“Yazarlar” jurnalı “Mustafa Müseyiboğlu – 70” layihəsi çərçivəsində RESENZİYA MÜSABİQƏSİ elan edir. Bu şipşirin, doğma Ana dilimizdə oxuyub, anlayan hər kəs müsabiqədə iştirak edə bilər. Şərtlər çox sadədir. İştirakçılar PDF variantı aşığıda təqdim olunmuş Zaur Ustacın “BB” (hekayələr) https://ustacaz.files.wordpress.com/…/zaur-ustac-bb-1.pdf kitabı və ya bu kitabda yer almış hər hansı bir hekayə haqqında öz fikirlərini yazıb zauryazar@mail.ru email ünvanına göndərirlər. Yazılar redaktəsiz, yəni göndərdiyiniz kimi çap olunacaq. Yazılar 01.09.2022-ci ildən 01.12.2022-ci ilə qədər qəbul olunacaq. 01.12.2022-ci il gecə saat 23:45-də qaliblər elan olunacaq. 29.12.2022-ci ilə qədər göndərilmiş bütün resenziyaların redaktəsiz yer aldığı kitab nəşr olunacaq və bu vaxta qədər iştirakçıların sayına uyğun Bakı şəhərində adətən kitab təqdimatları, imza günləri keçirilən məkanlardan biri vaxt da göstərilməklə YER olaraq elan ediləcək. Bütün iştirakçılara diplomlar, qaliblərə isə təyin olunmuş pul mükafatları uyğun diplomlarla birlikdə həmin gün tədbirdə açıq şəkildə təqdim olunacaq.
BİRİNCİ YER-300 AZN
İKİNCİ YER -200 AZN
ÜÇÜNCÜ YER – 100 AZN
QEYD:
Kimliyinin bilinməsini istəməyən ölkə vətəndaşları tədbirə gəlmədən mükafatlarını (yer tutduqları təqdirdə) poçt və ya kart vasitəsi ilə təyin olunduğu kimi manatla, xarici ölkə vətəndaşları isə vətəndaşları olduğu ölkənin pul vahidinə uyğun təyin olunmuş mükafatın AZN ekvivalentində (yer tutduqları təqdirdə) eyni qaydada alacaqlar. Mustafa Müseyiboğlunu rəhmətlə anır, bütün iştirakçılara uğurlar arzulayırıq.
Yazıları bu email ünvanına göndərin: zauryazar@mail.ru
QƏM KARVANI (Poema) Mənəm ki, qafiləsalari karivani-qəməm… Məhəmməd Füzuli Sevən gözlərimə verib Tanrı su, Indi dərk edirəm məhəbbətini. Ey böyük Füzuli – sənət Tanrısı, Bizdən əsirgəmə səxavətini. * * * Özüm də bilmirəm, axı nə sirdir, İncə kəlamının dadı azalmır. Bir şair ürəyi neçə əsrdir Yanır için-için, odu azalmır. * * * Baxıb kainata məhəbbət ilə Həsrət işığında hey köks ötürdün. Sən ulu eşqinin əzəmətiylə Məcnunun eşqinə yuxu gətirdin. * * * Közərdi qəlbində söz için-için, Keçib əsrləri, bizi yandırdı. Hicranın zülməti sevənlər üçün Qaranlıq dünyanı işıqlandırdı. * * * Məndən sevgilimin üzü dönəndə Sənin dilin ilə danışdırmışam. Bəzən ürəyimin odu sönəndə, Şeirinin oduna alışdırmışam. * * * Mən sənə biganə qala bilmərəm, Hər sözün önündə başımı əydim. Sənin tək sənətkar ola bilmərəm, Barı sənin kimi sevə biləydim… * * * * * * * * * –Yarəb, bir ilahi məhəbbət ilə Səni dərk etməyə çalışıram mən. Ürəyim eşq ilə gəlsə də dilə, Sənin rizan ilə danışıram mən. * * * İzn ver qanımda haqq nuru axsın, Dözərəm, olsa da yarım hikkəli. Qoy sevgi ruhumu odlara yaxsın, Sənin dərgahına təmiz, pak gəlim… * * * Fələklər alışır hər gün ahımdan, Sevgi qanadında göylərə uçum. Əfv et Füzulini, keç günahımdan, İlahi, sevməkdir mənim də suçum… * * * Qəlbimdə közərir gizli bir inam, Eh, sənsiz bir günü axı neylərəm?! Yoxdur bu dünyadan ayrı təmənnam, Yarımdan yarımı tələb eylərəm. * * * Aşiq göz yaşını necə saxlayar? – Dolaram, yadıma, yar, sən düşəndə. Adətdir, həmişə zar-zar ağlayar Qəribin yadına vətən düşəndə. * * * Bir ürək sinədə batıbsa yasa, Etdiyin cəfalar məgər azdımı? Sinəmdə min tənə oxu olmasa, Ürək tənhalıqdan darıxmazdımı? * * * Bəs sənə vəfasız necə deyim mən, Hicrində çəkdiyim səfa deyilmi? Məndən ki cəfanı əsirgəmirsən, Elə bu özü də vəfa deyilmi?! * * * Bəxt ulduzu sandım qara gözünü, Onları üstümdən iraq eyləmə! Əzizim, amandır, parlaq üzünü Əğyar məclisinə çıraq eyləmə! * * * Sənin qəmzə oxun məni yaralar, Ancaq ki, ölmərəm, yönüm bəridir. Bağrımın başında olan yaralar Cününluq dağının qönçələridir. * * * Bəzən kövrəlirəm, ürək daş deyil, İndi varlığıma hopan alovdur. Gözümdən tökülən qanlı yaş deyil, Sevən ürəyimdən qopan alovdur. * * * El-aləm danışır mənim