Ağdam – varlığın yoxluq səhnəsi Öpdüyüm torpaqdan həsrətin qoxusu ilə bərabər qan qoxusu da gəlirdi. Şəhidlərin tökülən qanı torpağa qarışıb. Torpaq qanla yoğrulub. Bu torpaqda bitən lalələrin qara xalları ləçəkləri boydadı. Ağdamda 10 ballıq erməni zəlzələsi olub. Dünyanın indiyədək görmədiyi, Rixter şkalası ilə ölçüyə gəlməz erməni zəlzələsi. Bu zəlzələdən Ağdamda bir tikili qalmayıb. Sovet vaxtı tikilən binaların möhkəm beton dirəkləri də uçulub dağılıb. Nə vardısa, hamısı yerlə yeksandı. Sanki şəhərin varlığının üstündən 28 il yox, iki min il keçib. Bakıdan gələn qonaqlara şəhərlər gözəli Ağdamı göstərib, onların heyranlığına qürurlandığımız şəhər indi qonaqları yoxluğu ilə heyrətləndirir. Daşı daş üstə qalmayan, qonağın pişvazına çıxa bilməyən şəhərə baxıb nələr yaşadığımı onu yaşayanlar bilər. Ağdam varlığın yoxluq səhnəsidi. Hər daşı bir binanı, bir evi; hər cığırı bir yolu xatırladan Ağdamın yoxluq səhnəsi. Teatrı sökük-sönük, məscidi sükutlu, musiqi məktəbi səssiz, səs-küylü bazarı lal olan şəhər. Doğmasının ölümündən yazmaq kimidi indi Ağdamdan yazmaq. Qatar Uzundərəyə çatanda hamımız hazırlaşardıq. Artıq Ağdama çatırıq. Səhər tezdən olsa da, Dəmir yolu vağzalı qaynayırdı. Doğma, tanış simalar. Şirindil insanların mehriban münasibəti adamı ovsunlayırdı. Şəhərə girəndə maşınların səsi şəhəri yuxudan oyadırdı. İndi hara gedəcəyimi, hara düşəcəyimi bilmirəm. Vaakkuma düşən kimiyəm. Qəhər məni boğur. Məni qarşılayan təkcə xoş, doğma havadı. Bir də izimi sinəsində gizlədən torpaq. Orada yaşamayanlar, sevincli günləri görməyənlər o ağrılı mənzərəni görəndə yaşadıqlarını, hisslərini ifadə etməkdə çətinlik çəkirlərsə, görün bizlər nələr yaşayırıq, nələr çəkirik… Ağdamı dağılmış, viran qoyulmuş görmək çox ağırdı. Təsəllim “Nəsimi” filmində deyildiyi kimi: “Dövlət bəyin ölüsü də gözəldi” ifadəsi idi. Ağdamın da. Torpaq varsa, Vətən var! Qalanı düzələr… Ermənilərin özününküləşdirmək istədikləri, dəvət etdikləri xarici arxeoloqların hər qazıntıda “bura türk məskənidir” dediyi Şahbulaq qalasından bizim Boyəhmədli, Sofulu kəndinə 8-10 km-lik məsafə var. Bir də 28 illik zaman. Kəndimizə gedib-gəldiyimiz bu yolla indi gedə bilməsəm də baxışlarımı yollayıram. İtiyi, qalığı axtarmağa. Nələri görəcəyi bəllidi, Qarabağın hər yerində olduğu kimi, ancaq dağıntılar… Nə xatirələri yaşadan evin divarı var söykənəsi, nə ağac var kölgəsinə sığınası. Tapacağı yoxluqda özünü saxlayan təsəlli torpaq, yurd yeri. Hər dəfə Ağdamın Dörd yolundan keçəndə Ağdam tərəfə baxmağa utanırdım. Bu dəfə o tərəfə can atırdım. Ağdamı görməyə tələsirdim. Həsrətinə yox deməyə. Ağdama qovuşmağa. Bütün bu müvəqqəti ağrıların, hislərin