Etiket arxivi: YAZAR

KƏNDDƏKİ EVİMİZİN UĞURSUZLUĞU

ŞƏFAQƏT CAVANŞİRİN YAZILARI

KƏNDDƏKI EVIMIZIN UĞURSUZLUĞU
(povest)

<<<<<ƏVVƏLİ BURADA

Nənəm belə kobud olanda, “məhz bu arvada görə ərə getsəydim, birdəfəlik canım qurtarardı ” düşünürdüm. Maşından düşdüm, dədəm qapını çoxdan açmışdı. Qapıdan bir-bir girdikcə “Bismillah ” deyirdik. Molla qardaşdan başqa heç kim evə girmədi, çünki özü əlində Quran kitabı tək girmək istəyirdi. Baxdığım qorxulu filmlərdəki kimi, dedim indi qışqıra-qışqıra üstümüzə qayıdacaq.. Evdəkilər gözünü evin qapısına zilləmişdi. Mən tualetə tərəf baxırdım. Gözümə görünən körpə uşağı unuda bilmirdim. Tualetə çox yaxın getmədim, əvvəldən də yazmışdım, xarabadır. Bir-neçə addım yaxınlaşdım. Elə bil yandırılmışdı. Yaxınlaşanda taxtaların üstündən bilmək olardı. Tualet tərəfdən nənəmlə mən yatan otağın pəncərəsinə baxdım, molla qardaşı gördüm. Əlində kitab yoxuydu, gözlərini mənə zilləmişdi, qəribə, izah edə bilməyəcəyim baxışları vardı. Elə bil qarşımdakı başqa adamıydı.
─Nə olub? – özümü ondan qorxmadığımı göstərmək üçün sualımı bir az acıqla verdim.
─Çəkil ordan! Çəkil! –Üstümə qışqırdı.
Tualetə baxdım.Tualetdə ağlayan körpə səsini eşitdim. Tualetə yaxınlaşdım, sonra dayandım. Körpə uşağın olması mümkün deyildi. Düşünürdüm, günahlarımdır. Bətnimdə ölməyini istədiyim, qarğış etdiyim körpəmin ahıdır başımı pozub. Mümkün deyil, mən onu tələf eləməmişəm, sadəcə alınmadı, dünyaya gətirə bilmədim.
─Bacı, ordan çəkil!
Pəncərəyə tərəf baxdım, molla qardaş üzümə gülümsəyirdi, kitab da əlində. Bəyaq əlində kitab yoxuydu, əminəm. Artıq körpənin səsi də kəsilmişdi.
─Çəkil bacı, onlar yanındadır.
Bədənimə yenə soyuq tər gəldi, nə sağıma-soluma baxdım, nə də arxama. Dabanıma tüpürüb anamgilin yanına qaçdım.
─Nə oldu? –Hamı təlaş keçirdi.
─Qorxdum.
─Qorxma, keçib gedər, inşallah. –Anam həmişəki kimi nəvazişliydi.
─Yanımızda dayan! –Dədəm dilləndi.
Bir az keçdi, həyətə molla qardaş kimi gənc oğlan, arxasınca dədəmlə eyni yaşda olardı, bir kişi girdilər. Bizlə salamlaşdılar. Kişinin əlindəki kitab böyük idi, qədim kitaba oxşayırdı, arasından cırılmış, solmuş vərəqlər görünürdü.O birinin əlində heç nə yoxuydu.
─İçərdədir, –dədəm deyəndə, iti addımlarla evə tərəf getdilər. Gənc olan molla istiqamətini bağa tərəf döndərdi. Hamımız maraqla ona baxırdıq. Bağdan bir ovuc torpaq götürüb dua oxudu, sonra o da evə girdi, qapını bağladı. Gəl indi bunların işindən baş çıxar. Cibimdən telefonumu götürüb, facebooka status olaraq yazmaq istədim, fikrimdən daşındım. Statusluq yazı deyildi. Rəfiqəmə mesaj bölümündən yazdım. “Gözün aydın, cin-şeytanların kənddəki evimizə kimi bizlə gəlib”
Sevdanın xasiyyətinə bələd olan adam kimi, cümləni tam oxumamış zəng eləməliydi. On dəqiqədən sonra zəng elədi, danışa bilməzdim, adboy verdim. Mollalar evdən çıxana qədər yazışdıq, mənə pişik tapmağı məsləhət gördü. Pişiklər əcaib varlıqları görürmüş. Axırda əsəbləşib, “yaxşı da, eşşəklər də hər şeyi görür. Kömək elə, mollalardan gözüm su içmir. Sizin rayondakı molladan soruşa bilərsən. Xahiş edirəm, maraqlan, mənə xəbər elə.” Yazdım.
Sevda evin də, tualetin də şəklini çəkib göndərməyimi istədi. şəkilləri çəkib facebookdan göndərdim.
Mollalar evdən çıxdılar. Molla qardaş mənə baxa-baxa bizə yaxınlaşdı. Dədəmə:
─Sizin qızınız ailəlidir? –deyə soruşdu.
─Başa düşmədim, –sual dədəmin xoşuna gəlməmişdi.
─Ruhlar ailəli, ya da ailəsi dağılmış qızları narahat edir.
Nənəm:
─Bu nə uydurmadı?! Əvvəlki evin sahiblərinin uşaqları körpəydi. Onları niyə narahat edirdilər?
─Onları narahat edən qızınızdı.
Dözə bilmədim, çünki yalan danışdığını gözlərindən oxuyurdum:
