdə dayanan bu Tanrı vergisini ömrünün hansı anına qədər və nə dərəcədə mənimsəyə bilirsə, o qədər də saf olur, o qədər də Tanrı sevgisinə yaxın olur, o qədər də Tanrı diqqətinə və qayğısına ümudli olur. Ancaq insan sona qədər, tamam-kamal, mükəmməl dərəcədə kamilləşə bilirmi? Buna ömrü, hövsələsi çatırmı, buna nəfsi imkan verirmi? Nə qədər, nə dərəcədə? Addımbaşı rastlaşdığı maneə və baryerləri aşmağa qüdrəti, qüvvəti, dəyanəti və cəsarəti bəslik edirmi?

            Bir məqam da yetişər ki, pis əməldən çəkindirər,

Yol açar mərhəmətə həm qəliz, həm sadə, tərəddüd.

Ya da ki, dolar canına, nüfuz edər qərarına,

Azdırar yoldan səni tam yenı simada, tərəddüd.

Bu gün biz “tərəddüd” adlandırdığımız bir hissin insan vücuduna nüfuz etmə məqamlarından danışırıq. O hissdən ki, nə qorxu deyil, nə şübhə, nə kin, nə nifrət, nə hədsiz məhəbbət… Nə də bu hisslərin qarışığı, toplumu deyil. Ya da elə hamısıdır, ya da bunu ayırıd etmək sadəcə və sadəcə mümkün deyil- həddən ziyada mürəkkəb olduğu səbəbindən… Bu hissin elə bir anı, məqamı var ki, onun təsiri özün üçün deyil- daha müqəddəs sandığın, daha ucalıqda dayanan maddi və qeyri-maddi varlıq və ya varlıqlar üçün təhlükə anı, yaxud əksinə- şərəf anı kimi anlaşıla bilir…

 Bu gün biz tərəddüd hissinin “tərifini” verməyə çalışırıq. Dəqiq elmlərdə olduğu kimi: “Cisim nədir?”. Ya da ki, elə qeyri-dəqiq, humanitar sayılan elmlərdə olduğu kimi: “”Vətən” anlayışı nədir?”…

            …İlk dəfə bu təklifi eşidəndə az qala beyninə qan sızacaqdı, ürəyi sinəsini parım-parça edib pırtlayacaqdı,  mərmi kimi partlayıb ətrafa qəlpə səpələyəcəkdi. Üç gün, üç gecə özünə gələ bilməmişdi, sərsəm adamlar kimi davranışlarına sahib çıxa bilməmişdi, insanlarla ünsiyyətdən qaçmışdı. Gündəlik mütaliələrin, məşqlərin… hər şeyin daşını atmışdı. Telefonuna da zəng çatmırdı- söndürmüşdü. İşə də getmirdi, hər kəs onun xəstələndiyini düşünürdü. Onun bu halını görən Səadət ananın da az qalırdı bağrı çatlasıın- oğlu qəflətən belə hala düşməsinin sirrini ona da açmırdı.

            …Nəhayət, üçüncü günün tamamında Səadət ana oğlunun boynunu qucaqlayıb hönkür-hönkür ağlayandan sonra,  dünyasının varlığının yeganə səbəbkarı saydığı anasına belə ağır üzüntü verdiyinin xəcalətinə özü də dözməmişdi- nə baş verdiyini anasına söyləmişdi. Səadət ananın göz yaşları Qarqarın o fevral gecəsindəki donlu-qanlı suları kimi yanaqlarından selə dönüb oğlunun da yanaqlarını özününkünə bərabər eləmişdi. Ancaq dondurmamışdı, o gecənin şaxta bıçağı kimi  doğram-doğram eləməmişdi, odlayıb-yandırmışdı… Ağlayıb, yorulub, sakitləşəndən sonra oğluna: “Get polkovnikin yanına, qoy bu seçimin səbəbini izah eləsin. Əgər tutarlı dəlillərlə məsələyə aydınlıq gətirə bilsə, onda əmrə müntəzir olmaq, verilən tapşırığı bütün varlığınla icra eləmək sənin boynunun borcudur,”- demişdi. Bir də onu demişdi ki: “Alın yazısından qaçmaq olmaz. Bizimki də belə gətirib, bala. Sənin adını rəhmətlik atanın vəsiyyətilə Əsgər qoymuşam. Analar dözümlü olur, dözərəm, oturub Allahıma yalvara-yalvara bütün dualarımı səninçün edərəm, yolunu gözləyərəm. Get komandirinin yanına, mənim əsgər balam.” Anasının hər bir öyüdünü müqəddəs Quran ayəsi kimi dəyərləndirən oğlu onun göz yaşlarını silib, yanaqlarını qupquru eləyəndən sonra əllərindən öpüb getmişdi.

            Ölümün qorxusunu ağlının ucuna gətirməyi belə şərəfsizlik kimi qəbul edən Əsgər də, döyüşçü qardaşları da ölümü “şəhadət zirvəsinə yüksəlmək” kimi dəyərləndirir, o anın həyatlarının ən müqəddəs anı olacağını düşünürdülər. Ancaq sadəcə, “getdim, şəhid oldum” düşüncəsi də onların təfəkkürünə yad idi. Torpaqlarımızı bütünlüklə işğalçı qaniçənlərdən təmizləmək, axırıncı dığanı belə ya yerindəcə məhv etmək, ya da iti  qovan kimi qovub çıxarmaq idi onların ən ümdə arzusu. Bu, sadəcə onlara illərlə aşılanan şüar kimi qəbul oluna bilməzdi, qətiyyən. Bu, onların həyat amalı idi. Onlar məhz bu müqəddəs borcun yerinə yetirilməsi üçün dünyaya gəldiklərini düşünürdülər. Dəfələrlə bunu sübut eləmişdilər də. Dəfələrlə ölümlə əlbəyaxa olmuş, verilən döyüş tapşırığını sona qədər və şərəflə yerinə yetirmişdilər. Dəfələrlə düşmənin dərinliklərinə sızmaqla onlara əsl cəhənnəm yaşatmışdılar. Hər dəfə düşmənin 25-30 nəfər (bəzən daha çox) canlı qüvvəsini məhv etmiş, bahalı döyüş texnikalarının külünü göyə sovurmuş, müşahidə məntəqələrini, postlarını darmadağın etmiş, hərbi hissələrinə sarsıdıcı zərbələr endirmişdilər. Hətta bir dəfə növbəti tapşırığı yerinə yetirməyə gedərkən düşmənin diversiya qrupu ilə üzləşmiş, sayca onlardan iki dəfə çox olan xüsusi təyinatlı hesab olunan dığaları qanına qəltan etdikdən sonra yollarına davam etmişdilər. Tapşırığı yerinə yetirib geri qayıdarkən mühasirəyə düşmüş, iki saatdan artıq davam edən əlbəyaxa döyüşdən qalib çıxmışdılar. Buna səbəb isə Əsgərin və döyüşçü qardaşlarının şücaəti, onun mükəmməl komandir bacarığı olmuşdu. Döyüşçülərinə yaralıları da götürüb döyüş bölgəsini tərk etmək əmri vermiş, özü isə ələ keçirdikləri düşmən səngərində qalaraq onların mühafizəsini təşkil etmişdi. Axırıncı gülləsi ilə sağ qalmış iki dığanın birinin peysərini dağıdandan sonra o birinin üzərinə atılmış, təpiklə vurub çənə sümüyünü sındırmaqla ağzı üstə nəm torpağa uzatmış, ona torpaq yedizdirmişdi. Daha sonra leş dığanın çantasından tapdığı kəndirlə əsir dığanın  qollarını arxadan bağlamış, əsir dığanın öz cibindən tapdığı fırtıqlı dəsmalı ağzına basıb onu lal eləmiş, qaranlıq düşənəcən gözləmişdi. Qaranlıq düşən kimi dığanı qabağına qatıb başına qapaz, künəsinə təpik vura-vura, kürəyindən də həmin dığanın əlindən qamarlayıb aldığı avtomatın lüləsi ilə itələyə-itələyə öz mövqelərinə qayıtmışdı. Minalanmış sahədən keçəndə dığanın öz əli ilə basdırdığı minaları (boynunun ardına qapaz vura-vura boynun üstünə qoydurmuşdu) özünə çıxartdırıb ehtiyatla çantasına doldurmuşdu. Döyüşçü yoldaşları Əsgərin ya ağır yaralı, ya da şəhid olduğunu güman etdikləri üçün onun xilasına tələsdikləri anda yolda qarşılaşmışdılar. O anın sevincini təsvir etməyin acizliyini yaşamaq çox üzücü də olsa, təsəvvür etməyin ləzzətini yaşamaq daha çox qürurvericidir… Dığanı təhvil verəndən sonra korpus komandiri ona: “Halal olsun sənə- qisas hissini öz içində boğmağa güc tapıb lazımi ana saxlamağı bacardığın üçün, bu soysuzu aymalayıb -boğazlamadığın üçün! Bu sınaqdan da uğurla çıxdın!”- deyəndə, ifadədə olan mənanın dərinliyinə varmamış, əsgəri borcunu yerinə yetirdiyini düşündüyündən “hansı sınaqdan?”- sualını verməmişdi.

            Məxfi idarənin rəisi, polkovnik Cəfər Kərimli Əsgəri qayğıyla qarşılamış, son günlər onun xidmətdən kənarlaşdırılması barədə rəhbərlikdə fikir formalaşdığı barədə bir söz demədən oturdub ətraflı izahat vermişdi…

                                                             I FƏSİL

2018-ci il Iyul ayının 5-i, saat 9 tamam… Adi yay səhərlərindən biri idi… Şəhərdə həyat qaynayırdı. Havanın bu gün də isti olcağı hiss olunurdu. Belə günlərdə şəhər sakinləri çöl-bayır işlərini günqızana qədər yerbəyer etməyə çalışırdılar. Ancaq elə peşə sahibləri də var ki, onları nə isti qorxudur, nə soyuq, nə də hər gün qarşılaşdıqları çətinliklər. Onlar ilin, ayın, günün istənilən vaxtında, harada, hansı şəraitdə olmalarından asılı olmayaraq öz xidməti vəzifələrini yerinə yetirən Vətən övladlarıdır…

Məxfi İdarənin rəisi polkovnik Cəfər Kərimli xidməti kabinetində var-gəl edirdi. O, çox qayğılı görünür, tez-tez gah xidməti telefona, gah da divardakı saata baxırdı. Kimi isə, yaxud kimləri isə səbrsizliklə gözlədiyi aydın hiss olunurdu. Bayaqdan divanda əyləşib bu mənzərəni seyr edən professor Sabir Göyçəli ona müraciət edərək: “Cənab polkovnik, bu qədər narahat olmayın, hələ vaxta var. Siz axı onları saat 9.30-a dəvət etmisiniz. Elə məni də. Mən yaxında yaşadığım üçün birbaşa buraya gəldim”,- dedi və divandan qalxaraq ona yanaşdı. Sonra zarafatla əlavə etdi:

-Qardaş, heç mənə çay da təklif etmirsiniz. Belə də qonaqpərvərlik olar?

Kərimli sanki yuxudan oyandı, çiyinlərini çəkərək günahkarcasına professora baxdı. Gözlərini divar saatından çəkmədən cavab verdi:

-Sabir müəllim, siz Allah, məni bağışlayın. Elə bil ki, zaman dayanıb, uşaqlara görə çox narahatam. Onlara verliən tapşırıq çox mühüm və həssasdır. Kiçicik bir ehtiyatsızlıq sizli-bizli bu günə qədər çəkdiyimiz bütün əziyyəti mənasız edə bilər. Hər şeyi yenidən başlamağa isə zamanımız yoxdur… Zənnimcə, Cəmilə xanımın çayı artıq hazır olar.

Sonra xidməti stola yaxınlaşıb selektorun düyməsini basdı:

-Cəmilə, qızım, bizə çay verərsən?

Selektordan köməkçinin səsi gəldi:

-Hazırdır cənab polkovnik, bu dəqiqə gətirirəm. Dəvət olunan qonağımız da, zabitlər də gəliblər.

-Dəvət elə otağa. Qızım, qonağı da gözlədərlər?

-Elə indicə gəliblər,- deyə  köməkçi cavab verdi.

Qapı açıldı, hərbi geyimli Cəmilə və digərləri göründülər.

-Gəlin,- deyə polkovnik səsləndi.

Əvvəlcə Cəmilə daxil olaraq kənara çəkildi və qonağa yol göstərdi:

-Buyurun.

Libasından ərəb olduğu zənn edilən, ortaboylu, 50-55 yaşlarında qarabuğdayı bur kişi otağa daxil oldu. Polkovnik qollarını açaraq ona tərəf irəlilədi:

-Əziz dostum, xoş gəlib, səfa gətirmisiniz.

Onlar mehribancasına görüşüb qucaqlaşdılar. Sonra polkovnik Sabir müəllimi qonağa göstərərək:

-Tanış olun, bizim sevimli professorumuz, Dillər Universitetinin kafedra müdiri, Sabir müəllim.

Sabir müəllim də qonağa yaxınlaşaraq mehribancasına onun əlini sıxdı və divana dəvət etdi. Hər ikisi keçib əyləşdi. Daha sonra biri xanım olmaqla üç nəfər gənc zabit daxil oldu. Hərbi qaydada salam verib gəldikləri barədə raport verdilər. Polkovnik onlara “azad” komandası verdikdən sonra hər birinin əlini sıxdı və masaya dəvət etdi. Zabitlər keçib göstərilən yerdə əyləşdilər. Bu dəfə polkovnik qonağa tərəf döndü, zabitlərə işarə edərək təbəssümlə soruşdu:

-Hə, Əbdül xoca, sizcə, bu cavanlardan hansı ilə Suriyaya gedəcəksiniz?

-Nə deyim, abi. Məncə, hər üçü ilə. Ancaq güman edirəm ki, zabit qızımızın bu işdə başqa tapşırığı var. Qaldı bu oğlanlar… elə hər ikisi əsl igidə bənzəyir.

-Bağışlayın, tapa bilmədim, – deyə Əbdül xoca cavab verdi.

-Düz də edirsiniz,- deyə professor söhbətə qarışdı, -bu gənclərin hər biri ən mühüm tapşırığı yerinə yetirməyə qadirdir.

Polkovnik mənalı-mənalı qonağa baxdı. Qonaq çiyinlərini çəkərək sanki günahkar olduğunu etiraf etdi. Professor yenə söhbətə qarışdı:

-Bu gənclərin üçü də bizim Universitetin məzunudur. Ən yaxşılarımızdandırlar. Hər biri bir neçə əcnəbi dil bilir. O ki qaldı onların digər bacarıqlarına, o barədə cənab polkovnik özü danışsa, daha yaxşı olar.

Nəhayət ki, polkovnik özü də keçib kreslosunda əyləşdi:

-Mən qısaca olaraq onu deyə bilərəm ki, bunlar oddan-alovdan keçmiş, döyüş təcrübəsi olan igidlərdir. XTQ-nin fəxrləridir. Bu tapşırığın yerinə yetirilməsində hər birinin öz məsuliyyəti var. Artıq onlar tapşırığın birinci hissəsini icra ediblər. Bu nədən ibarət idi, gəlin qrupun rəhbəri mayor Əhməd Ağalını dinləyək. Buyur, mayor.

Mayor ayağa qalxdı, üzünü polkovnikə tərəf çevirərək məruzə etməyə başladı:

-Cənab polkovnik, əmrinizə əsasən biz on büş gün əvvəl Rusiya Federasiyasının Stavropol şəhərinə ezam olunduq. Əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş oteldə yerləşdik və plan üzrə fəaliyyətə başladıq. Arşak Karayanın doğulub – böyüdüyü məhəlləni müşahidə etdik. Onun uşaqlıq, yeniyetmə və gənclik illərindəki fəliyyəti, həyat tərzi ilə bağlı məlumatlar topladıq. Son illərdə ən çox ünsiyyətdə olduğu güman edilən, aralarında isti münasibət olmuş Karina əvvəlcə Kamilə görüşdü. Onu inandıra bildi ki, Arşakla İraq səfirliyində birlikdə işləyiblər. Arşak həmişə Karinanı sevdiyini söyləyirmiş və Vətənə döndükdən sonra ona evlənmək təklifi edəcəkmiş. Lakin əvvəlcə başqa planlarını həyata keçirmək istəyirmiş. Tez-tez “Böyük Ermənistan” uğrunda mübarizə aparanlara qoşulacağını söyləyirmiş. Hətta “Artsax” uğrunda döyüşmək, onun sərhədlərinin daha da böyüməsinə nail olmaq, orada qalıb yaşamaq, Karinanı da oraya aparmaq fikrində olduğunu da söyləyirmiş. Lakin Karinanı heç cürə razı sala bilmirmiş. Bir dəfə Qalinadan (yəni Kamilədən) xahiş edib ki, əgər Stavropola yolu düşsə, Karinanı tapıb Arşakın “Böyük Ermənistan” uğrunda mübarizəyə qoşulduğunu söyləsin. Əvvəlcə çoxlu pul toplayacaq. Sonra İraq, Suriya, Livan və digər bölgə ölkələrində yaşayan soydaşlarından, həmçinin muzdlu döyüşçülərdən ibarət bir ordu yaradıb “Artsax”a gedəcək. Məqsədinə çatana qədər türklərlə vuruşacaq. Səhəri gün Arşak yoxa çıxıb. Sonradan məlum olub ki, o, doğrudan da PKK terror dəstələrinə qoşulub…

-Yaxşı, mayor, sən əyləş. Kamilə, qızım, ardını sən danış, – deyə poklovnik göstəriş verdi.

Mayor “baş üstə” deyib əyləşdi. Baş leytenant Kamilə Murad ayağa qalxdı və məruzə etməyə başladı:

-Cənab polkovnik, mən təlimata uyğun olaraq Karinanın müəllim işlədiyi məktəbə getdim. O, işdən çıxıb evə gedərkən yaxınlaşıb tanışlıq verdim. Arşakın xahişi ilə onu axtardığımı söylədim. O, Arşak haqqında heç bir söz eşitmək istəmədiyini söyləsə də, mən təslim olmadım. Çətinliklə də olsa, onu bir neçə dəqiqəliyə məni dinləməyə razı saldım. Arşakın onu və körpə qızını çox sevdiyini söylədim. Karina and-aman elədi ki, qızının artıq üç yaşı var və onun Arşaka heç bir aidiyyatı yoxdur. Qanuni yolla ailə həyatı qurub, qızının bir yaşı olanda həyat yoldaşı avtomobil qəzasında həlak olub. O, qızı İrina ilə sakit və xoşbəxt həyat yaşayır. Mən söhbətarası telefonumda guya Arşakın mənimlə bir yerdə olan şəklini ona göstərdim. Əslində bu şəkildə mənimlə yanaşı dayanan kapitan Əsgər Əfşarlı idi. Karina şəklə diqqətlə baxdı və Arşakın sifət cizgilərinin bir qədər dəyişdiyini, bunun görünür zamanla əlaqədar olduğunu söylədi. Yəni, o şəkildəki adamın Arşak olduğunu təsdiqlədi. O, Arşakın ruhi xəstə olduğunu əminliklə təkrarlayırdı. Arşak ucaboylu, sağlam cüssəli və göyçək olduğu üçün qızları asanlıqla ram edə bilirmiş. Universitetdə çoxları ona “çempion” deyə müraciət edirmiş. Hansısa əlbəyaxa döyüş növü üzrə şəhər birincisi olubmuş. Tez-tez küçə döyüşləri təşkil etməklə, özü də bu döyüşlərin iştirakçısı olmaqla pul qazanırmış. Özündən zəifləri döyməkdən xüsusi zövq alırmış. Bu səbəbdən də dəfələrlə hüquq-mühafizə orqanlarında ifadə vermiş, inzibati məsuliyyətə cəlb edilmiş, təcridxanada saxlanılmışdı.

            Arşak ərəb dili üzrə, Karina isə ingilis dili üzrə təhsil alırmış. Karina universitetə ondan iki il sonra qəbul olunsa da, bəzi tədbirlərdə rastlaşırlarmış. Elə tanışlıqları da belə tədbirlərin birində baş tutmuşdu. Bu tanışlıq tezliklə dostluğa çevrilsə də, onun eqoist xarakteri Karinanın xoşuna gəlmədiyi üçün, bir neçə aydan sonra Arşakla münasibətinə son qoymaq qərarına gəlib. Əsas problemləri də bundan sonra başlayıb. O isə qıza “göz verib işıq vermirniş”. Karinaya deyirmiş ki, “sən mənim ram edə bilmədiyim yeganə qızsan”.

Nəhayət, Arşakın təhsilini başa vururaq hansısa yolla İraq səfirliyinə “təyinat alması” vəziyyəti bir qədər dəyişib. Sonradan bəlli olub ki, o, səfirliyin mühafizə bölməsində xidmət edirmiş. Orada xidmətdə olduğu müddətdə də Karinaya tez-tez zəng edir, ona xoşbəxt gələcək vəd edirmiş. Karina telefon nömrəsini və elektron ünvanını dəyişənə qədər bu hal davam edib. Hətta onun nömrəsini blokladığı halda belə başqa nömrə ilə zəng edirmiş.

Karina Sençenko milliyətcə ukraynalı idi, Stavropolda doğulub – böyümüşdü. Söhbət əsnasında o, Azərbaycana və azərbaycanlılara rəğbət bəslədiyini bildirdi. Hətta sosial şəbəkələrdə azərbaycanlı dostlarının olduğunu da qeyd etdi. Bakıda yaşayan Şəbnəm adlı rəfiqəsinin onu Azərbaycana dəvət etdiyini də söylədi. Karina dəvəti qəbul etsə də, hələlik buna imkan olmadığına təəssüfləndi. Fürsətdən istifadə edib mən də azərbaycanlılarla ünsiyyətdə olduğumu bildirdim… 

Polkovnik bu dəfə özü ayağa qalxdı. Əli ilə Kamiləyə əyləşmək göstərişi verdi. Qonaqların əyləşdiyi divana yaxınlaşdı.

-Professor, çayınızı soyutmayın,-dedi və yenidən Kamiləyə müraciət etdi:

-Ümid edirəm ki, sən onun üçün Qalina Morozova olaraq qalırsan. Bizim əməliyyat üçünsə, hələlik, Karina Sençenko. Qalina o şəhərə nə üçün getmişdi, soruşmadı? Bəs sonra onunla görüşləriniz oldumu?

-Təbii. Qalina QHT rəhbəri kimi Rostov-Don şəhərindən getmişdi və iki həftəlik seminarda iştirak edirdi. Həmin seminara Bakıdan da mütəxəssis dəvət olunmuşdu. “QHT-lərin əhəmiyyəti, yaradılması və idarə olunması” mövzusu üzrə məruzəçi, baş məsləhətçi Əhməd Ağalı. Qalina Karinanı Əhmədlə də tanış etmişdi. Hətta Əhməd onları şam yeməyinə də qonaq etmişdi.

-Mayor, bu qədər uzağa getməyə ehtiyac var idi?- deyə polkovnik bu dəfə Əhmədə sual verdi.

Mayor ayağa qalxdı:

-Cənab polkovnik, mən Arşakın dostu qismində, səfirlikdə birlikdə mühafizə xidmətində işləmişdik, onun son zamanlar məşq etdiyi idman zalına baş çəkdim. Erməniəsilli bir neçə dostu ilə tanış oldum. Onların Arşak yoxa çıxana qədər əlaqədə olduqlarını öyrəndim. Onların insan alveri ilə, bir çox gizli kriminal işlərlə məşğul olmaları barədə məndə ciddi şübhələr yarandı. Hətta orada da Ermənistana silah-sursat göndərmək məqsədi ilə çirkli pulların toplanması barədə məlumat əldə etdim. Əgər biz gələcəkdə Karina variantından istifadə edəcəyiksə, onda nə üçün o, sevgilisi ilə “barışdıqdan” sonra Arşakın dostları ilə təmasda olmasın?

-Hmm…

Polkovnik fikrə getdi:

– Özünü yandıra bilərdin, oğlum. Deməli, sən ehtiyat plandan istifadə etdin?

-Bəli, mən Krasnodar şəhərindən getmişdim, dostumu axtarırdım. Yəni o, xidmətdən sonra evinə qayıdacağını söyləmişdi. Bizim onunla biznes planlarımız var idi. Milliyətim gürcü, ana tərəfdən erməni- Zurab Baramidze, özüm tay-boksinq üzrə məşqçi. Əgər iş dərinə getsəydi, Arşakın dostlarına deyəcəkdim ki, onunla insan alveri ilə məşğul olmağı düşünmüşdük. Ancaq ilk görüşdə bu mövzuya toxunmağı lüzum bilmədim.

-Maraqlı mövzudur. Amma düz eləmisən, əvvəlcə onların etibarını qazanmaq lazımdır. Yaxşı, bunu sonra müzakirə edərik.

Polkovnik sonra yenə Kamiləyə sual verdi:

-Qızım, sonluq necə oldu?

-Karina məni aeroporta qədər ötürmək istəyirdi. Razı olmadım, onun Arşakla görüşü bizim plana daxil deyildi axı. Amma onunla dostluğumuz davam edəcək.

-Düzgün qərar vermisiniz. Günü bu gün Şəbnəm xanımla maraqlanmağa başlayın. Sadəcə məlumat toplayın, başqa heç bir özfəaliyyət olmasın. Sonrasını müzakirə edərik.

-Baş üstə, cənab polkovnik.

-Xocam, zənninizcə, nəhayət, növbə kimə çatdı?- deyə polkovnik Əbdül Kamala müraciət etdi.

-Təbii ki, mənim həmkarım Arşaka, – deyə Əbdül xoca dərhal cavab verdi.

-Tam doğru. Əslində Arşak Türkiyədə təcridxanadadır. Bir qrup PKK terrorçusu ilə Türkiyənin sərhəd kəndlərinə növbəti dəfə basqı edərkən pusquya düşüblər. Hamısı məhv edilib, Arşak isə ağır yaralanıb və onurğa sütunu qırılıb. Əlil arabası ilə hərəkət edə bilir, bir daha ayağa qalxmayacaq. Türkiyəli həmkarlarımız onun verdiyi ifadələri lentə alıb  bizə təqdim ediblər, çox sağ olsunlar. Düşünürəm ki, Arşak barədə sizin kifayət qədər məlumatınız var. Onun əvəzedicisini tapmaq nə qədər çətin oldusa, bu igidi (kapitan Əsgər Əfşarlını göstərdi) yola gətirmək bir o qədər çətin oldu. Sağ olsun, həm seçim etməkdə, həm Əsgəri bu işə razı salmaqda, həm də onun hazırlanmasında Sabir müəllimin əvəzsiz xidməti olmuşdur. Erməni dilini ona şəxsən özü öyrədib. Paralel olaraq müəllim həmkarları onun fransız dili ilə məşğul oldular. Əlbəttə, bu işə qondarma bir Aşotu, nə bilim Kareni də qata bilərdik. Ancaq biz işin çətinindən yapışdıq ki, bu xüsusi hazırlanmış əməliyyatı uğurla icra edə bilək. O ki qaldı bizim bu igidimizə, bunu, yəni o dığanın oxşarını tapmaq, hazırlamaq, təbii ki, xeyli vaxt apardı… Əsgər atasını görməyib. Onun atası Xocalı faciəsi zamanı qəhrəmancasıa şəhid olub. Həmçinin əmisi bütün ailə üzvləri ilə digər qohumlarını da itirib. Faciədən yeddi ay sonra dünyaya gəlib. Çox çətinliklərə sinə gərib və bu gün bizim sıralarımızda ləyaqətlə Vətənə xidmət edir. Ali təhsilini başa vuran kimi sıralarımıza qoşulub. Təbii ki, seçim yolu ilə. Hərbi hazırlığlnı artırmaq üçün müxtəlif kurslara, təlimlərə göndərilib. Həmişə də yüksək gösticiləri ilə seçilib. İki dəfə hərbçilər arasında keçirilən tay-boksinq və bir dəfə cüdo üzrə benəlxalq yarışların qalibi olub. Hərbçilər arasında onun ləqəbi “Şimşək”dir. Bayaq dediyim kimi, oddan-alovdan keçib. Dəfələrə döyüşçü yoldaşları ilə çətin tapşırıları icra edib, düşmən cəbhəsinin dərinliklərinə girməklə onlara ciddi problemlər yaşadıb. Bu oğlanlar (bu dəfə hər iki zabiti göstərdi) kiçik dəstələrlə hərəkət edərək dəfələrlə düşmənin döyüş texnikalarını sıradan çıxarıb, müşahidə məntəqələrini partladıb, özlərini cəhənnəmə vasil ediblər. Elə bu səbəbdən də Əsgər nifrət etdiyi o dığaların arasında olmaq istəmirdi. Əsgəri nə ərəb ölkələrinin isti iqlim şəraiti, nə öyrəşmədiyi qidalar, onların həyat tərzi… heç nə qorxutmurdu. O, dığalarla necə sakit, hətta mehribancasına davranacaqdı? Necə nifrətini boğa biləcəkdi? Biz ona bu işin mahiyyətini izah etməyə çalışdıq, gördüyünüz kimi nəticə var… Bax belə, əzizlərim.

Sonra isə bayaqdan ayaq üstə dayanan Əsgərə müraciət etdi:

-Əsgər, oğlum, sən axı Arşakın evinə də getməli idin, qonşusu Marina Viktorovna ilə görüşməli idin. Danış görüm, görüşünüz  uğurlu alındımı? Arşakın uşaqlıq, gənclik vaxtlarındakı şəkillərindən əldə edə bildinmi, şübhə yaratmadın ki?

-Xeyr, cənab polkovnik. Hər bir hərəkətimiz plan üzrə oldu. Əvvəlcə Əhmədlə Kamilə o məhəllədə kirayə mənzil axtardılar, bu məqsədlə Marina Viktorovna ilə görüşdülər, lazımi məlumatlar əldə etdilər, sonra isə Arşak qəfildən peyda oldu. Artıq xeyli yaşlaşmış, gözləri nurdan düşmüş Marina xala çox sevindi, kövrəldi, Arşakı bağrına basdı… Təbii ki, Arşakın evinin, yəni köhnə və kiçik həyət evinin açarları Marina xalada idi. Onun oğlu Stanislav da arvadı və iki uşağı ilə Saratovdan köçüb anasının yanına gəlmişdilər. Arşakı, yəni məni çətinliklə tanıdı. “ Mən buradan gedəndə sən balaca uşaq idin,”- dedi. Məni şəraba qonaq etdilər. Mən axı, spirtli içki ümumiyyətlə içmirəm. Marina xala “Arkaşa, (o, Arşakı uşaq vaxtından belə çağırarmış) sən bu şərabı çox xoşlayırsan, yadımdan çıxmayıb,”- deyəndə, düşündüm ki, daha imtina etməyə imkan qalmaylb. Məcburiyyət qarşısında qaldım və iki bokal içdim. Hətta şərabı tərif də elədim. Bir-iki bokaldan sonra Marina xala əlimdən tutaraq soruşdu: “Arkaşa, ananı xatırlayırsanmı?”. Əslində mən o sualı gözləyirdim. “Əlbəttə,-dedim. –Ancaq mənim on yaşım olanda o, bizi atıb imkanlı bir dayı ilə Volqoqrada getdi. Atam da hər gün içməyə başladı. Daha taksi fəliyyəti ilə məşğul olmadı. Köhnə “Jiquli”sini satdı. Dörd il sonra isə dünyasını dəyişdi. Mən məcburiyyət qarşısında qalıb küçə uşaqlarına qoşuldum. Hər işlə məşğul olurdum. Bazarda yük daşıyırdım, maşın yuyurdum, hətta oğurluq da edirdim”. “Hə, Arkaşa, yadımdadır,-dedi.- Ancaq sən dərslərini də yaxşı oxuyurdun, idmana da gedirdin. Çox şuluq uşaq idin, ancaq mənə həmişə hörmətlə yanaşırdın. Beləcə, böyüdün, ali məktəbə girdin… Sonralar Marina xalanı da unutdun. Eh, gör neçə il keçib, səni çətinliklə tanıdım. Qocalmışam, ayaqlarım sözümə baxmır. Stasika dedim, ay oğul, nə var o Saratovda? Qayıt gəl evimizə. Sən sənətkarsan, elə burada da qazana bilərsən çörək pulunu. Axı, Stasik maşın ustasıdır, həm də yaxşısından. Mənim bir ayağım gordadır… Sənin də gəlişinə çox sevindim, Arkaşa can…”.

-Axşamüstü özümə lazım olan əşyaları- şəkilləri, idman paltarlarını və sənədləri götürüb “məni dostlarım gözləyir, təcili getməliyəm”,- dedim. Evin açarlarını yenidən Stanislava verdim. “İstədiyiniz qədər yaşayın,”- dedim. Onların telefon nömrələrini aldım, tezliklə Suriyaya gedəcəyimi bildirdim, “Yerbəyer olan kimi sizinlə əlaqə saxlayacağam,”-deyib çıxdım.

-Gözəl. Deməli, birinci imtahahı pis verməmisən, afərin. Yeri gəlmişkən, gətirdiyin idman köynəklərinin üstünə, yəqin ki, sinə hissəsinə, şimşək şəkli yapışdırın. Kürək hissəsinə də “Velikaya Armeniya!” yazın. İstəyirsinizsə, dığaların bayraqlarını da kürək hissəsinə həkk edin. Şimşək şəklinin üzərnə böyük hərflərlə rus, erməni və ingilis dillərində “Molniya” yazın. Sən axı rusiyalısan. –Polkovnik nə fikirləşdisə, selektora yaxınlaşıb düyməni basdı:- Qızım, Cəmilə gəl içəri, -dedi. Sonra əlavə etdi: – Cəmilə belə işlərin ustasıdır.

Cəmilə otağa daxil oldu, raport verib gözlədi. Polkovnik bayaq Əsgərə verdiyi tapşırıqları təkrar etdi və Cəmiləyə “Toplantı qurtaran kimi dediklərimi birlikdə müzakirə edib həll edərsiniz,”-dedi.

Cəmilə, “Baş üstə, cənab polkovnik,”- dedi və otaqdan çıxdı. Polkovnik Əsgərə “əyləş” komandası verib yenidən qonağa yaxınlaşdı. Əlini onun çiyninə qoyub “Xocam, indi icazə verin Sizi əməliyyat iştirakçılarına təqdim edim,”-dedi. Əbdül: “Buyurun abi, şad olaram,”- deyərək məmnuniyyətlə razılıq verdi.

-Əziz dostumuz Əbdül Kamal əslən İraqın Kərkük diyarındandır, milliyyəti də türkmən. Onu da qeyd edim ki, türkmənlər vaxtı ilə qonşumuz Türkmənistan dövlətinin, həmçinin Azərbaycan dövlətinin ərazilərindən köçüb getmiş türkmənlərdir. Axı, vaxtı ilə indiki İraq dövlətinin əraziləri də, bir çox başqa ərazilər də bizim dövlətin tərkibində olub. Gördüyünüz kimi, biz də onunla öz Azərbaycan dilimizdə rahat ünsiyyət qura bilirik. Çünki dilimiz bir, kökümüz birdir.

            İraqda Səddam Hüseyn hakimiyyəti devrildikdə sonra türkmənlərin, elə kökləri bizə yaxın olan digər etnik qrupların da orada yaşaması çətinləşmişdi. Onlara qarşı təzyiqlər günü-gündən artırdı. PKK terror qrupları, digər ekstremist qüvvələr xarici havadarların himayəsi altında fəallaşmışdılar. Xüsusilə imkanlı adamları daha çox incidirdilər. Əsas hədəf isə, həmişə olduğu kimi, Türkiyə dövləti, türk xalqları idi. Bu hadisələr yaxın keçmişdə baş verdiyi üçün, hər birinizin lazımi qədər məlumatlı olduğunuzu bilərək, təfsilata varmayacağam. 

            Həmin dövrdə Əbdül xoca ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə köçüb. Türkiyə dövlətinin himayəsi altında yaşadığı beş ay ərzində atasından ona miras qalmış, Dəməşq şəhərinin kənarında yerləşən Ticarət Mərkəzini yenidən işə salıb və oradakı malikanəsinə köçüb. Dörd il əvvəl Dubayda işgüzar səfərdə olarkən, həmyerlimiz,  həm də bizim həmkarımız olan bir iş adamı ilə tanış olub. Onun dəvətilə Bakıya gəlib və şəhərimizə, onun sakinlərinə valeh olub. Məncə, bu mövzunu burada bağlamaq olar. İndi isə Əbdül xocadan bizə əməliyyatımızın əsas hədəflərindən biri, bəlkə də birincisi olacaq suriyalı cəllad “Kabus” barədə məlumat verməyini xahiş edirəm. 

 -Buyurun, xocam.

Polkovnik əvvəlcə öz iş stoluna yaxınlaşıb siyirtmədən bir elektron yaddaş kartı çıxarıb Kamiləyə verdi, görüntüləri divardakı iri ekranda canlandırmağı xahiş etdi,  sonra keçib professorun yanında əylədi. Ekranda heyvərə burnu olan kələkötür bir sima göründü. Əbdül xoca təmkinlə ayağa qalxdı, əbasını sahmana saldı. 

-Təşəkkür edirəm, abi. Bəli, bu həmin o dələduz, quldur, başkəsən, daha nə bilim nə… olan “Kabus”dur, – deyə ekrandakı simaya işarə etdi. -Onun adı Samvel, soyadı Abovyandır. Özlərinə xas olan yaltaqlıq, ikiüzlülük, satqınliq, oğurluq, qorxaqlıq, bir sözlə, qeyri-insani nə varsa hamısını özündə cəmləşdirən xarakterə malik  bir məxluqdur. Elə sir-sifətindən də görünür,-deyə şəkli göstərdi. –Yeri gəlmişkən, o, söz düşəndə “mənim sifətim Ararat dağının simvoludur,”-deyir. Əslində isə, Ararat dağının harada olduğunu belə dəqiq bilməyir.

Hələ uşaqlıq yaşlarında “türk mənim düşmənimdir!”-deyirmiş. Tez-tez dığaları ətrafına toplayıb məhəllədə yaşayan türkmən uşaqlarla dalaşarmış. Türkmənlərə məxsus dükanlardan oğurluq edərmiş. Sonralar hətta evlərə də basqın edərmiş…

Bir gün o, dənizçi libasında görünür və ticarət gəmisində işə düzəldiyini söyləyir… Sonra yenə yoxa çıxır. Beləliklə, bir neçə il onu məhəllədə görən olmur. Deyilənə görə, bu müddət ərzində gəmi kapitanının köməkçisi vəzifəsinə qədər yüksələ bilir. Nəhayət, bir gün o, gəmi heyətinin üzvləri ilə birlikdə şəhərin küçələrində görünür, lovğa-lovğa gəzib qürrələnir.  Heyət üzvlərinin əksəriyyəti erməniəsilli imiş. Bu həmin o illərə təsadüf edirdi ki, dəniz quldurları tez-tez ticarət gəmilərinə basqın edir, heyətini qətlə yetirir, gəmiləri soyub-talayırdılar. Bəzən gəmini heyəti ilə birlikdə girov götürür, onların qaytarılması müqabilində ağır şərtlər irəli sürürdülər. Belə bir zamanda Samvel yenə yoxa çıxır. Təxminən bir il nə onu, nə də heyət üzvlərini “gördüm” deyən olmur. Gəminin sahibi, BƏƏ-dən olan iş adamı nə qədər çalışsa da, nəticəsi olmur. Əlacsız qalıb itki ilə barışmalı olur… Təxminən bir ildən sonra Samvel yenə şəhərdə görünür. Bu dəfə o, tək olur. Şəhərin kənarında, mənim Ticarət Mərkəzimin yaxınlığında Bir hektar boş sahə alır və tikinti işlərinə başlayır. Bu vaxta qədər harada olduğu barədə soruşanlara isə “o biri dünyada idim,”- deyə cavab verir. Guya dəniz quldurları onun işlədiyi gəmiyə hücum ediblər. Müqavimət göstərmək istəyən kapitanı və heyətin əksər üzvlərini öldürüblər. Gəmini özlərinin məskunlaşdıqları adaya aparıblar. Ağır yaralanmış Samveli də digər yaralı yoldaşları və meyitlərlə birlikdə dərəyə tullayıb üstlərini torpaqlayıblar. Nə qədər huşsuz qaldığı yadında deyilmiş. Lakin özünə gələndə çətin nəfəs aldığını hiss edib və torpağın altında olduğunu başa düşüb. Topağı eşələyib üstünü aça bilib. İnilti səsləri eşidib, səs gələn yerləri eşib və daha dörd nəfər yoldaşını xilas edə bilib. Onlar bir-birilərinə tibbi yardım göstəriblər. Sonra üstləri açılmış  meyitləri yenidən basdıraraq çətinliklə oradan uzaqlaşıblar. Bir müddət meşədə gizləniblər. Yoldaşlarının biri daxili qanaxmaqdan ölüb. Aclıq onları əldən salıbmış, yaraları çirk verirmiş. Yoldaşları gedib quldurlara təslim olmağı təklif etsələr də Samvel razılaşmayıb. Quldurların məskunlaşdığı yerə yaxınlaşıb onları izləməyə başlayıblar. Quldurlardan ərzaq da oğurlayırlarmış. Nəhayət, bir gün quldurlara məxsus bir gəmini oğurlayaraq adadan uzaqlaşmağa başlayıblar. Quldurlar xəbər tutub ardlarınca gəliblər.  Samvelgilin gəmisi Yəmən sahillərinə yaxınlaşanda quldurlar onları təqib etməkdən vaz keçib, geriyə dönüblər. Yəməndə təxminən iki ay müalicə olunublar. Həmin müddətdə Samvel Avropadakı erməniəsilli imkanlı tanışları ilə əlaqə yarada bilib. Onlar Samvelin və yoldaşlarının müalicə xərclərini ödəyiblər, gəmini təmir etdiriblər. Samvel gəmiyə “Hayastan” adı verib və dostlarının köməyi ilə öz adına rəsmiləşdirərək gəminin sahibi olub. O vaxtdan da adı “Kabus” olub. Elə o torpaq sahəsini də ona guya ki, Avropadakı dostları alıb. Torpaq sahəsinin ətrafına uca hasar çəkdirib, böyük bir bina tikdirib.  Mühafizəsi, filanı da öz yerində. İçəridə nə işlə məşğul olduqlarını yalnız özləri bilir. Ancaq biz də bəzi məlumatları əldə edə bilmişik…

-Maraqlı yalandır, -deyə professor dilləndi.