sonunda “nə yaxşı ki, sənə gəldim, məbədim mənim” deyib Ağdama – torpağa baxıram. Qovuşduğuma, bu günümə şükür edirəm. Sevinirəm. Taleyimdə ayrı düşməklə bərabər qovuşmaq da varmış. Bu sevinc ayrı sevincdi. Ağdamlılar yoxdan var edən, qurub-yaradandılar. İndi daha gözəl, müasir tələblərə cavab verən Ağdam salınacaq. Ağdam yenə Qarabağın iqtisadi-siyasi mərkəzi olacaq. İtən illərin yoxluq sükutu pozulacaq. Sözü, səsi özünə qayıdacaq. Məscidindən “Azan” səsi eşidiləcək, teatrında tamaşalar qoyulacaq. Hər küçədən, hər kənddən ağdamlıların ürəyə yatan məlahətli, şirin səsiylə muğamlar səslənəcək. Həyat davam edəcək. Hər tarix bir dərsdi. Yaşadıqlarımız bizə çox ağrılı həyat dərsi keçdi. Olanlarına sahib çıxmağı, özününkünün qədrini bilməyi, dəyər verməyi, qorumağı, uzaqdan baxmağın acısını, yaşananları bir daha yaşamamağı öyrətdi. Qarabağa, Ağdama, Şuşaya hər gedənə Yolçu mənə quş göndər, Dimdiyində torpağım – deyirdim. Axır ki, Ağdamıma özüm gəldim. Ağdamdan həsrətli köçən doğmalarımın, əzizlərimin qəbrinə səpməyə torpağı özüm gətirirəm. Bu səfər həsrətin, nigaranlığın son günü idi. Həyatda qovuşmaq qədər gözəl heç nə yoxdur. Ayağın torpağına dəyəndə özün olursan. Varlığını hiss edirsən. Bu özünə qayıdışdı. Özünə baxıb ürəkdən “Bu mənəm!” – deyə bilirsən. Səssiz dediyin bu mən, hərbidə cərgədə qışqırdığın “Mən”dən daha uca və əzəmətli səslənir. Məni MƏN edən AĞDAMIM! Məni yaşadan məkan! Sənə qovuşmaq həyatımın ən xoş anıdı!
1 iyun uşaqlar beynəlxalq müdafiəsi günü kimi qeyd olunur. Bu günü Bizdə uşaqlar beynəlxalq müdafiəsi günü kimi qeyd edirik. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikasında uşaqlara dövlət qayğısının gücləndirilməsi, uşaq problemlərinə vətəndaş cəmiyyəti qurumlarının diqqətinin artırılması və ölkənin uşaqlarla bağlı demoqrafik perspektivlərinin müəyyənləşdirilməsi məqsədi ilə 22 dekabr 2008-ci il tarixli sərəncam imzalamışdır. “Ümumdünya Uşaqlar Günü” 1954 -cü ildə BMT -nin Baş Assambleyasının №836 (IX) saylı qətnaməsində 1956 cı ildən bütün dövlətlərdə uşaqların şərəfinə keçirilməsi tövsiyə olunan bayram kimi qeyd olunub. Biz uşaqlar bu dünyanın gələcəyiyik.
Tənqidçi-ədəbiyyatşünas alim, professor Qurban Bayramovun anadan olmasının 75 illiyi ilə əlaqədar yubiley tədbirləri çərçivəsində dahi Azərbaycan şairi Səməd Vurğunun yaradıcılığı barədə hələ ötən əsrin 80-ci illərində nəşr olunmuş “Lirik qəhrəman və zaman” adlı kitabı müasir Azərbaycan əlifbası ilə nəşr olunaraq oxucuların öhdəsinə verilib. Kitabın elktron forması da var. Bir daha Qurban müəllimi təbrik edir, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzu edirik! Uğurlarınız bol olsun, Qurban müəllim!!!
