Bu gün 19 noyabr 2024- cü il tarixində Bərdə rayon MKS- nin S.Vurğun adına Mərkəzi Kitabxanasında dəyərli şair qardaşım, 6 kitab müəllifi,l ci Qarabağ Müharibəsi iştirakçısı Aqşin müəllim Hacızadənin 55 illik yubileyinə həsr olunan ” Vətənpərvər şairin yaradıcılığı” adlı ədəbi – bədii gecə təşkil olundu.Tədbirdə iştirakıma görə kitabxananın rəhbərliyinə öz təşəkkürümü bildirirəm.Başda Aqşin müəllim olmaqla çox dəyərli insanların olduğu bu tədbir mənim üçün çox yaddaqalan gün oldu.Təbrik edirəm dəyərli şair qardaşım.Can sağlığı,yaradıcılıq uğurları və bütün işlərinizdə müvəffəqiyyətlər arzulayıran.Qələminiz heç vaxt tükənməsin, ruhunuz yorulmasın.Allah sizi qorusun. Tədbirdən fotolar:
Tanınmış tərcüməçi, ədəbiyyatşünas və redaktor Seyfəddin Hüseynlinin “Tərcümə təcrübələri” adlı kitabı çapdan çıxıb. “1-ci kitab: dünya ədəbiyyatından hekayələr, esselər və söhbətlər” kimi təqdim olunan, 424 səhifəlik bu nəşrdə S.Hüseynlinin anadilimizə çevirdiyi ədəbi mətnlərin bir qismi yer alıb.
525.az xəbər verir ki, kitaba dünya ədəbiyyatının ayrı-ayrı ölkələri və dövrləri, fərqli ədəbi cərəyanları və estetik təmayülləri təmsil edən, bioqrafiyası, yaradıcılıq dəsti-xətti, mədəni-ictimai mövqeyi etibarilə ciddi şəkildə seçilən nümayəndələrinin Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş hekayələri, esseləri və söhbətləri daxildir. Bu mətnlərdə həyata, insana, ədəbiyyata, incəsənətə münasibətdə maraqlı yanaşmalar, müxtəlif tarixi, ictimai, ədəbi-mədəni məsələlərlə bağlı diqqətəlayiq düşüncə və mülahizələr əks olunub.
Ümumilikdə 18 ölkədən 56 imzanı əhatə edən, 3 bölümdən ibarət kitabda 42 hekayə, 46 esse, 4 ədəbi söhbət var.
Hekayələr və esselər sırasında Amerikadan Riçard Brotiqan, Kurt Vonnequt, Corc Feyfer, Argentinadan Xorxe Asis, Avstriyadan Tomas Bernhard, Çexiyadan İvan Kraus, Çindən Li Fu-yan, Xuanfu Şi, Fransadan Anatol Frans, Anna Qavalda, Mişel Turnye, İngiltərədən Cerom Klapka Cerom, Gilbert Kit Çesterton, Artur Konan Doyl, Piter Smit, İsraildən Etqar Keret, İtaliyadan Luici Pirandello, İtalo Kalvino, Canni Rodari, Alessandro Piperno, Renzo Olivanın əsərləri verilib.
Bu iki bölümdə Macarıstandan Dördi Şpiro, Perudan Mario Varqas Lyosa, Polşadan Yanuş Qlovatski, Suriyadan İbrahim Samuel, Ukraynadan Kost Moskalets, Uruqvaydan Mario Benedetti, Yaponiyadan Akutaqava Rünosukenin də uyğun mətnlərinə yer ayrılıb.
Türkiyə ədəbiyyatı bu bölümlərdə Xalidə Ədib Adıvar, Rıfat Ilqaz, Ercan Kesal, Onat Kutlar, Hüseyn Su, Ahmet Cemal, Cengiz Güleç, Semih Gümüş və Nihat Ziyalanın, Rusiya isə Mixail Bulqakov, Fazil İskəndər, Sergey Lukyanenko, Yuri Mamleyev, Oleq Pavlov, Zaxar Prilepin, Roman Sençin, Aleksey Varlamov, Gözəl Yaxina, Mixail Yelizarov, Mixail Zoşşenko, Dmitri Merejkovski, Aleksandr Soljenitsin, Vladimir Krupin, İqor Yevdokimov və Larisa Obaniçevanın yaradıcılığı ilə təmsil olunur.
Qabriel Qarsia Markes və Mario Varqas Lyosanın “Latın Amerikasında roman”, Macarıstandan İmre Kertesin “Ömrümü mütləq bir yanlışlıq içində yaşamışam”, İsraildən Etqar Keretin “Hekayə yazmaq hədiyyə gözləmək kimidir”, Türkiyədən İskəndər Palanın ”Divan ədəbiyyatı və eşq haqqında” başlıqlı söhbətləri kitabın müvafiq bölümündə öz əksini tapıb.