sözümü, Indi ağıl qoyur hər yetən mənə. Eh, eşqə salmışam özüm-özümü, Heç düşmən etməzdi etdim mən mənə. * * * O qara gözlərin önündə dur ki, Ürəyin sirrini aça, söyləyə. Hamı vüsal istər, aşiq odur ki, Hicran bəlasını tələb eyləyə. * * * Peyman bağlamışdıq ikilikdə biz, O məndən cəfanı kəm eyləyərmi? Qafil, nə çaşmısan, axı səbəbsiz Göz yaşı yanağı nəm eyləyərmi?! * * * Dünyanın işığı gözümün deyil, Görmürsən nə qədər onlar itidir? Məndəki nəfəs də özümün deyil, Bir gözəl pərinin əmanətidir. * * * Səbrə nöqtə qoydu qara xalıyla, Dərmanım tapılmaz, elə xəstəyəm. Sağaltdı hamını öz vüsalıyla, Hicran bəlasıyla hələ xəstəyəm… * * * Qırılmış bir çiçək çətin ki, bitə, Onu öz əlimlə dərdim, ay təbib! Özünü nahaqdan salma zəhmətə, Sən bilən dərd deyil dərdim, ay təbib! * * * Mənimçün pərişan olduğun yetər, Həkim, xoşdur mənə yar yolunda qəm. Aşiqin dərdinə dərman etsələr, Onun xəstəliyi artar dəmbədəm. * * * Yanıqlı naləmə qulaq tut mənim, Dərdimi deməyə eh mən acizəm. Seyr et göz yaşımı, ey bulud, mənim, Elə düşünmə ki, səndən acizəm. * * * Yar bizi yad edib, nə danış, nə din, O gələn yolları öpüm sevinclə. Odlu göz yaşımı mən öz sərvimin Ayağı altına səpim sevinclə. * * * Ahımdan fələklər titrəyir zağ-zağ, Çətin ki, bu yoldan dönə, – deyirlər. Çoxdur eşq oduna tutulan, ancaq Leyli sənə, Məcnun mənə deyirlər. * * * Dərdim yüz dərmandan artıqdır, təbib, Cünunluq yolundan məni əyləmə. Yar vuran yaraya dərman eyləyib, Məni şirin zövqdən məhrum eyləmə. * * * Incə əllərində gül tək solaydım, Bu xəzan mənimçün bahar, yaz olar. Min canım olaydı, qurban olaydım Sənə miniylə də, bir can az olar. * * * Gəl hər şəffaf suyu bulaq bilmə sən, Axan gözlərimin qaynar yaşıdır. Nahaq gizləyirsən üzünü məndən, Gözlər gözəlliyin məhək daşıdır. * * * Acı sözlərin də mənə bal dadır, Odur dərdlərimin dəvası, gözəl. Sənin o pərişan saçlarındadır Könlümün quşunun yuvası, gözəl. * * * Yaxır ürəyimi həsrət, intizar, Vüsalın gözümdən süzülür dən-dən. Yəqin ki, yaqut tək qiymətim artar Bağrımın qanına boyandıqca mən. * * * Məni əridibdir hicran ələmi, Nahaqdan danlama, gülüm, özünü. Ahımın tüstüsü tutar aləmi, Bircə yol görməsəm parlaq üzünü. * * * Gözündən könlümə işıq axanda, Dilim topuq çalır, dəyişir halım. Bağrım parçalanır sən hər baxanda, Gündə bir ciyəri de, hardan alım?! * * * Gözlərim səninçün qanlı yaş tökər, Mənə rəhmi gələr dilsiz daşın da. Məcnunda olsaydı fəğanım əgər, Yuva qurardımı quşlar başında?! * * * Mən sevda yolunda təkcəyəm, təkcə, Mənimçün qəm deyil yardan gələn qəm. Gözəllər cəfanı çox eylədikcə, Eşqin də ləzzəti artır dəmbədəm. * * * Səba bu dərdimi yayıb aləmə, Deyib ki, verirəm eşq yolunda can. Eşq rüsvalığı ayıbdır demə, Ay zahid, rüsvayi-aləm olarsan! * * * Eşqsiz o səda olmazdı neydə, Gör necə yandırır? – Bir dəm tut qulaq! Ahımdan ulduzlar alışar göydə, Muradımın şəmi alışmaz ancaq. * * * Vurğunu olduğum o nazikbədən Məni öz ardınca dartır günbəgün. Bidərd tədbirini eşitdiyimdən Ürəkdə dərdim də artır günbəgün. * * * Naləmlə hamını oyadıram mən, Heç kəs möhkəm yatmır sən yatan kimi. Hər an vüsalına can atıram mən, Qərib vətəninə can atan kimi. * * * O ətirli saçlar dağılıb yenə, Mişki-Çin də verməz onun buyini. Ağlım söz kəsəndən vətəndir mənə, Necə tərk eyləyim yarın kuyini? * * * Qəlbimə vurduğun yara göynədər, Ona öz əlimlə mən duz səpmişəm. Hicrində göydəki ulduzlar qədər Gözümdən torpağa ulduz səpmişəm. * * * Sözümü üzbəüz deyərdim sənə, Yadıma yenə də o günlər düşüb. Sənin tellərini açdıqca şanə, Mənim can telimə düyünlər düşüb. * * * Vəfasız dövrandır verir əziyyət, Cünunlarda görmə günahı, səhra! Sən suya həsrətsən, mən yara həsrət, Sən ey sevənlərin pənahı səhra! * * * Sözümü pas tutmaz, ötsə də min il, Ilahi, nə qədər odlanım, yanım? Məndə can qoymayıb bu şeyda könül, Verim bir gözələ, qurtarsın canım! * * * Axır ki, sözümə baxmadı fələk, Vuruldu bir