-Əlbəttə, yalandır,- deyə Əbdül onun fikrini təsdiqlədi. -Bir dəfə  tikinti işlərinə rəhbərlik edən həmin o dörd nəfərdən biri- Maqbet işçiləri ilə mənim restoranıma gəlmişdi. Yeyib-içib, kefləndilər. İşçilərindən biri ondan dəniz quldurları barədə danışmağı xahiş edəndə, “ara, nə quldurbazlıqdır? Biz özümüz qulduruq,” –deyə cavab verdi. Daxili qanaxma nəticəsində ölən yoldaşları barədə soruşanda isə sözün əsl mənasında “quş” buraxdı: “Ara, ölən mən idim də, sonradan dirildim.”

Gəzən şayiələrə görə Kabusun dəstəsi kapitanı və ona yaxın olan komanda üzvlərini öldürüb dənizə atıblar. Əvvəlcədən planlaşdırdıqları kimi gəmini Livana gətiriblər. Bir müddət orada gizləniblər. Həmin müddətdə malları satıb gəminin görkəmini dəyişdiriblər…

-Bax, bu həqiqətə daha çox oxşayir,- deyə professor yenə müdaxilə etdi. Polkovnik divandan qalxaraq öz stolunun arxasına keçdi, ancaq əyləşmədi. Əllərini qoşalyıb stolun üstünə qoydu, sanki əllərini özünə dayaq  etdi və bir qədər qabağa əyildi.  Qonağa  tərəf çevrilərək sözə başladı:

-Təşəkkür edirəm, xocam. Ətraflı məlumat verdiniz. Zəhmət olmasa, əyləşin… Beləliklə, mənim əzizlərim, biz çox çətin, lakin həm də çox vacib bir tapşırığın icrasına başlayırıq. Kabusun bütün erməni partiyaları, terror qrupları, diasporaları… bir sözlə, bizə, ulu türk xalqına qarşı olan qurumların hamısı ilə ciddi əlaqələri var. Onlar son zamanlar daha da fəallaşıblar. Qarabağ ermənilərini silah-sursatla təmin edir, Suriyada, Livanda, İraqda, hətta Avropa ölkələrində yaşayan erməniləri bizim torpaqlarda məskunlaşdırır, muzdlu dəstələr yaradıb Qarabağa göndərirlər. Məqsədlərinə çatmaqdan ötəri bütün çirkli işlərə əl atırlar. Baxın, onların hazırda fəaliyyət göstərən ondan artıq, bəlkə də daha çox terror təşkilatları, həmin təşkilatların tərkibibində və ya dəstəyi ilə yaradılmış müxtəlif terror qruplaşmaları var. Əslində elə onların partiyaları da eyni işə xidmət edir. İndi mən o partiyalar və təşkilatlar barədə qısa məlumat verəcəyəm .

Əvvəlcə “Erməni Qriqoryan kilsəsi” barədə. Mən deyərdim ki, xristian dünyasının anti-insani təbliğatla məşğul olan ən qəddar kilsəsidir. Bu kilsə “erməni xalqı dünyanın ən qədim və ulu xalqıdır”, kimi təhlükəli bir ideyanı təbliğ etməklə öz xalqını nəinki türk xalqlarına, eləcə də bütün dünya xalqlarına qarşı qoymaqla, xalqlar arasında düşmənçilik toxumu səpməklə məşğuldur. Erməni terrorçu partiyalarının və təşkilatlarının yaradılmasının əsas ideyavericisidir. Təsəvvür etmək çox çətindir, əvvəlcə gəlib səndən xahiş edirlər ki, icazə verin bu alban kilsəsində ibadət edək. Hətta rus çarına belə məktubla müraciət edib yalvarırlar. Məqsədlərinə çatandan sonra sir-sifətlərini cırib fahişəlik edirlər ki, siz çıxın, bura bizim babalarımızdan qalıb. Bu kilsənin öz xalqının dölünə səpdiyi iyrənc, anti-türk, anti-insani “armenizm” virusunun törətdiyi fəsadların başında isə məhz terrorçu partiya və təşkilatlar dayanır.

Beləliklə…“Armenakan” partiyası, 1885-ci ildə yaradılıb. Türkiyənin Van, Bitlis, Trabzon bölgələrində və İstanbulda silahlı toqquşmalar və terror aktları törədən bu partiya İran və Rusiyada yaşayan ermənilərlə əməkdaşlıqda olub.

“Nicat” partiyası, 1887-ci ildə Cenevrədə yaradılıb. Məqsəd Türkiyənin Anadolu bölgəsini, “rus və İran Ermənistanları” adlandırdıqları əraziləri birləşdirməklə “Böyük Ermənistan” dövləti yaratmaqdır. Partiyanın proqramının dördüncü bəndində güstərilir: “Qarşıya qoyulmuş məqsədə çatmaq üçün təbliğat, təşviqat, terroizm və dağıdıcı təşkilat yaradılması metodu seçilməlidir.”

 “Daşnaksütyun”partiyası (Erməni İnqilabi Federasiyası), 1890-cı ildə Tiflisdə (indiki Tbilisi şəhəri) yaradılıb. Bu partiya Türkiyə və Azərbaycana qarşı ən böyük zərbələr vuran təşkilat hesab edilir. Partiya ötən əsrin 70-ci illərindən etibarən terror fəaliyyətini daha da aktivləşdirib. Erməni diasporunun olduğu hər yerdə bu partiyanın xüsusi ofisləri var.

”Ermənistanın  Azadlığı üçün Gizli Erməni Ordusu” (ASALA), 1975-ci ildə Beyrutda yaradılıb. Terror təşkilatının əsas mənzil-qərargahı Livanın paytaxtı Beyrutda, təlim və hazırlıq bazaları isə Suriyada   yerləşmişdir. Fələstin bazalarında döyüş hazırlığı keçən mindən artıq düyüşçüsü var. Təşkilat fəaliyyətinin ilk altı ilində dünyanın müxtəlif ölkəsində on doqquz türk diplomatının ölümünə səbəb olan terror aktları törədib.

“ASALA” terror təşkilatı. Bu təşkilat haqqında geniş danışmağı lazım bilirəm. 1975-ci ildə Livanda vətəndaş müharibəsi  zamanı Fələstin  Xalq Cəbhəsinin köməyi ilə Akop Akopyan və Akop Tarakçıyan tərəfindən yaradılmış və 1994-cü ilədək aktiv fəaliyyət göstərərək çoxlu sayda terror aktı törətmişdir. Bu təşkilatın yaradılmasının əsas dəstəkçiləri Yunanıstan, Suriya, İran, Fələstin, Fransa hökümətləri, erməni diasporası və kilsəsi, Qnçak və Daşnaksütyun partiyaları olmuşdur. Əsas məqsəd isə Türkiyənin Şərqi Anadolu bölgəsi, Şimali İran, Azərbaycan, Naxçıvan  və Dağlıq Qarabağ ərazilərundə “Böyük Ermənistan” dövləti yaratmaq, uydurma erməni soyqırımının dünya və Türkiyə tərəfindən tanınmasına, eləcə də Türkiyənin təzminat verməsinə nail olmaqdır. Təşkilatın əsas məqsədi isə uydurma erməni soyqırımının intiqamını almaq, erməni soyqırımına biganə qalan ölkələri cəzalandırmaq, türk diplomatlarını qətlə yetirməklə Türkiyənin qüdrətini sarsıtmaq, dövlətləri terror ilə hədələyərək öz istəklərini yeritmək, Azərbaycan və Türkiyə ərazilərində terror akları törətməklə siyası sabitliyi pozmaq və xaos yaratmaqdır. “ASALA”nın əsas təlim-məşq bazaları Suriyada yerləşir.  Livan, Fələstin, Fransa ərazilərində, hətta Azərbaycanın işğal olunmuş Qarabağ bölgəsində belə xüsusi düşərgələri var. Onun Fransa ərazisindəki fəaliyyəti  daha sərbəstdir.  Çünki Fransa dövləti buna şərait yaratmışdır. Son vaxtlar bu təşkilat daha fəallaşmışdır. Öz məkrli niyyətlərinə nail olmaq üçün bütün iyrənc vasitələrə əl atırlar.

Eyni sözləri 1972-ci ildə “Daşnaksütyun” partiyasının Vyanada keçirilən qurultayı zamanı yaradılmış “Erməni Soyqırımı Ədalət Komandostları”,  1979-cu ildə yaradılmış, “ASALA”nın tərkib hissəsi olan “Erməni Azadlıq Cəbhəsi”, 1981-ci ildə Fransada yaşayan erməni gəncləri tərəfindən yaradılmış “Orlik” qrupu, 1988-ci ildə Moskvada yaradılmış “ASALA” ilə yaxın əlaqələri olan, terrorçulara saxta sənədlər verən, terror təşkilatlarına silah-sursat və muzdlu döyüşçülər göndərən “Erməni Birliyi”, ABŞ, Kanada və Qərbi Avropada fəaliyyət göstərən “Demokratik Cəbhə”, 1991-ci ildə yenə Fransada “ASALA” tərəfindən yaradılmış “Erməni Azadlıq Hərəkatı”, 2001-ci ildə yenə “ASALA” tərəfindən yaradılmış “Geqaron” terror təşkilatı, yenə də 2001-ci ildə Ermənistan, Suriya və Livan vətəndaşlarından ibarət olan “Ermənistan Müdafiə Birliyi” tərəfindən yaradılmış “Apestol” terror təşkilatı barədə də söyləmək olar.

Bunlar Ermənistan dövlətinin, bəzi qərb və ərəb dövlətlərinin, həmçinin erməni diasporasının maliyyə yardımı ilə dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərən erməni terrorçu təşkilatlarıdır. Bizdə olan məlumata görə, onlar Azərbaycanda yaşayan ad və soyadlarını dəyişmiş ermənilərdən də casus kimi istifadə edirlər. Həmkaralarımız o cəsuslarla ciddi məşğuldurlar, lazım olanlar artıq ifşa olunublar. Digərləri də zamanında hesabat verəcəklər. Bizim vəzifəmiz isə “Molniya”nın Kabusun komanda üzvünə çevrilməsinə nail olmaq, onların iyrənc planlarının reaalaşmasına mane olmaq, o planları daxildən pozmaqdan ibarətdir. İcra planı var, “Molniya” lazım olan müasir cihaz və avadanlıqlarla təmin olunacaq. Komanda olaraq işləyəcəyik. Elə bu gün bütün komanda ilə gedirsiniz Zaqulbadakı İstirahət Mərkəzinə. Sizə iki həftəlik istirahət veririk. Sabir müəllim, siz də gedin bir az dincəlin, məsləhətdir. Hesab edirəm ki, bizim uşaqlara orada da köməyiniz dəyər. Əsgər, oğlum, bu gündən etibarən hərbi formanı geyinmirsən. Saqqal saxla və saçlarını bir qədər uzat. İki həftədən sonra əziz qonağımızla yola düşəcəksiniz. Bu müddət ərzində yenə də planlarımızı götür-qoy edin, lazım gəlsə, mənə müraciət edin. Unutma, Əbdül xoca oradakılar üçün “ərəb” iş adamıdır və ona “Şeyx” deyə müraciət edirlər. Mən isə yarım saatdan sonra bugünkü görüşün nəticələri barədə yoldaş generala məruzə etməliyəm. Buyurun, gedun, Allah amanında! Xocam, əzizim, mən sizi bağrıma basıram. İndi oralarda da vəziyyət ürəkaçan deyil. Özünüzü qoruyun. Uca Yaradan yardımçınız olsun! Gedəyin, sizi yola salım.

II FƏSİL

Artıq on gün idi ki gəlmişdilər. Əsgər özünə Əbdül ibn Kamalın (onu burada belə tanıyırdılar və “Şeyx”- deyə müraciət edirdilər) dördmərtəbəli otelinin dördüncü mərtəbəsində otaq seçmişdi. Belə daha məqsədəuyğun idi. Otağının eyvanından binanın damına rahatlıqla çıxa bilərdi. Hərçənd dama çıxmaq üçün otağının girişində pilləkən də var idi. O, səhərlər bu pilləkənlərlə dama çıxır, günəş doğana qədər məşq edirdi. Səhər yeməyindən sonra parkda təxminən yarım saat gəzişirdi. Sonra otağına gedib bir qədər dincəlir, kompüterin köməyi ilə xarici dillər üzrə biliyini mükəmməlləşdirir, ehtiyac olduqda “sevgilisinə”, yəni Karinaya “məktub”, (yəni – mesaj) yazırdı. ”Məktub” əvvəlcədən kodlaşdırılmış ifadələrdən ibarət olurdu. Açıqlamasını yalnız Karina bilirdi. Artıq oteldə yerləşdiyi, məşqlərə başladığı barədə məlumat vermişdi. Daha deyiləsi bir söz yox idi. Hələ rinqə çıxmamışdı. Iki gün sonra, yəni şənbə günü ilk döyüşünə çıxacaqdı. Rəqib isə əvvəlcədən razılaşdırılmış ərəbəsilli döyüşçü olacaqdı. “Molniya” onu ikinci raundda nakauta salacaqdı. Sonra isə dəlicəsinə: “Armeniya!, Hayastan!”- deyə çığıracaqdı… Əslində, Əsgər istənilən döyüşçü ilə rinqə çıxa bıləcıyini düşünsə də, buna icazə yox idi. 

Otel Ticarət Mərkəzinin lap yaxınlığında idi. Əsas müştəriləri tacirlər idi. Həyətində bu yerlərin iqlim şəraitinə tab gətirə bilən ağaclar, gül kolları əkilmiş, park salınmışdı. Bir-birindən təxminən 40 metr məsafədə iki ədəd söhbətgah quraşdırılmış, ortada bir bulaq da inşa edilmişdi. Bir sözlə, kiçik də olsa, park elə park idi. Təkcə iqlim o iqlim deyildi- çox isti idi.

“Molniya” artıq diqqəti cəlb edə bilmişdi. Yarışları izləməyə gələn imkanlı iş adamlarından ona təkliflər də gəlməkdə idi. Ancaq hələ ki, heç birinə razılıq verməyir, “Mən Şeyxə xəyanət etmərəm,”- deyirdi. Bu gün də sayca üçüncü olan döyüşü “qələbə” ilə başa vurmuş, döyüşçülər üçün ayrılmış guşədə əyləşmişdi. Şeyx həftə ərzində ancaq bir döyüşdə iştirak etməyi məsləhət görürdü. Çünki ona rəqib tapmaq Şeyxin öhdəsinə düşürdü. Bu iş heç də asanlıqla başa gəlmirdi. Bəzən məğlub olacaq döyüşçüyə az qala qalib qədər pul təklif etmək lazım gəlirdi. Əslində, işlərin belə ləng getməsi “Molniya”nın qətiyyən xoşuna gəlmirdi. Xüsusən də “qalib gəldikdən” sonra “Böyük Ermənistan naminə!” deyərək çığıranda özündən zəhləsi gedirdi. Rinqdə isə gərgin döyüş gedirdi. Döyüş qaydalarını Şeyx özü müəyyənləşdirmiş, hakimlərə və digər təşkilatçılara döyüşləri ancaq bu qaydalar çərçivəsində idarə etməyi tapşırmışdı. Şeyx bu sahədə təcrübəsi olan mütəxəssislərlə məsləhətləşmiş, qonşu ölkələrdə keçirilən MMA (Mixed Matrial Arts- qarışıq döyüş sənəti) yarışlarını dəfələrlə izləmiş, müvafiq sənədləri əldə etmiş- bir sözlə, bu yarışları təşkil etmək üçün kişi əməlli-başlı tər tökmüşdü.

Növbəti döyüşün taleyi elə birinci raundda həll olundu. Yəməndən gəlmiş, boyu az qala iki metr olan cüssəli, tünd dərili döyüşçü rəqibini nakauta saldı. Rəqib hələ rinqin ortasında taqətsiz halda uzandığı halda o, rinqin kənarına gəlib kanatı silkələyərək sözün əsl mənasında böyürdü. Sonra zalda əyləşənləri lovğalıqla süzərək diqqətini döyüşçülər əyləşən guşəyə yönəltdi. Şəhadət barmağını “Molniya”ya tərəf yönəltdi.

-Ay uşaq, gəl bura sənin qabırğalarını qırım,- dedi və hırıldamağa başladı. Üst çənəsinin sol tərəfindəki iki ədəd qızıl dişi parıldadı.

“Molniya” gözucu Şeyx tərəfə baxdı. Şeyx yerində deyildi. Ani qərar vermək lazım idi. Tünd dərili ondan az qala on santimetr hündür idi. Məsələ onun nə boyunda, nə də cüssəsində deyildi. Döyüşlərini həmişə heyranlıqla izlədiyi, Azərbaycanı Beynəlxalq MMA yarışlarında ləyaqətlə təmsil edən peşəkar döyüşçü Zabit Səmədov belələrinin neçəsini məğlub etmişdi… Şeyx yerində yox idi, qərar verməksə, lazım idi.

-Əgər sənin o metal dişlərini sındırıb ovcuna atsam, necə olacaq?- deyə “Molniya” eyni tərzdə cavab verdi və ayağa qalxdı. Zalda ani olaraq sakitlik yarandı. Hamı heyrət içində idi.

-Bunlar qızıldır, ay uşaq. Birinin qiyməti səndən bahadır. Qalx görüm bura.

-Qızıl da elə metaldır, ay kütbeyin, əgər onları sındırsam, sən bir də mən olan yerdə döyüşməyəcəksən və bugünkü qazancın mənim olacaq. Əgər sən qalib gəlsən, mənim qazancım da sənin olsun. Şərtimi qəbul edirsən?

-Qalx görüm, qalx bura. Bugünkü qazancını sənin dəfn mərasiminə xərcləyəcəklər.- Tünd dərili özündən çıxdı. “Molniya” sürətlə kanatın üstündən aşaraq onunla göz-gözə dayandı. Bayaq məğlub olanı sürüyərək apardılar. Nəzərlər hakimlərə yönəldi. Hakimlər tərəddüd içində bir-birilərinə baxaraq nə edəcəklərini bilmirdilər. Şeyx isə hələ də zala qayıtmamışdı. Tünd dərili rinqin baş hakiminə “sən qal,-dedi və o birilərinə tərəf döndü, – hə, başlamaq lazımdır.”

Döyüş başladı. Rəqib çox güclü idi, əsas məsələ onu yormaq, çaş-baş salmaq idi. Əgər o, “Molniya”nı tuta bilsəydi, nəticə doğrudan da ürəkaçan olmaya bilərdi. “Molniya” rinqdə dövrə vurdu və qəflətən rəqibin üzərinə şığıdı. Rəqib müdafiə mövqeyi tutaraq dayandı. “Molniya” sürətlə onun arxasına keçdi, sol ayağı üstə fırlanaraq sağ ayağı ilə onun boyun nayihəsinə güclü bir zərbə vurdu. Rəqibin başı silkələndi, əks tərəfə səndələdi, ancaq müvazinətini saxlaya bildi. “Molniya” bu dəfə qarşı tərəfdən ayaq zərbəsi edəcək kimi yuxarıya tullandı. Rəqib sifətini əlləri arasına aldı. Lakin “Molniya” ona yuxarıdan zərbə vurmadı, vəziyyətdən istifadə edərək qarın nayihəsinə ardıcıl bir neçə yumruq zərbəsi endirdi. Rəqib bu dəfə əllərini aşağıya endirdi. “Molniya” onun çiyinlərini yumruq atəşinə tutdu. Sonra geriyə atılraq özünü kanata çırpdı. Kanat rezin kimi gərilərək onu irəliyə atdı. “Molniya”nın qoşa təpik zərbəsi rəqibi əməlli-başlı sarsıtdı. O, bütün gücünü toplayaraq “Molniya”nı tutmağa çalışırdı. Onun qəzəbi getdikcə artır, hərəkətlərinə nizamsızlıq hakim kəsilirdi. Bir dəfə “Molniya”nın sol qolundan tutmağa nail olsa da, qarın nayihəsindən aldığı diz zərbəsindən sonra rəqibin qolunu buraxmağa məcbur oldu. İndi əsl məqam idi, “Molniya” sağ ayağının daban hissəsi ilə rəqibin üst çənəsinə elə bir zərbə endirdi ki, o, səndələyərək kanata çırpıldı, sürüşərək yerə oturdu. Ağzından qan fışqırdı. Hakim irəli atılaraq “Molniya”nın qarşısını kəsdi. Dərhal həkim və rəqibin məşqçisi rinqə qalxdılar. Həkim dəsmalla rəqibin ağzının qanını silməyə başladı. Qanı saxlamaq mümkün olmurdu. Dəsmalın arasına bir cüt qızıl diş düşdü. Bayaqdan soyuqqanlılıqla bu mənzərəni seyr edən “Molniya” “verin özünə,”- dedi və kanata dırmanaraq “ ya “Velikaya Armeniya!”” deyərək çığırmağa, sinəsini yumruqlamağa başladı. Sonra bu ifadəni həm erməni, həm də ərəb dillərində təkrar etdi. Artıq zala qayıtmış Şeyx heyranlıqla “Molniya”nı alqışlamağa başladı. Bütün zal ayağa qalxdı. Alqış sədaları ucaldı: “Molniya”, “Molniya”…

Bu, günün sonuncu döyüşü oldu. Tünd dərili döyüşçünü “Təcili yardım” maşını ilə tibb məntəqəsinə apardılar. “Molniya” dərhal soyunub-geyinmə otağına gəldı. Otaqda onu üç nəfər polis işçisi gözləyirdi.

Şeyx qonaqlarla məşğul idi. Onlar söhbət edə-edə parkda gəzişirdilər. Bəziləri vidalaşıb gedirdi. Otelin meneceri Saleh Şeyxə yaxınlaşıb qulağına nə isə pıçıldadı. Şeyx mənalı-mənalı ona baxaraq fikrə daldı, sonra başı ilə “get” işarəsi verdi. Menecer: “baş üstə,”- deyib uzaqlaşdı. Bir neçə dəqiqədən sonra Şeyx qonaqlarla vidalaşıb otelə, iş otağına gəldi. Meneceri çağırıb hadisənin təfsilatını öyrəndi. “Yaxşı,-dedi, -sən get şöbəyə, çalış rəislə görüş. Ona çatdır ki, Şeyx qaydaları pozan döyüşçünü müdafiə etmir. Otağın açarlarını al gətir. Cəzasını çəkər, gələr, danışarıq. Ola bilsin ki, cərimə ödəməklə canını qurtarsın”… Saleh çıxdı. Şeyx keçib kresloda əyləşdi, sağ əlini çənəsinə dayaq edib xəyala daldı. “Sən neylədin, ay oğul?-deyə pıçıldadı,- o vəhşi sənə ağır xətər yetirə bilərdi axı… Ancaq halal olsun, doğrudan da şimşəksən. O boyda heyvərəni göz açmağa qoymadın, hələ dişlərini də sındırdın. Halal olsun sənə, maşallah, maşallah… Allah köməyin olsun! Ümid edirəm ki, bu mərhələ artıq başa çatdı”.

Əslində “Molniya” hadisələri bir qədər qabaqlamışdı. “Məğlub olacaq” döyüşçü tapmaq da asan başa gəlmirdi. Belə təkliflə razılaşmaq istəmirdilər. Ən çətini isə qabaqcadan o döyüşçünün bu sirri saxlayacağına zəmanət yox idi. Şeyx bu işi Suriyada və qonşu ölkələrdə yaşayan türkəsilli tanışlarının köməyilə edirdi. Elə “Molniya” ikinci dəfə rinqə çıxanda zalda olmamasının da səbəbi bu idi. BƏƏ-dən olan tanışı ilə bu barədə danışıq aparırdı. Lakin “Molniya”nın yenidən rinqə çıxdığı xəbərini eşidəndə söhbəti yarımçıq saxlayıb zala qayıtmışdı. Döyüş başa çatan kimi həmin tanışı ilə sövdələşməni tamamlamaq məqsədilə onu parka gəzintiyə dəvət etmişdi. Bu dəfə isə daha pis xəbər eşitmişdi- “Molniya” həbs olunmuşdu…

Gecəni çox narahat keçirdi. Kamera qaranlıq, isti və natəmiz idi. Ağcaqanad, qara milçək, böcək- hər cür həşərat vardı. Üfunət iyi gəlirdi. Bir ədəd köhnə stul və bir vedrə sudan savayı kamerada heç nə yox idi. Yəqin ki, stul dəfələrlə təmir olunmuşdu- ayaqları bir-birinə məftillə bərkidilmiş, oturacaq və söykənəcəyinə müxtəlif ölçülü mismarlar vurulmuşdu. Ən yaxşısı onun üstündə oturmaqdan vaz keçmək idi. Bunlar azmış kimi qonşu kameralardan da xoşagəlməz səslər gəlirdi- xorultu, ağlamaq, qışqırıq səsləri… Növbətçinin heç nə vecinə deyildi, rahatca oturub televizora baxırdı. “Molniya” kamerada gəzişir, məşq edir, hərdən üzünə su vururdu… Eyni zamanda rinqdə baş verənlər barədə düşünür, özünün nə dərcədə günahkar olduğunu aydınlaşdırmağa çalışırdı. Axı o, qadağan olunmuş fəndlərdən istifadə etməmiş, nə rəqibi şikəst edə biləcək, nə də ölümcül zərbələr vurmamışdı. Hərçənd bunların hamısını ustalıqla icra edə bilirdi. Hətta rəqibə elə yerdən elə zərbə vura bilərdi ki, o, keyləşib yerə yıxılardı. Hakimlər isə bunu “nakaut” kimi qiymətləndirərdilər… Müstəntiqin “ifadə alması” da çoxlu suallar doğurmuşdu. “Molniya”ya dəxli olmayan suallar versə də, eyni zamanda nəzakətlə davranmış, cəmisi on iki-on üç dəqiqədən sonra “özünü qoru, işin avand olsun,”- deyib, dialoqu bitirmişdi. Bu iş elə əvvəldən gözlənilən “sifarişə” oxşayırdı.

            Nəhayət, dəhlizdə ayaq səsləri eşidildi. Növbətçi idi. Yanında daha iki nəfər vardı. Onların əynində qısaqol ağ köynək, boz şalvar, gözlərində qara eynək vardı. Sağlamcüssəli idilər. Növbətçi kameranın qapısını açıb, “qollarını irəliyə uzat”,-deyə göstəriş verdi. “Molniya” itaətkarcasına qollarını ona duğru uzatdı. Növbətçi onun qollarını qandallayıb “bunlarla gedəcəksən,”- dedi. “Molniya”nın “bunlar kimdir, məni haraya aparırlar?”-  sualına cavab qısa oldu: “Özlərindən soruş”.

Həyətdə qara rəngli “Range Rover” markalı avtomobil dayanmışdı. Müşayiətçilər avtomobilin arxa qapısını açıb “Molniya”nı ortada əyləşdirdilər. Onlardan biri, sağ tərəfdə oturan, sürücüyə erməni dilində “sür”,-deyə göstəriş verdi. “Molniya” bu dəfə göstəriş verəndən soruşdu: “Hayes?”. “Hayes, hayes,”-deyə həmin şəxs cavab verdi.

-Biz haraya gedirik?

-Təmkinli, bir qədər də ağıllı olsan, tezliklə hər şeyi bilərsən.

-Olmasam necə?

Bu dəfə sol tərəfdə oturan dilləndi:

-Ara, sakit ol. Vaxtı çatanda biləcəksən. Biz pul hesabına səni həbsdən qurtarmışıq, bu azdır?

-Heç nə anlamıram, mən cinayət eləmişəm bəyəm? Rinqdə belə hadisələr çox olur. Bir də ki, mənim öz puluma nə gəlib, siz məni həbsdən çıxarasınız? Şeyx də məni köməksiz qoymayacaqdı, rəisin yanına adam göndərdiyindən də xəbərdaram.

-Ara, sakit ol daaa. Şadlığına şitlik eləmə. Səni qarşıda xoşbəxt günlər gözləyir. Ancaq bir az təmkinli və tədbirli olmağın lazımdır. Pulun, maşının- hər şeyin olacaq. Çalış səhvə yol vermə. Təəssüf ki, bundan artıq heç nə deyə bilmərəm.

-Yaxşı, Sizi başa düşdüm. Bəs mənim əşyalarım, pullarım haradadır?- deyə “Molniya” soruşdu və artıq “sakitləşdiyini” nümayiş etdirməyə çalışdı.

-Çantanı soruşursan?- deyə yenə sol tərəfdə oturan suala sualla cavab verdi və əlavə elədi- arxada, baqajdadır. Pulların da yerindədir.

            Avtomobil iri darvazadan tamet döşəməsi olan güllü-çiçəkli bir həyətə daxil oldu. Təxminən əlli metrdən sonra hündür bir binanın zirzəmisinə girdi. Zirzəminin dəhlizi işıqlı və geniş idi. Dəhlizin sonundakı divarları metal tordan olan liftə girdilər. Liftin qapıları şaqqıltı ilə bağlandı və aşağı enməyə başladı. İki mərtəbə enəndən sonra lift dayandı, bu dəfə ön tərəfdəki qapıları açıldı. Avtomobil  yenidən daha geniş olan dəhlizə daxil oldu. Qarşıdakı meydançada dövrə vurub geriyə döndü. “Molniya”nı düşürüb dəmir barmaqlıqlardan ibarət olan qəfəsə saldılar.

-Yenə də kamera?- “Molniya” heyrətləndi.

-Bura sənin üçün müvəqqəti dayanacaqdır, inan mənə. Ancaq dediklərimi unutma,- yenə həmin oğlan cavab verdi.

-Başa düşdüm. Sən də bir şeyi unutma. Sən mənim xoşuma gəldin, vaxt gələr, bunu sübut edərəm.

Oğlan gülümsəyib kənara çəkildi. O biri nədənsə yoldaşını qəzəbli baxışlarla süzdü və “Molniya”ya yaxınlaşıb qandalı açdı. Elə bunlar kimi geyimdə olan nəzarətçi qəfəsin qapısını bağladı. Oğlanlar avtomobilə əyləşib getdilər. “Molniya” nəzarətçiyə müraciətlə: “Hayes?”- deyə soruşdu.

-Hayes, axper.

-Ara, bura haradır, məni niyə gətiriblər?

-O suallara mən cavab verəcəm,- dəhlizin üzbəüz tərəfindəki kiçik liftdən düşən digər biri onlara yaxınlaşdı. Nəzarətçi dərhal geriyə çəkilib “farağat” vəziyyətində dayandı. Onun geyimi bu birilərindən fərqlənirdi, açıq mavi rəngli yay kostyumunda idi. Hərəkətləri daha amiranə idi. “Molniya”ya yaxınlaşıb onu diqqətlə süzdü. Sonra əllərini bir-birinə vuraraq sanki qarşısındakını alqışladı,- Bravo!.. “Molinya”… qısa müddətdə şöhrət qazanmış qəhrəman… Sən bizim döyüşçünün dişlərini niyə sındırmısan?

-Əvvəla, “Molinya” yox, “Molniya”. Tərcüməsi burda yazılıb,- “Molniya” köynəyindəki yazılara işarə elədi,- Sonra isə- necə yəni “bizim döyüşçünün”? Bu nə deməkdir? O məni rinqə çağırdı və biz qaydalar çərçivəsində döyüşdük. Mənim bəxtim gətirdi, qalib oldum,- “Molniya” cavab verdi.

-Olsun “Molniya”, yəni “Şimşək”, hə, düz dedim? Belə cəldsən? Hmm… Sən həm də təvazökarsanmış ki… – cibindən çıxardığı qanlı parçanın qatını açıb dişlərə baxdı və qəfildən üzünü qonşu kameraya tutub bərkdən çığırdı:

– Eşidirsən, Kötük? Bu təvazökar “şimşək” oğlan deyir ki, qaydalar çərçivəsində döyüşmüsünüz. Hakimlərin, publikanın gözü qarşısında sənin dişlərini qaydalar çərçivəsində sındırıb. Buna cavabın nədir?

“Molniya” yalnız indi qonşu kamerada uzanan şəxsin kim olduğunu anladı. O, üzü divara uzandığı üçün sifətini görmək mümkün deyildi. “Yəqin nə üçünsə cəzalandırılan birisidir,” – deyə düşünmüşdü.

-Kötük? Bu onun ləqəbidir?- deyə soruşdu.

-Elə özü də kötükdür,- deyə hikkəli adam cavab verdi və əlindəki dişləri Kötük olan kameraya tulladı,- götür dişlərini, bədbəxt.

Tünd dərili çarpayıdan enib dişlərini götürdü və yazıq-yazıq onlara baxdı. Sifəti hələ də şiş idi.

-Ona müalicə lazımdır, sir-sifəti şişib.- “Molniya” rahatsız oldu.

-Özü günahkardır. Deyirdi ki, sənin qabırğalarını xurd-xəşil edəcək.

-Mən heç nə başa düşmürəm, bura haradır, siz kimsiniz, bu nə tamaşadır?- “Molniya” guya əsəbiləşdi.

-Bura Kabusun ölkəsidir, oğlan. Bura ayrı, müstəqil bir dünyadır. Kabusun qurduğu dünya. Başa düşdün?

-Kabus?.. həəə… eşitmişəm… Mənə nə aidiyyatı var? Mən sərbəst döyüşçüyəm. Mənim öz azad dünyam var. İstəsəydim, özüm gələrdim. Gəlməmişəmsə, demək, istəməmişəm. Bəs sən necə, başa düşdün?

-En göylərdən, oğlan. Sənin daha dünyan, filanın yoxdur. Ən yaxşı halda Kabusun əsgəri ola bilərsən, əgər buna layiq bilinsən.

-Sənin kimi? Sən bu şərəfə necə nail olmusan, məni də öyrədərsən?

-Nə əzişdirərdim səni… bunun dikbaşlığına bax… Sən heç mənim əsgərim olmağa layiq deyilsən.

-Səlahiyyətin var deyə qürrələnmə. Səni Kötükdən də pis günə salaram.

-Baxarıq… baxarıq…- hikkəli adam deyinə-deyinə liftə girdi. Gedərkən nəzarətçiyə tapşırdı: -Sabaha kimi buna yemək, su verməyin.

Araya süküt çökdü. “Molniya” kameraya göz gəzdirdi. Taxta çarpayı, beton döşəmə… vəssəlam, başqa heç nə.

-Bu necə kameradır?- nəzarətçidən soruşdu,- metal qəfəs…

-Ara, sakit ol. Uzan yatağına, dincəl özünçün.

-Əcəb yataqdır.

-Belədir də. Yaxşı, mən gedirəm, səs-küy salmayın, özünüzə ziyan olar. Camal, sənə də aiddir. Sən ki, bizim qaydaları yaxşı bilirsən,- nəzarətçi bu sözləri ərəbcə dedi,- Camal bizim dili pis bilir.- bu dəfə “Molniya”ya müraciətlə əlavə etdi və işıqları söndürüb qeyb oldu. Yalnız dəhlizin girəcəyindəki işıq yanırdı.

“Molniya” çarpayıya uzandı, əllərini qoşalayıb başının altına qoydu. Sanki bir qədər rahatlaşdı.

-Camal, sən məndən incimə, istəməzdim belə olsun.

Camaldan cavab gəlmədi.

-İkimizi də eyni aqibət gözləyir yəqin ki.

-Eyni niyə? Sən qəhrəmansan, mən isə aciz bir “kötük”. Səni yaxşı günlər gözləyir, məni acı. Müqavilə üzrə aylıq məvacibimi verməyəcəklər, ailəm ac qalacaq… sənin nə vecinədir, tək adamsan.- Camal qəhərdən boğula-boğula cavab verdi.

-Sən nə danışırsan? Qulaqlarıma inana bilmirəm. Bütün bunlar mənim günahım üzündən baş verir? Səbrli ol Camal, mən sənə kömək edərəm. Qoy pullarımı qaytarsınlar, hamısını verəcəm sənə.

-Doğru deyirsən?

-Əlbəttə, mən sözümün ağasıyam. Qoymaram mənə görə sənin balaların əziyyət çəksin. Düz başa düşdüm, uşaqlarını nəzərdə tuturdun?

-Hə. Üç uşağım var- bir oğlan, iki qız.

-Allah saxlasın hər üçünü!

-Necə dedin? “Allah saxlasın”?- Camal təəccüblə soruşdu və qalxıb “Molniya”nın kamerasına yaxınlaşdı.

-Hə, elə dedim. Təəccüblü nə var ki, burada? Mən ixtisasca şərqşünasam, sizin adətləri yaxşı bilirəm.

-Belə de…

“Molniya” da qalxıb ona yaxınlaşdı. Üz-üzə, göz-gözə dayandılar. “Molniya” yenə üzrxahlıq elədi.

-Camal, əgər məni tuta bilsəydin, qabırğalarımı sındıracaqdın?

Sual Camal üçün gözlənilməz oldu.

-Bilmirəm, yəqin ki, hə. Çünki, çox gərgin idim. Əslində, mənə verilən tapşırığa görə, səni yoxlamalı idim. Səni bu işə cəlb etməkdə mənim rəyim də rol oynayacaqdı. Ancaq sən məni o qədər əsəbiləşdirdin ki, həqiqətən də qabırğalarını sındırmaq istəyirdim. Bunun üçün qolundan tutub özümə tərəf çəkmək kifayət idi, qollarım arasına alıb sıxacaqdım… Mən axı güləşçiyəm. Sizin işlətdiyiniz fəndlərdən elə də başım çıxmır. Rəqibi tutub belini yaxşıca sıxıram, sonra qulağının dibini alışdırıram…

-Mən bunu bilirdim, Camal. Bəs necə oldu ki, səni bu işə cəlb elədilər? Bunlar məni hansı işə cəlb etmək istəyirlər, bilirsən? Mənim üçün çox maraqlıdır,- “Molniya” yenə sual verdi.

Camal müqavilə əsasında Suriyaya gəldiyini, muzdlu döyüşçülərdən ibarət dəstənin üzvü olduğunu söylədi. Sən demə, belə dəstələrin sayı çoxdur, hərbi düşərgələrdə məşq keçirlər və tezliklə hara isə müharibəyə gedəcəklər. Düşərgələr müxtəlif yerlərdə, əsasən isə ölkənin şimalında, dağətəyi bölgələrdədir.

            …Onların dialoqu uzandıqca-uzandı, hətta aralarında səmimyyətə bənzər hisslər də yarandı…

            Yenə dünənki iki nəfər idi gələnlər. Nəzarətçi də onlarla idi. Ancaq başqası. Camalı da “Molniya” ilə birlikdə liftə mindirib yuxarıya qalxdılar, bu dəfə qandalsız-filansız. Liftə çatana qədər “ Molniya” başqa kameralarda başqa adamların saxlanıldığını da müşahidə etməyə imkan tapmışdı.

            Liftin qapısı açıldı, böyük bir zala daxil oldular. Məşq zalı idi, müxtəlif avadanlıqlar quraşdırılmışdı. Boks üçün rinq də var idi. Dünənki səlahiyyətlii adam idman paltarında onların qarşısına çıxdı. “Molniya”nı görcək ona yaxınlaşdı. Çevrilib zalı göstərdi:

-Necədir, xoşuna gəlir?- deyə soruşdu.

“Molniya” artıq hər şeyi nəzərdən keçirmişdi. Dərhal cavab verdi:

-Yaxşıdır, bəyəndim. Ancaq bir şeyi başa düşmürəm, məndən nə istəyirsiz?

-Məgər sən “Böyük Ermənistan” naminə buraya gəldiyini söyləmirdin? Biz də bu iş üçün çalışırıq. Bura sənin xəyallarırının gercəkləşdiyi yerdir. Gördüyün bu oğlanların hamısı məhz bu ideya ətrafında cəmləşiblər. Hamısı gələcyin komandirləridir, bunlar seçilmişlərdir. Sən də ola bilərsən, əgər dediklərinin xülya olmadığını sübut edə bilsən. Biz xəyanəti, qorxaqlığı bağışlamırıq, bunu qulaqlarında sırğa eləməyini istəyirəm.