─Bir dəqiqə, birincisi, mənə bura gələnəcən belə şeylərə inanmırdım. İkincisi, mən evin də, tualetin də şəklini çəkib Sevdaya göndərmişəm. Bildiyi adamlardan bu haqda maraqlanacaq.
─Siz evin şəklini göndərmisiz? –Molla qardaş təəccüblə soruşdu.
─Hə.
─Çox nahaq!!! Belə söhbətləri çox yaymazlar.
─Özüm bilərəm! Sizə də zərrə qədər inanmıram. Dədə, Sevda deyir, evə pişik salaq. Pişiklər hər şeyi görür.
─Qızım, bir dəqiqə… İndi biz gecə evdə qalmayaq?
Yaşlı molla dilləndi:
─Qala bilərsiz. O otağa yaxınlaşmayın, narahat edirsiz.
─Qızın əşyaları var, axı…
─Otaqda nə varsa, qonaq otağına daşıdıq, narahat olmayın.
─Sabah yenə gələcəm. Üç gün dua oxunmalıdır. Biz gedək, dayı – molla qardaş cavab verdi.
Mollaların üçü də getdilər. Dədəm bizə baxdı:
─Həyətdə yaşamağa gəlmişik? Keçin içəri
Çarəsizlikdən dua oxuya-oxuya evə girdik.
Nahar üçün anam mətbəxdə yemək hazırlayırdı, dədəm bağda iş görürdü, torpaqla oynamağı xoşlayırdı. Gələcəkdə tövlə tikmək üçün, birdəfəlik buralara köçmək üçün səbrlə, təmkinlə mənim ailə qurmağımı gözləyir. Arzularımın şəhərlə bağlı olduğunu yaxşı bilir. Düzdür, nikbin olmayanda, insanlardan səbəbsiz bezəndə, ucqar kəndlərin birində yaşayıb, toyuq-cücə saxlamaq həvəsinə düşürəm. Sonra özümə gəlirəm, ay qız, otur oturduğun yerdə, gəlib-keçici hisslərinə aldanıb yuxarıdakına əlavə iş çıxartma, xalxın oğlunu da bədbəxt eləmə, deyirəm. Elə namizədim yoxdur, özümə əmin olmadıqca, olmasa yaxşıdır.
Guya kitab oxuyuram, fikrim-zikrim otaqdadır. Nənəm əlində xalamın mənə bağışladığı təsbehi dua edərək çevirir, dodağının altında mızıldandığından oxuduğu duanın mənasını başa düşmürəm. Burnumun içi qaşındı, cüt səbr asqırmağımla nənəmin sevincək mənə baxmağı bir oldu.
─Allah duamı qəbul elədi, –dedi.
─Nənə, sən allah, hardan bildin?
─Cüt səbr saldın. Cüt səbr ailəmizə düşür. Bu il bəxtin açılacaq.
Nənəmin sözlərinə mən də güldüm, qonaq otağına bitişik mətbəxdəki anam da güldü, nənəmin dediklərini təsdiqlədi.
─Cüt səbr Şəfiyə də düşür. İnşallah ay maa, allah səsimizi eşitsin.
─Deməli, hamınız mənə səs verirsiz, hə? Ay arvad, sən arada allaha yalvar ki, pensiyən qalxsın, avropa nənələrinin pensiyələri qədər olmasa da, heç olmasa, üç yüzə çatsın, hər ay bu nəvənə əllidən-yüzdən görüm-baxım elə. Yoxsa “nənə” elə təkcə adın qalacaq.
─Kopaqqızının danışığına bax e! Az, mənim pensiyəm heç 150 manat eləmir. O pulu siz nəvələrə verim? Qoca arvadam, sabah gözünüzü aşdız, bir də gördüz ki, yoxam. Kəfən pulumu toplamıyım mən?
─Nənə, qadam, birinci mən səndən pul-mul görməmişəm. Sən bəzi nəvələrinə verməsən, kəfənin qiyməti baha deyil ha, çoxdan yığmışdın.
Sözümü nənəmə gülə-gülə deyirdim. Nənəm anama baxdı:
─Mən buna dua edirəm ki, yaxşı oğlan çıxsın, ərə getsin, uşaqlarını görüm, bu mən barədə nə fikirləşir?
Arvadı əsəbləşdirmişdim.
─Yaxşı day, zarafat edirəm, ürəyinə xal düşməsin. Mən gedirəm oğluna köməy eləməyə. Bel əlində torpaq eşələmək işinə baxır. Allah eləyə xəzinədən-zaddan nəysə çıxa. “Amin” deməyən dillər qurusun!
Cümləmi nənəm də, anam da ciddi qəbul elədilər ki, bir ağızdan “Amin” dedilər. Gülümsəyərək evdən çıxdım. Bağa girmək üçün gərək tualetin yanından keçəydim. Bağla evin ortasında tualet tikmək hansı axmağın ağlına gəlib, hələ də mənə çatmır. Dədəmin yanına da getmək istəyirəm, di gəl, ürək edə bilmirəm. Dədəmi səsləməyə məcburdum.
─Dədə! Ay dədə!
Dədəm əlində bel göründü. Tualetəcən gələndə yanına qaçdım.
─Nəysə gözünə göründü? –Narahat oldu.
─Yoox, bağa gəlmək istəyirdim, tək gəlməyə qorxuram.
─Qorxma, gəl!
Dədəmin böyrünə düşüb bağın içinəcən getdik. Bir dəfə maraq güc gəldi, tualetlə üzbəüz pəncərəyə baxdım. Pəncərə bağlıydı, heç nə görmədim. Dədəm işini görməklə məşğuldu, mən sosial şəbəkədə Sevdayla yazışırdım. Sevda günortadan sonra tanıdığı, dindarların diliylə desək, bəsirət gözü açıq qohumunun evinə gedəcək. Qohum qadının nə söyləyəcəyi mənə maraqlıydı.