təzə güli-rənayə. Məni iynə kimi incəldib fələk, Saldı iplik kimi uzun sevdayə… * * * Ahımla, naləmlə könül dağladım, Dərdlər pərvanə tək doldu qoynuma. Bir sənəm zülfünə könül bağladım, Cünunluq zənciri keçdi boynuma. * * * Hicranı ömrümü etsə də yarı, Kimsəyə uymadım, – sədaqəti gör! Qiyamət günündə görməsəm yarı, Saqi, sən özün gəl qiyaməti gör! * * * Meh əsdi, titrədi könlümün simi, Meyvəsiz budağa bar gəldi bəlkə? Sübhə saxlayıbdır hicran qətlimi, Səhər açılınca yar gəldi bəlkə?! * * * Xəyala dalmışam, nədir əlacım? – Tamarzı qalmışam vüsal dadına. Qəlbimin dərdini de, kimə açım? – Mən tək yanan varmı hicran oduna?! * * * Qəlbim istəyir ki, nur salıb ay tək Sənin keşiyində gecə dayansın. Sərv qamətini görübsə külək, Gülüstan içində necə dayansın?! * * * O necə sevgidi yandırıb-yaxmaz?!- Sevənlər imanı, dini neyləyər?! Qaşlarını görən hilalə baxmaz, Ay üzünü görən günü neyləyər?! * * * Qolları qandallı bir çıraq susur, Gözəlim, baxmırmı sözünə zülfün?! Üzümə açıqkən sevda qapısı, Niyə qıfıl vurub üzünə zülfün?! * * * Boynuma salsa da, hicran qolunu, Bənzətmə bir quru xəyala məni. Tərk edə bilmərəm sevda yolunu, Bu yol yetiribdir kamala məni. * * * Alovlar püskürən qəlbimin başı Buxar etməsəydi gözümdə nəmi, – Göz açıb yümunca, gözümün yaşı Bir anda tutardı bütün aləmi. * * * Dərdimi duyana dərd oldu dünya, Eşqimə bir nəfər gülən qalmadı. Gözümün yaşında qərq oldu dünya, Gözümün yaşını silən qalmadı. * * * Sən gəldin ömrümə ilk bahar kimi, Sərdim ürəyimi yaz yağışına. Qaşlarım yelkənsiz qayıqlar kimi Az qalır qərq ola gözüm yaşına. * * * Şehmidir bərq vurur gül yanağında? – Sevincdən kövrələr, bəbəyin dolar. Tökmə göz yaşını vüsal çağında, Hicran günlərində gərəyin olar. * * * Danışa bilmirəm, od tutub dilim, Göz yaşım sevdalı dənizdir mənə. Onu bəxş eləyib mənə sevgilim, Dərdim ürəyimdən əzizdir mənə. * * * Qəlbimi isidən söz nuru olur, Ürək arzulayır bar dodağından. Qasid gətirdiyi söz quru olur, Qoy onlar süzülsün yar dodağından. * * * Yarpağa dönübdür titrəyən əlim, Eşqin havasıyla gör əsir necə? Yar deyib yanına səhərlər gəlim, Bilmirmi mənimçün yox gündüz, gecə?! * * * Zülfünü yığ yana, üzünü görüm, Isitsin qəlbimi bir qaynar nəfəs. Yarımın yanında olsaydı yerim, Kafərəm, cənnətə eyləsəm həvəs. * * * Eşqimlə həyatım qərq olub zərə, Bura hər sevənin güzarı düşməz. Pəncərən önündə durduğum yerə Min il cənnət quşu uçsa, yetişməz. * * * Yanımdan bir xəfif külək keçibdir, Ürəyim – titrəyən payız nanəsi. Gözlərin könlümü vətən seçibdir, Şükür ki, nurlanıb qəm viranəsi. * * * Nasehin dediyi sözə uymayın, Sevənlər qoy mənim sirdaşım olsun. Məzarım üstünə heç nə qoymayın, Yarımın kölgəsi baş daşım olsun. * * * Məni laləüzlüm öldürdü, dağlar! Çətin ki, mələklər dadıma yetə! Ey bulud, sən mənim üstümdə ağla, Bəlkə kəfənimdə lalələr bitə! * * * Vuruldum, hörmətim aşağı düşdü, Qismət özgələrin, ad mənim oldu. Üzümə həsrətin işığı düşdü, Hər gözəl canıma bir qənim oldu. * * * Gözündə şeh gülən körpə bənövşə, Təşnə olduğumu hardan bilirsən? Göylərdə mələklər, yerlərdə bəşər Ağlayır halıma, – sənsə gülürsən. * * * Rəhmdil görmədim gözəl qızları, Gül xarsız, gözəllər cəfasız deyil. Ay ürək, incimə, vəfasızların Yaxşı ki, həsrəti vəfasız deyil. * * * Ah çəkdin, ürəyim yarpağa döndü, Demə bu xəzəlin yiyəsi yoxmuş. Kölgənin xətrinə torpağa döndüm, Büllur qamətinin kölgəsi yoxmuş… * * * Zənginə dönmüşəm səni sevəndən, Dövlətim göz yaşı, varım göz yaşı. Yolunun üstündə ucalmışam mən, Bir eşq ağacıyam, barım – göz yaşı. * * * Sənin təbəssümün nur oldu qanda, Qəlbimə yenilməz qüdrət gətirdi. Qiyməti yox imiş eşqin cahanda, Göz yaşım ona da şöhrət gətirdi… * * * Sevgilin yoldadır, daha nə dərdin?! Ağlama, taleyin üzünə gülsə. Vüsal müjdəsinə canını verdin, Bəs nə verəcəksən yar özü gəlsə?! * * * Yadıma dağların maralı düşdü, O, mənim ömrümün sultanı oldu. Güzarım yarımdan