-Elə danışırsan ki, guya mən sizdən nə isə xahiş etmişəm. Mən sərbəst adamam, öz planlarım var. Heç kimə hesabat vermək fikrim yoxdur. Məndən zəif olan mənə komanda verəcək? Gülməlidir,- “Molniya” qəsdən “naz edir”, bəri başdan qarşısındakının onu mənəvi olaraq sındırmasına yol verməməyə çalışırdı. Əmin idi ki, artıq onu komandaya qəbul etməyə qəti qərar verilib. 

-Sən nə danışdığını anlayırsan? Mənə, Kabusun ən yaxın, ən səlahiyyətli adamına, Vaçaqan Martirosyana deyirsən… deyirsən “zəif”?  Qalx rinqə, sübut elə dediklərini,- Vaçaqan əsəbi halda kanatın üstündən aşıb rinqə daxıl oldu,- gəl görüm, cəld ol.

-Mən elə bilirdim ki, bizi bu qədər ac-susuz saxlayandan sonra ləzzətli səhər yeməyinə qonaq edəcəksiniz, amma nə görürəm? Siz belə birləşmisiniz müqəddəs ideya ətrafında?-“Molniya” bir qədər də dərinə getdi,- ancaq madam ki, sən mənim komandirim olmağı planlaşdırırsan, səninlə döyüşməyim yaxşı çıxmaz. Qorxduğumu düşünmə. Kimi istəyirsən çıxar rinqə.

-Belə de… Təqdirəlayiq hərəkətdir, bravo! Elə isə, iki nəfərlə döyüşəcəksən, danışdıq?

-İstəyirsən üç nəfər olsun, mənimçün fərqi yoxdur. Heç məkan fərqi də yoxdur, harada istəyirsən, neçə nəfərlə istəyirsən, mən hazıram.

-Yaxşı, az lovğalan!- Vaçaqan Camala tərəf döndü,- Kötük, heyfini çıxmaq istəmirsən bundan? Əsl məqamdır.

-Onun müalicəyə ehtiyacı var, başqa vaxta qalsın,- deyə “Molniya” etiraz elədi.

-Yaxşı, razıyam. Ara, Maqbet, hücum edin ona. Siz, yanaşı duranlar, üçünüz də.

“Molniya”nı dövrəyə aldılar.

-Nə göyçək xanımsan, gəl əminin qucağına,- deyə Maqbet deyilən arxadan, o biriləri isə sağ və sol tərəfdən ona yaxınlaşmağa başladılar. “Molniya” onları lazımi məsafəyə buraxıb eyni anda sağ ayağının dabanı ilə Maqbetin xayasından, əllərinin yan hissəsi ilə o birilərinin boynundan güclü zərbələr endirdi. Maqbet yerə yıxılıb ilan kimi qıvrılmağa, zarımağa başladı. “Molniya” zərbənin təsirindən artıq sarsılmış digərlərinin qolundan yapışıb yarım dövrə sağa, sonra sola fırlatdı və baş-başa vurub kənara tulladı. Hadisələr o qədər sürətlə baş verdi ki, tamaşa edənlər heyrətdən yerlərində donub qalmışdılar.

-Nə gözlərinizi zilləyib baxırsınız, hücum edin ona. Hamınız…- Vaçaqan özündən çıxdı və rinqdən yerə tullandı. Elə bu an Camal yaxınlaşıb “Molniya” ilə kürək-kürəyə dayandı. Bayaqdan kənarda dayanıb zalda baş verənləri sakitcə seyr edən iyirmi beş-iyirmi altı yaşlarinda olan gənc də onlara yaxınlaşdı. Əllərini yuxarıya qaldırıb hücum etməyə hazırlaşan yoldaşlarını sakitləşdirməyə çalışdı:

-Ara, sakit olun. Elə bil türk görmüsünüz, nə olub sizə?

-Kürd, sən qarışma. Çəkil kənara,- Vaçaqan gəncin üstünə çımxırdı.

“Molniya”gili dövrəyə alan digərləri hücum etməyə cəsarət eləmirdilər. Vaçaqan onları aralayıb irəli atıldı. Elə bu an reproduktordan kiminsə vahiməli səsi eşidildi:

-Qurtarın bu tamaşanı! Kürd, təzə gələnləri aparıb yedizdirin, üst-başlarını qaydaya salın. Bir az dincəlsinlər, sonra yanıma gətirərsiniz. Vaço, qalx yanıma.

Bu Kabusun səsi idi. Sanki qurbağa gölünə daş atdılar. Lal sakitlik yarandı. Yalnız indi hələ də yerdə qıvrılaraq inildəyən Maqbet yada düşdü.

            Kabusun kabineti iri və bərli-bəzəkli olsa da, özü orta boylu, arıq adam idi. İlk baxışdan diqqəti cəlb edən bir şey vardısa, o da Kabusun kələ-kötür burnu idi. Xırda, qonur gözlərindən biclik yağırdı. “Bu iyrənc adamın nəyindən belə qorxurlar?”- deyə “Molniya” düşündü. Kabus onun fikirlərini oxuyurmuş kimi söhbətə elə bu sualın cavabı ilə başladı:

-Yəqin ki, mənim qəddar, qaniçən adam olduğumu eşitmisn. Əslində, heç də belə deyil. Görürsən ki, bizə pənah gətirənlərin arasında müxtəlif xalqların nümayəndələri də var. Misal üçün, yanındakıların biri ərəb, o biri də kürddür. Olsun də, bizim yolumuz haqq yoludur. Bunu anlayanlar gəlib müraciət edirlər, biz onlara qucaq açırıq. O ki qaldı sənə, sən özümüzdən birisən. Bioqrafiyanı öyrənmişəm, bəyənmişəm… Odur ki, Vaçoya dedim, çağır gəlsin. Söhbət edək, gələcək işlərimizi götür-qoy edək. Sənin kimi patriotlara ehtiyacımız çoxdur. Ancaq bircə şeyi qulağında sırğa elə, mənə kələk gələnə elə kələk gəlirəm ki, heç anlamağa da macal tapmır,- sağ əlini “tapança” edərək “Molniya”ya tərəf uzatdı, – paaaart…

Birdən əllərini stola şappıldadıb ayağa qalxdı, nə isə yadından çıxıbmış kimi soruşdu:

-Sən türklərin əlindən, həbsdən necə qaçdın? Orasını unutmuşam.

“Molniya” bu sualı gözləyirdi. Fikirləşmədən cavab verdi:

-Mən həbsdə olmamışam axı.

-Doğrudan? Danış, necə oldu buralara gəlib-çıxdın, maraqlıdır.

-Bizi təqib edirdilər, qılçamdan güllə yarası almışdım, burdan.- Əyilib sağ baldırını göstərdi. Əslində həmin yaranı Qarabağda, növbəti “sızma” əməliyyatını yerinə yetirib geriyə qayıdarkən almışdı. Düşmənin silah-sursat anbarını partladıb, bir neçə hərbi texnikasını və iyirmiyə yaxın şəxsi heyətini məhv etmişdilər. Ağır itkiyə məruz qalmış düşmən böyük heyətlə onların izinə düşmüşdü. İki saatdan artıq davam edən əlbəyaxa döyüş nəticəsində iki nəfər kəşfiyyatçımız şəhid olmuş, biri də Əsgər olmaqla beş nəfər yaralanmışdı. O anda Əsgər yaralandığı barədə döyüşçü yoldaşlarına məlumat verməmişdi. Səhərə yaxın mühasirədən çıxa bilmişdilər. O hadisə Ermənistanın prezidenti Sarkisyan da daxil, dövlət rəhbərlərində əməllicə sarsıntı yaratmışdı… – Girdim mağaraya, yaramı sarıdım,- “Molniya” davam elədi. – Birdən hər tərəf qaranlıqlaşdı. Yaxınlıqda partlayan mərminin dalğası iri daşları mağaranın girişinə tökdü. Mənim üstümü daş-kəsək örtdü. Uzun müddət orada huşsuz qaldım. Özümə gələndə gecədən xeyli keçmişdi. Çətinliklə mağaradan çıxdım. Qaranlıq idi, yoldaşlarımdan heç kimi tapa bilmədim. Sürünə-sürünə gəlib Suriya sərhədlərinə çatdım…

-Hə, yadıma düşdü. Şeyx də belə deyirdi. Sənə yerli adamlar kömək ediblər, döyüşçü olduğunu bilib Şeyxi nişan veriblər. Sağ olsun, sənə əl tutub, müalicə etdirib, iş verib… Bir az əvvəl Şeyxə zəng eləmişdim, burada olduğunu söylədim. Çox sevindi, nigaran imiş.

-Siz onu tanıyırsız?

-Hə, əlbəttə. Onu hamı tanıyır. O da mənim kimi iş adamıdır. Onun öz işləri var, mənim öz işlərim. Yolumuz heç vaxt çarpazlaşmayıb. Yəni, nə dostluğumuz var, nə də ki, düşmənçilliyimiz…

O, ayaqlarını qoşalayaraq parket döşəməyə təkan verdi. Kreslo sürətlə arxaya hərəkətlənəndə özünü qabağa atdı və ayağa qalxdı. Oturanlar gülünc bir səhnəyə şahidlik etdilər. Gəlib Camalla üzbəüz dayandı.

-Sənin də başına gələnlərdən xəbərdaram. Olan işdir. Vaçoya tapşırmışam, sənə bir az pul verəcək. Müalicənə, digər tələbatlarına hələlik bəs edəcək. Ailənə göndərməyə də əlavə pul verəcək. Dişlərini bərpa etdirən kimi gedərsən şimaldakı düşərgəmizə, dərhal qoşularsan hərbi təlimlərə,- Ərəb dilində bu dedikləri ilə Kabus Camalı əməllicə sevindirdi,- bu səni qane edir?

-Əlbəttə, bos. Çox sağ olun.

-Mən xeyirxah adamam oğlan. Vaço səni necə çağırır, Kötük? Olsun də, yaxşı ləqəbdir. Bu gündən oldun “Kötük”, yəni yoğun, möhkəm… əladır… – “Molniyaya tərəf döndü,- Kötüklə barışa bilmisiniz?

-Hə, hər şey qaydasındadır. Yeri gəlmişkən, mən axırıncı günü döyüşlərdən qazandığım gəliri Camala verəcəyimə söz vermişəm. Yəqin ki, bu işdə mənə kömək edərsiz.

-Vaçoya tapşıraram. Mənim komandam altında hamı bir-birinə qarşı həssas olmalıdır. Sənin bu təşəbbüsünü bəyəndim.

-Çox sağ olun, bos!

Kabus özündən razı tərzdə gülümsədi və bu dəfə Kürd Murada yaxınlaşdı.

-Kürd… Sənin də ləqəbin əladır. Sənin də fəaliyyətini izləyirəm, mənə hələ ki, yaxşı məlumatlar gəlir. Belə də davam et. Sənin barəndə də nə isə yaxşı bir şey fikirləşərəm. İndi isə Kötüyü apar Serjin yanına. Yaxşı diş həkimidir. Tanıyırsan da onu, elədir?

-Tanıyıram, Bos.

-Xoş gəldiniz. Bizim bu oğlanla- “Mol…ni…ya” ilə ilə söhbətimiz uzun çəkəcək.

Kürd və Camal sağollaşıb getdilər. Kabus qapidan çıxana qədər onları nəzərləri ilə müşayiət elədi. Sonra yenə “Molniya”ya tərəf döndü.

-Bu necə addır, ya ləqəbdir, nə bilim nədir?

-Bos, mən Rusiyada böyümüşəm axı. Orada məni belə çağırırdılar.

-Hə, orasını bilirəm. Sənin rusiyalı olmağın da işə yarayır. Həm də fransız dilini bilirsən, eləmi?

-Elədir, bos, bir az da ingilis dilini. Boş vaxtlarımda dil biliklərimi artırmaqla məşğul oluram.

-Afərin sənə. Bravo… dəlisov oğlan, bravo!

-Bos, mən dəlisovam, səbrsizəm, ancaq ağılsız deyiləm.

-Görürəm, görürəm… Böyük istəklərin var. Ancaq təkbaşına nə edə bilərsən ki!?  Biz isə sənin kimi patriotları ətrafımıza toplayıb komanda oluruq, böyük bir ordu oluruq… Hə, bir az da ərköyünsən, hələ tam yonulmamısan, aşılanmamısan. Biz burada o məsələləri nizama salarıq. Bu sözlərə görə məndən incimirsən ki? Yəqin sənə deyiblər- məndən incimək olmaz, qətiyyən…

-Əsgər komandandan niyə inciməlidir ki?

-Bax belə. Bir kəlmədən anladın. Bu andan sənin sınaq müddətin başlayır. Təbii ki, sıravi kimi yox. Sıravıləri Kötük kimilərdən toplayırıq.

Kabusun stolun üstündə saxladığı telefona zəng gəldi. Yaxınlaşıb götürdü. Ancaq açmadı, “Molniya”ya işarə ilə qapını göstərdi.

-Katibə sənin əşyalarını qaytaracaq, əlavə suallarına cavab verəcək. Sabah səni qapıdan içəri buraxsınlar deyə xüsusi kod verəcək. Gələrsən Vaçonun yanına. Şeyxə salam de.

III FƏSİL

            Hərdən ona gəlirdi ki, burada əbəs yerə vaxt itirir. Doğma Bakıdan, yaxınlarından, hərbçi dostlarından ötrü burnunun ucu göynəyirdi. Günləri sanki mənasız, cansıxıcı olmuşdu. Baxmayaraq ki, bəzi az əhəmiyyətli tapşırıqların yerinə yetirilməsində iştirak edirdi, ancaq bütün bunlar onu qane etmirdi. O, hələ də Kabusun etibarını qazana bilmədiyini, hələ də izləndiyini düşünürdü. Adi bir komanda üzvünü bu qədər sınamaq, bu qədər izlətdirmək Kabusun nəyinə lazım idi? Ancaq bu gün daha qəribə bir halla rastlaşmışdı. Axşama yaxın bugünlük “xidmətini” başa vurub otelə qayıdırdı. Adəti üzrə bir qədər dükan-bazar gəzib parkda gəzintiyə girəndə yenə izləndiyini hiss etmişdi. Məsləni qəlizləşdirən məqam o idi ki, onu izləyən adam sanki bunu hiss etdirməyə çalışırdı. Niyə?..

            Həmişəki kimi pilləkənləri piyada və sürətlə qalxdı. Otağa girən kimi televizoru işə saldı. Həyətə baxan pəncərənin nəfəsliyiini açdı, qurşağa qədər soyunub duş otağına keçdi. Yuyunub çox sevdiyi tünd yaşıl rəngli idman kostyumunu geyindi. Bir qədər otaqda var-gəl edəndən sonra qərarını qətiləşdirdi: “Bu gün bu məsələyə aydınlıq gətirməliyəm.” Onu izləyən adamın parkın nisbətən qaranlıq yerinə çəkilib gözlərini pəncərəyə zillədiyini düş otağının işığını söndürərək kiçik pəncərəsindən müşayiət edərək müəyyənlişdirmişdi. “Yaxşı, sən izləməyində davam et,”- deyə düşünmüşdü.

            Dolabın üst rəfində saxladığı “alpinist kəndiri”ni götürüb idman çantasına qoydu, arxa pəncərədən dama dırmandı. Kəndiri çıxarıb tüstü bacasına “aşırma” etdi. Bir ucunu belinə kəmər edib bağladı. Damın arxa tərəfinə gəldi. Kəndirin digər ucunu aşağıya salladı. Bir göz qırpımında damdan endi. Ehmalca kəndiri dartıb yerə atdı, səliqə ilə toplayıb çantaya qoydu və oradan uzaqlaşdı.

-Məni niyə izləyirsən, oğlan?

Qara paltarlı adam geriyə dönmədən ərəbcə verilən suala elə ərəbcə də cavab verdi:

-Sənin nə qədər ehtiyatlı və cəsur olduğunu yoxlamaq üçün,- dedi adam və geriyə döndü,- gələcəyini bilirdim.

-Kürd, bu sənsən? Mənim necə olduğumu öyrənmək sənin nəyinə lazımdır? Yoxsa, bu da tapşırıqdır?

-Həm tapşırıqdır, həm də yox. Yəni, izləmək tapşırıqdır, ünsiyyətə girmək qadağan.

-Mən səni ifşa etdim, bu sənin sonun demək deyil? Vaçoya desəm, səni ifşa olunduğunçün ağır cəzalandıracaq.

-Bilirəm, qəfəsə saldıracaq, işgəncə verəcək, sonda da…

-Elə isə niyə risk edirsən?

-Açıq danışa bilərik?

-Mən açıq danışıram, oxu atıb yayı gizlədən sənsən.

-Gəl, bir az gəzişək.

Sakitcə, yanaşı addımlayırdılar. Söhbətə birinci Kürd başlamalı idi, bunu bilirdi. Ancaq inandıra biləcəkdimi həmsöhbətini? Birdən-birə hər şeyi çılpaqlığı ilə danışmaq da təhlükəli idi- bəlkə o, doğrudan da səhv edirdi? Yox… bu həmin şəkildə gördüyü oğlan idi…

-Sən Altay Süleymanoğlunu axırıncı dəfə nə vaxt görmüsən?- Bu sualı verməklə Kürd risk yolunu seçdi.

-Hmm… Bu da yoxlamanın təzə variantıdır? Bezdirdin məni. Bu dəqiqə sənin boynunu sındıracam…

-Dayan, səbrli ol. Mən də sənin kimi hərbçiyəm- Türk ordusunun zabitiyəm. Kursda olarkən onun telefonunda görmüşəm sənin şəklini. Qars dağlarının zirvəsində- beş nəfərsiniz. Sən onunla yanaşı dayanmısan. Altay mənə döyüş fənlərini öyrədirdi. PKK terrorçuları ilə mübarizədə şəhid oldu, bilirdin?

-Cəfəngiyat danışırsan, oğlan. Sən artıq ölümünə fərman verdin.

Aralarında əlbəyaxa döyüş başladı. Hər ikisi ehtiyatla davranır, bir- birilərini “öyrənirdilər”.

“Molniya” rəqibini yayındırıcı fəndlə aldadıb yuxu arteriyasına uydurucu zərbə vurmaq qərarına gəldi. Kürd bu fəndi “oxudu” və qarşısını aldı. Onun da əks həmləsi boşa çıxdı. Bir neçə dəqiqə ərzində bir-birilərinə qarşılıqlı zərbələr vura bildilər. “Molniya” rəqibinin ona tanış olan fəndlər işlətdiyini gördükcə daha da əsəbiləşirdi. “Kürdə kim öyrədib bu fəndləri? Bəlkə doğru söyləyir? Necə də Altayın döyüş üslubuna bənzəyir?!”… Axı Altayla bir yerdə çox məşq etmişdilər.

-Abi, bəlkə kifayətdir? İmkan ver, axıra qədər fikrimi söyləyim, deyən Kürd daha sadəcə müdafiə olunurdu.

-Nə deyəcəksən axı? İstədiyini dedin də.

-Mən də sənin kimi bu dığalara nifrət edirəm.

-Artıq həddini aşdın.

-Sən xristian deyilsən axı. Kilsədə ibadət vaxtı onlara necə nifrətlə baxdığını, o ritualları necə səliqəsiz yerinə yetidiyini görmüşəm.

-Sənin kilsədə nə itin azmışdı ki?

-Sənə göz qoyurdum, abi. Abi, bunlar mənim anamı öldürüblər, mən burada o qatili axtarıram. Allaha and olsun- türkcə and içdi.

“Molniya”nın qolları boşaldı. Sakitcə dayanıb qarşısındakına baxırdı. Kürd qollarını açıb yaxınlaşdı, onu qucaqlayıb hönkür-hönkür ağlamağa başladı. Hıçqıraq içində söylədiklərini anlamaq o qədər də asan deyildi:

-Abi… qardaş… sənə qurban olum, mənə kömək elə… o iti tapım… doğrayım… o, anamın boğazını… kəsib… abi… Özüm… özüm kəs…mək… istə…yi…rəm…

“Molniya” ətrafa göz gəzdirdi, skamiya beş-altı addımlıqda idi.

-Sənin nə dediyini anlaya bilmirəm. Türkcə danışırdın? Yaxşı, gedək oturaq, sakit ol. Gedək, rahat şəkildə izah elə mənə görüm sən kimsən, məndən nə istəyirsən.

Gedib skamiyada əyləşdilər. Kürd nəhayət ki, sakitləşdi. Əhvalatı aram-aram söyləməyə başladı:

-Mənim rəhmətlik atam, Mustafa, öyrətmən idi…

-Ara, türkcə danışma, anlamıram.

-Yaxşı. Ermənicə mən də yaxşı anlada bilmirəm. Kürd olduğumu sandıqları üçün yola verirlər. Əslində elə anam rəhmətlik kürd idi. Kürdlə acarın qarışığı. Gürcüstanda dolanışıq zəifləyəndə gəliib Türkiyəyə. O vaxtı işləməyə gələnlər çox olub. Nə isə… Rəhmətlik atam  onu işlədiyi okula işə düzəldib ki, cavan qızsan, gedib qapılarda iş axtarma. Kirayə ev tapıb. Bir-birilərini seviblər, qeyri-rəsmi evləniblər. Atamın öz ailəsi var idi, rəsmi evlənə bilməzdilər… Mən dünyaya gəlmişəm, adımı Murad qoyublar. Atam ömrünün sonunacan bizə qayğı göstərirdi. Mənim səkkiz yaşım olanda o, terrorun qurbanı oldu. Okula bomba qoymuşdular. Çətin günlərimiz başladı. Qonşularımızın çoxu kürdlər və ermənilər idi, bizdən xoşları gəlmirdi. Məndən iki yaş böyük olan erməni qonşumuz Tiqran Stepanyan mənə çox sataşırdı. Kürd uşaqları ilə dostluq edirdi. Hərdən qabağımı kəsib döyürdülər də. Okulda idman müəllimimə vəziyyəti söylədim, məni evimizə qədər ötürürdü. Həm də cüdo üzrə məşqçi dostu Aydemir hocanın yanına aparıb xahiş etmişdi ki, məni də öyrətsin… İllər keçdi, bir gün yenə Tiqran qabağımı kəsdi, onu yaxşıca əzişdirdim. Sonra hərbi liseyə daxil oldum- rəhmətlik atamın vəsiyyəti idi. Bir gün mənə xəbər gəldi ki, anam Zamiranı öldrüblər. Tiqran başçılıq etdiyi quldur dəstəsi ilə gəlib məni axtarıb. Anamın boğazını bıçaqla kəsib, qaçıb terrorçulara qoşulub… Mən artıq Xüsusi Təyinatlı Qoşunlarda xidmət edirdim, terror dəstəsinin izinə düşmüşdük. Başçılarından biri də Tiqran idi. Onların hamısını məhv etdik. Təkcə Tiqran qalmışdı. Mən onu Suriya sərhədlərinə qədər təqib etdim. Məqsədim onu diri tutmaq, gözünün içinə baxa-baxa boğazını kəsmək idi. Ancaq bu istəyim alınmadı. Sən demə, onun daha bir silahdaşı sağ imiş. Aramızda atışma başladı. Yanındakını gəbərtdim, ancaq Tiqranın atdığı qumbara məni ciddi yaraladı.. Mən də onu yaralaya bilmişdim. Sol ayağını sürüyürdü. Qan izi ilə taqətim çatana qədər ardınca getdim. Daha taqətim qalmamışdı, onu da təqib edə bilmirdim. Beləcə, o, qaçıb canını qurtardı. Hərbi mundirim cırıq-cırıq olmuşdu. Gödəkçəmi yolda tullamış, gəbərtdiyim terrorçunun gödəkçəsini geyinmişdim. Bir kəndə çatdım, kürd dilində danışdıqlarını görüb “PKK”-çıyam dedim. Bir müddət orada qaldım, mənə qulluq elədilər. Tiqranı axtara-axtara gəlib buralara çıxdım. Öyrəndim ki, Kabusun yaratdığı döyüşçü dəstələrinin birinə başçılıq edir. Hardasa şimalda… Bu yaxınlarda işğal etdikləri Azərbaycan torpaqlarına gedəcəklər, döyüşməyə. Fikirləri Azərbaycanın cənub bölgələrini işğal edib Xəzər dənizinə çıxış əldə etmək, “Artsax” adlandırdıqları dövlətin ərazilərini daha da genişləndirməkdir. Nə isə… gəldim qoşuldum bunlara. Türk zabitini, yəni rəhmətlik Altayı mən öldürmüşəm dedim. Onun məndə olan başqa şəklini göstərdim, bir yalan qoşub-düzdüm, inandılar. Bax belə… İzah edə bildim?

-Hə, maraqlıdır. Bu nağılı mənə niyə danışırsan? Bax, bunu izah edə bilmədin.

Kürd ayağa qalxdı. Həmsöhbəti ilə üzbəüz dayandı.

-Sənə tezliklə böyük səlahiyyətlər, mühüm tapşırıqlar verəcəklər. Bunların yaratdıqları təlim düşərgələrinə, digər gizli bazalarına yolun açılacaq. O alçağın yerini müəyyənləşdirməkdə mənə sənin köməyin hava, su kimi lazımdır. Tezliklə səndə bu imkan olacaq. O istəyimi reallaşdırmaq üçün hər şeyə hazıram.  Mənə kömək eləsən, sənin üçün nə istəsən edərəm. Həyatım boyu sənə minnətdar olaram… Onu da deyim ki, Kabusun səni Rusiyaya da, Avropaya da göndərmək fikri var. Dil bilirsən, bacarıqlısan. Özüm eşitdim bu gün, Vaço ilə Nonanın söhbətindən.

-Nona kimdir?

-Kabusun məşuqəsidir. Guya ki, məşuqəsi. Onun da çirkli pulların qazanılmasında öz rolu var. İnsan alveri, narkotik… Hərəmxanaya da o başçılıq edir.

Muradın özü haqqında verdiyi məlumatlar təsdiqini tapmışdı. Həm Mərkəzin, həm də Şeyxin xətti ilə aparılan araşdırmalardan sonra bu qənaətə gəlmişdilər. Əlbəttə, belə bir məqamda Muradın  ümumi işə çox köməyi dəyərdi. Lakin onun qisas hissinin bu qədər güclü olması, hər an ifşa olunmaq təhlükəsi də yaradırdı. Hər halda, onu bir daha sınamaq vacib idi. Bu gün məhz bu məqsədlə Murada görüş təyin olunmuşdu.

-Məni yaxşı-yaxşı dinlə. Tutalım ki, sənin türk zabiti Murad Demir olduğuna inandım. Lap elə fərz edək ki, sən də məni düz tanımısan. Hərçənd ki, adam adama oxşayar da. Sən səhv də edə bilərsən. Ancaq dərdinə biganə qala bilmədiyim üçün səni Kabusa satmadım. Təklif edirəm ki, sakitcə aradan çıxasan. Geci-tezi var, sənin kim olduğunu biləcəklər. Tiqran isə artıq buralarda yoxdur. Bu gün onların düşərgəsinə getmişdim. Dedilər ki, öz dəstəsi ilə dünən gedib Ermənistana. Daha sənin də burada qalmağın əbəsdir,- deyə “Molniya” söhbətə “nöqtə” qoymaq ehtimalını yaratdı.

-Həə… Ürəyimə dammışdı. Dığa köpək oğlu. O, cəhənnəmə də getsə, ardınca gedəsiyəm. Lap dünya dağılsa da…

-Nə cəhənnəmə getməyib, nə də dünya dağılmayıb. Ermənistandadır, get də.

-Abi, qurban olum sənə, kömək elə mənə.

-Ara, necə kömək edim, axı? Adını yazdır o dəstələrdən birinə, get də. Nə qır-saqqız olub yapışmısan yaxamdan?

-Mən onu gözləmədiyi halda yaxalamalıyam, başa düşürsən? Belə getsəm, uzaqdan görən kimi gülləni vuracaq alnımdan. Fikirləşib plan qurmaq lazımdır.

Gəlib parkın sonuna çatmışdılar, geri döndülər. Skamyanı görəndə Murad dayandı. Sanki nə isə qeyri-adi bir hadisə baş verdi. Sevincdən gözləri parladı.

-Abi… Sən leytenant Mirhəşim Dəmirovu xatırlayırsan?

-Yox, o kimdir?

-Gəl əyləşək. Sənə bir şəkil göstərəcəm.

-Yenə şəkil?

-Gəl abi.

Murad əyləşən kimi telefonunu qurdaladı: “Bax, bu oğlanı deyirəm. O günü göstərdiyim şəkildə sənin o biri tərəfində dayanan oğlandır. Bu şəkildə isə mənimlədir, Trabzonda parkda əyləşmişik. Aprel ayında təlim-məşq toplantısında iştirak etmək üçün gəlmişdi, yəqin məlumatın var. Orada tanış olduq, dostlaşdıq. Telefonunu çıxart, nömrə deyəcəm, yığ”.

“Molniya” gəlib onunla yanaşı oturdu.

-De görüm.

– +994 50…

-Hə, onun nömrəsidir.

-Siz gərək ki, ona “Seyid” deyirsiz. Soyadımız da birdir. Onda sadəcə “ov” artıqdır.

-Sən bu şəkilləri telefonunda saxlamaqdan qorxmursan?

-Yox, abi. Arxivdədir, heç kim aça bilməz, istəyirsən al, yoxla. Yüz il də əlləşsən aça bilməzsən. Guya sənin telefonunun kodunu kimsə aça bilər?

-Mənim telefonumun kodu-filanı yoxdur. Buyur, bax.

-Abi, mənə yox dəə… İlk baxışdan mənim də telefonum həmişə açıqdır, baxır necə. Seyidə zəng edim, nə deyirsən? Çoxdandır səsini eşitmirəm. Bilsə ki, bir yerdəyik, çox sevinəcək.

-Yox, olmaz! Hec vəchlə, heç kimlə açıq əlaqəyə girmək olmaz. Bunu qəti olaraq yadında saxla. İndi isə, keçək əsas mətləbə. Hə, sən məni ifşa elədin, afərin! Daha doğrusu, bizlərdən biri olduğuna inandıra bildin. Əks təqdirdə, sənə bu şəraiti yaratmazdım. Sadəcə aradan götürərdim, bununla da iş bitərdi. Bu, belə. Əgər sən qisas almaq üçün bu riskli addımı atmısansa, deməli, mən də xırda mətləb naminə gəlməmişəm. Mən daha mühüm tapşırıqlarla bura göndərilmişəm. Elə bilirsən bu soysuzların mənim, xalqımın, ölkəmin sinəsinə vurduğu yaralar səninkindən yüngüldür? Qətiyyən belə deyil. Ən əziz adamlarımı, doğmalarımı qətlə yetiriblər, bu qansızlar. İndi daha da aktivləşiblər. Yeni torpaqlar zəbt etmək xülyasına düşüblər. Gecə-gündüz silahlanırlar, yeni döyüşçü korpusları yaradırlar… Bunların hədəfi təkcə Azərbaycan deyil ki, bütün türk dünyasıdır. Məgər Türkiyədə törədilən terror aktlarında bunların əli yoxdur? Diqqət elə, bu bölgədə, eləcə də bir çox başqa ölkələrdə mövcud olan terror qruplaşmalarının demək olar ki, hamısının Kabusla əlaqələri mövcuddur. Bu nədən xəbər verir? Hələ Kabusun insan alveri ilə məşğul olduğu, narkotik maddələri istehsal edən müəssisələrinin mövcudluğu faktları da var və sən bunları məndən də yaxşı bilirsən. Tək bir Tiqranı aradan götürməklə iş bitirmi? Bəs bizi qarşıda gözləyən faciələrin qarşısını kim almalıdır? Sən o quduzu öldürdün, onun silahdaşları da səni. Bəs sonra? Sonra necə olacaq? Tiqranlar birmi, onmu, yüzmü?.. Bunlar minlərlədir, qardaş. Bunlarla ağılla, tədbirlə mübarizə aparılmalıdır. Alaqotunu kökündən kəsməsən, o, daha sürətlə inkişaf edəcək.

-Aydındır, qardaş. Dediklərinin hamısı ilə razıyam. Bu yolda sona qədər səninləyəm, anamın ruhuna and içirəm. Yeganə bir xahişim var, Tiqranı yaxalayanda imkan ver onu mən öldürüm, gözlərinin içinə baxa-baxa. Başqa bir arzum yoxdur. İstəyirsən məni manyak hesab elə, ancaq mən belə istəyirəm.

“Molniya” “Olsun,”- dedi və sağ əlini ona tərəf uzatdı:

-Elə isə, gəl təzədən tanış olaq. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin zabiti, kapitan Əsgər Əfşarlı.

IV FƏSİL

            Kamilə bu gün çox qəşəng görünürdü, çox da şən idi. Çəhrayı rəngli, zolaqlı paltarı ona xüsusi gözəllik verirdi. Paltarına uyğun hündürdaban ayaqqabı geyinmişdi. Cəmilə birinci dəfə idi onu mülki paltarda görürdü.

-Ay qız, canın yanmasın! Mən qadınlığımla vuruldum ey sənə, vallah. Nə gözəlsənmiş sən! Maşallah! Olmaya görüşə gedirsən, hə? Torbada pişik var deyəsən.

-Tfu-tfu… pişik-zad yoxdur. Görüşə gedirəm, hə. Ancaq bu sən düşünən görüşdən deyil. Karina gəlib, bir həftəliyə, Şəbnəm xanımladı. Buna bax,- yaxınlaşıb telefonunu ona uzatdı,- dünən çəkdirmişik.

-Xoş gəlib, səfa gətirib. Hə, qəşəng xanımdır. “Şimşək” ağzının dadını bilir.

-Sən nə danışırsan? O, bizim “Şimşək”in zövqündə deyil- özü mənə deyib.

-Aaz, zarafat edirəm də. Sən də o dəqiqə inandın ey… Həlbət ki, “Şimşək” hara, o hara. Yoxsa qısqandın?

-Eeh, sən Allah…

-O balaca qızıdır? Necə də oxşayır ey özünə.

-Özünə oxşamalıdır da. Mənə oxşamayacaq ki.

-Hə, elədir. Məni də tanış edərsən onunla? Xoşum gəldi onnan.

-Problem yoxdur, şefdən icazə al, gedək. Yerindədir?

-Hə, səni gözləyir, keç içəri.

            Kamilə Karina ilə aparılan danışıqlar barədə məlumat verəndə polkovnik nəticədən məmnunluğunu bildirdi.

-Demək razılaşdı, hə?

-Elədir, cənab polkovnik.

-Çox gözəl! Afərin sizə! Şəbnəm xanıma da mənim minnətdarlığımı çatdırarsan. Maşallah, patriot xanımdır. Zəmanəmizin Nigarıdır, Həcəridir. Maşallah! Bəs qonaq necə, şəhərimizi bəyəndi?

-Bəyəndi də sözdür? Şəhərimizi də, insanlarımızı da, mətbəximizi də- ürəyi gedir. Yadımdan çıxmışdı, musiqimizi də. Axşam “Çanaqqala” restoranında idik, bir rəqs edirdilər ana-bala, gəl görəsən… Cəfər müəllim, Cəmilə də Karina ilə tanış olmaq istəyir, icazə verərsiz?- Kamilə söhbətin məğzini dəyişdi.

-Ay sizi, şeytan qızlar. Özü utanır deməyə?

-Yox, yəqin özü gəlib icazə istəyəcək, mən sözgəlişi dedim.

Cəmilə qapıda göründü.

-Gəlmək olar, cənab polkovnik.

-Gəl, qızım, gəl,- polkovnik əli ilə də işarə verdi. – İcazə istəməkçün gəlmisənsə, sənin əvəzinə Kamilə icazəni aldı. Mənə bir stəkan pürrəngi çay ver və sizə yaxşı yol. Gedin, dincəlin. Ancaq başqa söz-söhbət olmasın, ehtiyac yoxdur. Oldumu?

-Oldu, cənab polkovnik,- Cəmilə otaqdan çıxdı.                                           

            “Salam, əzizim Karina. Necəsən, gülüm? İra necədir, böyüyür? Çox darıxıram sizin üçün. Ancaq hələ ki, gəlmək imkanım yoxdur. Bizim işimiz nizam-intizam tələb edir. Yaxşı məvacib verirlər, odur ki, işimi canla-başla yerinə yetirirəm. Hərdən özümü tanımıram, elə bil heç dəlisov, cığal adam deyiləm. Neylim axı, pul lazımdır da. Özü də çox, lap çox. Səni kraliça kimi saxlamaq üçün hər şey edəcəyəm. Az qalıb, bir qədər də pul toplayıb gedəcəm Artsaxa. Özümlə işçi-filan, nə lazımdır aparacam. Bu yaxınlarda oralarda kütləvi abadlıq işlərinə başlamalıyıq. Köhnə-kühnə nə var hamısını silib-süpürəcəyik. Onda mən də təzə məhəllədə torpaq sahəsi götürəcəm. Böyük, çox böyük bir imarət tikdirəcəm. Səni ora “qəlin” gətirəcəm. İmarətimizdən şərqə, qərbə, cənuba- hər tərəfə geniş yollar çəkdirəcəm. Yəqin düşünürsən ki, hələ də xam xəyallarla yaşayıram. Elə deyil. Burada mən öz həmfikirlərimlə bir yerdəyəm. Biz güclüyük, çox güclüyük. Gündən-günə də güclənirik. Eh!.. Sağlıq olsun! Məni çağırırlar, getməliyəm. Sağlıqla qal, gözəlim! Vaxtın olanda yaz. Axşamlar buralar darıxdırıcı olur, sənin məktubunu oxuyub uyuyaram. Kafe-filana az-az gedirəm. İçib dava salmaqdan ehtiyat edirəm. Yaxşı, getdim, çau…”. O, “göndər” işarəsini “tıklayıb” saytdan çıxdı. Telefonu şalvarının arxa cibinə qoyub söhbətgahdan çıxdı və məşq zalına daxıl oldu. Paltardəyişmə otağına girdi. Üstündə “Molniya” yazılan dolaba yaxınlaşdı. Çantasını açıb təzə yuduzdurduğu idman kostyumunu çıxardı, paltarını dəyişib zala daxil oldu. Məşq edənlərin arasında Vaço da var idi. “Molniya”nı görcək yanına çağırdı:

-Ara, Moli, gəl bura.

“Molniya” yaxınlaşıb onun bir addımlığında dayandı.

-Komandir, bura nə yazılıb?- dedi və şəhadət barmağını köynəyinin döş hissəsindəki yazının üstü ilə sağdan-sola sürüklədi.

-Oxuya bilmirəm, hansı dildədir?

-Rus dilində. Gözəl bilirsən, çünki, aşağıda öz dilimizdə də tərcüməsi var. “Moli” qadın adıdır. Bunu da yaxşı bilirsən. O ki qaldı zarafata… sən mənim qədər zarafat anlayan ola bilməzsən.

-Doğrudan? O necə ola bilər?

-Dinlə, biləcəksən. Siz də dinləyin, uşaqlar. Beləliklə, okeanda böyük bir gəmi üzür. Kiçik bir qayiq qabaqdan ona yaxınlaşıb deyir: Podvinsya.

-Nə deyir?

-Podvinsya. Rus dilindədir, kinodan götürmüşəm bu lətifəni. Gəmi bilirsiz nə edir?

-Nə edir?- yenə Vaço soruşdu.

“Molniya” yumruqlarını qoşalayıb onu sinəsindən geri itələdi, cəld də qollarından tutub yıxılmağa qoymadı.

-Gürcü lətifəsidir… Mənim adım Arşak Karayandır, təxəllüsüm isə “Molniya”.

Vaço donub qalmışdı. Tabeçiliyində olanların qarşısında təhqiramiz bir duruma düşmüşdü. Gözləri intiqam hissi ilə parlayırdı. Ancaq “Molniya”dan qorxduğu açıqca hiss olunurdu.

-Komandir, bu bir zarafatdır. Sən bir zarafat elədin, mən də birini- iş bitdi. Mən hər zaman sənin sərəncamındayam. Sənə sadiq əsgər olacağıma söz verirəm. Ver əlini, barışaq.

Vaço qeyri-adi olaraq sağ əlini irəli uzatdı. “Molniya” onu necə ağır duruma salmışdısa, elə də çıxardı. Qucaqlaşdılar.

-Komandir, sənə sədaqətimi sübut edəcəm, görəcəksən.

-Yaxşı, olanları unudaq. Səni Nona axtarır, get yanına. Sonra daha vacib işlərimiz olacaq.

-Baş üstə, komandir.

-Olmaz ki, sənə “Şimşək”? Dilimiz yatmır ey o ada.- Kürd ona göz vuraraq soruşdu.

-Olar, kim dedi ki, olmaz?

-Olsun Şimşək. Sənə Kürd deyirlər, mənə Vaço, bu igid da Şimşək olsun. Məsələ bitdi. Hamı eşitdi? Şimşək, daha yubanma, Nona gözləyir.