─Dədə,…
─Hmm…
─Evə pişik salaq.
─Səyləmə, kənd yerində sənə pişiyi hardan tapım? Həm də yazıq deyil heyvan? Mən boyda kişi əsim-əsim əsdi, bapbalaca heyvanın bağrı yarılar ki…
─Düz deyirsən. Vallah, mən mollalara inanmadım.
─Onlara mən də inanmadım. Sabah əmin gələcək.
─Bıy, tək gələcək?
─Hə. Bəyaq danışdım hər şeyi.
─Nə dedi?
─Deyir, boş şeydi, inanmıyın elə şeylərə.
─Baxarsan, immenni o otaqda yatacaq.
─Deyir də. Kimdi onu otağa buraxan? Nənənin bağrı o dəqiqə yarılar. Şəfi…
─Hmm.
─Get papıya su gətir.
─Mənə bir milyon dollar versələr də, burdan ora tək addım atmaram. Neynirsən e, burax o beli, gedək evə. Mən evdən çıxanda ana salat hazırlayırdı.
─Fikrinə çox salma bu məsələni. Qorxudan xəstəlik taparsan.
─Düz deyirsən, bir ay burda qalsaq, dediyin olacaq.
Dədəm əlindəki beli ağaca söykədi, tualetəcən gəldik. Yenə körpə səsini eşitdim, yenə bədənim üşüdü. İti addımlarla qapının ağzına gəldim. Geri dönəndə dədəm tualetin yanındaydı. İlahi, mən eşitdiyim səsi dədəm də eşitmişdi.
─Dədə!
Qışqırdım, mən tərəfə baxmadı. Yanına qaçıb qolundan tutub çəkdim.
─Qurban olum, evə gedək.
─Uşaq səsi gəlir. Burda uşaq var?
─Yox. Gözümüzə görünür.
Hələ də körpə ağlamasını eşidirdik. Nənəmlə anam qapının ağzına çoxdan çıxmışdılar. İkisi də yanımıza gəlmək istəyəndə, dədəm dayanmaları üçün əliylə işarə elədi. Gözünü tualetdən çəkə bilmirdi.
─Tualetdə nəysə var. Vopşe əminə zəng edirəm, indi çıxsın yola. İki saatlıq yoldu, axşamacan gələr.
İkimiz də evəcən gəldik. Dədəm dünənkindən bərk qorxmuşdu. Nəydi bilmirəm, körpənin səsini ancaq ikimiz eşidirdik.
Anamın nahar üçün hazırladığı süfrənin ətrafında heç birimiz oturmadıq. Nənəmlə mən bizdən əvvəl evi almış adamın bizə evin üstündə pay verdiyi divanda oturmuşduq. Adam necə bezibsə, aldığı evi bizə aldığından da ucuz satmışdı. Belə getsə biz də ucuz aldığımızdan ucuz satacağıq. Əgər sata bilsək!…Tərifləmək kimi olmasın, vicdan məsələsində üç yerdən birincisini tutacaq ailəyik. Dədəm qonaq otağının pəncərəsinə söykənib müəmmalı, qapısı bağlı otağa baxır. Anam süfrə arxasında oturmuşdu, kürəyi atama tərəfiydi, onun da gözləri müəmmalı otaqdaydı, nənəm yenə təsbeh çəkib dua edirdi, çarəsizlikdən gücü dua etməyə çatırdı. Mən dizlərimi qarnıma yığıb, gözlərim yerdə tualet haqqında fikirləşirdim.Baxdığım hansısa qorxulu filmlərlə oxşarlığı olub-olmadığımı xatırlamağa çalışırdım. Düşünürdüm ki, insan taleləri bir-birinə bənzəyirsə, qorxulu hadisələr də o cür bənzəməliydi. Müəmmalı otaq yadıma düşmürdü. Əmimin gəlməsini səbirsizliklə gözləyirdim. Əmim mistikalara inan insan deyildi. Hərçənd mən də inanmırdım. Yenə yazıram, dədəm mən gördüklərimi görməsəydi, eşitdiklərimi eşitməsəydi, özümdə psixi pozğunluqların olduğunu zənn edərdim. Belə olmadığı halda, deməli, ağlım da, şüurum da yerindədir.
Aclığımı hiss elədim. Düşünürəm ki, madam başımıza bir iş gələcək, tox olmağımız məsləhətdir. Qəribə də olsa, arzularımın arasında toxqarına ölmək var. Ölümümə yaxın hansısa incitdiyim insanlardan üzr istəmək yadıma düşməz, bir saat şansım olsa, mərci supuyla, balıq qızartması, mənim üçün kababların şahı olan lüləylə mədəmdə o tərəfə yola çıxaram. Baxmayaraq ki, vərməşil, düyü, lobya suplarından başqa bütün yeməklərə “yox ” dediyimi xatırlamıram.
Anamın sol tərəfində oturdum. Böyük sinidə qoyulmuş kartof qızartmasından bir az boşqama boşaltdım, qızardılmış toyuğun döş hissəsini də götürdüm, ilk tikəmin siftəsini ətlə başladım. Nə anam mənə fikir verirdi, nə də dədəm. Nənəm həmişəki mövqeyini dəyişmədi.
─Xoşbəxt adamsan, vallah. Bu həyəcanla yemək yeyə bilirsənsə, halaldır sənə!