aralı düşdü, Məzarım ayrılıq zindanı oldu. * * * Meyvə arzuladı divanə ürək, Təbəssümün kimi nübar görmədim. Dolandım bağları axar sular tək, Sərv qamətin tək çinar görmədim. * * * Ayağın incisə, sinəm üstə gəz, Tapdala bir xəzan yarpağı kimi. Mənə elə gəlir, pak ola bilməz Cənnət ayağının torpağı kimi. * * * Ürəyim tab etməz həyəcanına, Qıymaram kədərdən yarım mat ola. Tez-tez getmirəm ki, onun yanına, Qorxuram itləri narahat ola. * * * Cananın əliylə can alınıbdır, Deşib ürəyimi müjgan şeşpəri. Kirpiyi oxuyla fəth olunubdur Eşqin səltənəti, eşqin kişvəri. * * * Qəlbimi çəkibdir dara gözlərin, Bərq vurub məhəbbət kəhkəşanında. Göz qırpıb, bu üzü qara gözlərim, Məni xəcil edib sənin yanında. * * * Qəlbimi dünyada kədər yaşatdı, Mələklər eşqinə göz yaşı tökdüm. Gözəllər o qədər mənə daş atdı, Yığıb özüm üçün qəmxanə tikdim. * * * Sevən ürəyimdə şimşəklər çaxıb, Adını çağırsam, dilim alışar. Sönmüş ocağımın yerinə baxıb, Nəsihət eləmə, külüm alışar! * * * Nasehin sözünü yaxşı bilirəm, Aləmi üstümə güldürür mənim. Əgər mey içməsəm, dərddən ölürəm, Içəndə nəsihət öldürür məni. * * * Qısqanclıq odunda alışdı ürək, Gördüm göz izi var solğun üzündə. Dadıma çatmasa badə qayıq tək, Çoxdan qərq olmuşdum qəm dənizində. * * * Sevgili yardamı çevrilib yada?! Kim açar qapımı küləkdən özgə?! Əlimdən iş gəlməz qoca dünyada Nazlı sənəmləri sevməkdən özgə… * * * Əgər duya bilsən, gün tək sadəyəm, Nəsihət eləmə hər səhər mənə. Özünü öldürmə, tiryəkzadəyəm, Təsir edə bilmir hər zəhər mənə. * * * Çiçək aramışam gəzib gülşəndə, Sevgini başıma bir tac almışam. Hər gözəl xalına gözüm düşəndə, Elə bil dünyadan xərac almışam… * * * Eşq Qaf dağının əyib belini, Vədəsiz qocalıq haqlayıb bizi. Şükür, tuta bildik canan əlini, Məhəbbət şövqlü saxlayıb bizi. * * * Bəsdir, sərv kimi ucaldın göyə, Əyil, başın dəyər, doğrudur sözüm. Dünya qapısından çıxırıq deyə, Fələk qəddimizi əyibdir bizim… * * * * * * * * * Dözümün rəqibi qorxuya salıb, Əzmin ürəyinə bir düyün çəkib. Gözlərin gül üzü görüb zövq alıb, Cövrünü yaralı ürəyin çəkib. * * * Nəfəsin çiçəkli bahar kimidir, Dünya gülşəninə həsrətlə baxır. Sənin hər bir misran damar kimidir, Ürəyinin qanı onlarda axır… * * * Sözünün mənası necə dərindir, Ruhundur onlara dərinlik verən. Deyirəm, bəlkə də şeirlərindir Bağdad xurmasına şirinlik verən… * * * Xəzan ömrümüzdə ilk bahar oldun, Nasehin sözünü dinləmərik biz. Qəm çəkmək işində bizə yar oldun, Nə qədər dərd olsa, inləmərik biz. * * * Babam, yetməsən də nazlı yara sən, Sevən ürəklərə nur ələmisən. Qoşun çəkməsən də bir diyara sən, Dünyanı sözünlə fəth eləmisən… * * * Sağ ol, bəxtiyaram şeirin, sözünlə, Hər misran qəlbimi nura bələdi. Tale gözəlləri sənin gözünlə Görməyi mənə də qismət elədi… 1972 – 1994 Müəllif: Rafiq YUSİFOĞLU
“Yazarlar” jurnalı “Mustafa Müseyiboğlu – 70” layihəsi çərçivəsində RESENZİYA MÜSABİQƏSİ elan edir. Bu şipşirin, doğma Ana dilimizdə oxuyub, anlayan hər kəs müsabiqədə iştirak edə bilər. Şərtlər çox sadədir. İştirakçılar PDF variantı aşığıda təqdim olunmuş Zaur Ustacın “BB” (hekayələr) https://ustacaz.files.wordpress.com/…/zaur-ustac-bb-1.pdf kitabı və ya bu kitabda yer almış hər hansı bir hekayə haqqında öz fikirlərini yazıb zauryazar@mail.ru email ünvanına göndərirlər. Yazılar redaktəsiz, yəni göndərdiyiniz kimi çap olunacaq. Yazılar 01.09.2022-ci ildən 01.12.2022-ci ilə qədər qəbul olunacaq. 01.12.2022-ci il gecə saat 23:45-də qaliblər elan olunacaq. 29.12.2022-ci ilə qədər göndərilmiş bütün resenziyaların redaktəsiz yer aldığı kitab nəşr olunacaq və bu vaxta qədər iştirakçıların sayına uyğun Bakı şəhərində adətən kitab təqdimatları, imza günləri keçirilən məkanlardan biri vaxt da göstərilməklə YER olaraq elan ediləcək. Bütün iştirakçılara diplomlar, qaliblərə isə təyin olunmuş pul mükafatları uyğun diplomlarla birlikdə həmin gün tədbirdə açıq şəkildə təqdim olunacaq.