            Nonanın ofisi üçüncü mərtəbədə idi, əgər buna “ofis” demək olardısa- əsl hərəmxana idi. Bircə fərqi vardı: bura müştərilər buraxılmırdı. Fahişələr özləri müştərilərin yanına gedirdilər. Bunun üçün xüsusi avtomobillər də ayrılmışdı.

Kabinet dəhlizin başında idi, sonra isə otaq-nömrələr başlayırdı. Şimşək kabinetə daxil olub ədəb-ərkanla salam verdi. Nona onu görcək ayağa qalxdı, Şimşəyə yaxınlaşdı.

-Əsl cəngavərsən, deyilənlər doğru imiş. Deyəsən, mən Kabusa xəyanət eləməli olacam. Bəh-bəh-bəh… Boy, qamət, əzələlər… mmm… Gəl görüm, xalanın qucağına…

Onun üstündən gələn ətrin qoxusu adamın burnunu qıcıqlandırırdı. Orta boylu, orta bədənli, orta yaşlı bu qadın sir-sifətini o qədər malalamışdı ki, adamdan çox manikenə oxşayırdı. Yarımçılpaq şəffaf paltarının altından iri, sallaq döşləri aydın görünürdü. “Döz, Əsgər, sənə hələ bu gördüklərin də azdır,”- Şimşək özünü qınadı. Nonanı qucaqları arasına aldı, yüngülcə özünə sıxıb tərif yağdırmağa başladı:

-Sən mənim gecə xəyallarımın kraliçası imişsən ki. Sənin uğrunda Kabusun qəzəbinə tuş gəlmək mənim üçün şərəf olar. Bir anlıq səadət və ölüm!.. Necə də romantik bir sonluq…

-Yaxşı görək. Qoca şeytanın başı siyasi işlərə elə qarışıb ki, məni həftələrlə yada salmır. Mən də ki… öz həyatımı yaşamalı deyiləm bəyəm? Özü gözəl bilir hər şeyi və mənim sərbəstliyimə mane olmur.

-Hətta belə? Heç inana bilmirəm. Belə gözəli darıxmağa qoymaq olar?

-Kim deyir ki, darıxıram? Eh… Gəl əyləş divanda, mənim yanımda. Nə içəcəksən- Çay, kofe, konyak?

Keçib əyləşdilər. Şimşək kofe istədi. Cavan, sarışın bir qız kofe gətirdi. Keçib Şimşəyin o biri tərəfində əyləşdi. “Xəyallar qəhrəmanı” bumu? Tərifə layiqdir. Nonacan, bu gecəliyə bunu ver mənə”. Erməni dillində elə də sərrast danışa bilmirdi.

-Olmaz Marinka, olmaz. Get hazırlaş, bir azdan səni dəniz səyahətinə aparacaqlar.

Qız incək şəkildə nazlana-nazlana getdi. Arada çevrilib Şimşəyə göz vurmağı da unutmadı.

-Kofeni iç, mən də söyləyim səni niyə çağırmışam… Bizim belə fərələrimiz çox olur,-indicə kabineti tərk edən qıza işarə etdi. – Bəzən, görürsən ki, çətinliklərimiz olur. Dil çətinliyi. Bəzən də elələri gəlir ki, həm dil çətinliyimiz olur, həm də onları əhliləşdirmək çətinliyi. Gec-tez yola gəlirlər. Amma yenə də… İndi bizim üç dənə cücəmiz var. Qiymətli cücələrdi, Rusiyadan seçib göndəriblər. Öz dillərində qışqırıb zəhləmizi tökürlər. Bizim də dil bilənimiz yoxa çıxıb. Dünəndən axtarırıq, tapılmır. Əyyaşın biridir, içib haradasa tirlənib. Bəlkə də gəbərib, xəbərimiz yoxdur. Sən keç onların nömrəsinə, tanış ol, söhbət elə. Hansını ram edə bilsən, gecə apar sal döşəyinə- bu öz yerində. Onlara anlat ki, bu yaxında göndərəcəm onları iş yerinə. Sabah apararsan onları Karenin təlim düşərgəsinə, özünə də tapşırarsan ki, diqqətli olsun. Burada bizim işlərə mane olurlar, onların burada olması o biri qızlara pis təsir edir.

-İş yerinə? Hara?

-Hə də, bu adla gətirmişik də onları. Qələt eləyirlər ey, danışıqlar gedir, satacam onları baha qiymətə. Gedərlər, təzə sahibləri ilə necə dil taparlar, özləri bilər. Mənimki ora qədərdir- satdım, qurtardı. Di gedək səni salım onların yanına. Amma ehtiyatlı il, başına iş-zad gətirərlər,- sırtıqcasına hırıldadı.

“İlahi, bu da özünə qadın deyir. Döz, Əsgər, çalış dəli olma!”- düşündü o.

-Qızlar, xilaskarınız gəldi,- Şimşək özünü bacardıqca şən göstərməyə çalışaraq “7” nömrəli otağa daxil oldu,- gəlin yanıma,- deyib qarşısına çıxan birinci çarpayıda əyləşdi.

Qızlar ona tərs-tərs baxıb bir qədər də uzağa, axırıncı çarpayıya tərəf getdilər. Onlardan biri, arıq, mavi gözlü olan cavab verdi:

-Cəhənnəm ol. Xilaskara bax. Bizim pasportlarımızı, pullarımızı verin, buraxın gedək.

-Yooox, bu elə də asan iş deyil. Ancaq mən çalışaram, inanın. Əvvəlcə gəlin tanış olaq. Kimsiniz, hardan gəlmisiniz, burada nə işiniz var? – hamısını söyləyin mənə. Gəlin yaxına, mən adamyeyən deyiləm.

-İndiyə kimi burada kimə rast gəlmişik, hamısı adamyeyənə oxşayır. Sən də onların biri. Bəs rus dilini harada öyrənmisən belə? Çox səlist danışırsan.

-Mən rusiyalıyam, qızcığaz. Bəs siz haralısız?

-Krımdan. Bizi işə düzəltmək adı ilə aldadıb gətiriblər,- bu dəfə sarışın, cins şalvarlı qız cavab verdi. Rusiya Krımı işğal eləyəndən sonra Krımda yaşamaq çox çətinləşib. Həm madiyyət cəhətdən, həm də ki…-sözünün ardını gətirə bilmədi, qəhərləndi.

-Niyə demirsən ki, tatar olduğumuz üçün bizi təqib edirlər?- Üçüncü, buruqsaçlı qız söhbətə qarışdı,- Onsuz da, bizə olan olub. Öldürəcəklər, cəhənnəmə ki. Belə yaşamaqdansa, ölmək sərfəlidir. Bilirəm, sizin də tatarlardan zəhləniz gedir. Öldürün bizi, canımız qurtarsın.

Şimşək çaşıb qalmışdı. Belə halla rastlaşacağını heç vaxt ağlına gətirməzdi. Nona bu qızların milliyyəti barədə ona heç nə deməmişdi.

-Pasportlarınızda tatar olduğunuz yazılıb?

-Əlbəttə. Nə yazılasıdır ki?

-Bunlar deyəsən bu fakta fikir verməyiblər. Ya da oxuya bilməyiblər. Siz çalışın hisslərinizə sahib olasınız. Mən də baxım görüm nə edə bilərəm.- Şimşək özü hirsini güclə boğurdu. Bu qızlara necə kömək eləsin? Şeyxin məsləhətlərinə ciddi ehtiyac duyulurdu. Həm də Mərkəzdən icazə almadan bu işə baş qoşmaq özbaşınalıq anlamına gələrdi.

-Başımızın altına yastıq qoyma, nə edəcəksiniz, tez edin,- yenə arıq qız dilləndi.

-Yemək verirlər sizə?- mövzunu dəyişmək, indiki vəziyyətdən çıxış yolunu bunda gördü.

-Sizin heç nəyiniz bizə lazım deyil,- yenə arıq qız.

-Ay qız, hamının əvəzinə danışma. “Salam aleykum, necesen, yaxşisan?”- analdın?

Qızlar təəccüblə ona baxdılar.

-Nə baxırsınız? Mənim tatar dostlarım çoxdur. Əsgərlikdə dostlaşmışıq. Ancaq bu sirr olaraq qalmalıdır. Razılaşdıq?

Deyəsən bu fənn işlədi. Hərçənd riskli hərəkət idi.

-Gəlin belə danışaq. Siz yeməkdən imtina etməyi dayandırın, özünüzü bir az toxdadın, mən də variant fikirləşim. Əgər mən deyənə qulaq assanız, bunu mənim qələbəm kimi dəyərləndirəcəklər. Hələlik sizdən ancaq bu tələb olunur- təmkinli olmaq, mənə güvənmək. Hadisələrin sonrakı inkişafına mənim də müdaxilə etmək imkanım yaranacaq. İlk olaraq məlumat verim ki, sabah sizi buradan uzaqlaşdıracam. Yolumuz uzun olcaq, bütün suallarınızı saxlayın sabaha. Danışdıq?

Qızlar cavab verməsələr də, bunun yeganə variant olduğunu anladıqlarını hiss etmək heç də çətin deyildi.

-Məni burada hamı Şimşək deyə çağırır, rus dilinə tərcümədə “Molniya”. Mavi gözlü gözəl, sənin adın nədir?

-Diliya. O sarışın qız Amina, o biri isə Ofeliyadır. Bəs sənin əsl adın nədir?

-Adım nəyinə lazımdır? Əsl adımı biləndə bu sizin üçün yaxşı mənada böyük sürpriz olacaq. Hələlik isə “Molniya” deyə çağırsanız kifayətdir,- Şimşək mövzunun bitdiyini anlatmağa çalışdı. Diliya daha sual vermədi.

Şimşək bilirdi ki, Nona kamera ilə onları izləyir. Qələbəsini nümayiş etdirmək üçün gülümsəyərək qızlara müraciət elədi:

-Məni qapıyadək ötürmək istəmirsiz?

Qızlar ona yaxınlaşdılar. Şimşək hər üçü ilə əl görüşüb otaqdan çıxdı.

Kabinetin açıq qapısına söykənərək Şimşəyi gözləyən Nona onun yaxınlaşmasını gözləmədən səbrsizlik etdi:

-Hə, igidim, neyləyə bildin?

-Onları aldatdım. Dedim, səbirli olun, sizə kömək etməyə çalışacam.- Şimşək də gələ-gələ cavab verdi.

-Aldatmaq niyə, kömək elə də. Sənin dostun var ey, Şeyx. Eşitdiyimə görə onun yaxşı imkanlı tanışları var. Onunla danış, sataq bunları. Sənə də xeyir, mənə də.

-Nə danışırsan, Kabusun qəzəbinə tuş gəlim?- Şimşək etiraz etdi, əslində isə bunun yaxşı fürsət olduğunu anlayırdı.

-Kabusun başı qarışıb öz işlərinə, mənim sahəm onunçün maraqlı deyil. Onu pul maraqlandırır, dedi Nona və artıq qarşısında olan Şimşəyin əlindən tutub kabinetinə tərəf çəkdi. – Gəl bura, qapını ört. Bax belə. Vaxtın olanda gəl yanıma, məndən xeyir görərsən. Sənə qəşəng qızlarımdan verərəm… Kömək elə təzələrini tapaq, həm özün kef elə, həm də ki, pul qazanaq. Balam, bu da biznesdir də.

-Olsun, nə deyirəm ki. Mən əvvəllər bu işlə də məşğul olmuşam. Rusiyada tanışlarım var. Bilirsən də, rus qızları… mmm… onlar ayrı aləmdir…

-Bilirəm, bilirəm. Qarış bu məsələyə. Yoxsa ki, bu Mkrtıç it oğlu hər dəfə başıma iş açır. Onu bu dəfə pulsız yola saldım, gətirdiyi qızlara bax. Əvvəlkilər adam kimi sözə baxırlar, “işləyirlər”…

Şimşək bir qədər fikirləşib cavab verdi:

-Yaxşı, çalışaram. Ancaq əvvəlcə Kabusdan icazə almaq lazım olacaq.

-Kabus özü səni məsləhət gördü, ona görə buradasan da. Guya bir dil bilən tapa bilməzdim? Giriş bu biznesə. Lazım gəlsə, özün gedərsən Pusiyaya, Ukraynaya, Gürcüstana… Sabah tez gəl, mən artıq Karenə tapşırmışam ki, bunlar üçün otaq hazırlasın. Özünlə köməkçi də götür, hər ehtimala qarşı. Yollar təhlükəlidir.

                                                            V FƏSİL        

            Şeyx çox qayğılı görünürdü. Kabusun gördüyü işlər barədə məlumatı artıqca, ona olan nifrəti daha da artırdı. İndi də bu qızların məsələsi.

-Deyirsən, onları xilas etmək lazımdır? Mən razı, amma necə? Kim bunlar üçün bu qədər pul verib deyər ki, gedin evinizə? Səfirliyə məlumat versək, ifşa olunarıq. Qaş düzəldən yerdə, vurub göz çıxardarıq. Başqa bir plan cızmalıyıq. Mərkəzə demisən?

-Hələ yox, fikirləşdim ki, əvvəlcə sizinlə məsləhətləşim,- Şimşək cavab verdi.- Düşünürdüm ki, bəlkə onları özümüz alaq. Deyərdik ki, imkanlı biri ilə sövdələşdik, satdıq. Ancaq buna imkan qalmadı, dünən qızları Muradla aparıb bunların şimaldakı “yuvalarından” birinə təhvil verdik. Yeri gəlmişkən, o “yuvalara” cəlb olunan muzdlulara, hansılar ki, Qarabağa, bizim orduya qarşı döyüşə aparacaqlar, PKK-YPQ komandirləri təlim keçirlər.

-Hə, bu barədə məlumatım var. Qızları oraya niyə apardınız ki?

-İraqın şimalında, PKK-nın nəzarətində olan ərazidə fəaliyyət göstərən bir quldur dəstəsi var. Başçıları Qatır Abdullah Salah adlı birisidir. Onunla danışıqlar aparırlar. Belə işləri olanda həmişə ona müraciət edirlər. Abdullah belə qızları kimə satır, onların sonrakı taleyi necə olur, bilən yoxdur.

-Yolda bir problem yaşamadınız ki?

-Yox, xocam. Nona mənə Kabusa məxsus bir vizit kartı vermişdi. İki yerdə PKK-YPQ nəzarətçiləri ilə rastlaşdıq, vizit kartını yoxlayıb buraxdılar. Həm də axı Kürd mənimlə idi. Bu kartda məxsusi kod var, ancaq özləri bilir. Nona bunu mənə verəndə xəbərdar eləmişdi ki, surətini çıxarmağa cəhd eləsək, ifşa olunarıq.

-Belə de… Ver bir baxım. Əlinin oxuya bilmədiyi kod yoxdur.

Şeyx karta baxa-baxa Əliyə zəng elədi:

– Əlican, gəl otağıma.

            Əli Savalan Suriyada yaşayan türkmənlərdən idi, Şeyxin sağ əli hesab olunurdu. Ancaq mövcud vəziyyəti nəzərə alaraq onu da hamıya ərəb kimi təqdim edirdilər. Hərçənd məlum hadisələrdən sonra yerli türkmənlərin böyük əksəriyyəti ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qalmışdı, Əli isə, özünün dediyi kimi, “ikinci Vətənindən” getməmişdi, şeyxin himayəsinə sığınmışdı. “Əsl Vətənim Azərbaycanın Qazax bölgəsidir,- deyirdi.- Ulu babalarım orada yaşayıb. Bir köküm Yasamal dağı, bir köküm Savalandır. Babam Nəsimi burada dəfn olunub, mən getsəm, onun məzarını kim ziyarət edər?!”-deyirdi.

Əli otağa girəndə Şimşək ayağa qalxdı, qucaqlaşıb görüşdülər. Şeyx kartı Əliyə verdi.

-Apar bunu yoxla, gör nə gizli kod var bunda. Şəklini köçür kompüterə, lazım olsa sürətini hazırlayarsan.

Sonra nə fikirləşdisə, əlavə elədi:

– Ehtiyatlı ol, kartın oxunduğu barədə onlara məlumat gedə bilər.

-Arxayın olun, xocam. Belə məxfi kodu olan kartları çox görmüşəm.

Əli otaqdan çıxdı:

-Xocam, bir fikrim var,- Şimşək davam elədi,- Nona mənə Mkrtıç barədə danışdı, aralarında iğtişaş yaranıb. Bu fürsətdən istifadə etmək olar. Biz qızları danışıq üzrə satmağa aparanda, ya da satıb pulla qayıdanda Mkrtıç qabağımızı kəsər…

-Onun bu işə cəsarəti çatmaz, ikincisi də, qabağınızı kəsib sizi öldürməlidir, budur sənin planın?

-Yox, əvvəlcə biz özümüz onu aradan götürməliyik. Qabağımızı kəsənlər isə bizim adamlar olmalıdır…

-Hmm… bu bir az ağlıma batır. Yaxşı, detalları sonra fikirləşərik, de görüm, daha nə yeniliklər var?

-Kabus öz gəmisi ilə Qarabağa göndərmək üçün Fransadan yeni, öldürücü silahlar gətirməyi planlaşdırır. Bu yaxınlarda Parisə gedəcək, məni də özü ilə aparacaq. Orada həm Parisdəki erməni terror qruplarının rəhbərləri, həm də ki, Fransanın bir sıra səlahiyyətli dövlət adamları ilə görüşləri olacaq. Ötən ay silahları Gürcüstan vasitəsilə Ermənistana ötürmək cəhdi baş tutmadığı üçün istiqaməti dəyişmək qərarına gəliblər.

Əslində Gürcüstanla Ermənistan arasında dövlət səviyyəsində aparılan danışıqlar nəticəsində razılaşma əldə olunmuşdu. Guya, gəmidə yeni istehsal müəssisəsinin avadanlıqları olacaqdı. Bu barədə vaxtında Mərkəzə məlumat verilmiş, Türkiyə hökuməti işə qarışmalı olmuşdu. Gəmi Qara dənizin Türkiyəyə aid olan sularında saxlanılmışdı. Narkotik malların olması şübhəsi ilə yoxlama aparanda silahlar aşkarlanmışdı… Şimşək də məhz buna eyham edirdi.

-Yaxşı, bəs diğər istiqamət hansı olacaq?- Şeyx narahatlığını biruzə verərək soruşdu. 

-Digər bir istiqamət isə, yükün Aralıq dənizi vasitəsilə  daşınmasıdır. Ola bilsin ki, daha sonra Suriya- İraq-İran marşrutu ilə. Maliyyə baxımından bu variant o qədər də əlverişli deyil. Üçüncü istiqamət, Hindistan-İran marşrutu ilə…

-Demək ki, Hindistan da Ermənistana silah göndərir?

-Təəccüblü də olsa, belədir. Yəni, bu istiqamətdə də işlər görülür.

-Ay aman, bu haylar nə qədər şərəfsizdirlər? Bir yandan guya sülh danışıqları aparır, o biri yandan da dünyanın hər yerindən silah-sursat daşıyırlar.

-Təəssüf ki, belədir, xocam. Hələ Rusiya…

-Bilirəm, oğlum, bilirəm. Rusiya illərdir ki, onlara silah-sursat göndərir, məlumatım var… Bax, bu ciddi işdir. Bizim məşğul olacağımız işlər bunlardır. Yoxsa ki, ay aman, qızları xilas etmək lazımdır… Mən etiraz eləmirəm, o da vacib məsələdir. Ancaq əsas fəaliyyətimizə xələl gətirməmək şərti ilə. İndi mənə Kürdlə münasibətin barədə məlumat ver, işlər necədir?

-Murad qardaşla bütün məsələləri çözüb nizama salmışıq. Çalışırıq ki, dığaların arasında olanda az ünsiyyətdə olaq. Görüşəndə də ancaq iş barədə danışırıq. Hərdən gizli görüşlərimiz olur. Qızları aparanda onun kürd dilini bilməsi işləri xeyli asanlaşdırdı.

-Hə, belə lazımdır, ehtiyatlı olun. O qızlar barədə fikirləşərik. Onlar da bizim balalarımızdı. Ehtiyac üzündən bunların tələsinə düşüblər. Mərkəzlə özüm danışaram. Çox qayğılı görünürsən, səni narahat edən başqa nə var?

-Xocam, yolumuz Hələb şəhərinin yaxınlığından keçirdi. Nələr gördüm? Şəhərin bir hissəsi xarabalığa çevrilib…

-Xarabalığa çeviriblər, oğlum. Rus bombardmançı təyyarələri… Eh, sən hələ nə görmüsən? Əhalinin böyük bir hissəsi Türkiyəyə pənah aparıb, altı milyona yaxın… Əksəriyyəti də bizim qan qardaşlarımız- türkmənlər… Altı yüz mindən artıq dinc əhalini qanına qəltan ediblər bu qansızlar. Əksəriyyəti də bizimkilər… Sən hələ nə görmüsən?.. Ölkəni didib-parçalayıblar…

-Bu ölkədə nə qədər terrorçu, nə qədər qaniçən var, xocam? İran bir tərəfdən, Rusiya bir tərəfdən, qərb ölkələri bir tərəfdən? Ermənilər də at oynadırlar burada…Nə istəyirlər bu ölkədən?

-Bu qüvvələrin əksəriyyəti bizə qarşı, qocaman ulu türk dünyasına qarşıdır, oğlum. Açıq savaşa cəsarətləri çatmır, beləcə, birləşib bu buyruq qulu olan terrorçuların vasitəsilə bizi parçalamağa, birliyimizi pozmağa çalışırlar. Əsrlərdir belədir, belə də olacaq. Biz mübarizəmizi davam etdirməyə məcburuq. Yoxsa ki, sənin burada nə itin azmışdı…

Əli otağa daxil oldu.

-Hər şey qaydasındadır. Adi kartdır, sadəcə ara qatında “Kabus” yazılıb, lazer şüası ilə oxunur. Sürətini köçürdüm, buyur əslini,- kartı Şimşəyə verdi.

– Yaxşı, oğlum, Allah amanında! Get, dincəl.

Gecəniz xeyrə qalsın, xocam!

-Xeyir apar, oğlum!

“Ana! Əziz anam, əvəzolunmaz anam, əzabkeş anam! Bağışla məni! Sənin qulluğunda dura bilmirəm, qayğını çəkə bilmirəm… Yavaş-yavaş saçlarına da dən düşür… Sənə bir gəlin sevinci yaşada bilmirəm… Bağışla məni, ana! Vallah, işlərim o qədərdir ki… Həm də ki, xidmətdəyəm axı. Bilirəm, düşünürsən ki, texnologiyanın bu qədər inkişaf etdiyi bir zamanda sənə hərdənbir video-zəng də eləmirəm. Haqlısan, eləmirəm. Ancaq hər axşam, hər gecə, özümlə tək qalanda səninlə danışıram. Elə indiki kimi: üz-üzə, göz-gözə… Sənin bişirdiyin o dadlı xörəklərdən yeyə-yeyə, tərif eləyə-eləyə. Bilirsən necə burnumun ucu göynəyir o xörəklərdən ötrü? Yadıma düşəndə ağzım sulanır. Neylim ey, hələ də uşağam da. Allah Şeyxin canına dəyməsin, mənə ata qayğısı göstərir. Oteldəki yeməkxananın aşpazına tapşırıb ki, özü oldu-olmadı, mənə həmişə bizim yeməklərdən bişirsin. Yoxsa ki, bu dığaların yediyi iylənmiş donuz ətindən hazıırlanmış xörəklərlə kifayətlənməli olardım. Əlacsızlıqdan yeyirəm o xörəkləri- belə lazımdır. Yaxşı ki, ərəblər donuz əti yemirlər… Guya yemirlər, elələri var ki, lazım gəlsə, It əti də yeyər. Ancaq ədalət xatirinə, əksəriyyəti yemir. Burada ərzaq tez xarab olur, isti iqlim hökm sürür də burada. Heç bizdə olan tərəvəzlərdən, meyvələrdən də yoxdur burada. Allah Şeyxin ölənlərinə rəhmət eləsin!.. Eh, nə yapışmışam ey bu yeməklərdən? İndi məgər qarın davası vaxtıdır?… Ana, qurban sənə. O qız var  ey, hər ay sənə mənim maaşımıı gətirən qız, xoşuna gəlir? Ondan sənə gəlin olar, necə düşünürsən? Ona tapşırmışam ki, pulu sənə əlbəəl versin, hər ay. Karta köçürmə, filan söhbəti olmasın. Guya, sənin belə şeylərdən başın çıxmır. Ana, özü də bilir ey, yalan deyirəm. Elə birinci xahişimdə məmnuniyyətlə razılıq verdi. Hə… mən axı ona tez-tez sevgi məktubu da yazıram. Guya da, sevgi məktubu… Guya, Rusiyadakı sevgilimə yazıram. Belə lazımdır, özün başa düşürsən… Mən, ömrümdə bir kəlmə də belə sözlər yazmayan adam, elə şeylər uydurub yazıram ki, özüm də heyran qalıram. Ana, bilirsən necə yazıram? Bax, bir anlığa gözlərimi yumub onu təsəvvür edirəm. Sözlər düzülür ey, muncuq kimi. Yoxsa ki, ömrümdə heç görmədiyim, bir kəlmə də kəsmədiyim qıza belə sözlər yaza bilərdim?.. O da yəqin mənim kimi edir, məktubu o qədər şirin olur ki, təkrar-təkrar oxumaqdan yorulmuram… Kimdir ey, gecənin bu vaxtı zəng edən? Anamla rahat danışmağa da qoymurlar. Bağışla, anacan, gərək cavab verəm. Gecən xeyrə qalsın, mənim mehriban, qüvvətli, qüdrətli anam! Əllərindən öpürəm!”.

-Ara, yatmısan?- Vaçaqan idi, adətən sərxoş olanda gecələr zəng edib zəhlətökənlik edirdi.

-Gecənin bu vaxtı yatarlar da,- özünü yuxulu kimi göstərdi,- vacib iş var?

-Ara, var da. Sabah gecikmə ha…

-Qızları deyirsən? Aparmalıyıq da, yadımdadır. Arxayın ol, vaxtında gələcəm.

-Ara, ara… gəl vuraq. Yerevandan əla konyak göndəriblər. Ara… eh… sən vuran deyilsən ki…

-Yox, vuran deyiləm, gecən xeyrə qalsın.

-Ara… ara… Molni-ya… Şim-şək… eh… ağzının dadını bilmirsən… yaxşı… yat…

Rastına ilk çıxan Murad oldu. Söhbətgahın qarşısında var-gəl edirdi. Çox gərgin idi. Şimşəyi görcək ətrafa nəzər salıb söhbətgaha girdi.

-Nə olub, qardaş? Niyə belə gərginsən?- onun ardınca söhbətgaha daxil olan Şimşək astadan soruşdu.

-Bu gecə yenə iki yeniyetmənin meyitini aparıb basdırdıq. Abi, gözümün qarşısında balta ilə doğradılar onları. Daxili orqanlarını çıxarmışdılar. Biri hələ sağ idi…- kövrəldi. Araya bir neçə saniyəlik sükut çökdü. – Bunlar insan deyillər, abi…

-Özünü ələ al. Plan hazırlayırıq, hələ zamanı gəlməyib. Sən çalış, imkan tapan kimi, mikropartlayıcıları lazımi yerlərə quraşdır. Danışdığımız kimi, zirzəmidəki qaranlııq, şübhə yaratmayan yerlərdən başla. Saxlama kameralarının, narkotik hazırlanan laboratoriyanın ən gizlli yerlərində. Sonra qalxarıq yuxarılara. Tələsmək lazım deyil, vaxtımız çoxdur. Biz  yarım saatdan sonra yola düşməliyik, qızları təzə sahiblərinə təhvil verməyə aparacağıq.  Şimal marşrutu üzrə , YPQ, PKK terror qruplarının nəzarətində olan yollarla hərəkət edəcəyik, bu ən təhlükəsiz marşrutdur.

-Kabusa məxsus olan avtomobilləri uzaqdan tanıyırlar, dövlət qeydiyyat nişanındakı “K 69” kodu bu bölgədə savaş aparan bütün terror qruplaşmalarına  bəllidir.  Bunlara hər yerdə yaşıl işıq yandırılır.

-Bilirəm, məlumatlıyam. Ancaq uzaqdan atılan mərminin o kodu tanıması mütləq deyil.

-Heç zarafatından qalmırsan, abi. Ancaq mən heç cürə unuda bilmirəm bu gecəki səhnəni. Gün ərzində 12-13 saat zəhərli havanı uda-uda gərgin şəraitdə işlə, sonra da sənin daxili orqanlarını çıxarıb, özünü də vəhşicəsinə balta ilə, sağ ikən doğrayıb kisələrə yığsınlar…

-Yaxşı, toxta bir az. Ağlayıb-sızlamaq vaxtı deyil, uzaqlaş buradan. Şeyxlə əlaqəni kəsmə. Lazım gəlsə “B” planını işə salacağıq.

-Düşünürsən ki, biz qızları düşərgəyə apararkən danışıqlarımızı…

-Yox, belə olsaydı, çoxdan bizi çək-çevirə salardılar. Bilirsən ki, bu Vaço it oğlu hələ də məni rəhbərliyə qısqanır. Hər şey ola bilər.

-Özünü qoru, abi. Allah sənə yadımçı olsun, amin!

-Amin, qardaş!

            Qara rəngli “Range Rover” markalı avtomobil artıq hazır idi. Vaxtı ilə Şimşəyi bu məkana gətirən həmin avtomobil… Təkcə Vaçaqan yox idi. Şimşək nəzarətçini onun ardınca göndərdi. Yəqin dördüncü mətrəbədəki dincəlmə otağında yatırdı. O, çox vaxt sərxoş olanda belə edirdi. Əslində evinə tələsməyə bir lüzum da yox idi, tək yaşayırdı. Kabusun da, onun da ailəsi Belçikada yaşayırdı.

            Şimal bölgəsində, dağların arasında yerləşən təlim düşərgəsinə çatanda artıq hava qaralırdı. Bir neçə saat burada dincəlib, qızları götürüb gecə ikən yollarına davam edəcəkdilər. Onları “komendant” özü qarşıladı.

Şam yeməyi üstü çadırla örtülmüş söhbətgahda təşkil olunmuşdu. Qızları da gətirmişdilər. Onlar sakitcə, ancaq qəzəblə ətrafdakılara baxırdılar. Nəhayət, Vaçaqan onlara işarə ilə Şimşəyə: “Ara, bu qızları başa sal, yemək yesinlər. De ki, hay-küy salsalar, onları baqaja basıb aparacam”,- deyə göstəriş verdi.

Şimşək  stulunu götürüb rəndələnməmiş taxta parçalarından düzəldilmiş stolun qızlar oturan tərəfinə keçdi, əyləşdi. Üzünü arıq qıza tərəf çevirib aramla söhbətə başladı:

-Diliya, mənə diqqətlə qulaq as. Mənim sizə nə söz verdiyim çox dəqiq yadımdadır. Artıq həmin məqam yaxınlaşır. Sus, cavab vermə, ardına qulaq as. Mənə heç bir sual verməyin. Sadəcə və sadəcə heç nəyə təşəbbüs göstərməyin, bu sizin yaşamağınızın qarantıdır. Sakitcə yeməyinizi yeyin, dincəlin. Yola düşəndə əllərinizi bağlamalı olacağıq. İzah edə bildim?

-Hər şey aydındır. Əllərimizi bağlamağa nə ehtiyac var, bu vəhşilərin əlindən hara qaçacağıq ki?!- deyə Diliya cavab verdi. O biri qızların da “itaətkar” durumda olmaları vəziyyətə nəzarətin qənaətbəxş olduğu anlamı yaradırdı. Bu Vaçaqanı qane edirdi.

-Ara, Karen, Kötük haradadır, gözümə dəymir? Çağır bura.- Vaçaqan göstəriş verdi. Tezliklə Camal söhbətgaha daxil oldu, qonaqlarla əl görüşdü və sakitcə dayandı. Vaçaqan yenə tikanlı sözlərlə onu sancmağa başladı:

-Ay Kötük, sən buradakı cavanlarla ayaqlaşa bilirsən? Elə kötüksən ki, kötük. Ha, ha,ha…

-Otur, bizimlə yemək ye,- deyə Şimşək gərginliyi aradan qaldırmağa çalışdı, Camalı süfrəyə dəvət elədi. Camal oturmadı, ac olmadığını söylədi. Bir azdan dincəlmək üçün ayrılmış otağa tərəf yollandılar. Şimşək Camalın vəziyyəti ilə maraqlandı. Narazı olduğunu anlamaq o qədər də çətin deyildi, hərçənd Camal bunu biruzə verməməyə çalışırdı.

-Hər şey qaydasındadır, -Karen cəld söhbətə qarışdı. –Dünən təzə partiya “Kalaşnikov” avtomatları almışıq, öyrənirlər. Camal da yaxşı nəticələr göstərir, bu gün iki ədəd daraq boşaldıb.

-Belə israfçılıq etməyin, ay Karen. Ara, iki dənə avtomat darağı altmış nəfər türkün canı  deməkdir ey, başa düşürsən?- Vaçaqan sözləri qəh-qəhə çəkərək elə tərzdə dedi ki, hamı ona qoşuldu. Şimşək gözaltı ətrafdakıları süzdü- qızlar heç nə anlamadıqları səbəbindən sakitcə oturmuş, Camal isə həyəcandanmı, hirsdənmi, pörtmüşdü.

            Görüş yerinə günorta çatdılar. Onları İraq dövlətinin nömrə nişanı olan ağ rəngli “pikap” gözləyirdi. Çiyinlərində avtomat silahı olan iki nəfər “K 69”-dan iki-üç addım qabaqda dayanmış Vaçaqana yaxınlaşdı. Onlardan biri, əlində “diplomat” çanta olan bir addım da qabağa gəldi:

-Kabusa Qatır Abdullah Salahdan salamlar gətirmişik,- deyə çantaya işarə elədi. Vaçaqan da öz növbəsində Şimşəyin müşayiəti ilə artıq yaxınlaşmaqda olan qızları göstərdi:

-Kabus çox şad olacaq. Bizdə sizin Qatıra Kabusdan hədiyyə olaraq üç dənə ağ göyərçin gətirmişik.

Mübadilə qısa müddətdə başa çatdı. Şimşəkgil gəldikləri yolla geri döndülər. Yenə təlim düşərgəsində bir qədər dincəlib yollarını davam etdirdilər. Yola düşməzdən əvvəl Şimşək imkan tapıb Camalla da görüşə bildi.

Helikopterə minənə qədər qızlar susur, onları təhvil alanlar isə hərdən öz aralarında qızların sona qədər anlamadığı dildə astadan nə barədəsə danışırdılar. Təbii ki, bu qızları daha da həyəcanlandırırdı. Hərçənd ki, sözlərin əksəriyyəti onlara doğma gəlirdi. Əgər astadan danışmasaydılar, bəlkə də qızlar çox şeyi anlayardılar. Helikopterə minərkən oğlanlardan biri qızlara tərəf çevrilib rus dilində: “Türkiyə Cümhuriyyətinə xoş gəlmisiniz, xanımlar!”- dedi. Helikopterdə qolları qandallanmış, əhatələrindəkilərə qəzəblə baxan daha iki nəfər var idi…

Artıq qaranlıq düşürdü, şəhərə çatmağa az qalmışdılar. Qabaqda boz rəngli bir “pikap” irəliləyirdi. Nə qarşıda, nə də arxada digər bir nəqliyyat vasitəsi gözə dəymirdi. “Pikap” yolun daralan hissəsində, körpünün çıxışında qəflətən dayandı. Başlarında çalma, üzlərində maska və əllərində avtomat olan üç nəfər maşından düşüb silahı Şimşəkgilin üstünə tuşladılar. Şimşək məcburən avtomobili saxladı. Bu gözlənilməz hadisədən qəzəblənmiş Vaçaqan maşından düşüb onlara tərəf yeridi: “Dəli olmusunuz?”- deyə qışqırdı.

-Dəli sizsiniz ki, mənim haqqıma girirsiniz. Çantanı ver.- Üç nəfərdən biri qabağa çıxdı- Elə bilirsən xəbərim yoxdur hardan gəlirsiniz? Mənim çətinliklə gətirdiyim qızları satıb kef etmək, mənim payımı verməmək asan məsələ deyil. Pullarım tam şəkildə verilənə qədər səni girov saxlayacam. Sənə görə də əlavə ödəniş etməli olacaqlar.

-Sən kimsən, ara?- Vaçaqan soruşdu.

-Sağ qalsan, Nonadan soruşarsan.

-Mkrtıç? Ara, dəlilik eləmə. Sabah gəl, oturaq söhbət edək. Kabus bilsə, səni bir gün də yaşamağa qoymaz.

-Mənə olan olub, uzun danışma, uzan yerə.

Vaçaqan vəziyyətin nə qədər ciddi olduğunu indi anladı. Yerə uzanıb əllərini başının üzərində qoşaladı. Silahlılardan biri Şimşəyə yaxınlaşdı.

-Düş yerə.

Şimşək maşından düşdü.

-Pullar hanı?- deyə həmin adam soruşdu.

-Arxa oturacaqda,- deyə Şimşək cavab verdi.

-Götür ver mənə. Sonra orurarsan maşına, sürərsən Kabusun xarabasına. Buradakı pullardan əlavə yüz min ABŞ dolları götürüb gələrsən, komandirini verərik sənə. Eşitdin?

-Ara, iki yüz min.- Vaçaqanın Mkrtıç adlandırdığı adam düzəliş elədi.

Şimşək sakitcə arxa qapını açıb çantanı götürdü və qarşısındakına uzatdı. Adam çantanı almaq istərkən ani olaraq boynunda yaranan kəskin ağrının təsirindən şappıltı ilə yerə yıxıldı. Şimşək onun əlindən aldığı silahla digər iki nəfəri də yerə sərdi. Cəld onları sürüyüb yolun kənarına atdı.

-Qalx gedək, komandir,- deyə Vaçaqana səsləndi. Qaçaraq “pikapa”a əyləşdi və onu yolun kənarına sürdü.

Vaçaqan hələ də özünə gələ bimirdi. Hadisələr ona yuxu kimi gəlirdi. Qızların və Abdullahın adamlarının yoxa çıxması xəbərindən hiddətlənmiş Kabus isə kabinetində var-gəl edir, səbrsizliklə öz adamlarını gözləyirdi. Nona da onun yanında idi. Vaçaqanı kabinetin kandarında görcək qəzəblə qışqırdı:

-Vaço, səni öz əllərimlə boğacam. Qızlar hara yoxa çıxıb?

Vaçaqan gözlənilməz sualdan çaş-baş qaldı, boğazı quruduğundan udqunmağa başladı:

-Bos… qızları təh-vil ve-rib pul-la-rı da al-mı-şıq…- əllindəki çantanı göstərdi.

-Necə yəni “pulları almışıq”? Ver görüm, onu.

Çantanı heykəl kimi dayanmış Vaçaqanın əlindən dartıb aldı, açıb baxdı. Çanta pulla dolu idi.

-Nona, bəlkə sən başa salasan məni, əgər bunlar Abdullahın adamları ilə görüşməyiblərsə, onda bu pullar haradandı? Başqa adama satmısınız qızları?- sualı ümumi olaraq kabinetdə olanların üstünə çilədi.

-Yoox… başqasına niyə?- Nona da çaşqınlıq içində cavab verdi.

-Bos, mən onlarla mübadiləmizi kameraya çəkmişəm, buyurub baxa bilərsiniz,- deyən Şimşək irəli yeriyib telefonu Kabusa uzatdı. Hamı, hətta bu videodan xəbərsiz olan Vaçaqan da maraqla gözlərini telefonun ekranına zillədilər. Hər şey yerli-yerində, plan üzrə idi.

Kabusun yavaş-yavaş hirsi soyuyurdu. Bunu hiss edən Vaçaqan qayıdarkən başlarına gələn hadisəni də danışdı.

-Hmm… qarışıq məsələdir… Ümid edirəm ki, bu hadisəni də videoya çəkmisən.- Bu dəfə Kabus Şimşəyə müraciət elədi.

-Əlbəttə, bos. Avtomobilin kamerası açıq idi, çəkirdi. Köçürmüşəm. Zəhmət olmasa, verin telefonu, açım baxın.

Şimşək növbəti videonu onlara göstərdi, yenə hamı heyrət içərisində idi. Kimlərinsə Şimşəyə olan rəğbəti, kimlərinsə gizli paxıllığı artmaqda idi.