Oslo Azərbaycan Evi və Norveç Azərbaycanlıları Gənclər Təşkilatının (NAYO) təşkilatçılığı ilə Nizami Gəncəvi adına “Azərbaycan dili” həftəsonu məktəbi nin nümunəvi şagirdi Altay Baqeridən Azərbaycana məktub var. Məktubu və fotonu olduğu kimi sizlərə təqdim edirik. Bayramınız mübarək, soydaşlar! Dünyanının harasında yaşayırıqsa, yaşayaq hamımızın bir Vətəni var! Azərbaycan!
Osloda fəaliyyət göstərən Nizami Gəncəvi adına həftəsonu məktəbinin təşəbbüsü ilə 28 may – Respublika Gününün 103-cü ildönümünə həsr olunmuş videokonfrans keçirilib. Norveç, İsveç, Estoniya və Azərbaycandan iştirakçıların qatıldıqları tədbirdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) banilərindən biri olan Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin nəvəsi, Əməkdar rəssam Rais Rəsulzadə, Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyəti haqqında silsilə məqalələrin müəllifi, İsveçin Umea Universitetinin dosenti Səadət Kərimi, istedadlı şair, yazıçı Zaur Ustac, Skandinaviya Azərbaycanlıları Koordinasiya Şurasının Norveç üzrə əlaqələndiricisi Ramil Əliyev, Estoniyadan Təranə Mirzəağayeva və digər şəxslər çıxış ediblər. Natiqlər 103 il öncə Azərbaycanın dövlətçilik tarixində baş vermiş mühüm hadisə, Cümhuriyyət qurucuları barədə müfəssəl məlumat veriblər. AXC-nin 1918-1920-ci illərdəki fəaliyyəti barədə İsveç və ingilis dillərində kitabların nəşr olunduğuna diqqət cəlb edilib. Rais Rəsulzadə babası və atası ilə bağlı xatirələrini bölüşüb. Məşəqqətli sürgün və qürbət illərində atası Azər Rəsulzadənin tar çalmaqla təskinlik tapdığından, 100-dən artıq yaşı olan həmin aləti gələcəkdə M.Ə.Rəsulzadənin ev muzeyinə hədiyyə edəcəyindən danışıb. AXC-nin 100 illiyi ilə əlaqədar Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə çəkilmiş “Son iclas” bədii-sənədli filmində babasının obrazını canlandırdığını xatırladan rəssam qeyd edib ki, bu, onun üçün həm məsuliyyətli, həm də qürurverici olub. Tədbir zamanı şair Zaur Ustac xalqımızın tarixi şəxsiyyətlərinə həsr etdiyi şeirlərini səsləndirib, “Son iclas” filmindən epizodlar, Şuşada “Xarıbülbül” musiqi festivalı münasibətilə keçirilən atəşfəşanlıq zamanı Əməkdar tarzən Sahib Paşazadənin tarda qələbə ruhlu ifası, Nizami Gəncəvi adına həftəsonu məktəbinin şagirdi, Norveçdəki azərbaycanlı icmasının fəal üzvü, gənc yazıçı və rəssam Səlim Abbaszadənin çəkdiyi Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin portreti nümayiş etdirilib. Konfrans şagirdlərin ifasında 28 may – Respublika Gününə həsr olunan şeirlərin səsləndirilməsi, tədbir iştirakçılarına təşəkkürnamə və diplomların təqdim edilməsilə yekunlaşıb.
Hərfin üstündə yazılan bu işarə ْ “sukun” adlanır. Sukunlu hərflərə sakin hrəflər deyilir yəni bu hərflər səssizdirlər. Onlar ancaq özündən əvvəlki hərfin hərkəsi ilə oxunurlar. Kəlmə heç vaxt sakin hərflə başlanmaz.