BİRİNCİ YER-300 AZN
İKİNCİ YER -200 AZN
ÜÇÜNCÜ YER – 100 AZN
QEYD:
Kimliyinin bilinməsini istəməyən ölkə vətəndaşları tədbirə gəlmədən mükafatlarını (yer tutduqları təqdirdə) poçt və ya kart vasitəsi ilə təyin olunduğu kimi manatla, xarici ölkə vətəndaşları isə vətəndaşları olduğu ölkənin pul vahidinə uyğun təyin olunmuş mükafatın AZN ekvivalentində (yer tutduqları təqdirdə) eyni qaydada alacaqlar. Mustafa Müseyiboğlunu rəhmətlə anır, bütün iştirakçılara uğurlar arzulayırıq.
Yazıları bu email ünvanına göndərin: zauryazar@mail.ru
Rafiq Yusifoğlunun son kitabları haqqında düşüncələr
”…Əlli illik bir ömrün ağrılı-acılı, sevgili, sevincli günləri muncuqlar kimi illərin, ayların qaranlıq guşələrinə səpələnib. Əlbəttə, o muncuqların hamısını yığıb-yığışdırmaq mümkün deyil. Ancaq elə muncuqlar var ki, illərin qaranlıq guşələrindən işarır, gəl-gəl deyir. Məhz o işaran muncuqları bir yerə toplayıb, övladlarıma, nəslimizin gələcək üzvlərinə yadigar qoymaq arzusu baş qaldırdı ürəyimdə. Düşündüm ki, bəlkə bu digər oxucular üçün də maraqlı olar…”
Bu duyğulu sətirlər sevimli şairimiz, tanınmış ədəbiyyatşünas-alimimiz, ”Göyərçin” jurnalının baş redaktoru Rafiq Yusifoğlunun ”Elm” nəşriyyatında işıq üzü görmüş ”Xatirə kəcavəsi” adlı kitabından götürülüb. Kitab məhz bu sətirlərlə başlanır və onun təkcə şairin mənsub olduğu nəslin davamçıları üçün deyil, ümumilikdə götürsək, Azərbaycan oxucusu üçün həm maraqlı, həm də gərəkli olduğu qənaətindəyik. Çünki əsil-nəcabətli, tanınmış nəslin ləyaqətli varislərindən biri kimi şairin kökə bağlılığı qələmə aldığı hər bir şe’rində, poemasında, acılı-şirinli xatirələrində, hətta uzun illərin zəngin axtarışlarının məhsulu olan tədqiqat əsərlərində də özünü göstərməkdədir. Belə bir zəngin, maraqlı həyat və yaradıcılıq yolu keçən alim-şairin nəşr olunub geniş oxucu kütləsinə təqdim olunan hər yeni kitabı isə əsl ədəbi hadisədir. Bu kitabların sayı çoxdur. Əksəriyyətini mənə qələm dostum Rafiq müəllimin özü bağışlayıb, yaradıcılığına məxsus dəst-xətlə, xüsusi sənətkarlıq səmimiyyəti ilə avtoqraf yazmağı da unutmayıb. Odur ki, Rafiq Yusifoğlunun hazırda kitab şkafımın ən doğma sakinlərinə çevrilmiş ”Həsrət köçü”, ”Çiçək yağışı”, ”Təzə sevdalara doğru”, ”Söz çəməni”, ”Ayrılığın qəm hasarı” şe’rlər, ”Xatirə kəcavəsi” – xatirələr, elmi-publisistik düşüncələr, sevən insanların, müxtəlif peşə sahiblərinin məktub və məqalələri toplanmış ömür romanı, ”Bahar qatarı” adlı uşaq nağıl və hekayələr kitabları, Azərbaycan və dünya uşaq ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələri barədə geniş elmi mə’lumatlar və müəlliflərin əsərlərindən ən yaxşı nümunələrin daxil edildiyi ”Uşaq ədəbiyyatı”(2002) adlı dərs vəsaiti, ədəbiyyatşünaslığımızın nəzəri problemlərinə həsr olunmuş və işlədiyi Sumqayıt Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində bədii söz, onun xüsusiyyətləri və poetikası ilə, digər problem məsələlərlə bağlı oxuduğu mühazirələrin də daxil edildiyi ”Ədəbiyyatşünaslığın əsasları” (2001) adlı sanballı monoqrafiyası, böyük zəhmət və sonsuz məhəbbətlə körpə balalara ərmağan etdiyi ”Göyərçin” jurnalının nüsxələri təkcə mənim deyil, kiçik kitabxanamın oxucusu olan dostlarımın da tez-tez müraciət etdikləri ən qiymətli vəsaitlərdir. Əlbətdə ki, məndə olan kitablar sevimli şairimizin artıq oxucuların ixtiyarına verilmiş kitablarının ancaq bir hissəsidir. Lakin elə bunlar kifayətdir ki, şair, nasir, publisist, naşir, alim… ən başlıcası isə çoxlarının sevdiyi, bə’zilərinin isə hətta həsəd apardığı bir insan, həqiqi dost, sözün əsl mə’nasında şəxsiyyət Rafiq Yusifoğlunun bütün daxili məziyyətlərinə bələd olub, onun iç dünyasını özün üçün aşkarlayırsan. ”Qızıl qələm”, ”Vətən”, ”Araz”, ”Ilin ən yaxşı kitabı”, ”Tofiq Mahmud” mükafatları laureatları olan şairin ən böyük mükafatı isə oxucu sevgisi, pərəstişkar məhəbbətidir. Saysız-hesabsız oxucunun qəlbinə yol tapmaq, onun yaddaşında özünə əvəzsiz yer tutmaq hər sənətkara, söz adamına nəsib olan xoşbəxtlik deyil. Bu xoşbəxtliyə isə, tam əminliklə və şəxsi müşahidələrimə əsaslanaraq deyə bilərəm ki, o öz mehribanlıq və səmimiyyəti, daxili mədəniyyət və sadəliyi ilə nail olub.