Mətnlərin düzülüşündə ölkə adlarının və ayrı-ayrı ölkələrə mənsub ədiblərin soyadlarının Azərbaycan əlifbası üzrə sıralanması əsas götürülüb.
Çapını Azərbaycan Yazıçılar Birliyi və Azərbaycan Mətbuat Şurası dəstəkləmiş kitabın redaktoru Südabə Ağabalayeva, korrektoru Gülzar Səfərova, dizayneri Azər Aydın, üz qabığının tərtibatçısı İlham Əhmədov, mətbəə rəhbəri Elman Qasımovdur.
Güli Nigor (Gülchehra Juraeva), 1962 yılında doğdu. Uzun yıllar Taşkent şehrinde öğretmenlik yaptı ve “Halk Eğitimi Üstün Hizmet Madalyası” sahibidir. Şairin bugüne kadar “Sırderya Taşarken”, “Kalbimin Derinliklerindeki Cevherim” ve “Yağmurun Sesi” adlı kitapları yayımlandı.
Vatan Duygusu
Japonya, derler garip bir diyar, Akılla yoğrulmuş her taş, her duvar. Bir deniz varmış, şahane, güzel, Somon balığına yurt olmuş özel.
Ne kadar zeki şu Japon halkı, Bir boğazda ürer balığın soyu. Ama yavrular, daha küçük, ince, Bırakılır hemen mavi denize.
Beş yıl dolaşır o somon denizde, Büyür, güçlenir, şöhreti zirvede. Sonra döner yine doğduğu yere, O dar boğazına, hasretle, sevgiyle.
Japon halkı gerçekten çok zeki, Balıklar tutulur bir bir özenli. Her hayvan dünyada bir amaca uygun, İnsana rızk olur, kaderi yazgun.
Ama bilmez mi balık deniz nedir, Geniş sularda yurt nasıl seçilir? Vatan sevgisi çeker onu geriye, Can vermek ister doğduğu yere.
Vatan, senin hislerin yüce, Balıkta saklı bu duygu küçücük. Şair gönlüm huzurlu şimdi sende, Vatan kutsaldır, azizdir her yerde.
Özler misin?
Ayakların öpse sarı yapraklar, Hazandan sararmış bahçelerde gezer misin? Sıcaktan terleyen bedeninle, Huzur dolu sonbaharı özler misin?
Baharın methini düzeriz şiirlerle, Bahara bu kadar tapar mısın? Sonbahar da aşkı anlatır masallarla, Aşk mevsimi sonbaharı hiç özler misin?
Ömür geçip, yaşın ilerlese, “Sonbahara geldin” deseler, incinir misin? Sonbahar tasvirleriyle dolsa da bedenin, Yine de sonbaharı özler misin?
Etrafa baksan, türlü renkler çok, Güzellikler içinde kaybolur musun? Allah’ın renklerine hükmeden, Ressam sonbaharı, özler misin?
Sabahın erken saatlerinde beklediğin esinti, Baştan ayağa seni okşar mı? Gönül tellerinden dökülen sesim, Sen de sonbaharı özler misin?
Tercume: Cihangir NOMOZOV, “YAZARLAR” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü, Özbəkistan üzrə təmsilçisi.
Anası Günəşdi, atası Aydı, “Qıratdı”, “Düratdı” Qarabağ Atı!!!! Tanrı ərmağanı, butası, payı, Baratdı, muraddı, Qarabağ Atı!!!! * * * Rəngini veribdi, ana-atası, Hələ görünməyib, ola xatası, Telinin əksikdi, şana, fatası, Namusdu, iffətdi, Qarabağ Atı!!!! * * * Cahanı edibdi, özünə heyran, Utanar baxmağa üzünə ceyran, Tüm aləm səkməyən gözünə qurban, Hörmətdi, izzətdi, Qarabağ Atı!!!! * * * Qumralı, səkili, məxsus qaşqası, Bu dərdi anlamaz, əfsus başqası, Gəzir oylağında donuz çoşqası, Küskündü, incikdi, Qarabağ Atı!!!! * * * Bir dünya incisi çəkir əziyyət, Əriyir, yox olur, itir məziyyət, Ustaca tanışdır təbir, vəziyyət, Köçkündü, qəribdi Qarabağ Atı!!!!