Ac olanda dünya-aləm dağılsın, fikir vermərəm. Nənəmə cavab qaytarmağa həsəvim yoxuydu, ət çeynəyirdim, gözüm süfrədə içi qatıqla dolu kasa axtarırdı. Kartofu qatıqsız yeyə bilmirdim. Anama:
─Qatıq yoxdu? –soruşanda,
─Yadımdan çıxıb. Get götür! –deyəndə, səs tonundan evimizin ən səbrli sakinin necə səbrsiz olduğunu hiss elədim.
Anam da əvvəl belə əndrabadi söhbətlərə inanmırdı. Belə baxıram, indiki inamı əlli-əlliyədir. Qorxurdu, bizim qədər yox. İndiki vəziyyətdə qatıqsız keçinmək olardı. Mətbəxə tək girmək mənim özümə görə ağılsızlığıydı. Anam şir-pələng ürəyi yemişdi.
Mən dədəmə görə hələ də narahatam.Doyduğumu hiss elədikcə qorxu hissim bir addım qabaqda olur. Nə varsa, bağın qarşısını kəsən tualetdə var. İnternetdə “ruhlar” , “cinlər” haqqında axtarış vermək ürəyimdən keçir, qorxuram ki, oxuduqdan sonra indiki vəziyyətdə belə ola bilməyim, havalanım, evin sirri açılmamış başım pozulsun.
Anam sonunda dözə bilmədi:
─Cavad, heç olmasa, bir bir tikə çörək ye. Ac qalsaq, guya Yaman tez gələcək? ( anam əmimi nəzərdə tuturdu) Yeyək, həyətdə oturaq. Bəxtimiz yoxdu. Neçə il boğazından kəs ki, kənd yerində evimiz olacaq, istirahətimiz olacaq….
Anam qəhərdən cümləsini tamamlaya bilmədi. Valideyinlərimin sözü düz gəlməyəndə atamın xasiyyətini bəhanə edib anama təsəlli vermək asanıydı. İndi baş verən hadisənin kökünü özümüz anlamırdıq. Hələ böyük adamıq, bu gecə də evdə yatacağıq…O da yata bilsək!….
Nənəm anamın dediklərinə qüvvət verdi:
─Gəlin düz deyir. Ac başla adam fikirləşə bilmir. Çörəyimizi yeyək, görək neynirik.
─Olar mən həyətdə Sevdayla danışım? Mənə mesaj yazmalıydı.
Mənə görə həyət evdən təhlükəsiziydi. Və planım vardı. Sevdayla danışdıqdan sonra nənəmi həyətə çağırmaq, nə qədər ki saat beşi keçməyib meşədə gəzmək istəyirdim. İndi meşədə zoğal ağaclarından zoğal yeməliydim. Ürəyim dəhşət tut da istəyir. Əslində dədəm indi bizə kabab çəkməliydi. Allaha ağır getməsin, onsuz da naşükürlük edəndə Allah yadıma düşməmişdi, çox bəxtsiz ailəyik.
─Çox uzağa getmə, qapının ağzında ol. Bu gecəni sağ-salamat yola versək böyük işdir!
İndiyəcən dədəmi belə ikinci dəfə narahat görmüşəm. Digərləri uzun məsələdir. Zamanı çatanda onları yazacam, oxucumdan nəysə gizlətmək fikrim yoxdur. Hərçənd yazdıqlarımı çoxunuz oxuyacaqsınız, inanmayacaqsınız. Evin qəribə taleyi sizin qədər mənə də maraqlı və qaranlıqdır.
Həyətə çıxdım. Sevdanın nömrəsini yığdım, gözümü tualetdən çəkmədən zəngimə cavab verməyini gözləyirdim.
─Şəfi, yanında kimsə var? –Rəfiqəmin səsində həyəcan vardı.
─Hə. Danışdın qohumunla?
─İndi gedirəm danışmağa. Amma əvvəlcə şəkli göndərdim. Evə baxdım, özüm qorxdum…
Hövsələm daralırdı, saniyələr dəqiqələrin, dəqiqələr saatın yerinə keçmişdi.
─Neçə dəqiqəyə çatarsan?
─Rayonda qalır. Papamla gedirəm.
─Sən canı, nə desə, gizlətmə məndən.
─Narahat olma, çatım, sənə zəng edəcəm, özüylə danışarsan.
─Yaxşı olar. Davay, sağ ol. Konturum da azdır.
Telefonu adboy verdim. Nənəmi çağırmaq istəyəndə göy guruldadı. Qəribəydi, isti keçən hava birdən-birə necə dəyişə bilərdi? Mən biləni əvvəlcə göy üzündə xəbərdarlıq əlaməti olaraq qara buludlar olmalıydı. Yağış yağdı, elə-belə yağmadı. Əməlli-başlı yağdı. Birinci göy üzünə bir-neçə saniyə, sonra tualetə tərəf baxdım. Yağış otuz saniyə olardı, bəlkə də çox, məni hamamdan təzə çıxmış adam kimi islatmışdı.
Tualetin yanında gecə gördüyüm qızın fiqurunu görürdüm sanki. Dəqiq bilmirdim, yağış guruydu, hadisələr psixoloji təsir də edə bilərdi. Evə keçmək üçün qapıya yaxınlaşdım.Gözüm yenə o tərəflərdəydi. Qapını açmaq istəyirdim, qapı özü mən tərəfə açıldı və burnuma möhkəm dəydi. Qışqırdım, burnumun ağrısına dözə bilmirdim, diş ağrısından betərmiş. İlahi, cəhənnəm əzabı varsa, ilkin mərhələni artıq mən yaşamışdım.