Rafiq Yusifoğlu oxucu təmasını şe’rlərinə hopdurmağa bacaran, Rablo Nerudanın ”Mənim həyatım sözlərdir, gözəl sözlər. Mən sözlər içində yaşayıram, özünəməxsus olan bir nağıl sarayı kimi” – hikmətli kəlamlarını ömür kredosuna çevirərək, sözdən, həqiqətən də, özünə möhtəşəm bir sray ucaldan söz sənətkarıdır. Və bu sarayın hər kərpici, hər daşı təmizliyi, halallığı özünə əvəzolunmaz tanrı payı sayan söz adamının ruhunun bir zərrəsidir ki, durub:
Saymadım, şeytanın ötdüm yanından
Təmizlik edərmiş adamı Allah.
Nə yaxşı çirkablar burulğanından
Təmiz çıxarmışam adımı, Allah!
”Ömür boyu mən sözümün oldum ağası” – deyə qürur hissi keçirən şairi yaxından tanıyanlar yaxşı bilirlər ki, həmişə başqalarından məktub alan şairin özünü özünə məktub yazmağa sövq edən hansı hisslər, duyğulardır:
Baxan yoxdu düşüncənə, yaşına,
Görən yoxdu sızıldayan könlünü.
Yaxşılıqlar qaxınc olar başına,
Yaxşılıqlar gödək edib dilini.
Lakin yaxşılıq etməyi, kimnsə səadətini özü üçün xoşbəxtliyə çevirməyi ilə rahatlıq tapan, daxilən daha da saflaşan, təmizlənən şair ürəyini gözü ilə görür və duyur ki:
Elə məst eləyib gözlərin məni,
Dağlar topuğumdan, göy qurşağımdan…
Çəkilib dünyanın çisəyi, çəni,
Ürəyim asılıb göy qurşağından.
Çirkin də gözümdə göyçəyə dönüb,
Sən baxsan, sevinər, taleyim gülər.
Ürəyim bir ovuc çiçəyə dönüb,
Sənin qədəminə səpilə bilər.
Sevgili-qayğılı, enişli-yoxuşlu, ilhamlı-duyğulu həyat yaşayan qələm dostumuzun ”Ömür kəcavəsi”nə ”Ayrılığın qəm hasarı”nı aşmaqla ”Təzə sevdalara doğru” uğurlu yol arzulayırıq…
GÖZƏL Bu gün gördüm onu, otuz il sonra, Gəzdirib, göz-gözə gətirən gözəl… Neçə milyon gözün, qaşın içində, Sezdirib, üz-üzə götürən gözəl… * * * Qəfil qarşılaşdı baxışlarımız, Qəbulmu görmüşdü alqışlarımız, Damla-damla yağdı yağışlarımız, Süzdürüb, iz-izə itirən gözəl… * * * Bir xeyli mən baxdım, o sa baxmadı, Nə Billah eylədim kirpik qalxmadı: -Allahım, pünhan ox, həmin oxmudu??? Azdırıb, biz-bizə bitirən gözəl… * * * Qəfil bir baxış da oldu ərmağan, Gördüm, gözü dolmuş, bağrım oldu qan, Köksümdə ürəyim qopardı fəğan, Sızdırıb, döz-dözə ötürən gözəl… * * * Baxış o baxışdı, qaçış o qaçış, İllər gözlərindən heç nə almamış, Giryan görünürdü, bir az təntimiş, Sazlayıb, naz-naza yetirən gözəl… * * * Ustac mükafatın alıb həmişə, Bir daha mat qaldım, bu gün gərdişə: -Deməli, yol verməz boşa səyrişə, Gəzdirib, göz-gözə gətirən gözəl… 04.09.2018. Bakı.