-Yaxşı eləmisən. O Mkrtıç it oğlunu çoxdan gəbərtmək barədə düşünürdüm. Yaxşı eləmisən… Ancaq onların leşlərini gətirməyi unutmusuz. Eh, cəhənnəm olsunlar, onsuz da ölkə qan içindədir. Kimdir bizi axtaran. Məni başqa məsələ maraqlandırır. Mkrtıç sizin marşrutu necə öyrənə bilib, əgər Abdullahın adamlarını o öldürübsə, vaxt baxımından bunu necə çatdırıb ki, sonra da sizi təqib edib? Suallar çoxdur… çox… hələ başqa suallar da başımı çatladır. Əsas da bu silah məsələsi. Gürcüstan məsuliyyəti öz üzərindən atır, Türkiyəyə müraciət etməyin mənası yoxdur, bizi Beynəlxalq Məhkəmə ilə hədələyir… Zərbə isə bizə dəyir… suallar çoxdur, olduqca çox…

            Şimşəyin çəkdiyi videonu dəlil-sübut kimi Abdullahın köməkçisinə göndərdilər. Bir neçə dəqiqədən sonra cavab gəldi: Videodakılar onun adamları deyil. İkinci videodakı adamların geyimləri əvvəlkilərlə uyğun gəlsə də, sifətləri bağlı olduğu üçün onların eyni adamlar olduğunu təsdiqləmək çətinlik yaradır. Belə olduqda leşləri gətirmək qərarına gəldilər. Leşləri tapa biləcəkdilərmi?! Onlar qoruyucu jiletlərinə dəyən rezin güllələrin təsirindən çoxdan çıxmış, “xortlayıb” qeyb olmuşdular. Bu Kabusun daha bir tərəfdaşının düşmənə çevriləcəyindən xəbər verirdi.

-Fərz edək ki, Mkrtıç çaqqal oğlu Abdullahın adamlarını öldürüb, pulları götürüb. Bəs sizə niyə verirdi? Niyə yenidən sizi təqib edirdi? Qızları harada gizlədib?- Kabus var-gəl edə-edə suallar yağdırırdı.- Niyə?.. YPQ-nin nəzarətində olan ərazilərdə kim cürət edib bizimlə gizlənpaç oynamağa?..

-Samvel (onu yalnız Nona belə çağırırdı), o acgöz köpək idi də. Yəqin qızları yenidən kiməsə satacaqmış.

-Hmm… bu gün yox… sabah… sabah ikinci videonu da göndərin onlara, deyin ki, düşmənimizi cənnəmə vasil elədik, qızları da axtarırıq. Rusiyadakı adamlarla əlaqə yaratmağa çalışın, tez o ləçərlərdən tapıb göndərsinlər.

-Samvelim, bizim onlarla birbaşa əlaqəmiz yoxdur. Bu işi həmişə o gorbagor görürdü.

-Məni dəli etmək istəyirsən, ifritə? Bu gün daha bəd xəbər eşitmək istəmirəm, çıxın, rədd olun!- Kabus başını əlləri arasına alıb dəli kimi böyürdü.

Şimşək əmin idi ki, sabahdan başlayaraq Kabus daha ağır xəbərlər eşidəcəkdi.

VI FƏSİL       

            Camal qaya parçasına söykənib fikrə getmişdi. “Bu oğlan əslində kimdir, mənə niyə kömək edir?”. Şimşək ayrılarkən onun ovcuna bükülü bir kağız qoyub “sonra baxarsan” demişdi. Kağızın arasında bir qədər pul, bir ədəd bank kartı var idi. Kağızda kartın kodu və telefon nömrəsi yazılmışdı.

-Salam. Sizin nömrəni mənə Şimşək verib.

-Şimşək?

-Sən Camalsan?

-Hə, Camalam. Bəs siz kimsiniz?

-Dəxli yoxdur… Biləcəksən, darıxma. O, məndən xahiş edib ki, əgər istəsən, sənə kömək edim.

-Kömək, necə? Nəyin müqabilində? Mən hər şeyi bilmək istəyirəm.

-İnsanlıq naminə, oğlan. Sənin azyaşlı uşaqların var, səfalət içində yaşayırsan. Elədir?

-Tutalım ki, elədir. Dünya od içində yanır, sizsə xeyirxah işlərlə məşğulsunuz? Hansı zəmanədə yaşayırıq? Bu çağacan mən insanlardan ancaq pislik görmüşəm…

-Səhvin var. Dünya yaxşı adamlardan xali deyil. Nə isə. O kartda sənin azı bir illik xərclərini qarşılayacaq məbləğdə pul var. Göndər ailənə. İstəsən, evinə qayıtmağa da kömək edərik. Bilirik ki, orada sizin vəziyyətiniz heç də ürəkaçan deyil. Şəraitiniz pisdir, vəd verdikləri məvacibi vaxtlı-vaxtında vermirlər, hələ bir hissəsini də kəsirlər- hamısını bilirik.

-Siz məni sınağa çəkirsiniz? Mən Kabusa xəbər versəm necə olacaq?

-Kabus sənə inanmayacaq, əvəzində isə sən təxribatçı qismində öləcəksən. Yəqin ki, bunu istəməzsən.

-Mən bu pulları qazanmamışam. Haram pulla ailə saxlayan şərəfsizlərdən deyiləm.

-Doğrudan? Bəs günahsız insanların qanını axıtmaq halaldı?

-Mən heç kimin qanını axıtmamışam.

-Hə, elədir. Ancaq müharibəyə hazırlaşırsan… tanımadığın adamları qanına qəltan eləməyə…

Sənə video göndərəcəm, bax. Azərbaycan adlanan müsəlman ölkəsinin işğal olunmuş Qarabağ bölgəsinə, bunlar oranı Artsax adlandırırlar, haraya ki, sizi də aparacaqlar. Bax, gör o cənnət bölgələri necə cəhənnəmə döndəriblər. Bu ölkələrdən oraya köçürülən ermənilərin şikayətinə qulaq as. Getdiklərinə it kimi peşman olublar. Özləri çəkib bu kadrları. Öz dillərindən eşit, oradakı vəziyyəti. Bax və düşün. Sonra isətəsən, zəng edərsən. Hələlik.

Dialoq bununla da sona yetdi.

            Səhəri gün Kabus Vaçaqanı tək qəbul elədi. İndi nisbətən sakit görünürdü. Şimşəyin təqdim elədiyi video-görüntülərə dəfələrlə baxmışdı. Vaçaqanı təkrarən ətraflı danışdırdıqdan sonra yekun qərarını söylədi:

-Əslində, siz hər şeyi düzgün etmisiniz. Vaxtında qızları aparıb təhvil vermisiniz. Avtomobil həminki, hansı ki gəlməli idi, kod açarını düzgün söyləyiblər. Bizdən şübhələnməyə heç bir əsas yoxdur. Ancaq… ancaq sənin Şimşəyə bir can borcun var, elədir?

-Elədir ey, bos. Amma…

-Nə amma? Əmması zadı yoxdur. Ara, Vaço, sən onu niyə qısqanırsan? Onun başı səninkindən yaxşı işləyir, ona görə? Bəli, o səndən ağıllıdır, cəsarətlidir və sairə. Niyə sənin ağlına gəlmədi hadisələri videoya çəkmək? Çünki kütbeyinsən. Nə olsun ki. Ol da kütbeyin, hamı ağıllı olmaz ki?!  Mənim tapşırıqlarımı düzgün icra elə, sədaqətli ol, əsas budur. Elə bilirsən səni onun ayağına verərəm? Ara… sən məni nə hesab eləyirsən? Vaço, bilirsən bizim nə qədər mühüm işlərimiz var? İndi daxili çəkişmənin yeri deyil. Ara, indi tarixi məqam yetişib ey, anlayırsan? Azərbaycanı yenidən iki yerə parçalacayıq. Düz Xəzərə kimi gedib çıxacağıq. Onda tarixi torpaqları olan Cənubi Azərbaycanla əlaqələri tamam kəsiləcək. Ara, sən Azərbaycanın tarixini bilirsən? Bax, şimalını Rusiya qoparıb, qərbini biz, cənubunu İran… Hələ Gürcüstana da pay düşüb. Hamısını alıb qatacağıq öz torpaqlarımıza, “Böyük Ermənistan” yaradacağıq. Bunun üçün dayanmadan çalışmalıyıq ey. Buralardan erməni ailələrini köçürməliyik işğal etdiyimiz ərazilərə. Nə qədər tez, nə qədər çox köçürə bilsək, o qədər işlərimiz rəvan gedəcək. Ara, Şimşək də bunu istəyir də. Bacarıqlı oğlandır, istifadə edək də. Nə vaxt bir səhv addım atdı, aradan götürməyə nə var? Kimdi onu itirb-axtaran? Anladın?

-Anladım, bos, anladım.

-Di get, hazırlıq gör, iki gündən sonra Parisə uçuruq. Mən, sən, Şimşək, bir də… Kürdü də götürək, lazım olar. Get, arxayın get.

-Baş üstə, bos.

Vaçaqan özündən razı halda kabusun kabinetindən çıxdı.

-Get, cəhənnəm ol, çaxır çəlləyi. İt kimi iy verirsən. Sənin də vaxtına az qalıb.- Kabus kinayə ilə mızıldandı.

            -Gəlmək olar, xocam?- Şimşək açıq qapının kandarında göründü.

-Gəl oğlum, gəl. Yaxında əyləş. Danış görüm necəsən, nə var, nə yox?- Şeyx nəvazış göstərdi.

-Hər şey qaydasındadır, xocam. Bir az o uşaqlarçün narahatam, mən onlara ciddi xətər yetirməmişəm ki?

-Yox əşi. Ancaq Əlinin boynu hələ də ağrıyır,- Şeyx gülümsündü,- eyb etməz, əvvəlcədən bilirdi də, zərbə ona dəyəcək.

-Mən təəssüf edirəm, onunla görüşə bilərəm?

-Lüzum yoxdur. O, Camalı düzgün yola gətirməklə məşğuldur. Dünən telefon danışıqları olub. Eee… artıq üçüncü dəfə.

-Elə mən də o barədə danışmaq istəyirdim. Sabah Camalı öz ölkəsinə göndərəcəklər. Həm yeni döyüşçülər cəlb etmək, həm də Şərqi Zəngəzur bölgəsinə köçürməyə hazırlaşdıqları erməni ailələrinin köç məsələlərinə kömək etmək məqsədi ilə Livana və Yəmənə göndəriləcək qrupun tərkibində. Düşünürəm ki, indi ona əks təbliğatla məşğul olmağı həvalə etmək olar. Əldə etdiyimiz video çarxlar artıq sosial şəbəkələrdə əks-səda doğurub. Bu, Camal üçün tutarlı material olacaq.

-Mən də elə düşünürəm. Əli ona deyib ki, ay Camal, müsəlman müsəlmanı qırmaz. Qayıt get evinə. O da razılaşıb. Ancaq onu elə-belə buraxmazlar axı. Orasını da başa salıb. Deyib qoşul bizə, bu dığalarla oyun oynayaq… Hələlik əsl kimliyimizi ona deməyəcəyik. Əli deyib ki, biz də pula işləyirik, başqa dövlətə- böyük bir dövlətə. Hə… belə tapşırıq gəlib ki, bu köçün qarşısını almağa çalışaq. Nə qədər uğurla çalışsaq, gəlirimiz də bir o qədər çox olacaq. Bu ki, gedib yad ölkədə ölməkdən çox yaxşıdır. Özü də ki, Azərbaycanın indi çox güclü ordusu var… Əl-qərəz, razılaşıblar. Bir şərtlə ki, dilini farağat qoysun.

-Bu yaxşı xəbər oldu, xocam. Onda mən də zəng edərəm Camala.

-Hələ ehtiyac yoxdur. De görüm Paris səfəriniz nə vaxt başlayır?

-Əslində iki gündən sonra getməlyik, təyyarə biletləri də sifariş verilib. Ancaq Kabus hələ də şokdan ayılmayıb. Onu da deyim ki, bu hadisələrdən sonra Hindistan məsələsi təxirə salınıb. Bilmirəm hansı müddətə, ancaq onu bilirəm ki, tezliklə olmayacaq.

-Biz də bunu istəyirik də.

 VII FƏSİL     

            Gecədən xeyli keçsə də Karina hələ də kompüterin qarşısında idi. Oksana Yuriyevna gözlərini ovuşdura-ovuşdura açıq qapıdan Karinanın otağına boylandı.

-Ay qiz, sabah işə getməyəcəksən, nə oturmusan o şüanın qabağında?- deyə Karinanın üstünə çımxırdı.

-Mama, Azərbaycanla tanış oluram. Çox maraqlıdır.

-Azərbaycan cavan kişidir ki, onunla tanış olasan. Getmişdin də, tanış olmadın?

-Mama, mən o ölkəyə heyran oldum. Təbiətinə, insanlarına… hər şeyə. İndi daha dərindən öyrənirəm. Mama, Azərbaycanın çox zəngin mədəniyyəti var. İnsanları istiqanlı, gülərüz… uşaqları bal kimi şirin, təbiəti füsunkar… Hansını deyim? Dillərini öyrənmək də çətin deyil. “Men seni sevirem”…

-Ay qız, dəli olmusan? Yoxsa, özünə nişanlıı tapmısan orada?

-Mama, yoox. Nə nişanlıbazlıqdır? Orada çoxlu dostlarım var.

-Sənə kişi lazıımdır, nə vaxta qədər tək qalacaqsan?

-Mama, əzizim. Mən qızımı böyüdürəm, kişini neylirəm?- Karina etiraz elədi.

-Dur görüm, dur get yat. Bunun danışığına bax,- Oksana Yuriyevna astadan qızına təpindi,- Asta ol, İranı oyadarsan.

-Baş üstə, mənin gözəl mamulyam. Türkcə, ya da azərbaycanca desək, eyni xalq, eyni dildir,- “Gecen xeyre qalsin”.

-Nə dedin?

-Mama, dedim ki, gecən xeyrə qalsın. Sabah Bakıdan bir tanışım gələcək. Onun üçün sürpriz hazırlayıram, öz dilində danışacam. Yəni, öyrəndiyim qədər.

-Deyirəm dəə…

-Mamulya…

            Əhməd şəhər mərkəzinə taksi ilə getməyi planlaşdırmışdı. Yol çantasını götürüb çıxışa doğru addımladı, Karinanı gördü. O, Bakıdan gələnləri qarşılayanların ön cərgəsindən boylanaraq Əhmədə əl edirdi. Görüşləri çox səmimi oldu. Karina rəfiqəsi Sveta ilə gəlmişdi. Onun kiçik litrajlı avtomobili ilə şəhərə, Əhmədin qalacağı otelə gəldilər. Otel şəhər mərkəzindən bir qədər aralı olsa da, səliqəli və marşrut avtobusları ilə hərəkət etmək üçün münasib yerdə idi. O, formal prosedur sənədləşməsindən sonra əşyalarını yerbəyer edib küçəyə çıxdı. Qızlar avtomobilə söykənmış halda musiqi dinləyərək “vaxt öldüdürür”- onu gözləyirdilər.

             Əhmədin təkidi ilə “Bakı gecələri” adlanan restorana gəldilər. Restoranın sahibi “Gəncəli Asif” özü onları qarşıladı. Əhməd hələ Bakıda ikən ona zəng eləmişdi. Səliqəli, Azərbaycansayağı bəzədilmiş kabinetə dəvət olundular. Asif özü də qonaqlarla əyləşdi. Ləzzətli nahardan sonra süfrəyə samovar çayı, bir neçə çeşid mürəbbə, doğranmış Lənkəran limonu və armudu stəkanlar gətirildi.  Çay içə-içə şırın söhbət zamanı Əhməd çantasından iki kiçik bağlama çıxarıb Karinaya uzatdı.

-Bunu Şəbnəm xanım, bunu isə Kamilə xanım göndərib.

-İlahi!.. Nə zəhmət çəkmisiniz? Mən yuxu görürəm, İlahi! Bu şirin xəyaldır…

-Xəyal deyil canım, hər şey realdır, en yerə,- deyə Sveta zarafatla Karinanı silkələdi.

Otaqdakıların simasında təbəssüm yarandı.

-Görək Şəbnəm bacım məni yenə nə ilə təəcübləndirəcək,- deyə Karina bağlamaları açmağa başladı. 

İçərisində 12 ədəd armudu stəkan da olmaqla çay dəstgahı. 

-Necə də gözəldir!- Karina, ver o birini də mən açım,- Sveta marağını gizlədə bilmədi.

-Kəmhövsələ olma da, özüm açıram. Baxaq… Haa… İçərişəhərin rəmzi olan “Qız Qalası”nın büstü. Nə gözəldir!

-Bu isə mənim hədiyyəmdir. Azərbaycanın dünya şöhrətli müğənniləri Rəşid Behbudovun, Müslüm Maqomayevin, Polad Bülbüloğlunun ifalarında səslənmiş musiqi əsərlərinin lent yazıları. Burada həmçinin Azərbaycanın digər musiqi əsərlərindən nümunələr, hətta milli rəqslər də var,- Əhməd cibindən çıxardığı yaddaş kartını Karinaya təqdim etdi,- şəxsən özüm seçib köçürmüşəm.

-More vozmiii menya…- Sveta oxumağa başladı,- dalniye dali…

-Sveta, bəsdir, sakit ol,- Karina yarızarafat ifadələrlə onu susdurmağa çalışdı,- bizi biabır eləmə də. Şərab səni yaman tutub deyəsən.

-İstirahət edirik də, qoysana oxusun,- bu dəfə Asif söhbətə qarışdı,- Sveta oxumağında olsun, mən də ona bir hədiyyə edəcəm. Gözləyin, tezliklə gəlirəm,- deyib otaqdan çıxdı. Qayıtmağı heç iki dəqiqə də çəkmədi. Əlindəki bağlamanı Svetaya təqdim etdi.

-Bu nədir belə? Aman, Tanrım! Bu da çay dəstgahıdır, nə gözəl! Bəs bu? Bu nədir? Nə gözəl binalardır, ilahi!

-“Alov Qüllələri”-dir,- Asif izahat verdi.

-Sveta, mənim şəklimi görməmisən, arxa fonda bu binalardır? Şəhərin hər yerindən görünür. Bilirsən gecələr necə füsunkar, necə cazibədar görünürlər? Gözünlə görməsən… mmm… o gözəlliyi təsvir eləmək çətindir…

-İstəyirəm, istəyirəm… Mən də görmək istəyirəm!

-İstədiyiniz vaxt təşrif buyura bilərsiniz. Şad olarıq, qarşılayıb qulluğunuzda durarıq.- Əhməd söhbəti yekunlaşdırmaq qərarına gəldi. Svetanın iştirak etdiyi məclisdə əsas mövzuya keçid etməyi lüzum bilmədi.- Qızlar, Asif mənim yaxın dostumdur. İstədiyiniz vaxt, istədiyiniz məsələ ilə bağlı müraciət edə bilərsiniz.

-Əlbəttə, buyurun, istədiyiniz vaxt,- Asif də Əhmədin sözlərini təsdiqlədi,- vaxtınız olanda gəlin, bu dadlı təamlardan dadın. Buranı hamı tanıyır, hamı gəlir. İstər yerli adamlar olsun, istərsə də qonaqlar, hamı bizim xidmətdən razı qalır. Hamı da hökmən həyətdəki aşpaz heykəli ilə şəkil çəkdirir.

-Öz aramızda qalsın, bu şəhərin “polojeniyasına” biz baxırıq. Abram barədə eşitmiş olarsınız, o, mənim dostumdur,- deyə Sveta qürrələndi.

-Sveta, bəsdir. Yığış gedək, İranı bağçadan götürməliyəm.- Karina narahat olmağa başladı.

-Maman götürər də, dincəlirik də…

-Abram bura tez-tez gəlir, dostları ilə. Məndən salam de. İstəsəniz, bir yerdə gələrsiz, şad olaram.- Asif də Əhmədə dəstək nümayiş etdirərək ayağa qalxdı.

Əhməd Abram adını eşidəndə bir qədər narahat oldu. Onun baxışları Asifin baxışları ilə rastlaşanda Asif yüngülcə, başqalarının hiss etməyəcəyi tərzdə başını silkələdi. Bu, “narahat olma” demək idi.

            Qızları taksi ilə aparmaq qərarı Asifin xoşuna gəlmədi.

-Mənim qonaqlarım taksi ilə niyə getməlidir?- Qəzənfər, mənim “xüsusi işlər üzrə müvəkkilim”,  sizi Svetanın maşını ilə aparacaq,-deyə qərar verdi.

Əvvəlcə Svetanı evlərinə, Karinanı isə İrinanın təhsil aldığı uşaq bağçasına qədər apardılar. Sonra Əhmədin qalacağı otelə gəldilər. Qəzənfər Əhmədi düşürüb, geriyə, Svetagilə, maşını ona təhvil verməyə getdi.

Yenicə otağa daxil olmuşdu ki, Asifdən Əhmədə zəng gəldi. Asif Abramın sabah, səhər restorana “südlü sıyıq” yeməyə gələcəyini bildirdi və Əhmədi də səhər yeməyinə dəvət elədi. Abram südlü sıyığı doşabla çox xoşlayır və tez-tez onun restoranına məhz bu məqsədlə gəlir, -dedi.

            Abram tək deyildi, dostu, DTK-nın əməkdaşı, mayor Viktor Gerasimovla gəlmişdi. Dünən Asif Abrama bəzi məqamları anlatmışdı… Bu tanışlıq Əhməd üçün göydəndüşmə oldu. Onsuz da təhlükəsizlik orqanının əməkdaşları ilə görüşməli idi.

            Elə yemək yeyə-yeyə Əhməd gəlişinin əsl səbəbini onlara izah elədi. Bu şəhərdə insan alveri ilə məşğul olan mütəşəkkil bir dəstənin fəaliyyət göstərdiyini sübut edən dəlillər söylədi.

-Bu yaxınlarda bizim adamlarımız Suriyada fəaliyyət göstərən cinayətkar bir təşkilat üzvlərinin Rusiyanın, Ukraynanın, Gürcüstanın bir sıra əyalətlərindən cavan qızları yüksək məvacibli işlə təmin edəcəkləri bəhanəsilə aldadaraq oğurlatdıqları faktını aşkarlamışlar. Belə təcavüzə məruz qalmış üç nəfər rusiyalı gənc qızı xilas etmək mümkün olmuşdur. Onlar indi Türkiyədə Reablitasiya Mərkəzində müalicə olunurlar. On-on beş günə evlərinə geri dönəcəkləri gözlənilir. Əlbəttə, imkan daxilində, onlara müvafiq iş də təklif olunacaq, bunu biz türkiyəli həmkarlarımızdan xahiş etmişik. Seçim qızların olacaq.

Sonra çantasından çıxardığı, həmin qızların verdiyi ifadələr əsasında hazırlamnış robot foto-şəkilləri onlara göstərdi. Karapet Ayvazyan, Suren Poqosyan, Nikolay Osmolovski, Laura Boqdasaryan…

-Bunların çoxu ermənidir ki,- deyə Viktor təəccübünü gizlədə bilmədi.

-Elədir. Hələ bu harasıdır, onlar gizli təşkilat yaradıb silah alveri, narkotika alveri ilə də məşğul olur, başqa cinayət işləri də törədirlər. Yeri gəlmişkən,- Əhməd Lauranın şəklinin altındakı ünvanı göstərdi,- qızları Suriyaya yola salmazdan əvvəl bu ünvanda üç gün saxlayıblar.

-Verin baxım,- Abram söhbətə qarışdı,- hə, bura şəhərin şimal girişinə yaxındır. Vitya, güman edirəm ki, sənin daha istirahət günləri balıq ovuna getməyə vaxtın qalmayacaq. Gərək özümə başqa yoldaş axtarım…

-Abram Timofeyeviç, sizin Sveta adında tanışınız var?- Əhməd sual verdi.

-Hansı Sveta? Bu şəhərdə bilirsiz nə qədər Sveta var?

-Svetlana Matveyeva, müəllimə.

-Əlbəttə, ibtidai sinif müəllimidir, nə olub ki?

-Heç bir şey. Bizim bu işlə əlaqədar olan ümumi bir tanışımızın rəfiqəsidir. Dünən tanış olmuşuq. Sizinlə dost olduğunu söylədi. Əslində o, heç nə bilmir. Tanışımıza, Karinaya da tapşırmışam ki, ona bu işlər barədə bir kəlmə də danışmasın.

-Dost? Qendjeli (Asifi belə çağırırdı), mən qadınlarla dostluq edirəm?

-Yox, ay brat. Onlar balıq tuta bilmirlər,- Asif cavab verdi. Hamı güldü.

-Bəs onun rəfiqəsi, sizin tanışınız olan xanım kimdir?

-Karina Sençenko, bir yerdə işləyirlər,- Əhməd cavab verdi.

-Ooo… ağzınızın dadını bilirsiniz,- Abram heyrətini gizlədə bilmədi.

-Abram şəhər meriyasında təhsil şöbəsinin rəisidir, müəllimlərlə tez-tez təmasda olur,- deyə Viktor söhbətə qarışdı.

-Biz sadəcə tanışıq, iş bunu tələb edir,- Əhməd cavab verdi.

-Zarafat edirəm, Karina yaxşı qızdır, “hə” desə, günü bu gün evlənərəm onunla. Ancaq… adamı var. Kriminal aləmdən olan dələduzun biri. İllərdir atıb gedib onu…

-Bax burada səhviniz var, o adam artıq yoxdur, olmayacaq da.- Bunu da Əhməd dedi.

Abramı maraq bürüdü.

-Necə yəni yoxdur? O, Arşakdır, nə zibildir, haradadır, məlumatınız var?

Əhməd qısa və ümumi məlumat verdi, xırdalıqlara varmadı.

-Səni şad xəbər olasan, qardaş. Bu gün mənim qonağımsız, sabah da… neçə gün buradasız? Gedənə qədər qonağımsız. Qendjeli, eşitdin? Dəftərində mənimçün ayrı bir səhifə aç.

-Birdən səhifə çatmadı?- Asif zarafatla eyham etdi.

-Onda keçərsən təzə səhifəyə. Ağciyər olma, pulunu gündəlik çatdıracam.

-Narahat-zad olmuram. Mənim qonağımın hesabını sən niyə verirsən ki? Zəhmət çəkib özün çağırarsan, hesabını da ödəyərsən, qalan ehtiyaclarını da.

-Qardaşlar, dava eləməyin. Mənə kifayət qədər ezamiyyə pulu verilib. Sizi də, qonaqlarınızı da, qonaqlarınızın qonaqlarını da qonaq etməyə imkanım çatar.

Əhməd də bu zarafata “giriş” edib, mübahisəni yatırmağa çalışdı.

-Elə şey yoxdur. Axşam burada yaxşıca dincəlirik, sabah səhər də gedirik balıq ovuna. Qızları da dəvət elə. Bəlkə elə orada bəxtim gətirdi, him-cim edə bildim Karinaya. Nə deyirsiz, uşaqlar?

 Abram son qərarını verdi.  Razılaşdılar.

Əhməd Karinanın bu işdə onlara köməyi dəyəcəyi barədə fikirlərini izah elədi. Karina Arşakla eşq macəralarının hələ də davam etdiyini lazım olan məqamda nümayış etdirməklə, onun bu şəhərdəki “köhnə dostlarının” etibarını qazana bılər, onların “cinayət ortaqlarından” birinə çevrilə bilərdi. Əhmədin bayaq göstərdiyi siyahıda adları olan cinayətkarlar, məhz həmin “köhnə dostlar” idi. Əgər Karina Arşakla onların arasında əlaqənin yenidən bərpasına naill olardısa, yeni “sifarişlər” gələr, şəbəkənin digər üzvləri də aşkarlanardı. Sübut üçün Karinanın onun telefonunun yaddaşında Arşakla birgə şəkilləri, onun son zamanlar Suriyadan göndərdiyi şəkillər, sevgi məktublarının mətnləri saxlanılırdı. Karina əslində çox riskli olan bu işə məmnuniyyətlə razılıq vermişdi.

                                                            VIII FƏSİL

            -Gəl, qızım, gəl əyləş və son durum barədə mənə ətraflı məlumat ver,- polkovnik Kərimli Kamiləyə müraciət elədi.- Başlayaq Əsgərin Paris səfərindən, buyur.

-Cənab polkovnik, səfər artıq başa çatıb. Parisdə olduqları üç gün ərzində orada fəaliyyət göstərən erməni terror qruplarının və partiyalarının rəhbərləri ilə müntəzəm görüşlər keçiriblər. Bu görüşlərdə Fransa dövlətinin vəzifəli şəxsləri, həmçinin Niderland, Belçika, hətta Kanadadan gəlmiş lobbi nümayəndələri fəal iştirak ediblər. İanə və yardımlar hesabına alınmış ən müasir silah və sursatlar Kabusa məxsus olan ticarət gəmisi ilə Suriyaya yola salınıb. Əsgər Parisdəki adamımızla- ermənilər üçün aşpaz Xaçik İgidyan olan, baş leytenant İsgəndər Süleymanlı ilə görüşüb, qabaqcadan planlaşdırıldığı kimi, mikrocipi və mikro partlayıcıları ondan qəbul edib. Gəminin yüklənməsinə və yola salınmasına məsul olan Vaçaqanı yaxşıca içirdiblər. Yüklərə onunla birlikdə “nəzarət” ediblər. Gəmi hazırda yoldadır və daimi nəzarətdədir. Suriyaya çatmamış, “Qırmızı dəniz”in neytral hesab olunan sularında dizel mühərriki ilə işləyən gəminin yük bölməsində elektrik cərəyanının qısa qapanması baş verəcək. Qısa bir zamanda həm yük bölməsində, həm də mühərrik bölməsində yanğın yaranacaq. Mərmilər, raketlər partlamağa başlayacaq. Gəmini xilas etmək mümkün olmayacaq.

-Hmm… bəs heyət? Heyət necə, xilas ola biləcək? Onların arasında günahsız adamlar var axı.

-Cənab polkovnik, Kabusa məxsus olan gəmilərdə günahsız bir nəfər də adam yoxdur. Hamısının kriminal dünəni var. Elə bu gün də cinayət törətməkdən çəkinmirlər. Kabusun laboratoriyalarında istehsal olunan narkotik vasitələri Avropaya onlar yayırlar. Qonşu ölkələrdən yeniyetmə və gəncləri onlar müxtəlif vasitələrlə oğurlayıb Kabusun gizli həbsxanasına gətirirlər. Əsgər özü bunu dəfələrlə görüb… Ancaq bəxti gətirənlərin yedəkdəki qayıqlarla xilas olacağı da istisna deyil. 

-Gərək o Vaço zibili ataydılar, qalaydı gəmidə.

-Elə də ediblər, cənab polkovnik. Daha doğrusu, özü yatıb qalıb. Guya, oyada bilməyiblər. Axşama yaxın Kabus Kürdü göndərib olun dalınca, sürüyüb gətirib otelə.

– Sevindirici haldır ki, Əsgərin bacarığı və çalışqanlığı sayəsində Qarabağımıza, Şərqi Zəngəzura köçürülən erməni ailələrinin sayı xeyli azalıb. Muzdlu orduya  döyüşçü cəlb etmək də çətinləşib. Sağ olsun, Əbdül xocanın da xidmətləri böyükdür. O ölkələrdə yaşayan soydaşlarımızın  köməyindən lazımınca istifadə edə bilirlər. Belə demək mümkündürsə, artıq sistem işləyir. Ona görə də, Əsgərə çatdırın ki, daha oralarda çox yubanmasın. Çalışsın ki, muzdlu döyüşçülərlə gəlsin Ermənistana. Ermənilər Azərbaycanla sərhəd rayonlara və Qarabağa yeni qüvvələr toplayırlar. Bizdə olan məlumata görə, yaxın zamanlarda genişmiqyaslı hücum planını reallaşdırmaq istəyirlər. Əsgərin ölkəmizlə sərhəd bölgədə cəmləndirilən hərbi bölmələrdə fəaliyyət göstərməsinə ehtiyac yaranıb. Bu belə. İndi keçək digər məsələyə. Stavropoldakı işlərdən danış, ukraynalı qızdan nə xəbər var?

-Çalışarlar, cənab polkovnik. Cinayətkar şəbəkənin xeyli sayda üzvünü ifşa etmək mümkün olub. Şəbəkənin bir ucu da buralara gəlib çatır. Ötən əsrin doxsanıncı illərində soyadlarını dəyişib ölkəmizdə yaşamağa davam edən ermənilərdən bəziləri əleyhimizə işlər aparır. Onların əksəriyyəti Bakı və Sumqayıt sakinləridir. Karinanı Bakıya dəvət etmək istəyirik, sizin icazəniz lazımdır.

-Yəni, gəlib o xainlərlə görüşsün? Bəs sonra necə olacaq? Evinə dönərkən onu aradan götürsünlər, bunu istəyirsiniz?

-Təbii ki, yox. Buradakılarla Stavropoldakıların yaxalanmasını eyni anda təşkil etməklə bu problemi aradan qaldırmaq olar.

-Tələsmək lazım deyil, qızım. Bəs Rusiyanın başqa vilayətlərindəkilər, digər qonşu ölkələrdəkilər? Onlar necə olsun? Kim zəmanət verə bilər ki, şəbəkə üzvlərinin hamısı müəyyənləşdirilib? Hələ işləmək, məsələni bişirmək lazımdır.  Siz buradakılara nəzarəti gücləndirin. Bunlarla özümüz məşğul olaq,- dedi və gözlərini məchul bir nöqtəyə fokslayıb bir anlıq fikrə getdi. Sonra sual dolu baxışlarını Kamiləyə tərəf yönəltdi,- Karinanın əldə etdiyi məlumatlar bizdə olanlarla uyğun gəlirmi?

-Elə demək olar. Ən əsası isə odur ki, şəbəkənin fəal üzvləri barədə məlumatlar tam üst-üstə düşür.

-Məsələn, Sona Ayvazova, yəni Sonya Ayvazyan barədə olan məlumat da təsdiqini tapırmı?

-Tamamilə.

-Elə isə, ondan başlayaq. Sən sabah Əhmədlə gedərsən Bakıxanov qəsəbəsinə. Sonyanın marketinə yaxın bir yerdə sənin adına mənzil kirayə edərsiniz və tapşırıq üzrə fəaliyyətə başlayarsan,- masanın üstündəki qovluğu ona tərəf sürüşdürüb əlavə elədi,- Burada sənin şəxsiyyət vəsiqən və təlimat var. Zaqataladan gəlmisən, adın Elmiradır, anan xəstədir, kənddə tək yaşayır, ümidləri sənədir və sairə. Götür, təlimatla Əhmədi də tanış elə.

IX FƏSİL

            Əhməd Kamiləni təpədən-dırnağacan diqqətlə süzüb təəccübünü gizlədə bilmədi.

-Nə təhər dəyişmisən ey, adam məəttəl qalır. Day sənə sözüm yoxdur, vallah,- adəti üzrə yenə zarafata keçdi,- Əsgər səni bu görkəmdə görsəydi, yəqin Karinadan bərk-bərk yapışardı.

-Yenə başladın? Heç zarafatın yeridir?

-Yaxşı da, incimə sən mənim canım.  Zarafatsız qala bilmirəm, vallah. Mən də belə xəstəyəm də,- gülümsündü,- Gedək, səni təzə mənzilinə yola salım.

-Yox ey, ehtiyac yoxdur, marşrutla gedəcəm.

-Ay qız, maşının baqajında sənin yeni vəzifənə uyğun əşyalar, paltarlar var. Onları əlində daşıyası deyilsən ki, əyləş maşına görüm.

            Axşamüstü yenə həmin qız köhnə beşmərtəbəli binaların əhatəsində yerləşən “Qafqaz Market”in qapısı önündə göründü. O, ürkək-ürkək qapıdan boylanıb, sanki tərəddüdlə içəri girdi. Baxışları Sonyanın hiyləgər baxışları ilə toqquşanda dayandı. Sonya onun başındakı köhnə, bozarmış çalmasını, əynindəki sallaq donunu, rəngi soluxmuş yastıdaban ayaqqabılarını diqqətlə süzüb şəhadət barmağı ilə işarə elədi:

-Gəl, qız, yaxına gəl. Nə istəyirsən?

-İki dənə yumurta, makaron… 100 qramlıq quru çay…

-Yağ, pendir, qənd, çörək istəmirsən? Bəlkə toyuq da verim sənə, həə? Bu gün gəlib.

-Yox, çox sağ olun, hələ varımdı.

-Bir zavod çörəyini beş günə yeyib qurtarmamısan, qız? İki həftədə cəmisi üç dəfə girmisən marketə, sən yaxşı yadımdasan mənim, hamıdan seçilirsən,- görkəminə eyham vurdu,- Hardan gəlmisən, qız?

-Zaqataladan. Elə Bakıya gəldiyim də iki həftədir.

-Hiss olunur. Yaxın gəl görüm, utanma. Adın nədir sənin?

-Elmira.

-Elmira… Elya, belə daha yaxşıdır.

-Eliş- kənddə belə çağırırlar məni.

-Kənd qaldı kəndliyində, bura Bakıdır, Vətənimizin döyünən ürəyi- paytaxtımız, qürurumuz. Aydındır?

-Əlbəttə. Siz… siz çox səxavətli adama oxşayırsız.

-Bunu hamı deyir. Dünyadı da, beşgünlük. Bu gün varsan, sabah yox. Odur ki… adım Sonadır- Sona xala. Hamı məni belə çağırır.

-Adınızı bilirəm.

-Çox gözəl! Heç çəkinib eləmə, nə lazımdı, xalana de. Bəlkə pulun yoxdur, ona görə az produkt alırsan, hə?

-Gələn həftə maaş alacam, hələlik pulum var.

-Gələn həftəyə hələ çox var, cavan qızsan, yeməlisən, içməlisən… Hansı binada qalırsan?

-Odu ey, üzbəüz bina, altıncı blok.

-Mürsəl kişigilin bloku? Neçənci mərtəbədəsən?

-Axırıncıda,- beşinci mərtəbədə, sağ qapı? O adamı tanımıram.

-Tanıyarsan, hələ təzəsən. Harda işləyirsən, qız?

-Küçələri süpürürəm… gecələr. Gündüzlər də nə iş tapsam. Sizin marketi də süpürə bilərəm, silərəm, təmizləyərəm. Nə iş desəniz…

-Hmm… keç, nə istəyirsən, götür. Məndə nisyə dəftəri də var, nə qədər eləsə, yazaram adına. O ki qaldı buranı süpürməyinə, ona baxarıq. Sona xalan səni ac qoymaz.

            İlk ciddi dialoqları belə baş tutdu…

            Sonanın nisyə dəftərində onun adı artıq dəfələrlə yazılıb-pozulmuşdu. Aralarında isti münasibət yaranmışdı. O, hərdən təmizlik işlərində Sonyaya kömək edir, müqabilində ərzaq alırdı. Bu müddət ərzində Elmira bir dəfə “kəndlərinə” getmiş, Sonyaya lobya və qarğıdalı payı da gətirmişdi. Ancaq tez-tez maliyyə vəziyyətindən şikayət eləsə də, hələ də Sonyadan istədiyi təklifi almamışdı. Bu gün yenə də ehtiyatla əsas məqsədinə çatmağa cəhd edəcəkdi.

-Axşamınız xeyir, Sona xala. Kömək lazımdır?

-Xoş gördük, qız. Hə, bir azdan yır-yığış edəndə köməyin lazım olacaq… Nə gözəlləşmisən, təzə paltar almısan? Əcəb yaraşır sənə. Saçlarını da gizlətmə, aç tök kürəyinə. Bilirəm, uzun, şümal saçların var. Kişilər uzun saçlı qızları daha çox xoşlayır.

-Çox sağ olun. Elə təriflədiz ki… Bu paltarı xalam qızı kəndə gedəndə bağışlayıb mənə.

-Hə, lap yaxşı. O da sənin kimi gözəldi?

-O, məndən də gözəldir. Sarışın, ucaboylu.

-Nə əcəb gəlmir buralara? Kənddə nə işlə məşğuldu?

-Heç nəylə, dağ kəndində iş nə gəzir. Elə həyətdə-bacada fırlanır. Gəlmək istəyir ey, atası qoymur.

-Atasının qazancı çoxdu ki?

-Yox ey, hardan? Qoca kişidir, oturduğu yerdən güclə qalxır.

-Xalan qızının səndə şəkli var?

-Telefonum köhnələrdəndir- “Nokia”, düyməli. Ancaq bir yerdə şəklimiz var.- Çantasını açıb şəkli çıxardı, Sonyaya uzatdı. Sonya şəklə baxanda sifət cizgiləri dəyişdi, gözləri alışıb yandı.

-Əcəb gözəldi. Neçə yaşı var, adı nədir?

-22, adı Əfsanədir.

-Əfsanə… Hə, elə əfsanəvi qıza oxşayır. Qız, gətir onu bura. Sizə iş barədə əlimdən gələn köməyi edərəm.

            Sonrakı günlərdə Sonya daha açıq danışmağa başladı. Kamilə şərti adı Əfsanə olan Cəmiləni gətirib onunla tanış etdi. Nəhayət, Sonya əsas planını işə saldı, qızları BƏƏ-də varlı bir sahibkarın müəssisəsində yüksək maaşlı işlə təmin olunacaqlarına söz verdi. Onlar əvvəlcə Dəməşqə, oradan isə Arşakın müşayiətilə BƏƏ-nə getməli idilər. Sonya xarici pasport almaqda da onlara kömək göstərdi. Əslndə isə bu məsələ başqa cürə həllini tapmışdı. Təbii ki, Sonya bundan xəbərsiz idi.

Qızları hava limanınadək müşayiət edən Sonya və şəbəkənin ölkəmizdə fəaliyyət göstərən digər üzvləri eyni vaxtda iş başında ifşa olunub saxlanıldılar. Qonşu ölkələrdə də müvafiq tədbirlər həyata keçirildi.