1 oktyabr 2006:. …Bu gün bir az “Şahnamə”ni davam etdirdim. Hər zaman Firdovsi türk düşməni olub deyə ona lənətlər yağdırdıq.Ancaq yanılmışıq.Haşa,mən demək istəmirəm ki,Firdovsi bizi sevib,yox.O,türklərə nifrət edib.Ancaq qəbul etmək lazımdır ki,bəzən əsərdəki nifrət belə oxucuya həmin şeyi sevdirə bilər.Bəli,Firdovsi özü də istəmədən,bəlkə türkləri öyüb,vəsf edib.Çoxları buninla razılaşmaya bilər.Hər kəsin hürr fikri var…Peyğəmbərimizin mübarək məktubunu yırtan (necə ki,Rəbbim onun dövlətinin sütunlarını dağıdıb İslamı orada bərqərar etdi) Kisranın nəslini vəsf edən Firdovsi ən azından siyərə göz atmağıma imkan verdi. Firdovsi bir kərə fars idi və təbii,türkləri,turançılığı deyil,farsı öyəcəkdi.Ancaq oxuduğum 178-ci səhifəyə qədər məncə Firdovsi türkü nə qədər alçaltmaq istəsə də onu bir o qədər yüksəldir.Ən azından ona görə ki,əsərdə İran dövləti dünyanın ağası və qorxunc divlərlə savaşıb qalib gələn bir imperiya kimi verilir.Hətta indinin özündə belə ABŞ-ın tam yiyələnə bilmədiyi,köləlik nədir bilməyən hürr əfqan xalqı belə İranın tabeçiliyində verilir.Ancaq bu dünya imperiyası ilə çarpışmağa özündə kifayət qədər güc görən və İran şahını əsir edib,şahlığı ələ keçirən Turanı “Şahnamə” sahibi məncə bundan artıq öyə bilməzdi.Burası doğrudur,Firdovsi bilsəydi ki,onun nifrətindən mən belə nəticə çıxaracağam,hər halda,başqa bir variant fikirləşib tapardı.Ancaq biz türklər ki,varıq,o zaman ona da çarə tapacaqdıq. Sonra da qalxıb Firdovsini türk düşməni deyə lənətləyirik.Ancaq unuduruq ki,hər nəyə baxırsan bax,bir də onun o biri üzünün oldugunu fikirləş.Necə ki, “Şahnamə” mövzularına toxunan Əli bəy Hüseynzadə və Məhəmməd Əmin Rəsulzadə bizim baxa bilmədiyimiz tərəfdən baxmışlar. “Şahnamə” əgər həqiqətən bu qədər zərərli olsaydı,hər halda onlar bizdən daha yaxşı bilərdilər.Daha bu mövzuya toxunub,Azərbaycan Cümhuriyyəri dövründə əhaliyə türkcülüyü bu əsərlə sevdirməzdilər. Bir də Peyğəmbər əfəndimizin iki hədisinə toxunacağam: “Əməllər niyyətlərə görədir”.Yəni əsas olan niyyətdir.Əməl olmasa da olar.Bu kişilər iş görmüşlər.Biz isə “Şahnamə” ni oxumadan zərərlidir deyib “Dünya klassikləri” sırasına qoymuşuq öz kitab rəfimizdə. Digər hədis: “Necə yaşayırsan,elə də ölürsən”.Firdovsi yoxsulluq içində yaşadı,türk sultanının göndərdiyi qızılları onu cənazəsi “qarşıladı”. Dünyada əsas olan özündən sonra bir əsər qoymaqdır.Pul,sərvət heçdir.Həmin qəzılların taleyi indi bəlli deyil. “Şahnamə” isə mənim stolumun üstündədir.
İkinci yazı
2 oktyabr 2006: Bu gün də Firdovsini davam etdirdim.Firdovsi İranlıları öysə də ancaq,elə Türklə bağlı bəhsdə bir az gerçəkli davranıb.Türk xaqanı sülh bağlayıb Ceyhunun o biri tərəfinə keçəndə bu səfər İran şahı başına bəla açıb Mazandarana divlə vuruşa gedir. Elə yaxşı ki,Turan var,yoxsa İran elə cəfəngiyyatla vuruşacaq.Qondarma pəhləvanlar yaratmaq üçün Firdovsi təxəyyülü olduqca vacibdir İranlılar üçün…
Üçüncü yazı
3 oktyabr.2006: “Şahnamə”ni yenə davam etdirdim.Artıq Rüstəmin oğlu Söhrab İrana yürüşə başlayıb.İran şahları amma da qanıçən imişlər. Özləri axıtmadıqları dinc əhali qanı qalmayıb.Bir də Əfrasayabı qaniçən adlandırır.Ümumiyyətlə, Firdovsi Turan-İran məsələsində çox mübaliğəyə yol verir.7 İran pəhləvanının Turana keçib 30 minlik Əfrasıyab ordusuna qalib gəlməyi yuxu gerçəyinə belə sığmır.Ancaq burda da Firdovsini başa düşmək olar.Min illik İran tarixini yazmaqla 27 şahın adının çəkildiyi “Şahnamə”də hadisələr sürətlə cərəyan edib,tez də bitməliydi.Yoxsa əsəri bitirməyə Firdovsinin deyil,heç İran dilinin də qüvvəsi çatmazdı.Min illər boyu heç məğlubiyyət görməyən İran nə oldu Firdovsinin dövründə kiçik bir Səlcuqlu dövlərinin tərkibində oldu. Və türk şahı əsər yazmağı “məgrur iranlı” Firdovsiyə əmr etdi.Və Firdovsidən də 800 il sonra İran,türk hökmdarlarının iradəsi altında oldu.