ardı var….

ARDI BURADA >>>>

Müəllif: Şəfaqət CAVANŞİR

ŞƏFAQƏT CAVANŞİRİN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ZAUR USTAC – YULĞUN ÇİÇƏYİ

ZAUR USTACIN YAZILARI

YULĞUN ÇİÇƏYİ
Boz çöllər boyanıb yenə çəhrayı,
Cadu cidasıdır yulğun çiçəyi…
Allahın lütfünün təcəllisidir,
Şükür sədasıdır yulğun çiçəyi…
* * *
Arzular çəhrayı boyanıb bu gün,
Diləklər Günəşlə oyanıb bu gün,
Çiçəklər yollara dolanıb bu gün,
Ana duasıdır yulğun çiçəyi…
* * *
Ustac çiçəklərin dostu, sirdaşı,
İydə çiçəyinin olub yoldaşı,
Yulğun da, iydənin olsun qardaşı,
Cəngi nidasıdır yulğun çiçəyi…
25.05-18.06.2022. – Bakı – Ağdam yolda.

Müəllif: Zaur USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ZAUR USTAC HAQQINDA

ZAUR USTAC


YAZARLAR

ZAUR USTACIN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

EMİN PİRİNİN “EŞQ AYƏLƏRİ” NDƏKİ “BİG BANG”

EMİN PİRİNİN YAZILARI

EMİN PİRİNİN “EŞQ AYƏLƏRİ” NDƏKİ “BİG BANG”

  Orta məktəb illərində sinfimizə yoxlama gələndə müəllim iki, üç nəfər əlaçı şagirdi lövhəyə çıxarardı, dərs danışmağa. Vətən müharibəsi iştirakçısı, müəllim, jurnalist, şair Emin Piri də Azərbaycan jurnalistikasının, tarixinin və poeziyasının gələcək nəsillərə qürarla göstərə biləcəyimiz həmin o “əlaçı şagirddir”.

Emin Pirinin qələmini çox sevirəm. Şair qələmi ilə jurnalist qələminin hər birində ayrıca peşəkar dəsti-xətti var. Bu yaxınlarda şairin müsahibələrindən birində belə bir sual-cavab oxudum və sonra həmin suala xeyli güldüm :

“-Tənqidçilər deyirlər ki, siz sevə bilmədiyiniz üçün sevgi şeirləri sizdə o qədər də yaxşı alınmır. Yəni, özünə vurğunluq sevməyinizə mane olur. Bununla da razısınızmı?..

– Bir qədər haqlıdırlar. Sevəndə dəli kimi sevirəm, yəni, şeir yazmaq havasında olmuram. Məcnun durub şeir yazası deyil ki. Universitetdə tələbə yoldaşlarım mənə “Məcnun Emin” deyirdi. Sevgidə orta hədd yoxdur məndə. Amma son vaxtlar sevgi şeirlərim nəsə uğurlu alınır. Ola bilər, bu, lovğalıq çıxmasın, peşəkarlıqla əlaqədardır.”

  Mənə gülməli gələn o oldu ki, tənqidçilər bir şairin sevib-sevmədiyi qənaətinə necə gələ biliblər. Axı yaradıcılıq subyektiv yanaşmadan çox obyektiv yanaşma tələb edir. Və növbəti cümlədə şair eqosuna görə məzəmmət olunur. Axı istənilən yaradıcı adamın içində eqo var. Bu tənqidçilərin fikrindən çox keçmiş sevgililərin eyhamına oxşayır. Ona görə bu suala çox gülmüşdüm. Və sonra Emin Pirinin sevgi şeirlərini yenidən oxudum, o sualın cavabını misralarda tapmağa çalışdım, çünki şairin suala verdiyi cavabla da razılaşmamışdım.

Və nəhayət anladım ki, sevgi şeirlərinin “yaxşı alınmamasının” səbəbi o şeirləri oxuyan adamların yaxşı anlaması üçün kifayət qədər bilikli və məlumatlı olub – olmaması məsələsi imiş. Uzun sözün qısası, bu qənaətə gəldim ki, Emin Pirinin sevgi şeirlərini hər kəsin anlaması üçün xüsusi izahlı lüğət olmalıdır : “Emin Pirinin sevgi şeirlərindəki sözlərin və bəzi terminlərin izahlı lüğəti”.

  Şeirlərdə “Möbius lenti, Big Bang, maqnit qasırğası, Adəmin qabırğası, İsa Məsih, Kəbə, Vatikan, kilsə zəngi, Venesiya, Tanrı Kukulkan, Marian çökəkliyi, Poseydon, Axilles dabanı, H2O, 13cü gecə və s. bu kimi bir xeyli sözlərin hər kəs tərəfindən asanlıqla anlaşılmadığını etiraf etməliyik. Yəni o şeirləri oxuduqda anlayıb zövq almağımız üçün  Qurandan, İncildən, Tanrıçılıqdan, kimyadan, psixologiyadan, coğrafiyadan, tarixdən məlumatlı olmalıyıq.

  Şairin sevgi şeirləri Bermud üçbucağı kimidir, yəni Vətənin, ananın və sevilən qadının vəhdətidir. Məsələn, aşağıdakı nümunədə qadına olan sevgi Vətən sevgisinin timsalında görün necə də möhtəşəm səslənir :

Nə fərqi var, Bakı,

ya da ki Ərdəbil,

indi sinəm bütöv Azərbaycandı,

rahat qoy başını

Vətəninə…

Növbəti nümunədə isə bir xeyli psixoloji məqamlar var, insanın duyğu və düşüncələrinin onun cismində necə təzahür etdiyini aydın və zərif şəkildə görürük, sevdiyimiz adamın susqunluğunun hər şeydən ağır olduğunu, üzərimizdə gəzdirdiyimiz hədiyyə – əşyaların bəzən bizə necə acı verdiyini, xatirələrin boğazımızda necə yanğılı bir qəhərə çevrilib udqunmağa belə çətinlik yaratdığını dilə gətirir.

Dünyanın ən qulaqbatırıcı səsidir

sevdiyin adamın sükutu.

Barmağındakı üzük də soğan kimi

dil açar gözlərində

xatirələr boğaza dirənmiş ülgücə çevrilər.

Mənə görə insan psixologiyasını çox gözəl izah edən, dolu, dəyərli misralardan bir neçəsi də “Venesiyaya məktub” şeirindən indi çəkəcəyim nümunədədir. Bu misralar insan həyatının çox böyük bir kəsimini əhatə edir, ilk baxışdan çox sadə görünən kəlmələr bir insan ömrünün aynasıdır. T. Drayzer “Dahi” əsərində insan ömrünü şərti olaraq üç hissəyə bölür, gənclik-təcrübə, orta yaş mübarizə, qocalıq – peşmanlıqdır deyir, bu misraları oxuyanda “Dahi əsərini xatırlamışdım və düşünmüşdüm ki, qocalıq peşmanlıqdan çox yorğunluqdur, burda söhbət həm də mənəvi qocalıqdan, kamillikdən gedir :

Çox yorulmuşam, şokolad qız…

Bu həyatdan nə doydum, nə də bezdim.