شُدْ جَمْ اَمْ سلْ اَزْ ظُلْ قَمْ لِلْ
وَصْ كفْ بِهْ مَسحْ مَنْ بِاكْ ذرْ
جَبْ كُمْ شَبْ جِالْ قُمْ يُنْ دَرْ
“QURAN OXUMAĞI ÖYRƏNƏK” KİTABI ƏSASINDA DƏRSLƏR MƏMMƏDLİ ÜZEYİR ƏİRHÜSYEN OĞLUNUN
Həsənzadə Nuran Elsevər oğlu 2010-cu il dekabrın 11-də Yevlax rayonunda anadan olub. 2016-cı ildə Yevlax rayon Malbinəsi kənd Nizami Gəncəvi adına tam orta məktəbinin 1-ci sinifinə daxil olub. İbtidai sinifdə oxuyarkən xüsusi istedadı ilə və bütün fənləri mükəmməl oxumağı ilə sinif yoldaşlarından fərqlənib. Həmin dövrdə məktəbin direktoru Xatirə Abbasova və sinif rəhbəri İnarə Musayeva tərəfindən dərslərini mükəmməl mənimsəməsi və təlimə davamiyyətində fərqləndiyi üçün tərifnamə ilə mükafatlandırılıb. 2018-ci ildə Yevlax rayon Malbinəsi kənd şəhid Əsgər Həsənov adına 7 illik uşaq musiqi məktəbinin xanəndəlik sinifinə daxil olub. Nuran gözəl səsə malik olmağı ilə yanaşı həm də gözəl qirayətçidir. O həmişə orta məktəb və musiqi məktəbində tədbirlərdə vətənpərvər şeirlər səsləndirir. Ən çox səsləndirdiyi şeirlər vətən və şəhidlər mövzusundadır. Nuran Həsənzadə “Sizi Tanıyaq”, “Şəhadət Şərbətin Dadan Şəhidlər”,”Vətən Övladları”, “Norveçin paytaxtı Oslo şəhərində Nizami Gəncəvi həftə sonu məktəbi” və s. layihələrinin üzvüdür və “Yevlax rayon Uşaq Gənclər İnkişaf Mərkəzinin” üzvüdür. 44 günlük müharibə dövründə “Vətənpərvərlik mövzusunda çıxışlarına və xüsusi istedadına görə AFİA Asiya Fakt İnformasiya Agentliyi və Sizi Tanıyaq layihəsi tərəfindən diplom və hədiyyə ilə mükafatlandırılıb.
Həsənzadə Nuranin mükafatları.
Bir neçə dəfə afia.az və icxəbərlər.com informasiya saytına müsahibə vermişdir. Hal hazırda Nuran Həsənzadə 5-ci sinifdə bütün fənləri əla qiymətlərlə oxuyur və ən çox sevdiyi fənn tarix fənidir.
Həsənzadə Nuran Elsevər oğlu dərslərini yaxşı oxuyur.
Yazarlar.az olaraq gənc xanəndəyə sənətində və təhsildə yeni-yeni nailiyyətlər arzu edirik! Uğurların bol olsun, Nuran!
Yollar uzun və qısa, çətin və dolanbac, arzular sonsuz, ümidlər isə həmişəyaşıl olur. Bir əzizinin yoxluğuna nə qədər çalışsalar da inandıra bilməzlər səni. İynədimi, sapdımı düşə itə, yox ola, gözünün qabağından birdən-birə qeybə çəkilə… Amma demə olurmuş…
Ənnağıyev Babək Oktay oğlunun evindəyəm, atası qarşılayır, elə həyət qapısındaca görüşüb evə dəvət edir. Kür daşqınından sonra FHN tərəfindən tikilən evin pilləkənlərini qalxdıqca təsəlli üçün söz axtarıram, otaqda iki azyaşlı qız uşağı heç nəyi dərk etməyən baxışlarını üzümə dikir… Gözlərim önündən atamı itirdiyim gün film kimi gəlib keçir, mən də heç nə başa düşmürdüm onda…
Babək Qasımbəyli kəndində, 28 aprel 1994-cü ildə doğulub böya-başa yetib, orta məktəbi də bu kəndin H.Ənnağıyev adına tam orta məktəbində oxuyub. Elə Hilal Ənnağıyev də Birinci Qarabağ müharibəsində canından keçən şəhidlərimizdən biridir. Sonra Vətənə həqiqi hərbi borcunu vermək yaşı çatanda-2012-ci ildə yollanıb əsgərliyə, Qazax rayonu ərazisində yerləşən “N” saylı hərbi hissədə xidmət edib, Musaköy, Balacəfərli, Kəmərli kəndlərində, düşmənlə üzbəüz səngərdə olub. Ağır silahlardan istifadə etməyi öyrənib, qaranatamyotçu olub, əli bir dəfə də titrəməyib…
2014-cü ildə hərbi xidmətdən evə, doğmalarının yanına qayıdan Babək elə təsərrüfat işlərində atasına kömək edib, halal ruzisini qazanıb. Sonra ürəyi, gözü tutan Rəmziyyə ilə ailə qurub, bu izdivacdan iki gül kimi qız balası dünyaya gəlib, atalıq hissini fərəhlə, sevinclə yaşayıb, həyata daha çox bağlanıb bundan sonra…
Müharibə başlayanda o da doğma vətənin hayına hay verərək cəbhəyə yollanıb, öldürməyə, erməni vandallarına Qarabağın Azərbaycana məxsus tarixi ərazi olduğunu sübut etmək üçün gedib döyüşməyə. Gedib ki, gələcək nəsillərə torpaq dərdi qalmasın, gedib ki, bundan sonra daha şəhid verməsin Azərbaycan…
…Damarında qeyrət axan igidim,
Yağı gözə oxtək batan igidim.