Vətənimin ucqar məmləkətində, Namazlı-niyazlı bir kişi vardı. Nəsihət edərdi, hər söhbətində, Qohumu-qardaşı qürur duyardı. Əli təsbehliydi, ağzı dualı, Nəvə-nəticəyə diqqət, qayğılı. Şən görmək hər kəsi, arzu, amalı. Hamı babasına hörmət, sayğılı. On iki yaşında var bir nəvəsi, Üstündür, hər kəsdən ağlı, kamalı. Dünyəvi elmlərə vardı həvəsi, Qat-qat kitablardı, dövləti, malı. Gecələr çox zaman yuxusu qaçar, Oxuyub-yazmağa fürsət arardı. Bəzən babasının yanına qaçar, Çoxlu sual verib, cavab sorardı. Babası qoymuşdu adını- Mətin, Firavan yaşardı, keyfi çağ idi. Salmışdı elmlərə o məhəbbətin, Əla oxuyardı, üzü ağ idi. Düşünüb günlərlə, dərindən-dərin, Bir gün babasına tutdu üzünü: “Ay baba, varmıdır, sənin xəbərin? Bilmək istəyirəm, söylə, düzünü, Bir insan ömrünün bilim, qədərin”. Baba nəvəsini qürurla süzdü, Gördü, babasına dikib gözünü. Sualın cavabın o belə çözdü: “Yazılıb alnına Tanrıdan qədər, Dünyaya açanda insan gözünü. Yaşayar Azandan namaza qədər”. Nəvə basına tutdu üzünü: “Bu qədər qısaymış, bir insan ömrü?” Təkrar etdi baba, yenə sözünü: “Namazsız azanla başlayır ömür, Nə qədər çalışıb-vuruşsa, insan. Azansız namaza qədərdir, ömür”. “Ay baba, sən məni bir başa salsan, Namazsız azanla, azansız namaz, Bu qədər dolaşıq olarmı, ömür?” “Ay bala, qədəri Tanrıdır yazan. Elə ki, dünyaya göz açır insan, Oxunur qulağa, namazsız Azan. Əbədi dünyaya köçərkən insan, Oxunar namazı, verilməz Azan! Namazın azanı insan dünyaya, Oxunmuş, açanda ilk dəfə gözün. Bilsələr, qısadır, hər insan ömrü, Dünyada əbədi sanmaz ki, özün. Getməsə, hədərə bir insan ömrü, Yaşadar, əbədi həyatda izin. İnsanlar həyatdan arzu-kam alsın, Yaşasın şərəflə hər bir anını, Dünyadan köçəndə ad-sanı qalsın. Getməsin hədərə, tək bircə anı. Ulular deyib ki, insan həyatda, Sevinclə, kədərlə yaşayar beş gün. Yar-yarımçıq qalar, arzu-murad da, Yaşamaz doyunca, həyatda xoş gün. Xoş günlər yaşayaq, hey deyək-gülək, Şərəflə yaşayaq, bir insan ömrün. Doğmalarla, Amal, dərd-səri bölək, Hədər keçirməyək, bir insan ömrün.
Ömrümdə aylar, illər bir-birinə qarışıb. Qəlbimdə xatirələr, çöldə yarpaq yağışı… Yağışın sehrinə bax, rəngli xalı toxuyur. Səslənir yarpaq-yarpaq həzin nəğmə oxuyur.
Mən elə bilirdim ki, yağışın rəngi olmur. Demə hər bir yağışın özünün rəngi olur. Bu yağış ağacların itən gözəlliyidi. Hər baharın payızla bitən gözəlliyidir.
Payız, qış qurtaracaq, yenə bahar gələcək. Yaşıl geyib ağaclar yenə üzə güləcək. Hər payızın öz qışı, hər qışın baharı var. Ömrün qışından sonra amma gəlmir ki, bahar.
Günlər öz axarında Gətirir yenə qışı. Ömrümün payızıdır yağır yarpaq yağışı.