            Kamilə ilə Cəmiləni istintaq otağında hərbi paltarda görəndə bayaqdan dil-dil ötən Sonyanın rəngi avazıdı, dili topuq çalmağa başladı:

-Qız, bu sizsiz, kəndçi qızlar?

-Bizik, vətəndaş Sonya Ayvazyan. Əgər sizi vətəndaş adlandırmaq düzgündürsə…

             X FƏSİL

            Şimşək çox narahat idi. Gəmi Aralıq dənizinə daxil olandan iki saat sonra mikrocipin impulsu yoxa çıxmışdı- siqnal daxil olmurdu. Adətən belə hallar qısa müddətli olurdu. Bir neçə dəqiqədən sonra siqnal bərpa olunmalı idi. Lakin bir saatdan da çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, hələ də gəminin harada olduğunu müəyyənləşdirmək mümkün olmurdu. Nə etməli? Şeyx Əbdül Dubayda idi. Nə vaxt gələcəyi bəlli deyildi. O, ölkədə olmayanda zəngləşmirdilər. Ümumiyyətlə, onunla çox nadir hallarda telefonla danışırdı. Əslində, buna ehtiyac da olmurdu, işlərini qabaqcadan planlaşdırırdılar. İndi isə belə gözlənilməz bir vəziyyət yaranmışdı. Mərkəzə məlumat vermək lazım idi.

“Salam, gözəlim. Necəsən? Sənin üçün çox darıxmışam, olduqca çox. İnanmırsan, hə? Bilirəm, inanmırsan. Amma mən hər gün, hər gecə sənin barəndə düşünürəm, xəyallar qururam. Elə bu gecə də xəyal qura-qura yuxuya getmişdim. Şirin bir yuxu görürdüm. Görürdüm ki, getmişəm ən gözəl güllərin yetişdirildiyi ölkələrə- Avropaya. Hə, orada billirsən necə gözəl güllər yetişdirilir? Bir dəfə əlimə maraqlı bir kitab düşmüşdü- Aleksandr Dümanın “Qara zanbaq” romanı. O əsəri oxuyandan sonra güllərə olan marağım birə-beş artmışdı. Öyrənmişdim ki, Hollandiyada, Fransada çox gözəl, sənə layiq güllər yetişdirilir. Əslində əsərin əsas mövzusu başqa idi, ancaq mənim diqqətimi güllər daha çox cəlb eləmişdi… Nə isə, getmişdim və sənin üçün dəryalar qədər gül almışdım. Elə dərya ilə də gətirirdim… Onları sənə necə göndərəcəkdim, orasını hələ görməmişdim. Bilmirəm, necə oldusa, ayıldım. Yuxum yarımçıq qaldı. İndi nə qədər cəhd edirəm, yuxumun davamını o şirinlikdə görə bilmirəm. İnanmırsan? Heyif, ancaq inansaydın yaxşı olardı… Yatım, görüm yuxumun ardını gətirə bilirəmmi? Gecən xeyrə qalsın. Öpürəm…”. Cavab gecikmədi: “Salam canım! Mənim cəsur məhəbbətim, necəsən? İndi məgər gecədir ki, yatırsan? Yoxsa, gecə ilə gündüzü qarışdırmısan? Cəsur, romantik, zarafatçıl, həm də fərsiz eşqim! Bir yuxunu da axıracan görə bilmirsən. Başqa çarəm yoxdur, gərək sənin yuxunun qalan tən yarısını özüm görəm. İndi gündüzdür, uşaqlara dərs deyirəm, necə yata bilərəm axı. Gərək gecəyə qədər gözləyəsən. Narahat olma, nə görsəm, elə gecə ikən hamısını sənə danışacam. Yaxşı, tənəffüz vaxtı qurtardı, dərsim başlayır, sağ ol. Öpücüklər… çoxlu-çoxlu…”. “Tən yarısını?”- Şimşək məsələnin nə yerdə olduğunu anladı. Gəminin hərəkəti digər vasitələrlə Mərkəz tərəfindən də izlənilirdi. Deməli, bu gecə yarı. Bu gecə Kabusun başına daş yağacaqdı, goruna od ələnəcəkdi, sabahı öz niyyəti boyda qara xəbərlə açılacaqdı. Ən sevimli “Hayastan” gəmisi parça-parça olacaqdı… Təxminən on beş dəqiqədən sonra telefonuna mesaj gəldi: “Artıq güllərin qoxusunu hiss edirəm. Öpücüklər. Sənin Karinan!”.  Siqnal bərpa olundu.

“Salam, anacan! Necəsən, ay ana? Necəsən, mənim kişi qeyrətli, dəyanətli, dözümlü anam? Vallah, buradakı işlərimi qurtarıb gələn kimi, sənin bütün istəklərini yerinə yetirəcəm. Gələcək gəlinin də səni nəzarətsiz qoymur, xəbərim var. Yəni, darıxmağa qoymur. Zəng edir, baş çəkir… Özü deməsə də, məlumat verənim var. Ancaq özü səndən ağızdolusu danışır. Hər dəfə səndən söz salır, tərifləyir. Bilir də, iş nə yerdədi. Birbaşa deməsəm də, birtəhər başa salmışam da onu, ay ana. O da, elə mənim kimi, him-cimlə razılığını verən kimidir. İndi qəti deyə bilmərəm ey fikrimi. Sağlıq olsun, işlərimi qurtarıb gələrəm, ürəyimi açıb qoyaram qabağına. İraq olsun, olmadı elə, oldu belə. Həyatdı da… Xalxın qızını indidən niyə narahat eləyim, ürəyinə xal salım? Ana, sən Allah, sən də hələ heç nə demə ona. Yaxşı? Hələ vaxtı deyil. Az qalıb, bu yaxınlarda bir az da yaxınlaşacam sənə. İllərdir gözləri yollarda qalan, Vətən oğullarının həsrətini çəkən, murdar ayaqların tapdağına çevrilmiş Qarabağımızın xilasına gələcəm. Onun yaralı sinəsini kaftar izlərindən təmizləməyə gələcəm. Atamın, qohumlarımın… hamının- bütün şəhidlərimizin qisasını almağa gələcəm. Lap az qalıb, ana… az qalıb…”.

            Kabusun burnuna çırtma vursaydın, qan damardı. Dəli olmaq həddiində idi. Vaçaqan, Nona, gəminin kapitanı və köməkçisi başlarını aşağı sallayıb məzlum-məzlum dayanmışdılar? Nonadan savayı hamısının qolları qandallanmışdı. Onlarla üzbəüz dayanan avtomatlılar sanki atəş açmağa işarə gözləyirdilər. Kabus vəzifə səlahiyyətləri üzrə boy sırasına düzülmüş qulluqçularının qabağında var-gəl edir, söyüb-söylənirdi:

-Vaço, it oğlu it. Səni ömürlük həbsdən azad elətdirib özümə ən yaxın adam elədim. Sənə hər cürə səlahiyyət verdim, yağ-bal içində saxladım. Bəs sən neylədin? Sifətin donuz sifətinə oxşayır. Gəmi niyə yandı? Bu necə oldu, izah edə bilərsən?

-Bos, biz gəmini özümüz yoxlayıb yola salmışdıq. Şimşəklə, Kürdlə birlikdə…

-Onların adını çəkmə, donuz oğlu donuz. Onlar səndən fərqli olaraq tapşırığa dürüst əməl edirlər. İndi də muharibəyə gedirlər- türklərlə döyüşməyə. Artıq İran ərazisinə çatıblar. Sən isə iylənib yatırsan. Elə orada da iylənib yatmışdın, Kürdü göndərim dalınca, sürüyüb gətirdi otelə. Yadından çıxıb?

-…

-Nona, fahişənin doğduğu, de görüm dustaqlar hara yoxa çıxıb? Kim onları açıb buraxıb? Sənin çirkin işlərini kim görəcək, kim işləyəcək laboratoriyada? Hanı sənin mühafizən?- Kabus bir qədər ara verib yenidən Vaçaqanın üstünə yeridi,- ara, bu sual da sənə aiddir ey, hanı sənin mühafizən?

Yenə cavab gəlmədi. Kabus bu dəfə kapitana yaxınlaşdı:

-Ara, Armo, gəmi niyə yandı? Hanı sənin mexanikin?

-Bos, mexanik mühərrik bölməsində yandı.

-Sərxoş idi? O da bu çaqqal kimi yatmışdı?- Vaçaqana işarə elədi,- Bəs sən niyə yanmadın? Cavab ver.

-Bos, aylar idi ki, gəmi təmirə dayanmırdı. Mən Vaçoya neçə dəfə demişdim…

-İndi də işverənlik edirsən? Erməni olduğunu bildirməlisən axı. Ara, ay dığa… Ara, mən sizin daha haranızı söyüm? Ara, milyonlar batdı ey- uçdu havaya. İllərlə toplamışdıq o pulları, ən müasir silah-sursatlar almışdıq. Ara, yüzlərlə… bəlkə də daha çox türk öldürə bilərdik ey, o silahlarla… Sən niyə ölmədin? Bu yanındakı tula niyə ölmədi?

Kabusun gözləri hədəqədən çıxırdı. Masaya yaxınlaşıb siyirtmədən tapançasını çıxardı. Ardıcıl atəş səsləri kabinetdə əks-səda verdi. Lakin bir neçə saniyə sonra daha dəhşətli bir səs binanı silkələdi. Ardınca əvvəlkilərdən dəfələrlə vahiməli partlayiş səsləri qərargah binasını, ətrafındakı bütün tikililəri yerlə-yeskan elədi…

XI FƏSİL        

            İki gün idi ki, yol gəlirdilər, yorğunluq özünü biruzə verirdi. Qabaqda İran zabitlərini, ardınca Şimşəkgili aparan “Pikap” avtomobilləri hərəkət edirdi. Suriyadan- muzdluların təlim düşərgəsindən səhər saat beşdə çıxmışdılar. Karvana Şimşək başçılıq edirdi. Yüz nəfər muzdlu döyüşçü, iki yük maşını silah-sursatı PKK, YPQ qruplaşmalarının nəzarətində olan ərazilərlə İraqın şimal hissəsinə keçirmiş, oradan da İran ərazisinə adlamışdılar. Yolun Güney Azərbaycanının ərazilərinə çatana qədər olan hissəsini maneəsiz keçmişdilər. İran ərazisinə adlayarkən onları karvanın önündəki həmin bu zabitlər qarşılamış, üstəlik hədiyyə olaraq silah-sursatla dolu daha bir yük avtomobilini karvana qoşmuşdular. Burada, Azərbaycanı iki hissəyə bölən Araz çayının cənub sahili boyu uzanan köhnə asfalt yolun dağlarla əhatə olunan hissəsində maneə ilə üzləşmişdilər. Yerli əhalinin bir hissəsi yolu kəsib dayanmışdı. Əllərində Azərbaycanın üçrəngli bayrağı dalğalanan iki nəfər dəstənin önündə, daha bir nəfər isə təpənin üstündə dayanmışdı. İranlı zabitlər on beş dəqiqədən artıq idi ki, başçılarla danışıq aparırdılar. Bayraqdarlar tez-tez təpənin üstündə şəstlə dayanmış pəhləvan cüssəli gəncə baxır, sanki ondan bir işarə gözləyirdilər. Yolçuların artıq səbri tükənmək üzrə idi. Şimşəkgilin avtomobilini idarə edən erməni zabiti, polkovnik-leytenant Artur Baqdasaryan dodağının altında deyinməyə başladı:

-Ara, güllələyin bu türkləri, açın yolu, gedək də.

Onunla yanaşı oturmuş rus zabiti, mayor Vitali Smirnov əsəbi şəkildə: “Artur, rusca danış, mən də anlayım da,- deyə narazılığını bildirdi. Şimşək üçün hadisələrə müdaxilə etməyin məqamı idi, söhbətə qarışdı:

-Deyir ki, bu türkləri güllələsinlər. İranlı zabitlərə olmaz, amma mənə olar. Kürd, sən türk dilini bilirsən. Get o türklərə de ki, iki dəqiqəyə yolu boşaltmasalar, hamısını bir-bir güllələyəcəm.

Murad, ardınca da Şimşək maşından düşdülər. Murad danışıq iştirakçılarına, Şimşək isə yuxarı dırmanaraq təpənin üstündə dayanana yaxınlaşdı. Murad avtomatla havaya bir neçə güllə boşaldıb, Şimşəyin göstərişini ucadan onlara çatdırdı. Nəticə hasil olmadı. Belə olduqda, Şimşək təpənin üstündəkinin lap yaxınına gəlib onunla üz-üzə dayandı. Gənc bayrağı yerə sancıb yaxasını açdı, Şimşəyin gözlərinin içinə baxdı.  Şimşək qəfildən onu təpənin əks tərəfinə, üzü aşağıya itələdi. Adam yoxa çıxan anda Şimşək tapançasını çıxarıb onun yıxıldığı səmtə iki güllə atdı. Murad da silahı yolkəsənlərə tuşladı. Onlar vahimə içərisində kənara çəkildilər. Zabitlər donub qalmışdılar, nə edəcəklərini bilmirdilər. Şimşək onlara başı ilə “gedəyin” işarəsini verdi. Karvan yola düşdü. Şimşəyin telefonuna ardıcıl bir neçə mesaj gəldi. Əli göndərmişdi. Mesajda heç bir söz yazılmamışdı. Smayliklər idi. Şimşək smaylikləri Murada göstərdi. Mənalı-mənalı bir-birilərinə baxıb gülümsədilər. Kabusun gərargahı, özü və qul-qaravaşları, anbarları, düşərgələri… hamısı partlayışdan məhv olmuşdu. On-on beş dəqiqədən sonra isə Şimşəkgil sərt qayalıqların arası ilə keçıb gedəcəkdilər. Onlar keçəcəkdi, ancaq arxadan gələn muzdlular, silah-sursat daşıyan yük maşınları qayaların partlaması nəticəsində məhv olacaqdılar. Şimşəyin güllələdiyi oğlan isə qalxıb üst-başının tozunu təmizləyəcək, dostları ilə birlikdə bu əməliyyatın uğurlu sonluğuna sevinəcəkdi…

            Arazın o tayında- şimalda şiddətli döyüşlər gedirdi. Partlayış səsləri buralara qədər gəlib çatır, qayalara çırpılıb əks-səda verirdi. Burada isə nisbi sakitlik idi, təkcə nizamla hərəkət edən avtomobillərin xorultulu səsi sakitlik nizamını pozur, partlayış səslərinə qarışıb vahimə yaradırdı.

-Artur, tez sür, qayalar başımıza uçur.- Vitali yuxarıdan sürətlə yuvarlanan qaya parçalarını görcək həyəcandan qışqırmağa başladı. Artur bacardığı qədər sürəti artırdı, hətta iranlı müşayiətçiləri də ötüb-keçməyə cəhd elədi. Ancaq yolun darlığı buna imkan vermədi. Qarşıdakı avtomobil də təhlükədən mümkün qədər tez qurtulmaq üçün sürətlə irəliləyirdi. Lakin otuz-otuz beş metr arxada gələn yüklü avtomobillərin “zarıltısı” nə qədər artsa da, qabaqda gedənlərlə “ayaqlaşması” mümkün deyildi…

            Qafan rayonunun nisbətən düzənlik ərazisində, dağların əhatəsində yerləşən ruslara məxsus hərbi hissəyə çatanda artıq axşam düşmüşdü. Hamı yorğun və dilxor idi. Mayor Smirnov iş otağının qapısını açıb arxadakılara səsləndi:

-Zaxodite,- dolabdan ağzına qədər araqla dolu olan üç litrlik şüşə qab və altı ədəd su stəkanı götürdü,- pust qosti toje zaxodyat,- deyə qapının kandarında dayanmış iranlı zabitləri göstərdi,- seyças budem pit armyanskuyu “tutovku”. -Onun dediklərinin Şimşəyin rus dilindən ərəb dilinə tərcüməsindən sonra, Murad da eşitdilkərini əvvəl türk, sonra kürd dilində söyləyərək, onları otağa çağırdı. Zabitlərdən biri o birinin qulağına nə isə pıçıldadı. Sonra Murada tərəf döndü: “Sən kürdsən?”- deyə soruşdu. Murad: “Kürdəm,”- dedi,-  Gəlin əyləşin, mayor dəvət eləyir,- əlavə elədi.  Zabit özünün də kürd olduğunu söylədi. Smirnov kimə isə zəng elədi:

-Serjant Yudin, get ərzaq anbarına, Seryoqaya de ki, qonaqlarım var. Nə versə, götür gəl, cəld ol.

Hamı stol arxasında idi. Təkcə Artur dəli kimi o tərəf- bu tərəfə gedir, öz-özünə söylənirdi:

-Ara… ara… general mənim anamı ağladacaq… ara, bu nə işdi gəldi mənim başıma? Ara, bu qaya parçalanmağa başqa vaxt tapa bilmirdi? Ara, bilmirəm nə baş verdi… qayanı partlatdılar, yoxsa özü partladı, yoxsa zəlzələ oldu?.. Nə baş verdi, ara?

-Gəl bura, gəl yüz vur. Əlimizdən nə gəlirdi ki, neyləyə bilərdik? Öz canımızı güclə qurtardıq.- Mayor onu sakitləşdirməyə çalışdı.

-Vitali, sən o kələmbaş generalı yaxşı tanımırsan. Sabah məni minib çapacaq. Ara, hər şey məhv oldu ey- silahlar, mərmilər… Bilmədik muzdlular öldülər, qaldılar… vay-vay…

-Ara, Artur, sabaha çıxaq, baxarıq. Özüm ona hər şeyi anladaram. Gəl otur yanımda.

-Vitali, heç zarafatından qalmırsan,- deyinə-deyinə gəlib mayorun yanında oturdu, “tut arağı” süzülmüş stəkanlara baxdı.

Serjant dolu zənbillə gəldi. Konservlər, kolbasalar, xiyar turşusu, pendir, çörək, pomidor… Gətirdiklərini stolun üstünə düzüb getdi. Mayor cəld dolabdan metal nimçələr, çəngəllər, bıçaq çıxartdı. Kolbasa doğramağa başladı. Şimşək kömək etməyə başlayanda digərləri də ürəklənib süfrə hazırlamağa yardımçı oldular. Tezliklə süfrə arxasında oturanların səsi daha ucadan gəlməyə başladı. Məclisin əvvəlində “naz eləyən” iranlılar əməllicə keflənmişdilər, yarı farsca, yarı kürdcə ağızlarına gələni danışırdılar. Vitali ayaq üstə sağlıq deyir, qonaqları bir-bir qucaqlayıb öpür, istər ermənilərlə, istərsə də iranlılarla dostluq əlaqələrindən danışırdı. Şimşək onun çıxışlarını ərəb dilinə, Murad isə kürd dilinə tərcümə edirdi. Qonaqlar danışanda isə əks proses baş verirdi. Otağa girən andan Şimşəyin diqqətini divardan asılmış xəritə cəlb etmişdi. O, özünü hamıdan çox sərxoş olmuş kimi aparırdı.

-Vitya, uzun müddətdir ki, rus dilində danışmağa bir adam tapa bilmirəm. “Bratan”, gəl öpüm səni. Gəl bura, “rodnoy”. Gəl, birlikdə şəkil çəkdirək. Yadigar qalsın da…

Artur başını əlləri arasına alıb hönkür-hönkür ağlamağa başladı:

-Vay mənim günümə. Siz kefdəsiniz…

-Arturçik, sabah tezdən çıxarıq aradan, gedərik cəbhə bölgəsinə. Oradan zəng edərik sənin manyak generalına, deyərik ki, hər şey qaydasındadır, yükü lazımi yerə çatdırmışıq.

-Ara, sən nə danışırsan? Onun hər yerdə gözü, qulağı var.

-Gözünə kül üfürərik, qulağına pambıq tıxayarıq. Ha-ha-ha… Ağciyər olma, muharibədir, kimdi səndən hesabat soruşan. İt yiyəsini tanımır burada. Gəl bura, bizimlə dayan, şəkil çəkdirək.

Artur gəlmək istəmədi. Mayor Şimşəyin göstərdiyi yerdə dayandı, elə yerdə ki, arxa fondakı xəritə aydın görünürdü. Xəritədə Ermənistanın işğalı altında olan Azərbaycan ərazilərindəki hərbi obyektlərinin yerləri göstərilmişdi. Murad Şimşəyin telefonu ilə bir neçə dəfə şəkil çəkdi. Sonra özü də gedib onlarla yanaşı dayandı və “selfi” etdi.

            Artur başını stola qoymuş vəziyyətdə, qonaqlar isə otaqdakı köhnə divanda bir-birlərinə söykənərək xoruldayırdılar. Artıq mayorun da gözləri yumulurdu, kreslosunda xumarlanmağa başlamışdı. Şimşək onu dümsüklədi:

-Bratan, biz harada yatacağıq?

-Podoydite k serjantu, on u vıxoda jdyot vas. Dlya vas v qostinoj mesta priqotovlenı.

Cəld çölə çıxdılar, hava qaranlıq və soyuq idi. Şimşək yenicə çəkilmiş şəkilləri “sevgilisinə” göndərdi. Serjant söhbətgahda siqaret çəkirdi, onları görcək yaxınlaşdı.

            Yarıqaranlıq, soyuq və natəmiz otaqda ikimərtəbəli köhnə dəmir çarpayılar quraşdırılmışdı. Tavana vurullmuş nazik fanerlər neçə yerdən köp vermış, boyası saralmışdı. Köhnə tipli, xırda “gözlükləri” olan taxta pəncərələr bəlkə də illər idi ki, rənglənməmiş, boyanın qopduğu yerlərdə iri çatlar yaranmışdı. Divarın suvağı yerbəyerdən laylanıb tökülmüşdü. Taxta döşəmə yamaq-yamaq idi, yeriyəndə cırıltısı adamın beynini qıcıqlandırıdı. Çarpayıları isə nimdaş döşəklər, yaprıxmış, kif  iyi verən yastıqlar, cırılmış yerlərindən pambıq parçaları sallanan yorğanlar “bəzəyirdi”. Bu, hərbi hissənin “qonaq otağı” idi…

-Yəqin ki, iranlılar gəlməyəcəklər,- deyə Murad sakitliyə daş tulladı, qalxıb çarpayıda bardaş qurdu.

-Onlar sabaha kimi ayılmayacaqlar.- Onsuz da yuxusu ərşə çəkilmiş Şimşək, cavab verməklə, dialoqun davam etməsində maraqlı olduğunu biruzə verdi.

-Abi, bu dünya niyə belədir ey? Hər yerdə qan, müharibə… Ərəb ölkələrində müsəlman müsəlmanı öldürür, sayı-hesabı bilinməyən terror təşkilatları dinc insanları qanına qəltan edir… İraq elə, Suriya elə… Hansını deyim? Bir yandan da bu ermənilər bizə düşmən kəsiliblər. Süfrəmizin artığı ilə adam olanlar indi bizə meydan oxuyurlar. Qərbli-şimallı, imkanlı ölkələr də bunlara yardım edir, dəstək dururlar. Niyə? Bax, götürək elə bu mayoru. Soruşan yoxdur ki, ay belə-belə olmuş, sənin bu ölkədə nə itin azıb? Niyə gedib ailənlə, balalarınla sağlam həyat yaşamırsan? Biz sənin başına nə daş salmışıq?

-Bu reallıqdır, qardaş. Dünya belədir, istəsək də, istəməsək də. Bizim xəyallarda qurduğumuz qansız-qadasız dünya elə xəyal olaraq da qalmaqdadır. Bu, Vitali kimi tulalar da həmişə arada su bulandırıb balıq tutmağa çalışan kiçik fiqurlardır. Burada guya ermənilərə təlim keçir, onlara Rusiyadan göndərilmiş texnikaları, digər texniki qurğuları idarə etməyi öyrədirlər. Bunlardan hər yerdə var, yal axtarırlar. Yalını bir az artıq elə, keçəcək sənin tərəfinə. Əqidəsiz, şərəfsiz, ikiüzlü, yalaq adamcıqlar… Görmədin, otağına girən kimi cumdu araq şüşəsinin üstünə? Ancaq bizim ruhdan düşməyə, ümidsizliyə təslim olmağa haqqımız yoxdur. Bu gün biz uiu babalarımızın başladığı ədalət mübarizəsini davam etdiririk. Bu gün biz, sabah övladlarımız… Yoxsa məhv olarıq, bir anın içində bizi əzib yox edərlər. Türk dünyası böyük dünyadır, ulu dünyadır, müqəddəs dünyadır! Biz Uca Yaradanın haqq səsiyik, ədalət keşikçiləriyik!

-Abi, nə gözəl ki, sənə rast gəlmişəm! Nə gözəl ki, güclərimizi birləşdirmışık. Bir yerdə, ağılla, tədbirlə döyüşürük qara qüvvələrlə. Yoxsa ki… intiqam hissi mənim gözlərimi bağlamışdı. Məhv olardım, buralara gəlib çıxa bilməzdim…

-Yaxşı, qardaş, az tərif elə məni. Gecə yarıdan keçib, sabah işimiz çox olacaq. Bir az gözümüzün acısını almağa çalışsaq pis olmaz. Nə deyirsən?

-Nə deyim ki? Çalışaq da.

-Ancaq ehtiyatı əldən vermək olmaz. Sabahdan maska taxacağıq.  Hər an Tiqranla, onun qardaşı ilə, ya səni tanıyan başqası ilə rastlaşa bilərik. Onu görsən, tələsmə. Mən sözümün ağasıyam, onu sən gəbərdəcəksən. Əgər hələ cəhənnəmə göndərilməyibsə. Oldumu? Gecən xeyrə qalsın.

-Yaxşı, abi, narahat olma. Gecən xeyrə qalsın.- Sonra nə fikirləşdisə, yenə susmadı.- Abi, bir sual da verim, sonra yataq. Olar?

-Buyur,- Şimşək onun sözünü yerə salmadı.

-Sənin soyadın Əfşarlıdır, doğrudur?

-Doğrudur, niyə soruşursan ki?

-Bilirsən, eşitdiyimə görə Türkiyədə də Əfşarlar yaşayır. Sizin onlara qohumluq əlaqələriniz var?

-Təbii. Əfşarlar qədim, böyük sülalədir. Tayfa deyim, sülalə deyim… Qədim türk tayfası- bax ,belə.

-Hə, aydındır. Mən də belə düşünürdüm. Yataq, iyi gecələr.

            Bu gecə Səadət ananın da gözünə yuxu getmirdi. Oğlunun körpəliyindən ta bu yaşa kimi olan şəkillərini sıra ilə masanın üstünə düzüb baxırdı, bir-bir götürüb sığallayır, öpüb yerinə qoyurdu. Hər şəkil onun üçün bir xatirə idi: “Bunu bir yaşında çəkdirmişdim. Bacımın əri  Sənan qəzetdə fotoqraf işləyirdi, o çəkib. Bunu da o çəkib- iki yaşında. Bunu da… Buna bax, Əsgər birinci sinfə gedir. Rəhmətlik atası kimi, necə də qürurludur. Mənim balam həmişə qürurlu olub, indi də elədir. Əbəs yerə onun adını Əsgər qoymamışam ki? Rəhmətlik özü belə istəmişdi: “Oğlum olsa, adını Əsgər qoyacam,”- deyirdi,- “Böyüyüb mənim yolumu davam etdirəcək, torpaqlarımızı işğaldan azad edəcək.” Sanki başımıza gələcək bəlaları qabaqcadan hiss eləmişdi… İdman zalında məşq zamanı, burada balamın səkkiz yaşı var. Bəh, çempion olub, boynundakı medala bax, maşallah, mənim balama. Ay aman… Dünya çempionatında qolunu zədələmişdilər, qolu sarğıda çəkdirib bu şəkli. Bu hansı şəhərdə idi?.. Yaddaş qalmayıb ki. Hə, yadıma düşdü- Vyanada. Dostları ilə bir yerdədir. Zədəli qolla qazanıb bu qızıl medalı. Məşqçisi nə qədər dil tökmüşdü, Allah bilir. İnadkarlıq edib final döyüşünə zədəli qolla çıxmışdı. Rəhmətlik atası da inadkar idi. Bizi Qarqar çayından keçirib qayıtdı qeyri-bərabər döyüşə, amma… geri qayıtmadı… Eh! Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin, bizimkilər də onların içində! Amin!.. Bunlar universitetdə oxuduğu vaxtlardakı şəkilləri, bunlar Hərbi Akademiyadakı təhsil vaxtları, bunlar hərbçi yoldaşları ilə bayram günlərində çəkdirdikləri şəkillər. Bu şəkildə Kamilə də onların arasında, oğlumun yanındadır… Kaş belə gəlinim olaydı. Mənə tez-tez baş çəkir, qayğıma qalır. Bu gün də gəlmişdi, sağ olsun. Mənim “8-ci kilometr” qəsəbəsində yerləşən Texniki Peşə Məktəbinin yataqxanasında məskunlaşdığım on altı kbadrat metrdən ibarət olan  bu otağıma. Gələn kimi sakit durmur ki. Əl atır qab-qacağa, silir-süpürür… Mən də əlimi-qolumu bağlayıb oturmamışam ki… Gəlinim üçün nə lazımdı, hamısını almışam. Öz halal maaşımla. Əsgərin göndərdiyi pulların heç bir qəpiyinə də əl vurmamışam. Şükür Allaha, dövlətimiz də kömək eləyir, özüm də tikiş fabrikində işləyirəm. Tək adamam da, qazancımı balamın xeyir işi üçün xərcləməyib, hara xərcləyəcəyəm ki? Eh, buna da şükür. İnsan gərək naşükür olmasın. Odur ey, Goranboy rayonunda böyük bir ərazidə yaraşıqlı evlər tikib xocalıları köçürdüblər ora. icra hakimiyyətli-zadlı. Mən gedə bilməzdim, oğlumu tək qoyub hara gedəydim ki? Ona hərbi şəhərcikdə mənzil verəcəklər də. Elə bəlkə mən də qalacam onlarla- oğlumla, gəlinimlə, nəvələrimlə… Ancaq Xocalı azad olunsa, ora qaça-qaça, ayaqyalın gedərəm. Yenə əvvəlki kimi qohum-əqrəba, qonum-qonşularla bir yerdə mehribancasına yaşayarıq. Təsərrüfatla, bağ-bağatla məşğul olarıq. Qız alarıq, qız verərik, toyda-büsatda yığışarıq… Əlbəttə, sağ qalanları ilə… Bayaq, Kamilə burada olanda açdım sandıqçamı, çıxartdım bu qır-qızılları. Dedim, ay qızım, al bunları tax, bir baxım. Qızcığaz donub qaldı yerində, yanaqları lalə kimi qıpqırmızı oldu. Eləmədim tənbəllik, özüm taxdım onun boynuna boyunbağını, qulaqlarına sırğaları, barmaqlarına üzükləri- hamısını. Heç bilməzdim ki, zinət əşyaları hərbi mundirlə təmasda bu qədər ecazkar gözəllik yaradarmış. Əslində sirr Kamilənin gözəlliyində idi, vurulmuşam da bu qıza, neylim axı?.. Eh, sağlıq olsun, təki müharibə qurtarsın, balam sağ-salamat gəlib çıxsın, inşallah!.. Gör neçə müddətdir üzünü görmürəm, səsini eşitmirəm, boynunu qucaqlamıram. Balam qürbətdədir, vacib tapşırıq yerinə yetirir. Gedəndə demişdi də. Demişdi ki, ay ana, bir müddət səninlə əlaqə yarada bilməyəcəm, gərək dözəsən. Dözürəm, əlbəttə, dözürəm. Dözməliyəm də… Allah hamının balasını xoşbəxt eləsin, mənimki də onlarlın içində. Sağ-salamat gəlsinlər…”

XII FƏSİL

            Onlar hərbi hissəni tərk edəndə iranlı zabitlər hələ də özlərinə gəlməmişdilər. O birilərlə nisbətdə az içki qəbul etmiş Artur sübh tezdən Vitalini oyatmağa nail olmuş, yalvar-yaxarla ondan əlavə “kömək” ala bilmişdi. “Kömək” isə altı nəfər əsgər və bir ədəd PDM-dən ibarət idi. Dağların qoynunda yarımcan, təkdən-bir bacalarında tüstü görünən, illərdən bəri yalqız qalmış Laçın şəhəri də artıq acı xəyal kimi geridə qalsa da, hələ də mərhum sənətkar Məhəbbət Kazımovun “Laçınım mənim!” harayı dağları silkələyib Şimşəyin qəlbini odlayır, beynini damğalayırdı. Sanki məzlum şəhər “Məni bu zalımların tapdağından qurtarmamış hara gedirsən?”- deyə onu qınaq odunda yandırırdı…

                                    …Olub xəyanət qurbanı

                                    Qalıb yarımcan Laçınım!

                                    İnləyir “imdad” içində,

                                    Ay ürəyi qan Laçınım!

                                    Can Laçınım, can Laçınım!

                                    Türk oylağı, ər diyarım,

                                    Nədən oldun xar, diyarım?

                                    Böl mənimlə dərdi yarı-

                                    Zirvəsi duman Laçınım!

                                    Can Laçınım, can Laçınım!

                                    Süzüb Əriməz dağını,

                                    Öpüb şəfa bulağını,

                                    Dərisinə mən yağının

                                    Təpəydim saman, Laçınım!

                                    Can Laçınım, can Laçınım!

                                    Bulaqlardan güc alaydım,

                                    Zalımlardan bac alaydım,

                                    Zirvən olub ucalaydım-

                                    Qoynu asiman, Laçınım!

                                    Can Laçınım, can Laçınım!

                                    Cəh-cəh vurub bülbül kimi,

                                    Açılaydım tər gül kimi,

                                    Xidmətində bir qul kimi

Olaydım kaman, Laçınım!

Can Laçınım, can Laçınım!

Getmişik yolun çoxunu-

Qırarıq dərdin oxunu.

Öz ətrini, öz qoxunu

Qaytarar zaman, Laçınım!

Can Laçınım, can Laçınım!..

            Doğmalarının həsrətindən asfalt bağrı çat-çat olmuş, enişli-yoxuşlu labirint yollarla “Gündoğan” səmtinə irəlilədikcə, göz dələn, beyin düşüncəsini iflic edən mənzərələrlə qarşılaşırdılar. İnsan övladının beyninin məhsulu olduğu istisna təşkil edən bu qədər vəhşilik, bu qədər qəddarlıq, ancaq “erməni” adlanan məxluqa xas ola bilərdi. Vaxtilə xoşbəxt balaların cövlanı olmuş, quşların cuşə gələrək nəğmə bəstələdikləri məxmər çəmənliklər, xalça çəmənliklər kol-kosun, tikanlı otların oylağına çevrilmişdi. Yüzlərlə, minlərlə, milyonlarla insanın əsrlər boyu qurub-yaratdığı yaşayış məntəqələri xarabalığa çevrilmişdi. Bu vurhavur zamanda belə, müharibənin bu qızğın çağında belə  “İran” və “Ermənistan” adlandırılan dövlətlərə məxsus nömrə nişanı olan yük avtomobilləri meşə materialları ilə, söküntü materialları ilə “ləbələb” dolu vəziyyətdə rastlarına çıxır, zarıya-zarıya “Günbatana” doğru sürünürdü. Dağlar yetim qalmışdı, dağlar üşüyürdü, dağlar nalə çəkirdi…

                                    Yad əlində qalan dağlar,

                                    Yanıram, a dağlar, yanıram!

                                    Məni həsrət salan dağlar,

                                    Yanıram, a dağlar, yanıram!

                                    Ağrıdağ həsrətlə baxır,

                                    Savalanda şimşək çaxır,

                                    Araz yana-yana axır,

                                    Yanıram, a dağlar, yanıram!

                                    Xan Şuşanın köksü yara,

                                    Dəlidağım batıb qara,

                                    Laçındakı ahu-zara

                                    Yanıram, a dağlar, yanıram!..

Murad da bu üzüntülü mənzərədən sarsılmışdı, bədəninə istilik gəlmişdi, hərarəti qalxmışdı, köynəyinin düymələrini açmışdı. Hərçənd hava nəmişli və soyuq idi. Şimşək düşüncələrin caynağında qıvrılırdı, buralarda birinci dəfə idi olurdu- “Görəsən bunlardan hansı Babadağdır, hansı Dəlidağdır, hansı Əriməz dağıdır?!…”

İkimərtəbəli qurama evlərdən ibarət olan, guya yenidən inşa edilmiş Zabux qəsəbəsinin yaxınlığından keçərək Həkəri çayını adladılar. Yenidən yoxuş başladı. Hündür dağ silsiləsi arxada qalmışdı. Qarşıdakı, əvvəlkilər qədər hündür olmayan dağı üzü cənuba doğru aşmalı idilər. Üzü cənyba- Azərbaycanın bağrını iki hissəyə parçalayan Araza doğru…

-Necədir, xoşunuza gəldi? Kim qardaşın vəsaiti ilə salınıb bu qəsəbə.- Vitali yarızarafat, yarıistehza ilə arxa oturacaqdakılara, Şimşəkgilə xitabən soruşdu.

-Vitya, atmacandan qalmırsan heç. Ara, Kim qardaş nədir? Kim Qardaşyan, ermənilərin fəxri, amerikalı məşhur modelyer.- Artur əsəbi halda söhbətə qarışdı.

-Olsun da Qardaşyan. Mən də bilirəm də, kimdir o…

-Yaxşı Vitya, mübahisə etməyək, onsuz da qanım qaradır.

Nəhayət, gəlib hərbi bazanın yerləşdiyi meşəli yamaca çatdılar. Onları əynində nimdaş əsgər sırıqlısı olan, rütbəsini müəyyənləşdirmək mümkün olmayan maskalı bir nəfər qarşıladı.

-Ara, harada itib-batmısız, hanı sizin gətirdiyiniz kömək?- deyə o, Arturun üstünə çımxırdı.

-Rütbəcə səndən böyük olanla belə davranmağı sənə kim öyrədib, kapitan Simonyan?- deyə Vitali suala sualla cavab verməklə vəziyyəti öz xeyirlərinə dəyişməyə çalışdı.

-Mayor, nə rütbəbazlıqdır? Türklər gəlirlər ey, beş-altı kilometrlikdədirlər. Qüvvələrimiz tükənir, əlavə kömək lazımdır.

-Kömək gəlir də. Axşama bura çatarlar. Başar Asad şəxsən öz ordusundan yüz nəfər əjdaha döyüşçü də göndərib, onlar da sabaha gəlib çatarlar.

Şimşəklə Murad təəccüblə bir-birilərinə baxdılar, bu onlar üçün yeni xəbər idi, ya da mayorun uydurması idi. Əslində belə şayiələr gəzirdi, ancaq Suriya ordusundakı mənbədən bunun təsdiqi gəlməmişdi.

-O kimdir elə?

-Sən Suriyanın prezidentini tanımırsan məgər?- Vitali bir qədər də ürəkləndi.

-Ara, türklər iki-üç saatdan sonra burada olacaqlar, qüvvələrimiz tükənib, əsgərlərimiz dabanlarına tüpürüb qaçırlar, anlamırsız?

-Necə yəni, qüvvələrimiz tükənir? Bəs Tiqranın rotası haradadır?- Bu dəfə Artur sual verdi.

-Pərən-pərən olub. Səhər Tiqran burada qalmış otuz nəfər axırıncı muzdluları götürüb ön cəbhədəkilərə köməyə getdi. Ara, Qadrutu da itirmışık, çox sürətlə gəlirlər üstümüzə. Xəbərimiz yoxdur, bəlkə elə Şuşini də alıblar. Görmürsüz, heç kim yoxdur, tək qalmışam? Heç postdakıları dəyişməyə adam tapmıram,- Simonyan cavab verdi. Şimşək də ona yaxınlaşdı.

-Post haradadır?- deyə soruşdu.

-Odur ey, o zirvədə.

-Neçə nəfərdirlər?

-Üç nəfər. Nə olar, göndərin də bu əsgərlərdən ora. İki gündür ac-susuzdurlar,- Simonyan onlara yalvarmağa başladı.

-Gərək yox, özüm gedərəm. Bu oğlana nə lazımdır verin, aparaq verək,- Şimşək Muradı göstərdi.

-Ara, o çox vacib postdur. Özünüzlə ərzaq, əlavə sursat da götürün, gedin ora. Oradan on beş-iyirmi kilometr məsafəyə nəzarət eləmək olur. Pulemyot, snayper tüfəngi… hər ləvazimat var orada,-Artur göstəriş verdi. Şimşəkgilə ərzaq, beş ədəd dolu avtomat darağı, qumbaraatan və minamyot mərmiləri verdilər. Gedərkən Simonyan onlara: “Maskalarınızı çıxartmayın, pandemiya bərk yayılıb buralarda,” –dedi.

            Post bazadan azı iki yüz metr aralıda, həm də xeyli yüksəklikdə idi. Ağır yüklə, dar cığırla sərt yoxuşa qalxmaq elə də asan olmadı. Arada iki dəfə dayanıb nəfəslərini dərməli oldular. Postdakılara yaxınlaşanda Murad dönüb Şimşəyə göz vurdu. Buradakılardan kimi isə tanımışdı.

-Ara, biz acından ölürük burada, tez gəlin,- postdakılardan biri silahı qayaya söykəyib gələnlərə sarı qaçdı. Ərzaq olan zənbili alıb eşələməyə başladı.