Yoruldum,

yoruldum, şokolad qız.

Şairin müharibə şeirlərində düşmənin konkret olaraq adlandırılmamağı onu bəşəri, dünyəvi etdiyi kimi, sevgi şeirlərində də konkret olaraq bir dinə yox, bir neçə dinlərə və inanclara istinad etdiyi üçün sevgi şeirləri də tolerantlıq və dünyəviliklə səciyyələnir. Şairə görə sevgidə din anlayışı yoxdur, humanizm, insan – qadın və kişi anlayışı var. Sevdiyi qızın gözlərində Allahın əksini görən şair digər bir şeirində belə deyir :

Üzümü hara tutum dua edəndə

Məkkəyə, Vatikana,

yoxsa Venesiyaya?

Bədənimdən ayrı düşən ayaqlarım,

“Axilles dabanı”msan.

Kişilər qadınsız yeriyə bilməz bu həyatı.

  Etiraf etməliyəm ki, Emin Pirinin sevgi şeirlərini oxuduqca misraları yarıda kəsib bilmədiyim sözlərin izahlarına baxıb onu beynimdə öz düşüncələrimlə uzlaşdırıb yenidən və yenidən oxuduqdan sonra zövq ala bilmişdim. Bu nümunəyə nəzər salaq :

Heç gördünmü

eşqə qalxmışam desin kimsə?

Hamı düşdü,

düşdü.

  Şairin bu misraları oxuduğum andan beynimin bir köşəsində qalıb və hər dəfə xatırladıqca məni çox düşündürüb. Öz- özümə demişəm ki, doğrudan da adam eşqə düşür, daha sonra bəzən bu eşqin ucbatından başqalarının gözündən düşür, bəzən də elə özü öz gözündən düşür. Bu yaxınlarda Qurani – Kərimin 36-cı ayəsi haqqında bir məlumata rast gəldim, həmin ayənin orijinal mətnində “ihbitu” kəlməsindən istifadə  olunur ki, bəzi dilçi alimlər onu bir yerdən başqa bir yerə keçmək kimi  mənalandırsalar da, məqam sahibinin yüksək məqamdan nisbətən aşağı  məqama düşmə mənasını verdiyini də vurğulamışlar. Və biz belə bir mənanı nəzərə alaraq Adəm və Həvva üçün istifadə olunan “ihbitu” kəlməsini məkan tənəzzülü kimi deyil, mənəvi tənəzzül kimi mənalandırmalıyıq. Eyni kəlmə Bəqərə surəsinin 61-ci ayəsində İsrail övladlarına cəza olaraq şəhərə getmə (enmə) əmri verilir. Deməli “ihbitu” kəlməsi bir  məkandan başqa bir məkana keçmək mənasını verdiyi kimi məqam və rütbə baxımından daha aşağı dərəcəyə enmə mənasını da verə bilir. Şairin “Venesiyaya məktub” şeirindən olan bu misralar da “Quran” ın 36-cı ayəsi ilə səsləşir.

*  *  *

13cü gecə etüdləri

Sənin Adəmin mənəm,

inanmırsan, bax…

qabırğamdakı yerinə…

Daha sənlə yaşamaq yox,

səni yaşamaq istəyirəm

Bu şeirin adındakı rəqəm mənə çox maraqlı gəlmişdi, niyə məhz 13 rəqəmi?

Daha sonra araşdırmama istinad edərək yəqinləşdirdim ki, Ramazan ayının 13-cü, 14-cü və 15-ci günləri əyyamul-beyz, yəni bəyaz günlər adlanırmış. Ayın bədrlənməsi səbəbindən həmin gecələr daha işıqlı olurmuş. Hədis və rəvayətlərdə bu gecələri ibadətdə keçirməyin əhəmiyyəti xüsusi vurğulanır. Sevdiyin insanı yaşamağın sevgi ibadəti olduğunu, Adəmin qabırğası misalı onun bir parçası olduğunu dilə gətirən şair bu misralarda isə sevgiyə qarşı olan maneələrdən şikayətlənir, bəlkə də bununla gerçək sevgilərin hüsranla sonlandığını vurğulamış olur :

Düşmən ölkələr arasındakı

səngərə çevrilər

aramızdakı adamlar.

Atlantik və Aralıq kimi

qarışmağa qoymazlar.

Diqqətimi çəkən mövzulardan biri də insanın həyatında doğulub, boya – başa çatdığı, tərbiyə aldığı ailənin onun sevgi ilə bağlı düşüncələrində böyük iz qoyduğunu açıq – aşkar vurğulayan  misralarda öz əksini tapıb. Şair demək istəyir ki, ata-anasının savaşına şahid olan qızcığazın ruhu, qəlbi yaralanır və təəssüf ki, onun sevgisi öz təzahürünü həyat verməklə yox, can qurtardığını zənn edərək can almaqla təzahür edir, əslində isə sevgi təkcə qəlbində sevdiyini hiss etməklə bitmir, sevgi həm də yaşatmaqdır, həyatı birlikdə yaşamaqdır :

Xatırladınmı,

ata-anası savaşarkən

oyuncağının gözlərini tutan

qızcığaz

bu gün “xilaskar” kimi

“Can qurtarırdı” abort masasında.

Burda anlayırsan ki,

Sevmək – solunda qəlbin döyüntüsü yox,

hər sabah oyandığında

sağında

bir ürəyin yatdığını görməkdir

***

Mən “Big Bang” dən doğulmuş

işığına ac qalaktika,

qollarım planet

sən Günəşə dolanır.

Sən olmayanda

əllərimi unuduram,

ayaqlarım məndən xəbərsiz

həyətinizdə ayaq izlərini sığallayır.