GƏL Bu dərd bizim aramızda bitibdi, Bir daş altda, birini də üstə gəl. Nə dil bilsin, nə də dodaq anlasın, Nə fərq olsun, nə də bircə üstəgəl. * * * Heç nə umma belə zalım fələkdən, Dünyamıza qəm ələnir ələkdən. Qismətinə düşən paydı ürəkdən, Birin verib, birini də istə gəl. * * * Çətin bir də ömür dönə geriyə Buz bağlamış xəyalların əriyə. Nə deyirsən, Mövlud, mələk, pəriyə Öz bəxtindən nə inci, nə küs də gəl. 5.07.2021. Quba. Zərdabi.
MƏNİMÇÜN İşdi yaxa versəm zalım əcələ Göyüm- göyüm göynəyərsən mənimçün. Bir az razı, bir azca da narazı, Deyim -deyim deyinərsən mənimçün. * * * Yuxuların qarışmasın gerçəyə, Ümid olub gözlə məni gecəyə. Sevincini bölüşərsən heçliyə Öyüm-öyüm öyünərsən mənimçün. * * * Saxla məni aşiq kimi yadında, Xatirində doğmanın da, yadın da. Ürək olub, gülüm, Mövlud adında Döyüm-döyüm döyünərsən mənimçün. 7.07.2021. Quba. Zərdabi.
“Kim sənə deyib ki, əsl etibarlı məhəbbət yoxdur dünyada?
O yalançının o pis dilini kəsərlər” M. Bulqakov.
Anamla atamın qeyri-adi münasıbəti var idi. Bir- birinə hörmət və qayğıyla yanaşırdılar. Ancaq mən aralarındakı sərinliyi hiss edirdim. Anam heç vaxt sevgidən, məhəbbətdən danışmazdı.
Onlar ayrı-ayrı otaqlarda yaşayırdılar. Anam yemək bişirir, atamın paltarlarını yuyur, səliqəsinə fikir verirdi. Qohum əqraba yanında həmişə mehribancasına davranırdılar.
Dəfələrlə anamla bu haqda danışmaq istəsəm də, l o, hər dəfə araya söz qatar və mənə heç nə deməzdi.
Anamın gözləri nəm olardı hərdən. Soruşanda “əzizlərimi xatırladım” ya da “söğan yandırdı gözlərimi”- deyib üzünü yuyardı.
Atamın başqa bir qadınla əlaqəsinin olduğunu bilirdim və həmişə onu qınayırdım. Hətta bir dəfə onunla ciddi söhbət etməyi qərara aldım. Anam onda mənə dedi ki, sən qarışma, mən özüm buna icazə vermişəm.
Bu qəribə münasibəti heç anlaya bilmirdim.
Anam öldükdən sonra atam həmin qadınla birləşdi. Mən etiraz etmədim və atamla əlaqəmi kəsmədim. Onu çox sevirəm.
Anamın xəstəliyinə sonra da ölümünə tab gətirməyib babam da rəhmətə getdi.
İndi babamın mənə miras qoyduğu evdəyəm.
Biz bura yayda gələrdik. Bu evlə bağlı o qədər gözəl xatirələrım var ki… Babam bu evi mənə hədiyə edib.
Evin içində heç nə dəyişməyib.
Babamın qızılı, varı, dövləti yox idi, amma çoxlu kitabı var idi.
Toz başmış kitablardan birini götürdüm. Kitabdan sanki keçmışın, anamın, bababın qoxusu gəlirdi. Lap kövrəldim. Kitabı heç acmadan yerinə qoydum.Əlimi kitabların üzərində gəzdirərək sanki onlarla sağollaşdım. Sonra əyilib siyirməni açdım.
Burada nələr yox idi? Babam iynə və sapdan tutmuş köhnə düymələrə qədər hər şeyi saxlamışdı. Əlimə bir düymə düşdü.Bu düymə anamın paltarından düşüb itmişdi. Yadımdadır. Sonra onu çox axtardıq, amma tapmadıq. Mən o düyməni öpüb cibimə qoydum.
Sonra siyirməni bağlamaq istədim,lakin itələyəndə bağlanmadı. Nəsə mane olurdu. Mən əlimi salıb aradan bir saralmış dəftər çıxartdım.
Dəftəri götürüb kresloya oturdum.
Əlimdəki anamın gündəliyi idi.
Gözlərimə inanmadım.
Anam heç vaxt deməzdi ki, gündəlik yazır.
Mən dəftəri acgözlüklə oxuyurdum.
Oxuduqca gözlərimin yaşını saxlaya bilmirdim. Zahirən həmişə gözəl, şən görünən anam nə qədər əzablı əziyyətli bir həyat yaşayıbmış?!
“Mən onun üzünü elə də görmədim. Amma sevirdim onu”-bu sözləri oxuduqda isə dəhşətə gəldim.
Ana!? Sən kimisə sevirdin!?
Dəftəri dayanmadan oxuyub başa çatmaq, öz doğma anamın sevgi macərasını bilmək istəyirdim.
Dəftərin bir ucunda bəzi rəqəmləri bir qədər pozulmuş telefon nömrəsi diqqətimi çəkdi.
Dərhal həmin nömrəni yığdım.
– Salam.
– Salam..
-Bağışlayın . Siz kimsiniz ?
– Bəs siz kimsiniz , xanım?
– Mən sizinlə görüşmək istəyırdim. Sizə veriləsi şey var.
– Buyurun gəlin .
O mənə ünvan verdi
Ertəsi gün mən anamım artıq əzbərdən bildiyim gündəliyini götürüb deyilən ünvana yollandım.
Qapını mənə yaşlı bir insan açdi. Lakin, hündür boyu, mədəni davranışı onu bir qədər yaşından cavan göstərirdi.