-Ara, gətir bura o zənbili,- digəri birinciyə acıqlandı. Yeriyib zənbili onun əlindən aldı, geriyə qayıtdı. Üçüncü də silahı yerə atıb onlara yaxınlaşdı. Su, kolbasa və çörək çıxartdılar, parçalayıb yeməyə başladılar. Murad astadan Şimşəyin qulağına pıçıldadı:

-O dazbaş Tiqranın qardaşı Aramdır. Onu girov saxlamalıyıq.

Postdakılar acgözlüklə yeməyə girişmişdilər. Şimşəkgil yerlərini müəyyənləşdirib təmkinlə gözləyirdilər. Nəhayət, Şimşək dilləndi:

-Yediniz qurtardınız?

-Yedik ara, çox sağ olun,- birinci cavab verdi.

-Çox yaxşı. Biz türklərdə misal var- “Yemək yeyəni ilan da vurmaz!” Biz də səbrlə dayanıb gözlədik. İndi isə üzü üstə uzanın yerə. Əllər arxada olsun.

-Ara, sən nə danışırsan? Nə türk, nə ilan? Zarafatın yeridir?- Dazbaş əsəbi halda qalxıb silaha tərəf getməyə çalışdı. Lakin cəmisi bir addım ata bildi. Muradın gözlənilməz zərbəsi onu ağzı üstə yerə sərdi. O biriləri keyləşmiş vəziyyətdə idilər, nə edəcəklərini bilmirdilər. Heç şokdan ayılmağa vaxtları da qalmadı, Şimşəkgil hər ikisinin boynunu sındırdılar. Aramın qollarını arxadan bağlayıb qayaya söykədilər. Murad maskasını çənəsinə endirib onun gözlərinin içinə baxdı:

-Məni tanıdın?

-Kürd? Bu sənsən?

-Bəli, mənəm. Ancaq səhvin var, əslində mən türkəm.

-Necə yəni türksən?

-Bax elə belə- türkəm. Mənim anam sizə neyləmişdi, onu niyə öldürdünüz?

-Mən neyləyə bilərdim ki? Tiqran məndən böyükdür, qərarı o verir.

-Həə? O verir qərarı? İndi isə mən verirəm. Görürsən, vəziyyət necə dəyişir?

-Ara, dəlilik eləmə, burax məni. Tiqranın əlindən qurtara bilməyəcəksən. Məni burax, qaç get buradan.

-Doğrudan? Nə ağıllı oğlan olmusan, mənə yol göstərirsən? Hara qaçım, deyərsən?

-Hər tərəf dağ-dərədir, meşəlikdir, qaç gizlən də. Buralarda adam tapmaq olar?

-Sus, qatil! Mən bura sizin canınızı almağa gəlmişəm. Tiqran haradadır?

-Ara, bilmirəm. Səhər PDM-ə doluşub davaya getdilər.

-Eyb etməz, gözləyərəm. Əgər onu Azərbaycan Ordusunun igidləri gəbərtməsələr, deməli, mənim əlimdə gəbərəcək. Sənin gözlərinin qabağında öldürəcəm onu, görəcəksən.

-Ara, qurban olum…- sözünün ardını gətirə bilmədi, Murad onun boynundan elə bir zərbə vurdu ki, huşunu itirib yerə yıxıldı. Şimşək onun binoklunu götürüb ətrafı müşahidə etməyə başladı. Baza tərəfdə ara qarışmışdı, hay-həşir var idi. Hərə bir tərəfə qaçıb gizlənməyə can atırdı. Səmada bir PUA süzürdü. Bu, “İtiqovan” idi. Ağacların arasında məharətlə gizlədilmiş S-300 markalı zenit qurğusunu nişan almışdı… Dəhşətli partlayış səsi ətrafa yayıldı. Bununla da iş bitmədi, qurğunun üstündəki raket uğultu ilə yerə düşdü, vahimə yaradaraq o tərəf- bu tərəfə “vurnuxmağa” başladı. Gah ağaca, gah da rastına çıxan hansısa texnikaya toxunub istiqamətini dəyişir, yerində fırlanır, harasa uçmaq istəyirdi. Nəhayət, istiqamət götürüb irəliyə şütüdü, yan-yana düzülmüş uzaqvuran toplardan birinə tuş gəldi. Daha vahiməli partlayışın dalğası posta qədər gəlib çatdı.

            Uzaqdan, şərq tərəfdən iki ədəd PDM torpaq yolda toz qopara-qopara bazaya yaxınlaşırdı. Onların üzərində xaç işarəsi var idi. Görünürdü ki, cəbhə bölgəsindən qaçırlar. Şimşək qumabaatanı götürüb qabaqdakını nişan aldı. Lakin atəş açmağa vaxtı çatmadı. PDM qayaların arasına girdi. Arxadan gələnə isə bu imkan nəsib olmadı. Sərrast atəşlə məhv edildi. Bir neçə dəqiqədən sonra birinci PDM bazanın ərazisinə daxil oldu və hündür şam ağaclarının arasında məharətlə gizlədilmiş anbarın yaxınlığında dayandı. Anbar təpənin alt hissəsinin qazılması yolu ilə yaradılmışdı. Təpənin üstündəki ağaclar toxunulmaz qaldığı üçün səmadan onun yerini müəyyənləşdirmək mümkünsüz idi. Yalnız ön tərəfdən, ağacların arasından dar dəmir qapı görünürdü. Həmin an rus əsgərləri relslərin üzərində hərəkət edən araba ilə anbardan çıxardıqları mərmiləri özlərinə məxsus olan PDM-ə yükləməklə məşğul idilər. Anbarın girişinə qədər çəkilmiş iyirmi-iyirmi beş metrlik çınqil döşəməli yol ensiz olduğundan ikinci texnika girişə yaxınlaşsaydı birincinin qabağını kəsərdi, növbə gözləmək lazım gəlirdi.

            Artıq Aram özünə gəlmiş, qayaya söykənmış vəziyyətdə- oturaq halda məzlum-məzlum qarşısındakılara baxırdı. Şimşək isə binoklla bazada baş verənləri müşahidə edirdi. PDM-dən düşən üç nəfər anbarın qapısına yaxınlaşdı. Vitali ilə Artur yüklənməyə rəhbərlik edir, əsəbi halda ora- bura qaçırdılar. Sir-sifəti qan içində olan Simonyan ağacların arasından çıxıb onlara yaxınlaşdı, postu göstərərək ucadan qışqırmağa başladı. Nə dediyini anlamaq çətin deyildi. Şimşək binoklu Murada tərəf uzatdı:

-Murad, al bax. Deyəsən, məsələnin nə yerdə olduğunu anlayıblar. Murad binoklu alıb həmin istiqamətə baxdı və:

-Bu Tiqrandır,- dedi.

Rabitə cihazından aramsız olaraq kobud səs eşidilirdi: “Aram, məni eşidirsən? Danışan Tiqrandır. Aram, cavab ver…”

Murad rabitə cihazını aparıb Arama verdi:

-Çağır onu bura.

-Nə deyim?

-De ki, səni girov götürmüşük, gəlsin danışaq.

Qardaşlar arasındakı qısa dialoqdan sonra Tiqran ətrafında əlavə beş nəfər də olmaqla posta tərəf istiqamət götürdü. Digərləri onları bir qədər müşayiət edib aşağıda mövqeləndilər. Şimşək snayper tüfəngini və qumbaraatanı götürüb bir qədər də zirvəyə qalxdı. Murad isə pulemyotla silahlandı. Kifayət qədər güllə, mərmi və qumbaraları var idi. Gələnlər isə avtomatla silahlanmışdılar, təkcə Tiqranda pulemyot var idi. Yoxuşun əsas hissəsi geridə qalmışdı, gələnlər nisbətən açıq sahə ilə irəliləyirdilər. Şimşək sərrast atəşlə iki nəfəri yerə sərdi. Baza tərəfdən atılan minamyot mərmiləri postun yaxınlığına düşüb partlayır, qayalarda əks-səda yaradırdı. Tiqran rabitə vasitəsi ilə hey çığırırdı. Nəhayət, minamyot atəşləri dayandı. Artıq gələnlərin birini də Murad aradan götürmüş, digər iki nəfər isə enışaşağı qaçırdı. Tiqran geriyə dönərək onları özü vurdu. Murad ucadan ona səsləndi:

-Tiqran, silahı at yerə. Səninlə təkbətək döyüşəcəm.

-Ara, sən mənim əlimdə öləcəksən,- deyə Tiqran güllələri ətafa səpələdi. Sonra pulemyotu yerə tullayıb irəli şığıdı:

-Çıx qabağıma.

Murad da pulemyotu daşa söykəyib qabağa, nisbətən açıq meydançaya çıxdı. Qarşı-qarşıya dayandılar.

-Anamı niyə öldürmüsən?

-Ara, sənə görə. Qaçıb türklərə sığındığın üçün, bildin?

-Mən elə özüm də türkəm də, ay eşşək.

-Nağıl danışma. Ananın boğazını bu bıçaqla kəsmişəm,- Tiqran arxa cibində gizlətdiyi, üst tərəfində mişar dişlərinə bənzər dişləri olan iri bir bıçaq çıxartdı və Murada hücum elədi. Hər dəfə cəhdi boşa çıxdıqca daha da coşurdu. Şimşək hər ehtimala qarşı tüfəngi Tiqrana tuşlamışdı, barmağı tətikdə idi. Hərçənd belə məqamda atəş açmaq da risk tələb edirdi, ancaq başqa cürə hərəkət edə bilməzdi. Murada söz vermişdi. Murad isə sanki qəsdən Tiqranla oyun oynayır, onun əsəblərinin daha da gərilməsinə çalışırdı. Nəhayət, irəli şığıyıb Tiqrana ardıcıl sarsıdıcı zərbələr endirdi, bir göz qırpımında bıçağı onun əlindən aldı, boğazına dirədi, sonra çevrilib Şimşəyə işarə elədi:

-Abi, anbarı nişan al.

Şimşək rahatlıqla nəfəs aldı. Qumbaatanı götürüb anbarı nişan almağa çalışdı. PDM qapının yolunu bağlamışdı. Bir qədər də yuxarıya dırmandı, indi qapı görünürdü.

-Mən hazıram, atımmı?

-At abi, kaftar yuvasını, qan-qada yuvasını darmadağın elə. Qoy bu qaniçən öz gözləri ilə görsün.

Mərmilərlə yüklənmiş araba qapının kandarında görünən an atəş açıldı. Murad Tiqranın başını mərminin uçduğu səmtə yönləndirdi. Arabadakı mərmilərlə onlara dəyən mərminin partlayışı eyni anda baş verdi. Qəlpələrin sürətlə ətrafa sıçraması daha vahiməli mənzərə yaratdı. Anbarın içərisində yaranan ardıcıl partlayışlar, qapının parçalanıb ətrafa səpələnməsi hələ yaranacaq dəhşətin başlancığı idi. Murad vaxt itirmədən Tiqranı bu dəfə geriyə, məzlum-məzlum onlara baxan Arama tərəf döndərdi:

-İndi isə qardaşının ölümünə şahidlik elə, -dedi və bıçagı onun boqazına çəkdi. Ətrafa qan fışqırmağa başladı. Tiqran ikiəlli boğazını tutub xırıldamağa başladı, gözləri bərəldi, dizləri yerə çökdü. Murad eyni cəldliklə bıcağı beş-altı metrlikdəki Arama tərəf tulladı, bıçaq onun sinəsinə sancıldı. Tiqran ağzı üstə yıxılaraq eşələnir, Aram isə oturduğu yerdə can verirdi… Anbarın uğultusu get-gedə artırdı, yaxınlıqda nə vardısa hamısı parça-parça olub ətrafa səpələnirdi. Yanan mərmilər, raketlər, PDM-lərin parçaları, cəsədlər, hətta ağaclar da havada uçurdu. Anbarın üstü də parçalanmış, iri gövdəli ağacları göyə qaldırmışdı. Səma yanırdı, yer titrəyirdi…

                                                            XIII FƏSİL

            XTQ-nin döyüşçüləri hadisə yerinə çatanda artıq günəş Babadağın arxasına keçmış, qayaların arasından ara-sıra süzülən qızılı şəfəqləri qırmızı rəngə çevrilirdi. Yanğın hələ də davam edir, get-gedə daha çox boğuq-boz tüstü ilə əvəzlənməyə meyllənirdi. Əsgərlər burada nə baş verdiyini sona qədər anlaya bilmirdilər. Yuxarıdan, qayaların arasından həyəcanlı bir səs eşidildi:

-Komandir, burada sağ qalanlar var.

-Gəlirəm, onları nişangahda saxlayın, atəş açmayın.

Gənc zabit döyüşçünün səslədiyi yerə qalxmağa tələsdi.

-Komandir, baxın, ətrafda nə qədər meyit var. Birinin boğazı kəsilib, digərinin sinəsində bıçaq var, o biriləri necə ölüb, bəlli deyil. Bu iki nəfər isə sağdır. Qaya uçub, daşların altında qalıblar.

-Görürəm… Yoxuş boyu da meyitlərə rast gəldim. Çox qəribədir, özləri-özlərini öldürüblər? Niyə?- sonra bazada baş vermiş partlayışa işarə edərək əlavə elədi,- Görünür partlayış çox güclü olub, dalğası buraları da titrədib. Anbarı kim partladıb? Səmadan onun yerini müəyyənləşdirmək mümkün olmazdı axı.

-Komandir, buraya mərmi də düşüb, baxın, izi aydın görünür.

-Hə, elədir. Yaralılara kömək edin, yaralarını sarıyın.

-Baş üstə, komandir. Baxın, bu oğlan nə isə demək istəyir.

Zabit yaralıya yaxınlaşdı. Onun başından qan axırdı. Ayaqlarının sındığı uzaqdan hiss olunurdu.

-Komandir sizsiniz?- yaralı xırıltılı səslə, lakin səlist azərbaycanlı ləhcəsi ilə soruşdu.

-Bəli. Bəs siz kimsiniz?

-Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin zabiti, kapitan Əsgər Əfşarlı. Məni Mərkəzlə calaşdıra bilərsiniz?

-Zarafat edirsiz? Buraya birinci gələn bizik.

-Murad… Murad haradadır? O sağdır?

-Komandir, yəqin bu oğlanı soruşur,- deyə döyüşçü ikinci yaralını göstərdi. Üzünü ona tutub soruşdu:

-Sənin adın nədir?

-Muraddır, abi.

-Abi? Sən türksən?

-Əvət.

-Mən heç nə anlamıram, komandir. Bunlar buraya necə gəliblər? Bəlkə bizi aldadırlar? Ermənilərin arasında bizim dili bilən çoxdur, mən belə eşitmişəm.

-Onu aydınlaşdırarıq, sən yoldaşlarına kömək elə, o biri yaralını da daşların arasından çıxardın.

Sonra zabit rabitə ilə Mərkəzi çağırdı. Bir qədər danışdıqdan sonra birinci yaralıya yaxınlaşdı:

-Adınız Əsgər, soyadınız Əfşarlıdır dediniz, eləmi? Kiminlə danışmaq istəyirsiniz?

-Bəli, doğrudur. Məxfi idarənin rəisi polkovnik Cəfər Kərimli ilə calaşdıra bilərsiniz?

-Soruşaram.

Zabit Əsgərin dediklərini Mərkəzə ötürdü. Bir qədər gözləmək lazım oldu. Bu vaxt ərzində döyüşçülər hər iki yaralıya ilk yardım göstərdilər. Muradın vəziyyəti nisbətən yüngül idi. Təkcə sağ qolu dirsəkdən bir qədər aşağı hissədən sınmış, çiyninin dərisi sıyrılmışdı. Təbii ki, bədəni də bir neçə yerdən əzilmiş, paltarı cırılmışdı.

-Cəfər Kərimli xətdədir, buyurun.

-Salam, cənab polkovnik, sizinlə danışan kapitan Əfşarlıdır.

-Əsgər?

-Bəli, yoldaş polkovnik.

-Açar ifadəni söyləyin.

-“Bədirlənmiş ay parlaq olur!”

-Doğrudur. Bəs Cavabı necədir? Hərçənd ki, cavabı mən söyləməliyəm. Ancaq sizdən eşitmək istəyirəm.

-“Bu parıltını ona verən Günəşdir!”

-Mənim Günəş oğlum, Şimşək oğlum, igid oğlum, Vətənə xoş gəlmisən!

EPİLOQ

            Pərdənin kənarından yol tapıb yataq otağına süzülən günəş şüaları Əsgərin gözlərini qıcıqlandırırdı. Ancaq qalxmağa tənbəllik edirdi. Sanki artıq geridə qalmış yuxusuz gecələrinin heyfini çıxmaq istəyirdi. O tərəf-bu tərəfə çerilə-çevrilə qalmışdı, yata bilmirdi. Sübh tezdən oyanmağa adət etmiş hərbçi üçün çətin bir tapşırığın öhtəsindən gəlmək yataqda çabalayıb süni yuxu gətirməkdən daha asan gəlirdi… Mətbəxdən Kamilənin səsi gəldi:

-İgidim, hələ yatırsan? Bilirsən saat neçədir?

Əsgər tənbəl-tənbəl sağ böyrü üstə çevrilib divar saatına baxdı, səkkizə iyirmi dəqiqə qalırdı.

-Saat… mən bu qədər yatmışam? Belə getsə məzuniyyətimi başa vuranda xor-xor pişiyə dönəcəm,- özü öz ifadəsinə güldü.

-Hə, mən də o fikirdəyəm. Amma Səadət ana bizim kimi düşünmür, qoy yatsın, deyir.

Əsgər yataqdan qalxıb geyindi, vanna otağına keçib yuyundu, sonra mətbəxə keçdi.

-Bəh-bəh, nə gözəl iy gəlir, aş dəmləyirsən?

-Mən yox, Səadət ana bişirir, dəmə qoyub getdi kəklikotu yığmağa. Kəklikotunu sübh tezdən yığanda daha ətirli olur, dedi, qalxdı yamaca.

-Sən nə danışırsan, gülüm? Niyə məni çağırmadın, qoymayaydım gedə? Allah eləməsin, mina-zad olar…

-İraq olsun. Elə şey olar? Minaları çoxdan təmizləyiblər, camaat mal-heyvan otarır çöllərdə.

-Orası elədir ey, ancaq yenə narahatam. Gedirəm anamı axtarmağa.

-Sən əyləş, təzə çaydan iç, mən gedərəm, bilirəm hansı səmtə getdi.- Pəncərədən yamyaşıl yamacları göstərdi,- bax, o tərəfə.

-Sən bu yerlərə bələd deyilsən, özüm gedirəm.

-Sən bələdsən ki?

Əslində doğru sual idi. Əsgər 10 il əvvəl öz qrupu ilə xüsusi tapşırıq icra edərkən cəmisi bir gecə olmuşdu bu yerlərdə. Antiterror əməliyyatlarında iştirak etsə də, bu tərəflərdə olmamışdı.

-Baxma da, mən dağlıq ərazilərdə hərəkət etməyə daha çox alışmışam. Həm də… sənə bu vəziyyətdə yamaca dırmanmaq olmaz axı,- Kamilənin hamilə olduğuna eyham vurdu. Kamilənin yanaqları dərhal qızardı, deməyə söz tapmadı.

Həyətdən Səadət ananın səsi gəldi:

-Qızım, Kamilə, Əsgər oyanıbsa, deynən gəlsin bu şişəyi kəssin. Köməkləşib soyaq. Doğrayıb qazanlıq, kabablıq ətləri ayıraq. Həyətdə buğlama bişirəcəm. Kabablıq əti də indidən basdırma edək ki, qonaqlar gələnə yumşalıb hala gəlsin. Sən də gəl bu zənbili al götür. Ciyərim yanır, kəklikotu çayı dəmləyək, içək səhər-səhər.

-Gəldim, ay ana,- Kamilə əlindəki çay dəsmalını asılqandan asıb cəld həyətə çıxdı. Anasının səsini eşidən kimi Əsgər də Kamilənin ardınca bayıra qaçdı.

-Ay ana, sənə qurban olum, özüm gedib yığardım da. Ürəyim üzülmüşdü ey.

-Sən bu otların dilini bilməzsən, oğul. Burada təkcə kəklikotu deyil ki, başqa otlar da yığmışam. Gəlinimə tər dağ çiçəkləri də toplamışam. Ürəyin niyə üzülür ki? Bu yerlərin hər qarışına bələdəm, narahat olma.

            Günortaya yaxın küçədə uç yolsuzluq maşını göründü. Karvan Əsgərgilin darvazasına yaxınlaşıb dayandı. Qonaqları Xocalının girişində qarşılayıb evə qədər müşayiət edən Əsgər birinci maşından düşüb arxadakılara tərəf yeridi. Arxadakı maşınların bütün qapıları ard-arda açılmağa başladı. İkinci maşının sürücüyə aid qapısı birinci olaraq açıldı və Cəmilə yerə düşüb cəld sağ tərəfə keçdi. Sağ qabaq qapının aşağı tərəfindən əvvəlcə qoltuq ağacının ucu göründü. Cəmilə qabağa əyilib sərnişinin qolundan tutdu, düşməyinə kömək etdi. Hərbi parad mundirində olan, sinəsində yan-yana düzülmüş medallar parıldayan Əhməd Ağalı onun köməyilə maşından düşüb qarşısında dayanmış Əsgərə, artıq qonaqları qarşılamaq üçün küçəyə çıxmış digər ev sahiblərinə, səliqə ilə gül-çiçək əkilmiş həyətə və ikimərtəbəli yaraşıqlı evə baxıb qürurlandı. Gözlərində sevinc göz yaşlarının işartısı göründü, ucadan səsləndi:

-Mənziliniz mübarək, mənim əzizlərim, doğmalarım! Əslində “eviniz mübarək” deməliyəm, ancaq belə daha şirin çıxır…- qəhərləndi, sözünün ardını gətirə bilmədi. Cəmilə sağ əlini Əsgərə tərəf uzatdı, görüşdülər. Artıq qoltuq ağacının köməyilə sərbəst hərəkət edən Əhməd yaxınlaşıb sol qolu ilə Əsgərin boynunu qucaqladı. Sonra sağ qolunu da dostunun boynuna sarıyanda qoltuq ağacı yerə düşdü, heç biri buna əhəmiyyət vermədi. Bir müddət beləcə qaldılar.

-Səni ayaq üstə görməyimə çox sevindim, əziz qardaşım,- Əsgər də bir qədər doluxsundu,- maşallah əməlli-başlı sağalmısan. Antiterror əməliyyatının əsl qəhrəmanı sənsən, maşallah olsun!

 Əhməd tez özünü ələ alıb dialoqun məzmununu dəyişdi və şən notlara köklədi, zarafata keçdi:

-Mayor, toyunuzdan bir gün əvvəl sənə tapşırmışdım ki bacımı qollarının üstündə saxla, əməl edirsən?

-Elədir ki var, cənab polkovnik-leytenant.

-Bax, belə, afərin! Bacım, mənziliniz mübarək! Anam, mənziliniz mübarək! Əllərinizdən öpürəm. Allah sizi bizlərə çox görməsin! Böyüklükdən əskik olmayasınız!

Cəmilə də, arxa oturacaqdan düşən Murad da yaxınlaşıb dostları qucaqladılar. Murad o biri tərəfdə dayanıb ürkək-ürkək boylanan gənc qadını göstərdi.

-Qardaşım, bu mənim karım Məltəmdir,- sonra Məltəmə səsləndi,- gedək annemizin əllərindən öpək.

Kamilə ilə qarşı-qarşıya gəldilər, onunla görüşüb Səadət anaya tərəf üz tutdular.

-Xoş gəlmisiz, mənim övladlarım!- Səadət ana onun əllərindən öpmək istəyən gəncləri qucaqladı,- Gəlin sizi bağrıma basım, balalarım. Ay Murad, bizdə qarı qocalara deyirlər, daha bu sözü işlədən yoxdur. Qarı nədir, bu sənin xanımındır.

Üçüncü maşından düşən general-leytenant Cəfər Kərimli, professor Sabir müəllim və Əbdül xoca onlara yaxınlaşmaqda idilər…

                        Dedilər başına yenə qar yağır,

Zirvənin başında qar olar, olsun!

Qar deyil, çöhrənə arzular yağır,

Sevdaya  Tanrı da yar olar, olsun!

Parlayır səmada ulduzun yenə,

Hərarət qayıdıb dərəyə, çölə.

Əzəmət dağıdır “Qırxqız”ın sənə!

Eyvallah, sən cavan, yol uzun hələ…

Şükr olsun, dərdlərin dağılır daha,

Gülşən yamacların  şalı toxunur.

Qövr etmiş yaralar sağalır daha,

Məxmər çəmənlərdə xalı toxunur.

Sən dağlar qoynunda nazlı mələksən,

Şəfəqdə parlayan nursan, Xocalım!

Arzusan, sevgisən, eşqsən, diləksən!

Sən qürur tacımda zərsən, Xocalım!

Əhsən, xilaskarın, Orduna əhsən!

Açır arzuların çiçək, Xocalım!

Tarixi kəhkəşan yurduma əhsən!

Ay ipək çalmalı, göyçək Xoclalım!

                                                            -son-

Müəllif: Xəlil Mirzə,

Şair-publisist, AYB-nin üzvü

Xəlil Mirzənin digər yazıları

DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

KAŞ Kİ, GÖZƏL OLAYDI

KAŞ Kİ, GÖZƏL OLAYDI

(hekayə)

  Səlim kişi gözlərini açanda başına toplaşan övladlarının, nəvələrinin bir ağızdan xorla:-Allaha şükür!-dediklərini eşidəndə, anladı ki, yenə də epilepsiyası tutub.

  – Ay ata! Niyə həkimə gedib özünü yoxlatmırsan?–deyib sonbeşik qızı-Arzu əyilib atasının alnından öpüb, özündən yaş yarım böyük qardaşı-Raufa üzünü tutub onu da qınadı:

  – A lələ! Niyə atamızı həkimə aparmırsan?

  – Sözə baxırmı ki?

  Tək oğul övladı olduğu üçün ərköyün böyüdülən oğlunu uşaqkən sözə baxmadığına görə çox tənbeh eləmişdi Səlim kişi. O vaxtlar ağlına gəlməzdi ki, vaxt gələcək özünü də sözə baxmamadığına görə övladları qınayacaqlar. O, indi başına toplaşan övladlarını nəzərdən keçirdi. Onların yaşında olduğu vaxtlarını xatırladı. Onda onlar indi onun qəfldən yaxalandığı epilepsiyanın təsirindən təlaşa düşən nəvələri yaşda olardılar.

  O zamanlar övladları ondan asılı idilər. Maddi, mənəvi yardımına, qayğısına möhtac idilər. İndi isə o, övladlarının maddi yox, mənəvi dayağına və sayğısına möhtacdır.

  Qayınatasının özünə gəldiyini görən Nargilə mətbəxə qaçıb bal şərbəti hazırlayıb gətirdi.

  – A dayı, yaman qorxutdun bizi. Özünü necə hiss edirsən?

  Səlim kişi qalxıb çarpayıda oturdu. Şərbəti içib gəlininə təşəkkür elədi:

  – Sağ ol qızım! Əbəs yerə qorxmusunuz. Ətrafındakıları nəzərdən keçirib, əlini nəvələrinə uzadaraq gülümsünüb, sözünə davam elədi: – Bu cür qoçuları olan babanın əzrayıl cürət edib həndəvərindən də keçməz.

  Nəvələrin ən kiçiyi beş yaşlı Eldar sinəsini qabardıb, məğrur görünüş yaradıb dedi:

  – Baba! Bunlara çox da güvənmə! Dediyin əzrayılı görən kimi pərən-pərən düşəcəklər. Mən isə, heç cürə ona imkan vermərəm ki, sənə yaxın dursun.

  Böyüklər əhəmiyyət verməsə də Eldarla eyni yaşda olan maması (bibisi) oğlu Fizuli çiyinlərini dartıb, sinəsini qabardıb babasına yaxınlaşdı.

   – A baba! Eldara da güvənmə! O da, əzrayılı görəndə hamıdan qabaqda qaçacaq. Mən isə, Əzrayılın sənə tərəf yaxınlaşacağını görsəm, badalaq atıb yıxaram yerə. Qoymaram onu sənə toxunsun.

  Hazırcavablığı ilə böyükləri də heyrətə gətirən dördüncü sinifdə oxuyan Pərvanə qardaşı – Eldarala maması oğlu – Fizulinin özlərini öymələrinə dözmədi.

  – Doğrudan da uşaqsınızmış. Əzrayıl mələkdir, gözə görsənmir. Əcəli çatmayanların canını almır. Babamız zarafat edirdi. Siz keybaşlar bunu qanmadınız.

 – Buna bax ee! Özünü babamdan da şox bilmiş sanır. Azz! Əzrail dırnağımızın arasına dolan mikrobdurmu ki, gözlə

 görünməsin. Düz demirəmmi baba?

  Həmişə qəliz sualları ilə başını qatan Eldarla Fizulini Səlim kişi çağırıb hərəsini bir dizinin üstündə oturdub  Pərvanəyə də əli ilə işarə elədi ki, yanında əyləşsin.

  – Pərvanə düz deyir. Gerçəkdən də əzrail mələkdir, gözə görünmür. Əcəli çatmayanın canını almır. İndi də diqqətlə əlimə baxın və barmaqlarımı sayın! Neçəsi var?

  Səlim kişinin sualına nəvələr xorla cavab verdilər:

  – Beş.

Səlim kişi ikinci əlini də qaldırıb dedi:  

  – Görürsünüzmü? Bunda da beş barmağım var. Bunların hər hansı  birinə iynə batırsalar, hansınızın canı ağrı hiss edəcək? Əlbəttə, məndən başqa heç birinizin. Çünki, bu barmaqlar mənim canımın bir parçasıdır. Hər hansı birinizə dəyən zərbənin ağrısı isə, sizdən çox, məni yandıracaq. Ona görə ki, hər biriniz canımın bir parasısınız. Siz bir-birinizlə nə qədər mehriban olsanız, mən o qədər sevinəcəyəm. Sizin bir-birinizə olan xoş münasibətiniz mənim heç kəsin yayına bilmədiyi əcəlimin vaxtını üzadır, aqresivliyiniz isə, qısaldır. Mənim də sizin yaşınızda olarkən babam, nənəm olub. İndi hanı onlar? Görürsünüzmü? Yoxdular. Mənim yanınızda daha çox olmağımı istəyirsinizsə, mehriban olun. Bir-birinizə iradınızı it dili-aqresiya ilə yox, insan dilində nəzakətlə emosiyasız bildirin. Kütləvı kin, nifrət, öpkə, aqressivlık cəmiyyətimizi uçuruma sürükləyir. Sadaladığım neqativ anormallıqda bişən bəndələrini uca Allahımız gec-tez qovuşacaqları əbədi yaşayacaqları axirətin cənnətindən məhrum edəcək, od-alovla qaynayan cəhənnəmə göndərəcək.

  Mən adi bir insan oldduğum halda, sizin bir-birinizə qarşı olan aqressiv münasibətinizə dözə bilmirəmsə, ucaların ucası-Allahımız insan kimi yaratdığı bəndələrinin bir-birinə olan vəhşi qəddarlığına dözərmi?

  Az öncə ailəni lərzəyə salan gərginlik sovuşmuşdu. Hamı diqqətlə Səlim kişini dinləyirdi. O danşdıqca, Pərvanə bir –neçə il qabaq anasının maraqla izlədiyi Türk dizisi “Baba sandır“ dizisinin baş qəhrəmanı ilə babasını müqayisə edirdi. Anası ilə birlikdə həmin dizini maraqla izlədiyi vaxtlar,  Pərvanənin ağlına gəlməmişdi ki, ordakı ata obrazı ilə babası eyni taleyi yaşayırmış. Hər ikisi həyat yoldaşını itirib övladlarını tək böyütməli olublar. Atası gündüz vaxtları işdə olduğundan, vaxtının çoxunu birlikdə keçirdiyinə görə o, babasını atasından da, anasından da daha çox istəyirdi. Sözinü bitirdikdən sonra onları, diqqətə süzüb kövrəldiyini görəndə:

  – Babam candır. – deyib boynuna sarılıb üzündən öpdü.

  Digər nəvələrin də Pərvanənin etdiyini təkrarlaması, atalarının nəsihətini dinlədikcə, onun da, yaxın vaxtların bir günündə, “İndi hanı onlar?“ sorduğu babasına, nənəsinə qovuşacağının təlaşını yaşayan Raufla, bacısı Tükəzbanı, kövrəltdi. 

  Neçə saat idi ki, Rauf telefonuna gələn zənglərə cavab verməyib söndürürdü. Bu dəfə gələn zəngi qapada bilməzdi. Çünki, zəng edən urusetdə yaşayan böyük baçısı Maral idi.

  – Bacı, necəsən nə var nə yox?

  – Bizdə salamatçılıqdır. Sizdə nə var nə yox? Keçən axşam qarışıq yuxular görmüşəm. Atamız necədir?

  – Allaha şükür yaxşıdır. Nəvələrinə dərs keçir.

  – Yəqin ki, bizə keçdiyi dərsləri təkrarlayır. Dərs saatını bildirsəydi, mənimkilər də onlayın qoşulardılar. Ona deginən növbəti dərsə məndən xəbərsiz başlamasın.

  – Özün desən daha yaxşı olmazmı?

  Rauf telefonunu atasına verdi.

  – Ata, necəsən?

  – Mən yaxşıyam. Səni gördüm daha da yaxşı oldum. Özün, uşaqlar necəsiniz? Yeznənin işləri necə gedir? Vətənə dönmək fikrinizdən keçmirmi?

  – Ay ata, məndən olsa bir gün də burda qalmazdım. Doğmalardan uzaq düşməyin nə olduğunu özün də görmüsən. Ən çox da, səndən ötrü darıxıram.

   – Mənim dərdimi çəkmə! Görürsənmi yanımdakı cangüdənlərimi? Möhkəm söz veriblər ki, hətta əzrayılı da həndəvərimə buraxmayacaqlar. 

  Nargilə qayınatasına yaxınlaşıb üzünü telefona tutub baldızına əl yelləyib salamlaşdılar, bir-birinin hal-əhvalını sordular. Tükəzban da, telefona üzünü tutub bacısı ilə salamlaşdı.

  – A bacı, olmazmı ki, yeznə qalıb işləsin sən uşaqlarını götürüb gələsən? Biz də, sizdən ötrü narahatıq.

  – Niyə olmurmur ki, olardı. Bir neçə dəfə cəhd də eləmişəm. Tez də fikrimdən daşınmışam. Çünki, Rüstəmlə şəhərə çıxanda, buranın qadınlarının ona, qarşısına dovşan çıxan canavar kimi baxdıqlarını görmüşəm. Yadındadırmı atam yuxuda tez-tez Mehriban adlı bir qadının adını çəkərdı. Rəhmətlik anam o, qadının kim olduğunu soruşanda atamız deyərdi: Adamın yuxusuna cin-şeytan girər. Belə bir adam tanımıram. Ay ata, yadına gəlirmi bir dəfə sən yuxuda sayaqlamışdın: A Mehriban! Mən də çox istərdim. Nə edim ki, alınmadı. Axı səni başa salmışdım. Bunu eşidən anam uzun müddət səni danışdırmdı. Dilə tutub çox çətinlıklə barışdırsaq da, sənə qarşı olan əvvəlki münasibətini bərpa edə bilmədik.

  – A dayı, Son illər nədənsə, yuxuda çox zarıyırsan. Bəzən, Rayfu oyada bilməyəndə, özüm sənə baş çəkirəm. Bir dəfə də olsun qaynanamın adını çəkdiyini eşitməmişəm. Həmişə Mehribanı haraylamısan. Kimdir o qadın?

  Gözəl xasiyyətinə görə qızlarından seçmədiyi gəlininin sualına qeyri-ixtiyari cavab verdi:

  – Urusetdə olduğum zamandakı gəncliyimin acı xatirəsi.

 Raufla Tükəzban təəccüblə bir-birinə baxıb gülümsündülər. Onlar dəfələrlə soruşsalar da, ataları bu sualdan yayınmışdı.

  – Ay ata, ola bilərmi ki, olduğum yerin yaxınlığında baçı-qardaşım olar, mənimsə, bundan xəbərim olmaz. Vardırsa ünvanı bildir, axtarıb tapım.

  Övladlarının ilki olduğuna görə ürəyində xüsusi yeri olan Maralı yanlış təxmininə görə Səlim kişi qınadı:

  – Yaxşı tanıdığın atanı keçmişində qara iz buraxacağında şübhələnəcəyini səndən gözləməzdim.

  – A ata, bağışla. Doğmalarımı birlikdə görəndə, elə sevindim ki, ağzıma nə gəldi üyüdüb tokürəm.

  Doğmaların nəyə görə bir araya gəldiklərini, bir-neçə saat ərzində necə kritik anlar yaşadıqlarını, Maraldan  keyfi  pozulmasın deyə gizlətdilər.

  Çoxdan danışmadıqlarına görə söhbətləri uzun çəkdi. Şam yeməyindən sonra Səlim kişi vərdişini pozdu. Həmişəki kimi televizoru açıb xəbərlərə baxmadı. Otağına gedib çarpayısına uzandı. Uzun illər keçməsinə baxmayaraq hələ də unuda bilmədiyi, hətta yuxuda da ondan əl çəkmədiyi Mehribanla tanış olduğu günü xatırladı.

                                                   ***

  Əsgərlikdən gələndən sonra nə öz, nə də ki, qonşu rayonlarda ixtisasına uyğun iş tapa bilməyən Səlim çətinliklə ata-anasının razılığını alıb, hərbi xidmətdə olduğu şəhərə qayıtdı.

  Səhər tezdən qatardan düşən Səlim yaxşı tanıdığı şəhərin ən böyük avtoparkında elə həmin gün iş tapdı. Bir gün ərzində qeydiyyata alındı, yataqxanada yerlə təmin olundu. Belə tez bir zamanda işinin düzəldiyindən keyfi göyün yeddincı qatında süzən Səlim axşam tərəfi səhər cəzintisinə çıxdı. Yataqxanadan bir-neçə yüz metr aralanmışdı ki, ərzaq mağazasının qarşısında söhbət edən qızlara yaxınlaşanda, qızlardan birinin ondan bəhs etdiyini eşitdi.

  – Mexriban! Mne kajetsya, etot krasvçik vaş zemlyak. (Mehriban! Mənə elə gəlir ki, o, gəşəng oğlan sənin yerlindir.)

  Səlim qızın dediklərini eşitməzliyə salıb addımını yavaşıdıb, gözaltı onlara baxdı. Üç qəşəng rus qızının yanındakı ortaboylu, qarabüğdayı, arıq cənublu qızın Orta Asiya millətlərindən olduğunu zən elədi Səlim. Ondan bəhs edən alagözlü, uca boylu, möhtəşəm bədən quruluşlu qız diqqətini cəlb elədi. İlk baxışda ağlını başından alan qızla tanış olmağın yolunu tapmaqda çətinlik çəkmədi. Yanlarına çatanda, nəyəsə ilişirmiş kimi yerində səndələdi. Onun süni fəndi qızların gülüşünə səbəb oldu.

  – Az qala travma alacaqdım siz isə qəh-qəhə çəkib gülüşürsünüz. Bu çür qəşəng qızlardan bunu gözləməzdim.

  Alagözlü qız soruşdu:

  – Nəyə ilişmişdiniz?

  Səlim ayağının altına baxıb dedi:

  – İlişən ayağım deyildi, ağlım idi. Səbəbkar da, sizin sehirli alagözlərinizdir. Ya osleb ot çujoqo aqnya. (Mən sehrli oddan kor oldum.)

  Gözləmədiyi cavabdan qızın yanaqları qızarıb sinaf almaya döndü. Ona kompliment deyənlər çox olmuşdu. Bu cür poetik üsulla fikrini ifadə edən olmamışdı. Sevişdiyi oğlanlar olsa da, anasının ciddi tələbinə görə araməsafə saxlamışdı. Heç biri ilə münasibəti uzun çəkməmişdı. Bir neçə dəfə evlilik təklifi edənlər də olsa da, heç birini qəbul eləməmişdi. Öz özünə söz vermişdi ki, ali təhsilini başa vurmamış bu barədə düşünməyəcək. Artıq o, öz məqsədinə çatmışdır. Xoşlandığı biri evlənmək təklifi edərsə, yox deməyəcəkdi.

  Alagözlü qızın başını yerə dikib susduğunu görəndə, qızın ondan xoşu gəldiyinə Səlimin şübhəsi qalmadı. Planında olmayan təsadüfi fürsəti qaçırmamaq üçün özünü təqdim etdi:

  – Mən şəhərinizə bu gün gəlmişəm. İşə düzəlmişəm. Yaxınlıqdakı yataqxanada qeydiyyata düşmüşəm. Sabahdan işə başlayıram. Adım Səməddir.

  Səmədin adını ə hərfiylə səsləndirdiyini eşidən Mehriban onun yerlisi olduğuna çox sevindi.

  – Sveta! Sən telepadsanmış. Bu oğlan mənim doğma yerlimiş. Bunu nədən bildin?