Adam ürəkdən yox,

çiyinlərdən və dizlərdən sevir

bütün varlığınla başını qoymağa

Şairin “Eşq ayələri” şeirindən olan bu misralarda “Big Bang” dedikdə Böyük partlayış  nəzəriyyəsi – kainatın başlağıcı ilə əlaqəli ən çox qəbul edilən açıqlama nəzərdə tutulur. Bu nəzəriyyə yalnız kainatın mənşəyi ilə əlaqəli deyil, kainatın başlanğıcından sonra meydana gələn zaman anlayışı ilə yanaşı kainatın necə böyüdüyünü, necə genişləndiyini və necə göründüyünü də izah edir. Və maraqlı bir məqamın da qalaktikaların qırmızıya doğru sürüşməsi ilə kainatın genişləndiyini göstərməsidir. (Bildiyimiz kimi psixologiyada da qırmızı rəng – cazibənin, sevginin, uğurun rəmzidir.)  Keçmişə qayıtsaq, görərik ki, hər şey kiçik bir nöqtədən çıxdı. Bu kiçik nöqtədən gələn partlayışa Big Bang ( Böyük Partlayış) deyildi. Əslində elmi nöqteyi nəzərdən Big Bang nəzəriyyəsi ilə insanın yaranışında, doğuluşunda bir oxşarlıq var və şairin bu istinadı əbəs yerə deyil. Və mən bu şeirləri oxuyarkən mənalarını anlamaq üçün o qədər çox şey öyrəndim ki, bunu Brain storm (beyin fırtınası) da adlandıra bilərik.

Müəllif: Turan NOVRUZLU


TURAN NOVRUZLUNUN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<<WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Qəşəm Nəcəfzadə – Buludlarda nə var, nə yox?

QƏŞƏM NƏCƏFZADƏNİN YAZILARI

Buludlarda nə var, nə yox?

(Nazilə Rahibqızının “Buludlara səyahət” kitabı haqqında)

Mənə elə gəlir ki, ən böyük şairlər uşaq və sevgi şeirlərindən keçərək ədəbiyyatın böyük yoluna qədəm qoyurlar. Çünki uşaq və sevgi şeiri qədər şairin istedadını üzə çıxaran və onu cilalayan ikinci bir vasitə yoxdur. Ona görə də gənclərdən kim redaksiyamıza şeir gətirirsə, ilk andaca onun sevgi və uşaq şeirlərini nəzərdən keçirir və bununla onların ədəbiyyat yolunda ilk addım səslərini eşidirəm.

Bu günlərdə tanınmış şair dostum Nəcibə İlkin mənə Nazilə Rahibqızının “Buludlara səyahət” kitabını verdi, dedi ki, burda maraqlı uşaq şeirləri var, baxarsan. Yazıçılar Birliyinin Uşaq Ədəbiyyatı Şöbəsinin rəhbəri olduğum üçün belə kitablar demək olar ki, mənə hər həftə verilir və hansı kitab xoşuma gəlirsə haqqında bir neçə kəlmə mətbuatda söz deməyi özümə borc bilirəm.

Nazilə Rahibqızının “Buludlara səyahət” kitabına toplanmış şeirlər diqqətimi çəkdi və bu şeirlər müasir uşaq şeirimizin ərazisində özünü göstərə bilən şeirlərdir. Şeirlərin tərbiyəvi əhəmiyyəti böyükdür. Bu tərbiyə sadəcə didaktika üzərində qurulmayıb, şeirin poetik gücü tərənnüm etdiyi obyektiin və ya detalın mahiyyətindən yaranır. Şairin istər böyüklər üçün yazdığı şeir və hekayələrində, istərsə də uşaqlar üçün qələmə aldığı kiçik həcmli mətnlərində həyata və təbiətə heyrət edən bir uşaq obrazı var.

İpək tellərimə sığal çəkərdin,

Tellərim həsrətdir əlinə, ata.

Indi saçlarım da həmin saç deyil,

Artıq dən düşübdür telimə, ata.

Atasının itirən uşağın saçına dən ona görə düşüb ki, o, ata əlinə həsrətdir. Ona gərə ki, aradakı zaman hadisə və detalları bir – birindən uzaq salıb. Uzaq düşənlərin arasına zaman elə girib ki, onu sıxmaq və uzaq düşənləri daha yaxınlaşdırmaq mümkün deyil. Zaman “dən”, “saç”, “ata”, “ölüm” məfhumlarının arasında keçərək öz həqiqətini ortaya qoyub.

Şairin “Hərflərin bəhsində” şeiri uşaqların həm təfəkkür həm də rabitəli nitqin inkişafında mühüm rol oynayır. Şeirin həm bədiliyi, həm də bu bədiiliyin tədrisi məsələsi:- hər ikisi bir – birini tamamlayır.

Çox yaxşı tanıyırlar,

C-nı balaca dostlar.

Cırtdan sevdiyi üçün,

Məni də sevir onlar.

X – yam, Xarı bülbüləm,

Mən Şuşanın gülüyəm.

Tapılmaram heç yerdə,

Çünki nadir biriyəm.

“Solmaz və Çimnaz” şeirindəki alloterasiya uşaqların düzgün tələffüzünün inkişafına imkan yaradır, həm də bu alloterasiya şeirin bədii gücünü artırır, uşaqlarda dostluq, mehribançılıq düyğularını sərgiləyir.

Çıxdı həyətə,

Solmazla Çimnaz.

Birdən yıxıldı,

Balaca Solmaz.

Həyacanlanıb

Ağladı bir az.

Dedi:- “əlimdən

Tutmadın, Çimnaz”.

Çimnaz ehmalca

Qaldırdı onu.

Sildi torpağa

Batmış donunu.