– Buyurun xanım…
– Çox sağ olun.
Mən içəri daxil oldum. Biz həyətdə qoyulan stol afxasında oturduq.
Mən bir kəlmə də demədən gündəliyi çıxarıb ortalığa qoydum və:
-Anam sizi sevirdi,-dedim.
-Ananız?
– Bəli
– Xanım siz nə danışırsınız? Mən uzun illərdir ki, tək yaşayıram yanımda yalnız baxıcım var.
Mən anamın kim olduğunu ona dedim. O eynəyini düzəldib:
– Yox. Əksinə. O məni heç vaxt sevmədi! -dedi. Mənim onu dəlicəsinə sevdiyimə inanmadı.
Sonda isə mənə hətta ona zəng etməyi də qadağan etdi. Mən onu indi də sevirəm. Onu gözləyirəm. Son zamanlar isə məni heç vaxt sevmədiyini dedi.
Mən gündəlikdəki yazını onun qarşısına qoydum.
“Mən onu sevirdim. Amma heç vaxt onunla olmayacağımı bilirdim. Həm ailə vəziyyətim, həm də ölümcül xəstəliyim buna imkan vermirdi.
Mən bu gün onunla son dəfə danışdım. Onu acıladım ki, bir daha tapmasın, axtarmasın məni.
Mən təhlillərin cavabını bildim. Ölümümüm reallaşdığını hiss edirdim. Amma bunu ona deyə bilməzdim. Ürəyi partlayardı. Mən onu sevdiyimi ona sübut etməli və ondan ayrılmalıyam”
Kişi dəftərdəkiləri dəfələrlə oxuyub ayağa qalxdı.
– Yalandır! Bu ola bilməz! O mənə bunu deyərdi. Deyin ki, by yalandlr!
– Anam ölüb.
O əlini ürəyinə aparıb oturdu. Mən onun nəbzini tutub qışqırdım:
– Kömək edin!
Evdən bir yaşlı qadın çıxıb dərman gətirdi sonra ona iynə vurdu. Bir qədər sonra kişi gözlərini açdı və:
– Məndə heç bir xatirəsi belə yoxdur. Heç nə! Sözlərdən, kəlmələrdən başqa heç nə.
Mən cibimdən dünən babamın evindən tapdığım düyməni ona uzatdım:
– Bu düymə anamın paltarındandır. Götürün. Sizdə qalsın.
O körpə oyuncağa sevinən kimi düyməni götürüb əlində bərk sıxdı .
– Danışın mənə. Anamla harda görüşmüsünüz? Necə sevmisiniz onu?
– Siz buna inanmazsınız. Bu bir nağıldır. Heç kim inanmaz buna. Mən xəstə idim.
Bir gün evdə halım pis oldu. Yoldaşımdan ayrılmışam . Telefonla bacıma zəng etdim ki,nə edəcəyimi desin. Nömrəni səhv yığmışam demə. Ananız heç nə soruşmadan, kim olduğumu bilmədən mənə nə edəcəyimi dedi. “Dərman için sonra uzanın. Mən sizə bir azdan bir də zəng edəcəm,” – dedi.
Beləcə, o hər gün mənə zəng edib halımı soruşur, məni tədricən həyata qaytarırdı. Biz çox yaxınlaşdıq bir- birimizə. Mən uzun illərdən sonra ilk dəfə sevdim. Dəlicəsinə vuruldum ona. Amma o mənə elə də sevirəm demədi… Amma bu gün bildim ki,o məni daha çox sevirmiş. Mən onun bir kəlmə sözündən inciyib onu unutmağa çalışdım. O isə mənə öləcəyini deməyib. Kişi eynəyini çıxarıb gözlərini sildi və
-Məni onun məzarına aparın! – dedi.
Bir neçə gündən sonra mən onunla anamın qəbrini ziyarət etdim.
O, iri bir yasəmən dəstəsi almışdı. Mən anamın yasəməni nə qədər sevdiyini bilirdim. Deməli o da bunu bilirmiş.
O, uzaqdan anamın şəklini gördükdə eynəyini çıxarıb göz yaşlarını sildi. Sonra yaxınlaşıb əllərini şəkildə gəzdirdi. Sonra geri çəkilib baş əydi.
Biz bir kəlmə belə danışmadıq.Onu tək qoyub bir qədər geri çəkildim.
O, dizləri üstündə oturub anamla danışırdı:
– Sən məni məndən çox sevdiyini sübut etdin. Bir dəfə də sevirəm demədən mənə həyatını qurban etdin indi növbə mənimdir. Biz mütləq görüşəcəyik…
Biz yenə heç nə danışmadan geri döndük.
Bir neçə aydan sonra telefonuma zəng gəldi
-Salam xanım.Atam dedi ki, sizə deyim . O sizin ananızı sevirdi.
Bu anamın sevdiyi adamın oğlu idi.
– Özü necədi?- deyə soruşdum.
– O artıq yoxdur. Mənə bir düymə vedi öləndə. Dedi ki, bunu mənim qəbrinin üstünə qoyarsan.
Mən dəstəyi asıb fikrə getdim.
Nədir bu sevgi deyilən böyük güvvə? İnsanlar bir-birini görmədən, tanımadan bu qədər sevə bilərlərmi? Bilmirəm. Əgər kimsə mənə bunu danışsaydı inanmazdım….Lakin, indi inanmamağa əsasım yox idi.
Duşunurdüm ki, bir-birini bu qədər sevən insanların ruhları indi bir yerdədir və bu mənim yeganə təsəllim idi…