  Təxmininin təsdiqini tapdığına Mehribandan da çox sevinən Sveta gülümsəyərək cavab verdi:

  – Gözlərinin bişimindən.

  Svetanın cavabı Səlimə qəribə gəldi. Düşündü: “Qafqaz millətlərinin göz quruluşu eyni bişimdə deyilmi?” Dönüb ilk baxışda çilimsiz görsənən çatmaqaş, qonur gözlü Mehribana baxdı. Sifətdən gözəl olmasa da, məsumluq, abır-həya, yağan gözləri cazibədar idi.

  Qarşısındakı hansının daha gözəl olduğunu soruşsalar, cavab verməkdə çətinlik çəkəcəyi rus qızları ilə, görünüşcə onlardan xeyli fərqlənən yerlisini müqayisə elədi Səlim. Xarici gözəllikdə bunlar onu üstələsə də, daxili gözəlliyin və gözlərin müsabiqəsi keçirilərsə, o, oları üstələyər.

  – Sveta, sizdən bir söz soruşmaq olarmı?

  İlk dəfə görməsinə baxmayaraq, bir poetik komplimentlə ürəyinə yol tapan Səlimin hər sualına məmuniyyətlə cavab verməyə hazır idi Sveta.

  – Niyə olmur ki? Soruşun.

  – Oxuduğum institutda qeyri ruslar şox idi. Rəfiqəm-Nataşa Sultan (Soltan) adlı Azərbayanlıya göz qoymuşdu. Oğlan başqa bir qurupda təhsil alan başqa vurulmuşdu. Nataşa neylədisə, onları ayırdı. Və fürsəti əldən vermədi. Özü Sultana ürəyini açdı və istəyinə çatdı. Həmişə rəfiqələrimizlə biraraya gələndə o, Sultanı ağız dolusu tərifləyirdi. Bir dəfə mən ondan soruşdum:

  – Sveta! Bu qədər oğlanların bolluğunda, Sultanda nə gördün ki, qır-saqqız olub ondan yapışdın. Nə fənd işlətdinsə, sevgisını qazanmamış əl çəkmədin.

 – Allah bizi bir-birimizdən ötrü yaradıbsa, mən imkan verərdimmi ki, qismətimdən başqaları bəhrələnsin. Sultanda nə gördüyümü bilmək istəyən onun gözlərininin biçiminə baxsın. Qrupumusdakı digər qeyri ruslarla müqayisədə, sizin göz quruluşunuzun fərqliliyini hiss elədik.

  – Qızlar! Yerlimlə öz dilimizdə danışsam inciməzsiniz ki?

  Sveta cavab verməyə hazırlaşam Larisanı qabaqladı:

  – Danışın. Xəbəriniz olsun ki, yarım ildən çoxdur ki, biz Mehribana rusca, o da bizi Aərbaycanca danışmağı öyrədir.

Dilinizdə sərbəst danışa bilməsək də, nə dediyinizi başa düşəcəyik.

 – Yaxşı ki, xəbərdarlıq elədiniz. Mən ondan soruşacaqdım ki, Svetanın sevgilisi varmı? Deyəcəkdim ki, işləməsəm də, yola salarkən atam mənə ilk maaşımadək dolandıracaq qədər pul verib. Əgər axşam sizi bəyəndiyiniz restorana dəvət eləsəm, təklifimi qəbul edərsinizmi? Bu gün mənim həyatımın ən uğurlu günlərindən biridir. Evdən çıxarkən heç ağlıma da gəlməzdi ki, düşəcəyim şəhərdə bir gün ərzində, işə düzələrəm qeydiyyata düşərəm, ikinci gün işimə başlayaram.

  Qızların bir-birlərinə baxıb gülümsündüklərini görəndə, Səlim elə zən elədi ki, təklifini qəbul ediblər. Larisanın nə baş verdisə, birdən-birə çiddiləşməsi ona, sevinməkdə tələsdiyini anlatdı.

 – Cavan oğlan,bir gündə hər adama qismət olmayan uğurunuza şükür edin, artığına cəhd eləməyin. Hələ cavansınız qarşınızda o qədər sabahlar var ki, hər biri də uğura möhtacdır. Valideynlərimiz bizə gecələr nəinki, restorana, diskodekaya, kinoya da getməyə qadağa qoyublar.

  Səlim eşitdiyini Mehribandan eşitsəydi, bunu təbii qarşılayardı. Müasir dövürdə yeniyetmə çağında övladlarına tam sərbəstlik verən rus millətinin şəhərli qızların belə bir qadağaya riayət edəcəyi ona, inandırıcı görsənmirdi. O, üzünü Mehribana tutub soruşdu:

  – Rəfiqən düzmü deyir yoxsa? …

  – Atam on beş ildir bu şəhərdə yaşayır. O, zaman mən uşaq idim. Onun bura gəlməyinə səbəb anamın həddindən artıq emosional olması idi. Onların qabaq-qabağa oturub şirin dillə söhbət etdiklərini görməmişəm. Həmişə atam işə tez getdiyindən onu, axşamlar evə gələndə görərdim. Darvazanın səsini eşidən kimi qabağına qaçardım. O, məni qucağına alardı, öpərdi, aldığı çox bəyəndiyim şokaladı verərdi. Kresloda məni dizı üstndə oturtdurub lətifə-nağıl danışardı. Verdiyim sualları cavabsız qoymazdı. Bizim şirin söhbətlərimiz divanda oturub televizora baxan anamı qıcıqlandırardı. “ İkiniz də uşaq ağlındasınız”. – deyib donquldanardı. Bir günün səhərini yuxudan onların savaşına oyandım. Atam ona bağırdı: – Mən buyam xoşun yoxdursa, qapım açıqdır. Anam onda da bərk bağırdı:- bu qapıdan ancaq meyidim çıxar. Mən də buyam. Qane eləmirəmsə, cəhənnəm olub hara istəsən gedə bilərsən. Atam hirslənib üstünə cümanda, anam əvəlkindən də bərk bağırdı: – gəl! Əlin mənə toxunsa səni türmələrdə çürüdərəm. Atam ona yaxın getmədi. – Səndən bu da gözləniləndir. Orda məndən soruşsalar: nə qələt edib bura düşmüsən? Desəm ki, iti döymüşəm, soruşmazlarmı: itnən itlik edərlərmi? Atam mənim ağladığımı görəndə, qucağına alıb, üzümdən örüb demişdi: – ifritə anan sənin göz yaşına dəymir. Ondan adam olmayacağını bilirəm. Səni böyüdüncə, yola verməkdən başqa çarəm yoxdur. Həmin gün evdən hirsli çıxan atam müdiri ilə dalaşıb. Müdür idarə etdiyi maşınının açarını öz xöşu ilə verib ərizə yazmasa onu, əmək məcəlləsinin qırx yeddinci maddəsilə işdən çıxardacağını bildirəndə, atam maşının açarını üstünə atıb, elə həmin gün anamdan başqa bütün yaxınları ilə vibalaşıb yola düşdü. İki həftədən sonra poçtalyon Nəcəf dayı atamın məktubunu verəndə, mən zərfi açıb yazdığı: “ Canım qızım!” başlığını oxuyanda ağladığımı görən Nəcəf dayı doluxsunub:- “Atan yaxşı kişidir”- deməsi anamı qəzəbləndirmişdi.- “ Yaxşı ilan vursun onu!” – deyəndə kişinin onu, necə süzüb başını buladığını görəndə, uşaq olsam da, nə demək istədiyini dərk elədim. Anamsa vecinə də almamışdı. Mən yaşa dolduqca, atamı yurdundan didərgin salan anama qarşı ürəyimdə gizlənən nifrətim özümlə bərabər böyüyrdü. Orta məktəbi bitirən kimi atamın göndərdiyi yol pulu ilə gəlmişəm bura.

  Atam sürücü işləyir. İş yerində də, qonşular arasında da böyük nüfuzu var. Onun məsləhətilə qonşularımız qızlarına tam sərbəstlik vermirlər. Çox gözəl xasiyyətli yoldaşı var. Üç oğlundan çox mənim qeydimə qalır. Doğma anamın atamın üzünə güldüyünü görməmişdim. Bu isə, atamı gülə-gülə, şirin dillə, xoş sözlərlə qarşılayır. Buna görə də ona-mama deyirdim. Bir dəfə çaşıb-ana demişdim. Sevindiyindən məni qucaqlayıb, öpüb demişdi: nə gözəl səslənir. Bir də təkrarlasana! Bir də təkrarlayıb demişdim: – etiraz etməsən sənə ana deyədim.-Çox sevinərdim. Bu, Mamedin də ürəyincə olardı.- deyib məni qucaqlayıb ağlamışdı. O, atamı çox sevir. Mən gəlincə qorxurmuş ki, atam onu atıb vətəninə dönər. Gəlməyim onun təlaşına son qoydu.

  – Təhsilini davam eləmək fikrində varmı?

  – Var. Atam da, burdakı anam da bunu istəyir. Gələn ilin qəbulunda özümü sınamaq fikrimdə var. Gələrkən rusca bir-neçə söz bilirdim. Qonşuların sayəsində indi sərbəst danışıram.

  – Mehriban, qərib ölkədə sizin kimi ağıllı ellimlə rastlaşdığıma çox sevindim. Sizə bacı deyə müraciət eləsəm etiraz eləməzsiniz ki?

  – Niyə eləməliyəm ki? Olarsınız qərib ölkədə dördüncü qardaşım.

  Mehribanın dilindən fərqli olaraq, ürəyi başqa şey deyirdi. Onun, qərib ölkədə dördüncü qardaşa yox, gələcək həyatını birgə davam etdirəcək doğma yox, ögey anası kimi nəzakətlə xidmət edəcək ömür-gün yoldaşına ehtiyacı var idi.

  Səlimin də ürəyində eynən bu cür fikir dolaşırdı. İlk baxışdan Mehribandan ideal həyat yoldaşı ola biləcəyini dərk eləmişdi. Bunun baş tuta bilməyəcəyinə təəssüflənmişdi də. Atasının yola salarkən verdiyi məsləhətə görə o, ancaq Mehribanla qardaş bacı münasibəti qura bilərdi. Çünki, atası ona dönə-dönə tapşırmışdı:

 – Mən gedəcəyin yerlərdə olmuşam. Görkəminə baxanda, sənin Nataşalardan, Tanyalardan birini dalına salıb gətirə biləcək ehtimalı böyükdür. Eləsinə iliş ki, gətirəndə deməsinlər: “Bu nədir əə gətirmisən?”

  Mehriban öz taleyi barədə danışdıqca, Səlim ürəyində düşünürdü: Ay el qızı! Kaş ki, gözəl olaydın! Atamın dediyi kimi səni kəndimizə aparsam, görməyə gələnlər ürəyini yox, üzünü görəcəklər.

  Həmin gün Səlım yumorlu ifadələr qata-qata öz həyatı barədə qızları məlumatlandırdı. Maraqlı söhbətindən çox məmnun olan Sveta onun sabah işdən sonra yaxınlıqdakı istirahət parkında görüşmək təklifini qəbul elədi.

                                                                                               ***

  Həmin gün Sveta görüşə tək gəlmişdi.

  – Salam.

  Svetanın Azərbaycanca salam verməsi Səlimin sevincinə səbəb oldu. Elə bildi ki, təklıfini qəbul edib gəlibsə, həm də öz dilində salam verdisə, artıq məqsədinə çatıb.

  – Çox gecikmədim ki?

  Səlim saatına baxıb cavab verdı:

  – Əqrəblər on iki dəqiqə yarımı göstərir. Bu, məni intizarda saxlayan dəqiqələr sizdən ötrü çox olmasa da, məndən ötrü uzun çəkdi.

  – Bağışlayın! Sizin bu qədər səbrsiz olduğunuzu bilsəydim, tez gələrdim.

  – Dünən siz özünüz barədə danışmadınız. Eşidirəm sizi.

  – Təəssüflə bildirməyə məcburam ki, buna gərək qalmadı.

  – Başa düşmədim bu, nə deməkdir?

  – O deməkdir ki, bu gün səhər qızlar bir araya gəldik. Ölçdük-biçdik qərara gəldik ki, bizimki tutmaz.

  Təklifinə rəd cavabı alacağını düşünməyən Səlim etiraza həyacan təbili çalmadı.“Bir könüldən min könülə vurula” biləcək qədər fanatik deyildi o. Əgər dünən Svetanın baxışındakı ona qarşı olan heyranlığı hiss eləməsəydi, bu gün onu, görüşə dəvət eləməzdi. Diqqətlə gözlərinin içinə baxanda açıq-aydın nəzərə çarpırdı ki, onun baxışındakı dünənki heyranlıq necə vardı elə də,olduğu kimi yerındədir.Heyranlığını ürəyində ört-basdır edən Svetanın dilində səsləndirdiyi süni etirazın arxasında gizlənən ciddi bir səbəbin olduğunu hiss edən Səlim soruşdu:

  – Desəm ki, siz yalan danışa bilmirsiniz, haqlı olduğumu təsdiqləyərsinizmi?

  – Xoşməramlı yalan günah sayılmır.

  Svetanın cavabı dolaşmış kələfin ucunu üzə çıxartdı.

  – Bizdə belə bir atalar zözü var: “ məsləhətli don gen olar.” Bir halda ki, rəfiqələr bir araya gəlib ölçüb-biçib qərar qəbul etmisiniz, nə edə bilərəm? Zorla əldə edilən eşqin odu heç kəsi isitməz, çünki, mayası sevgi ilə yox, nifrətlə yoğrulur.

  Səlimin gözləmədiyi etiraza soyuqqanlı reaksiya verməsindəki süniliyi də, Sveta dərk eləmişdi. Ona qarşı ürəyinin dərinliklərinə nüfuz edən hissini mərhəmətə qurban verməkdən başqa çarəsi qalmamışdı.

  – Səlim! Səmimi etiraf edirəm ki, dünənki təsadüfi üz-üzə gəlməyimiz, qurduğumuz qısa müddətli ünsiyyətimiz,  bizdə sənə qarşı sımpatiya yaratdı. Etiraf edim ki, məndə sənə qarşı yaranan hiss rəfiqələrimin sənə olan marağını üstələyirdi. Mən vaxt keçirmək naminə saxta eşq məcarası yaşayanlardan deyiləm. Belələrinin ötəri hissinin onları necə acınacaqlı duruma dirədiyinin şahidiyəm. Hər bir yetişən qız kımi mənim də, bəyəndiyim yaraşıqlı gənclə eşq məcarası yaşamaq xətrinə yox, saf, normal, qalan bütün ömrümü xoşbəxt yaşayacaq ailə həyatı qurmağa haqqım çatır. Bu gün qızlarla qərara gəldik ki, xoşumuza gəldiyinə görə, səninlə dostluğumuzu davam elətdirək. Müraciəti

“sən”lə başlamaqda da, məqsədim budur. Görüşünə gəlməyim də, səbəbsiz deyil. Səninlə bir dost kimi məsləhətə gəlmişəm. Gözəlliyə aldanıb, həyatı bərbad olanların şahidiyəm. Belələr bizdə də var, sizdə də. Mehribanın anası ilə  Mamed dayının günü xoş keçsəydi, ondan bezib vətənini tərk edərdimi? Artıq sən əyləncə xətrinə yad qızlardan birini tora salıb, bədbəxt edəcək yaşda deyilsən. Belə bir alcaq addım atacaq şərəfsizə də bənzəmirsən. Həm də sən elə bir yaşa çatmısan ki, qalan ömrünü birgə addımlamaq üçün kimisə həyatına qoşmalısan. Həyatına caladığın bu dünyanın ən gözəli olsa da, xasiyyəti pis olarsa, Mamed dayının aqibətini yaşaya bilərsən. Əgər sənə desəm ki, altı aydır yaxşı tanıdığım Mehribandan gözəl xasiyyətli qız bir də qarşına çıxmayacaq, mənimlə razılaşarsanmı? İdeal ailə həyatı qurmaq istəyirsənsə, onun üzünə yox, qəlbinə bax, həyatına qəbul elə.

 Səlimin təxmin etdiyi,gözləmədiyi etirazın arxasında gizlənən səbəbkaın kim olduğunu öyrənsə də, onun bu oyuna cəhd edəcəyinə şübhə ilə yanaşdı.

  – Sənə desəm ki, mənə elçi düşməndən Mehriban xəbərsizdir, təsdiqləyərsənmi?

  – Düz tapmısan. Doğrudan da səninlə bu barədə söhbət açacağımdan onun xəbəri yoxdur. Səhərki söhbətimizdə də, onun iştirakı olmayıb. Dünən ona, qardaşlıq təklifini çatdıranda, sənə necə baxdığını görmürdünmü?

  – Atam istədiyimdən də artıq pul verib, yola salarkən dediklərini sən eşitməmisən, mən isə, unutmaram.

  – Nə demişdi ki?

  – Tapşırmışdı ki, bu görkəmimlə rus qızlarının toruna düşməyəcəyimə əmin deyil. Tələb eləmişdi ki, ilişəsi olsam eləsini seçiməliyəm, kəndimizə aparası olsam deməsinlər: “bu nədir əə, yanına salıb gətirmisən?” Mən Mehribanın   necə gözəl xasiyyətə malik olduğunu ilk baxışda hiss eləmişdim. Ondan ideal ev xanımı olacağına şübhə etmirəm. O, təkcə yerlim olduğu üçün yox, gözəl xasiyyəti ilə millətimə başucalığı gətirdiyinə görə əzizdir.

  – Belə çıxır ki, qızıl xarakterli rəfiqəmi xoşbəxt eləmək cəhdim nəticəsiz qalacaq.

  – Qurulacaq xoşbəxt ailənin açarı qadının dilinin altındadır. Mehriban kimi gözəl xasiyyətli, şirin dilli qızla həyat yoluna çıxan heç kəsi bir-birindən əcəldən başqa heç bir qüvvə ayıra bilməz.

  – Mən deyənə gəldinmi? Qarşına göydən düşən belə dəyərli kladı (xəzinə) niyə qəbul eləmirsən?

  – Nə edə bilərəm. Bütün rənglər dəyərlidir. Aralarında bir-birinə uzlaşmayanları da var axı. Mənim ona qarşı olan münasibətim qardaşlıqdan oyana adlaya bilməz.

  Svetanın ən yaxın sirdaşı-Larisanın diqtəsi ilə qurduqları planın baş tutmayacağına tam əmin olması onu, çıxılmaz bir dalana dirədi. Uğursuz planın nəticəsinə nə üzülə bilirdı, nə də sevinə.

  Əlbəttə o, bilsəydi ki, Larisanın təkidi ilə oynadığı oyunda mat vəziyyətinə düşəcək, bu görüşə gəlməzdi. Əgər ona,  bir-neçə gün qabaq Mehribanla arlarında olan söhbəti Larisa xatırlatmasaydı, Sveta onun təkidinə əhəmiyyət verməzdi. Həmin gün söhbətə Larisa başlamışdı.

                                                            ***

  – Mehriban, sən orta məktəbi bitirmisən. Uşaqlığın daşını atmısan. Həyatının yeni mərhələsinə daxil olmusan. Sən bilirsənmi ki, gələcək həyatını təmin etmək üçün ilk növbədə qabiliyyətinə uyğun peşələrdən birini seçməlisən.   Yaddaşın güclüdürsə ali məktəblərdən birində, ortadırsa, texnikumların və yaxud da peşə məktəblərindən birini seçib, təhsilini davam eləməlisən. Eyni zamanda, özəl həyatını qurmalısan. Sənin atana necə bağlı olduğunu, atanın da səni necə sevdiyini bilirəm. Mamed dayı deyir ki, təqaüdə çıxan kimi burdakı evini satıb, Bakıya köçəcək. Doğma ananı görən gözün olmadığını özün etiraf etmisən. Bizim oğlanlardan biri sənə evlilik təklifi edərsə, qəbul etməyə atan izin verəcəkmi?

  – Larisa, məndən soruşsana özüm qəbul edərəmmi?

  – Niyə eləmirsən dinimiz fərqli olduğuna görəmi?

  – Bizim dinimizdə əhli kipabla evlənməyə qadağa yoxdur.

  – Onda niyə bizim oğlanları qəbul eləmirsən?

  – Ona görə ki, vijdanım yol verməz.

  – Başa düşmədim. Vicdanın evlənməyə dəxli varmı?

  – Var. Yarım ildir ki, burdayam. O qədər bir-birindən yaraşıqlı qızlar görürəm ki, özlərinə ər tapa bilmirlər. Sizdə qızlar çoxdur, oğlan az. Bizdə isə əksinə, oğlan çoxdur, qızlar az. Dediyin baş tutarsa, deməzlərmi: “Bu gözəlliklə biz özümüsə oğlan tapa bilmirik, bu, gəlmə eybəcər olanımızı əlimizdən alır.

  Həmin gün Mehribanın Larisanın sualına verdiyi yarızarafat sualına xeyli gülmüşdülər. Sveta indi də, Mehribanın o gün səsləndirdiyi ifadəni xatırlayıb gülməyə başladı. Onun gülüş doğuracaq bir səbəbin olmadığı halda, öz-özünə gülməsi Səlimə qəribə gəldi. Səbəbi soruşanda, Sveta Mehribanın Larisaya verdiyi çavabı olduğu kimi danışdıqdan sonra soruşdu:

  – Sən bir qardaş kimi baçını rus oğlu ilə evlənməsinə razı olarsanmı?

  – Sənin tanıdıqların arasında, qeyri-ruslarla evlənən qızlar çoxdurmu?

  – Xeyli var. Niyə sordun ki?

  – Qeyri-ruslarla evlənən oğlanlarınız varmı?

  Özünün də marağına səbəb olan suala cavab tapa bilməyən Sveta Səlimin sualına cavab əvəzinə sual caladı:

  – Mənə rast gəlməyib. Necə olur ki, bizim qızlar sizi həvəslə qəbul edir, sizinkilər isə, bizim oğlanlarımızı qəbul eləmir? 

  – Təəssüf ki, sualına cavab verə bilmərəm. Gəl özümüzə aidiyyəti olmayan məsələyə başımızı qatıb, fikrimizi dağa – daşa yönəltməyək. Əvvəlcə öz dərdimizin çarəsinə baxaq. Sənin Larisanın ssenarisinin rolunu oynadığını, amma təbii alınmadığını məndən gizlədə bilməzsən. Əlindən gələni elədin. Dost yolunda öz hissini qurban verəcək qədər mərhəmətli olduğunu sübuta yetirdin. Cəhdin alınmadısa, nə edə bilərdin? Gəlsənə, etiraz eləməyəcəksənsə bir ssenari də mən uydurum.

  – Yəni, demək istəyirsən ki, roldan rola girim hə?

  – Mən sənə, qadağan olunan, məsuliyyətli iş təklifi eləmədim ki?

  – Eləsə, Ssenarinin şifahi mətnini səsləndir, baxım görüm bacararammı?

  – Bacaracaqsan. Oynayacağın rol sözsüz olacaq.

  – Başa düşmədim.

  – Başa düşməyəcək iş deyil bu. Razısanmı?

  – Nə edə bilərəm? Öz-özümün başına elə oyun açdım ki, üzür istəməyə söz tapa bilmirəm.

  – Bir halda ki, məni dost kimi qəbul eləmisiniz, bir müddət özümüzü dost kimi aparaq. Rəfiqələrin elə bilsin ki, sən  təklifimə rəd cavabı vermisən, mən də bunu, anlaşılıqla qəbul eləmişəm.

  – Deyirsən ki, yalana yalan qatım?

  – Sən bunu, yalanmı sanırsan?

  – Nədir bəs?

  – Kor-koranə atdığın düşüncəsiz addımının çıxış yolu.

  – Sən Larisanı tanımırsan. Onu aldatmaq mümkün deyil.

  – Onu çoxmu ağıllı sanırsan? Mehribanın fikrini öyrənmədən qurduğu oyun ağılsızlıq deyilmi? Mehriban bilsə ki, güya onun xoşbəxtili naminə sənə təziq edib, bilirsənmi nə hala düşəcək? İkinizdən də küsməyəcəkmi? Ağıllı adam işini elə görür ki, bizim atalarımızın dediyi kimi: “ qaş düzəltmək əvəzinə göz çıxartmasın.”

  Sveta həyatında ilk dəfəydi ki, özünü könüllü surətdə cəncələ salırdı.İlk baxışdan görkəminə heyran qaldığı gəncin müdrikliyinə də mat qaldı.

  Səlimin ssenarisindəki rolunu Sveta məharətlə oynadı. Mehriban onları birləşdirməkdən ötrü çox çalışdı. İstəyinin  reallaşdığı gün bunun, özünün sayəsində baş tutduğunu zən edib sevinmişdi.

   Səlimin yaşadığı yataqxanada on iki nəfər Azərbaycanlı yaşayırdı. Hər gün işdən sonra toplaşardılar. Söhbətləşər, dərdləşərdilər. Bir gün işlədiyi avtobazada sürücü işləyən İslam nərdə ona uduzduğuna görə Taleyindən gileyləndi:

 – Bu dünyada mənimki gətirmir, üzüm də qaradır, bəxtim də. Bəlkə də ağ gün görəcəyimə ümib bəslədiyim o dünya da qəbul eləmir.

  – O dünya heç kəsi öz istəyi ilə qəbul eləmir. Bəxt insana göydən zənbillə endirilmir. Yada ki, köbələk kimi yerdən bitib qarşına çıxmır. Bu dünyanın nəyindən narazısan?

  İslam dərindən köks ötürüb Səlimin sualına cavab verdi:

  – Nə edim bilmirəm. Orta məktəbi bitirdim, atam istəddi ki, məni müəllim eləsin. Mənim biliyim yetmədi, atamın da imkanı. Müsabiqədən keçmədim. Riyaziyyatı məndən köçürən parta yoldaşım-Tofiqi atası mühəndis elədi, mən isə sofer (sürücü) oldum. Yaşım otuza çatır tay-tuşlarımın uşaqları məktəbə gedir, mən isə qız tapa bilmirəm. Çox da gözəl olana ağız açmıram. Bilirəm ki, deyəcək: “sən hara, mən hara.” Babatına girişirəm, üzümə baxır, dodaq büzür. Gün ötüb bacımdan məktub alıram. Yazır ki, axsaq olsun, keçəl olsun, çəpgöz olsun, urus olsun, juhud olsun, qaraçı olsun, kim olur-olsun fərq eləməz qəbulumuzdur, tap toyunu edək. 

  – A Tofik, hər bazar günü yataqxanaya gəlib səni qoluna keçirib aparan Nataşa gözəl deyilmi?

  – Elə bilmə ki, o, mənim qara gözümə,qara sifətimə, qara saçıma heyran olub boynuma sarılır. İçgi hərisliyi onun zövqünü elə azdırıb ki, mənim qara sifətim gözünə nur topu kimi görsənir.

  – Ağıllı-kamallı, abır-həyalı, gözəl xasiyyətli bir qız qarşına çıxsa, evlənərsənmi?

  – Bu nə sualdır verirsən? Beləsindən ötrü ölmürəmmi? Hanı?

  – Bu şəhərdədir. Özü də mənim adamımdır.

  – Nə vaxt görə bilərəm onu?

  – Tələsmə! Görüncə, altından keçəcək şərtlərim var.

  – Şərt nədir, Fərhad kimi əlimə külüng alıb dağları yarıb, altından keçərəm.

  – Müsəlmandır. Ailəsındə içgi içilmir.

  – Dayan görüm ee zarafat etmirsən ki?

  – Boş-boşuna zarafat edənə oxşayırammı?

  – Xətrinə dəydimsə, bağışla! Məni elə çaşdırdın ki, ağzıma gələni sayaqlayıram. Urusetdə yaşayıb içgi içməyən ailə olarmı?

  – Niyə olmur ki, mən də burda yaşayıram. İçirəmmi?  Qızın uşaqlığı Azərbaycanda keşib.

  Tofiq qəfldən ilan çalmış adamlar kimi oturduğu yerindən dik atıldı. Həyacanla soruşdu:

  – Bizim millətdəndirmi?

  – Bəli. Özü də sizzin zonanızdandır.

  – Adı nədir?

  – Mehriban.

  – Onu nə vaxt görə bilərəm?

  – Özü ilə danışaram. Evlənmək istəyirsə, sizi görüşdürərəm.

  – Yaşı çatıbsa niyə istəməsin ki?

  – Bəlkə təhsilini davam edəcək.

  – Eləsin də. Mən ona mane olmaram.

  – Mən qızla ancaq bir şərtlə danışaram.

  – Bütün şərtlərinə əməl edərəm.

  – Bu gündən içgini tərgiyəcəyinə söz verirsənmi?

  – Verirəm. Lazım gəlsə Allaha da and içərəm.

  – Axırıncı dəfə nə vaxt içmisən?

  – Dünən işdən sonra.

  – İçgi adamın canından qırx cündən sonra təmizlənir. Qadağan etdiyi işgi canından təmizlənməmiş, Allaha and içməyin nə dərəcədə doğrudr?

  – Bəs nəyə and içim?

  – Vicdanına, qeyrətinə. Heç and içməsən də olar. Kişi kimi söz versən, kifayətdir.

  O gün Tofiq kişi kimi söz də verdi. Vicdanına, qeyrətinə, namusuna and da işdi. Səlimə söz verdi ki, tapdığı qızı göz bəbəyi kimi qoruyacaq. Səlim ona inandı. Mehribanla danışdı. Bildirəndə ki, rəngi qaradır, Mehriban gülümsünüb demişdi: – mənim də sifətim qar kimi ağapbağ deyil. Bircə alkaş, narkoman olmasın.

  İlk dəfə Səlim onları görüşdürəndə, Tofiq özünü elə apardı ki, güya bu dünyada ondan fağır adam yoxdur. Məhz bu xasiyyətdə ər arzulayan Mehriban bəxtinə düşən təsadüfi tapıntıdan məmnun olmuşdu. Nə biləydi ki, insanların arasında, məqsədinə çatmaq üşün cilddən-cildə girənlər də olurmuş.

  Tofiq bacısına yazdığı məktubda Azərbaycanlı qızla tanış olduğunu yazdı. Məktubuna cavab gəlincə, bu xəbəri hədsiz cevinclə qarşılayan atası, anası, bacısı, əmici özləri gəldilər. Səlim onları qızın özü və ailəsi barədə məlumat verdikdən sonra üzünü Tofiqə tutub tapşırdı ki, Mehriban onun mənəvi bacısıdır. Üzünü qara edəcəksə, bunu ona bağışlamayacaq. Tofiq əhdinə saiq qalacağına and içdi. Xasiyyətinə yaxşı bələd olan ata-anası da, dönə-dönə ondan xahiş elədilər ki, təsirinə təslim olub, insanlıqdan çıxdığı içginin birdəfəlik daşını atsın.

  Səlimlə birlikdə elşiliyə getdilər. Elimizin adətilə nə məqsədlə gəldiklərini açıqladıqdan sonra, Tofiqin atası-Aydın: – Şirin çay gəlsinmi? – soruşdu.

  Qız atası-Mamed bir-neçə dəqiqəlik sükutdan sonra demişdi: – Qızımı görübsünüzmü?

  Onun nəyə görə bu sıalı verməsini dərk edən Tofiqin anası-Xatın cavab vermişdi: – Mamed qardaş, bizi qızınızın necə olması yox, öz millətimizdən olması yüzdə yüz qane edir.

  Onlardan da çox Mamedi də, qızının öz millətindən olan biri ilə evlənməsi qane edirdi. Yanına gəldiyi gündən bu barədə düşünürdü.

  İlk elçilikdə razılığa gəldilər. Hazırlıqlı gələn oğlan tərəf nişan üzüyünü qızın barmağına taxdılar. Arzuladıqları şansın əldən çıxa biləcəyindən ehtiyat edən, Tofiqin adamları vaxtı uzatmadan toylarını elədilər.

 Birinci uşaqlırı dünyaya gəlinə qədər Tofiq verdiyi kişi sözünü tutdu. Uşağın qırxı çıxmamış köhnə dostları əllərinə düşən fürsəti qaçırmadılar. Bol hədiyyələrlə, ərzaq dolu çantalarla uşaq görməsinə gəldilər. Ürəyincə olmasa da, Mehriban onları xoş qarşılayıb qulluq edib, yola saldı.

  Qonaqları yola saldıqdan sonra Mehriban onu, andını pozub içgi içdiyinə görə qınayanda, Tofiq gözlərini bərəldib demişdi:

  – Urusetdə yaşasaq da, damarımızda Qafqazlı qanı axır. Unutma ki, mən bu evin kişisi, sən də arvadısan özümüzün mentalitetimizi harda yaşamağımızdan asılı olmadan qorumalıyıq.

  Evləndiklərindən bu ana qədər ərindən ilk dəfəydi ki, sərt münasibət görən Mehriban sərxoş olduğuna görə ona baş qoşmadı. Ertəsi gün qəlyanaltı edib işə gedərkən Mehriban ondan soruşdu:

  – Axşamkı dostların yenə gələcəklərmi?

  – Niyə gəlmirlər ki? Onlar mənim xətrimi çox istəyirlər. Necə gəldiklərini görmədinmi?

  – Axşam sərxoşsan deyə susdum. Sən də unutma ki, bizim mentalitetimizdə qırxı çıxmayan körpə olan evdə içgili məclis qurulmur.

   Həmin gün Sveta ilə Larisa gələndə Mehriban baş verənləri danışdı. Hadisəni Svetadan öyrənən Səlim ona son xəbərdarlığını elədi. Yaşadığı evi qaynatasının sayəsində əldə etdiyini xatırladıb tapşırdı ki, növbəti yanlışlığı onu, seçim qarşısında qoya bilər.

   Səlim iki il yarım müddətdə yaşadığı şəhərdə özünə xeyli dostlar qazanmışdı. İşlədiyi avtobazada o, baş mexanik vəzifəsinə təyin olunmuşdu. Təqaüdə getməyə hazırlaşan baş mühəndis yerinə onun namizədliyini irəli sürmüşdü. Atasının qəfildən dünyasını dəyişməsi onun, isinişdiyi bu şəhərlə vidalaşmasına səbəb oldu. Həm ailənin kiçik oğlu olduğuna görə, həm də anasının təkidilə işindən də ayrılası oldu, evlənməyə hazırlaşdığı sevgilisndən də.

  Səlim nə qədər dilə tutsa da, evlənib, Svetanı özü ilə kəndlərinə getməsinə razı sala bilmədi. Həm ailəsinin tək övladı olması, həm də, böyük bir kombinatda məsul vəzifədə işləməsi onu, doğulub böyüdüyü doğma şəhərindən ayrılmasını mümkünsüz elədi.

  Aradan illər keçməsınə baxmayaraq, Səlim kişi ömrünün ən gözəl cağı-gəncliyinin iki il yarımını keçirdiyi xoş xatirələrlə zəngin şəhəri, xüsusən də, ürəyinin dərinlinə nüfuz edən surəti hələ də silinməyən ala gözlü Svetanı, üzü gözəl olmasa da, xasiyyətinin gözəlliyində, niyyətinin saflığında tayı-bərabəri olmayan-Mehribanı unuda bilmirdi. 

  Onu xoşbəxt eləmək üçün etdiyi xoşniyyətli cəhdinin əks nətiçəsinin xəcaləti hələ də qarabaqara onu izləyirdi. O,

İndi sayğılarına möhtac olduğu övladlarının anası ilə anasının xahişi ilə evlənməyə razılıq vermişdi. Uzaq qonumu olan Fatma həddən artıq qısqanc olduğuna görə demək olar ki, birgə yaşadıqları müddətin yarıdan çoxunu küsülü keçirmişdilər.

  Gözəl olmadığına görə istəyini gözündə qoyduğu, baiskarlıq edib həyatını puç etdiyi Mehribanla, təsadüfən rastına çıxıb ilk toqquşan baxışlarının dolaşıb ürəyinin dərinliyinə nifuz edən Sveta ilə saatlarla birgə keçirdikləri vaxtın necə gəlib keçdiyini hıss eləməzdi o.

  Fatma ilə bir neçə dəqiqə də olsun üz-üzə oturub nəyisə müzakirə etdikləri, dərdləşdikləri an olmamışdı. Küsülü olduğu vaxtlarda, verdiyi suala cavab almazdı. Bu cür məqamlarda o zaman Svetanın hələ də aktuallığını itirməyən ifadəsini xatırlayardı: “ Gözəlliyə aldanıb həyatı bərbad olanların çahidiyəm. Belələri bizdə də var,sizdə də. Mehribanın anası ilə Mamed dayının günü xoş keçsəydi, ondan bezib vətənini tərk edərdimi?”

  Artıq o, gec olsa da dərk eləmişdi ki, daynıqlı xoşbəxt, mehriban ailə həyatı qurmağa cəhd edən çütlük vicudun cazibədarlığına yox, ürəyin saflığına diqqət yetirməliymiş.

  Kaprizlərinə baxmayaraq Səlim Fatmaya nifrət etmirdi. Onun amormal davranışını pisixi qüsur kimi qəbul edib, halına acıyırdı. Ölüm qabağı yatağa düşəndə, dünya başına dar olmuşdu onun. Fatmanın varlığı ona, həyat yoldaşı kimi vacib olmasa da, övladlarına ana, nəvələrinə nənə kimi gərəkdi.

  Yoldaşının əlli ikisini keçirən gün camaat dağıldıqdan sonra, divardan asılan təzə evləndikləri vaxt yanaşı cəkilən rəngli şəkilə baxanda, Səlim kişi ağlamışdı. Bunu görən Tükəzban Rayfa demişdi:

  – Ağlıma gəlməzdi ki, atamız anamızı xatırlayıb göz yaşı axıdar.

  O vaxt Səlim kişi cib dəsmalını çıxardıb gözlərinin yaşını silib demişdi:

  – Burda təəccüblənəsi nə var ki? Mərhumatın pis vaxtları olubdur deyə yaxşı vaxtlarının üstündən xət çəkmək olarmı? Necə olmasından asılı olmayaraq o, mənim balalarımın anası, nəvələrimin nənəsidir. İndi anan gec-tez hər birimizin qovuşacağımız haq dünyasındadır. “Niyə elə olmuşdun?”- deyə onu qınamağa haqqımız yoxdur. Çünki, bu sualımıza ondan cavab almayacağıq. Bizə qalır pis-yaxşı cəhətlərindən nəticə çıxardaraq, Allahdan ruhuna rəhmət diləmək. Allah rəhmət eləsin.

  – Amin! Allah günahlarını bağışlasın.

 Uca Allahımız qardaş-bacının xorla səsləndirdikləri bu, dıləyi qəbul edib analarının günahlarını bağışlayacaqmı? Peyğəmbərimiz ümbətinə qəti qadağan etdiyi, riyakar, şərlatan mollaların el adətinə çevirdikləri təmtəraqlı yas mərasimlərinin bu dünya ilə tam əlaqələri kəsilmiş biçimi, ölçüsü, çəkisi, görünüşünün necə olduğunu təxmin belə edə bilməyəcəyimiz ruhlara bir faydası varmı? Nəyə görə insanlar doğmaları yaşadıqları müddətdə yollarını azıb insan cildli vəhşiyə cevriləndə yox, əzrayıl canlarını alandan sonra  Allahı anırlar? Günahlarının bağışlanmasını, ruhunun sad, yerinin behiştlik olmasını diləyirlər? Sağlığında laqeyidlik göztərib,  bu dünya ilə heç bir əlaqəsinin olmadığı ruhun günahlarının bağışlanmasını Allahdan diləməyin məmasız olduğunu dərk eləməmək, cəmiyyətin hələ də ayılmadığının, nadanlığının davam etdiyini təsdiq eləmirmi?

  Səlim kişi kimi bütün ahıllar övladlarına, nəvələrinə bütün dünyanı cənginə almış “korono”dan da dəhşətıli virus- aqresiyaya qarşı təbliğat aparsaydılar, indi dünyamız bu dərəcədə qarışmazdı.

  Dünyamızı qatıb qarışdıranların hər biri bir ailədə yetişdirilib ixtiyar sahibi olublar. Təhsil alıblar. Elmi biliklərə yiyələniblər. Təəssüf ki, ailələrində insanlıq dərsi keçməyiblər. Keçsəydilər, bir şox insanların “cəsur”luq zən edib qürürlandıqları-aqresivliyin vəhçilik əlaməti olduğunu dərk edərdilər.

  Əgər Mamed kişinin birinci həyat yoldaşı aqressiv olmasaydı, ilk övladı-Mehribanı onsuz da böyüyəndə yanına gələcəyinə əmin olduğu üçün onun, ümidinə buraxıb baş götürüb Sibirə qaçardımı?

 Övladlarına görə həyat yoldaşının aqresiyasını həzm etmək məcburiyyətində qalan Səlim kişi bəyənmədiyinə görə həyatına qəbul etmədiyi, “ Kaş ki, gözəl olaydın! “-deyə gözəl xasiyyətli Mehribanı xatırlayardımı?

20.06.2025

Müəllif: Sədulla ŞİRİNOV

SƏDULLA ŞİRİNOVUN YAZILARI

SƏDULLA ŞİRİNOVUN KİTABLARI

Sədulla Şirinovun yaradıcılığı

DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I