Döyüşlərdə polad kimi bərkidin,
Üzə gülən növrağına qurbanam,
O, üçrəngli bayrağına qurbanam!…
Döyüş yolu 29 sentyabrdan başlanıb, elə başlanğıcdan erməni fəndgirlərinin viran qoyduğu Füzuli uğrunda gedən ağır döyüşlərin iştirakçısı olub, ürəklə döyüşüb, burda da qranatamyotdan od yağdırıb düşmənin üzərinə. Amma özü də düşmən gülləsinə tuş gəlib, oktyabrın 7-də Füzuli ətrafında döyüşlərin birində ağır yaralanaraq döyüşçü yoldaşlarından ayrılıb. İlk tibbi yardım göstərilsə də qospitala çatdırmaq mümkün olmayıb, elə yoldaca gözlərini həyata əbədi yumub…
Babək Ənnağıyev ölümündən sonra “Vətən uğrunda “ medalı ilə təltif edilmişdir.
Atası Oktay göz yaşını saxlaya bilmir, kim deyir kişi ağlamaz, kişi ağlayanda həm də ağladır… Dəsmalını çıxarıb gözlərini silərək oğlundan söz açır:
-Dörd övladım vardı, deyirdim mən onun çiynində gedərəm dünyadan, amma əksinə oldu…Babək ağıllı, söz eşidən, böyük-kiçik yeri bilən bala idi. Məşhəd və Kərbəla ziyarətlərində olmuşdu, həm dinimizə, həm də vətənimizə bağlı idi. Uşaq vaxtı çılğın olsa da sonralar daha səbirli idi, yaşı az idi amma dünyagörmüş kişilər kimi müdrik düşünürdü. Daim əsir torpaqlarımızı düşünür, dözə bilmirdi. Həmişə deyirdi ki, müharibə olsa birinci özüm gedəcəyəm. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin müharibəyə başlaması elə ürəyindən oldu ki!.. Dərindən köks ötürüb əlavə edir: Vətən sağ olsun…
Həyat yoldaşı Rəmziyyə xanım :
-Son dəfə oktyabrın 3-də danışdıq, döyüşə gedəcəkdilər, qələbəyə ürəkdən inanırdı…Çox razı idim Babəkdən, ailəsini çox sevirdi, dəyər verirdi, ailəcanlı və mehriban idi…
İndi kənd qəbristanlığı bir məzar boyu da vətənləşib, dəyərli olub, çünki burda şəhid uyuyur… Rahat yat, deyirəm, şəhidim, sənin yarımçıq işini Müzəffər Ordumuzun cəsur əsgərləri tamamladılar, yağını torpaqlarımızdan qovub çıxardılar. Bu gün Qarabağ Azərbaycandır, vətəndaşlarımız isə hər biri qarabağlı… Sənin canını verdiyin torpaqlarda balaca qızların azad gəzəcək və səninlə həmişə fəxr edəcəklər…