Öpüb üzündən

Söylədi: “Solmaz,

Özü yıxılan

Heç vaxt ağlamaz”

Nazilə xanımın bütün şeirləri öyrədici inşaya bənzəyir, nə olursa olsun, mətnlərdə uşaq nəyisə əldə edir, öyrənir. Şeirin dili o qədər sadə və aydındır ki, uşaqlar öyrənməyə əziyyət şəkmir. Müasir texniki avadanlıq sadə uşaq dilində şeirə gətirilir. Elmi texniki yeniliklər uşaq dilində sadələşdirilir, onların mahiyyəti, məzmunu sadə dildə şeirə çevrilərək uşaqlara aşılanır. “İşıqfor” şeirinə diqqət yetirək:

İşıqforun rəngləri,

Yorulmadan çalışır.

Qırmızı, sarı, yaşıl,

Sanki bizlə danışır.

Qırmızı deyir: “Dayan”

Sarı hazırlaş deyir.

Yaşılsa yanan zaman,

Yol açıqdır söyləyir.

Sevindiricidir ki, Nazilə xanımın “Buludlara səyahət” kitabı bütün mahiyyəti ilə uşaqlarla təbiət arasında bir körpü rolunu oynayır. Təbiət çox sirlidir.Onun bütün sirri elmə əsalanır. Uşaqlar ilk baxışda bu sirrə vaqif ola bilməzlər. Ona görə də şair təbiətin sirlərini aydın və sadə uşaq dilində şeirə çevirərək uşaqların həm elmi biliyinin artmasına, həm təbiətə məhəbbət hissinin formalaşmasına, həm də təbiəti öyrənmyə çağıran kiçicik mətnlər yaradır. ”Külək necə yaranır” şeirinə baxaq:

Sən heç düşünübsənmi,

Külək necə yaranır?

Bu böyük yer Kürəsi

Bəs necə havalanır?

Bu, “Külək necə yaranır?” şeirin ilk bəndidir, sonrakı bəndlərdə külək necə yaranmasının və bunun mahiyyətinin məhz Günəşlə bağlı olmasını göstərir. Atmosfer qatının sıxılması nəticəsində yaranan hava axını dünyanı və təbiəti qidalandırır və təzələyir. Eyni zamanda şair yağışın, dolunun, qarın yaranmasını balaca uşaqlara başa salır. Yenə demək istəyirəm ki, müəllif bu bilikləri didaktika şəklində vermir, bədii, poetik bir şəkildə uşaqlarra çatdırır.

Diqqətimi şəkən şeirlərdən biri də “İki Yasəmən” şeiri oldu. İnsanla təbiət arasında əlaqə həm insanı xilas edir, həm həm də təbiəti. Əgər bu əlaqə nə vaxtsa qırılarsa, onda cəmiyyətdə və təbiətdə ciddi fəsadlar baş verir. Kiçik mikro təbiət və cəmiyyət olan həyətdək Yasəmən gülü ilə evin qızı Yasəman arasındakı əlaqə, söhbət yuxarıda dediyimizin kiçik alternativi kimi görünür. Bu paralelikdə ekaloji təmizlik, saflıq, təmizlik tərənnüm olunur.

“Evimizdə var,

Iki Yasəmən:

Onun bir mən,

Biri də sənsən.

Bunu bil ki, sən

Daha gözəlsən”

Beləliklə, Nazilə Rahibqızının “Buludlara səyahət” kitabı uşaqların vətənpərvərlik hislərinin formalaşmasına, onlarda dostluq, məhəhəbbət düyğularının yaranmasına kömək edir. Ona görə də bu kitaba toplanmış şeirlərin dərsliklərə salınması çox yaxşı olardı.

Müəllif: Qəşəm Nəcəfzadə,

Şair, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Uşaq Ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri.

QƏŞƏM NƏCƏFZADƏNİN YAZILARI

ELNUR UĞURUN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

DÖRD DAHİ – DÖRD FOTO… Zaur USTAC

HƏSƏN BƏY ZƏRDABİ

İBRƏTAMİZ  DÖRD  FOTO:

GettyImages-463960391-E
Lev Nikolayeviç Tolstoy

Lev Nikolayeviç Tolstoy səfər əsnasında – Yasnaya Polyana yolunda.

1445627290_ebdurrehim-bey-haqverdiyev
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev – yataqda.

sehriyar-615x250
MƏHƏMMƏD HÜSEYN ŞƏHRİYAR

Məhəmmədhüseyn Şəhriyar – evində.

56_1Kreve
VİNTSAS KREVE HAQQINDA

VİNTSAS KREVE – LİTVA YAZIÇISI İŞ OTAĞINDA – DÜŞÜNƏRKƏN…..

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

KƏNDDƏKİ EVİMİZİN UĞURSUZLUĞU

ŞƏFAQƏT CAVANŞİRİN YAZILARI

KƏNDDƏKI EVIMIZIN UĞURSUZLUĞU
(povest)

<<<<ƏVVƏLİ BURADA

Hiss edirdim,kimsə arxadan mənə yaxınlaşır. O an mənim yerimdə olsaydınız, şahidi olacaqdınız, adamın ürəyinin dayanmağı nədi, az qala bədənindən çıxa. Qorxudan duamı səsli oxuya bilmədim.
Mümkün deyildi, dua yadımdan çıxmışdı. “Allah” deyirdim, ardını gətirə bilmirdim. Beynimin düşünmə funksiyası fəaliyyətini dayandırmışdı. Dədəmin bir sözü var. Ölmək ölməkdir, xırıldamaq nədir? Cəld geri dönüb, dünən yatdığım qapıya kürəyimi çırpdım. Qapını astaca açan dədəmdi. Mən dədəmdən, dədəm məndən qorxmuşdu. Çırpıldığım qapı açılanda ombalarım yerə dəydi və çox incitdi. Ağrımın hayından olduğum vahiməli otağın fərqində deyildim. Deməli, ağrı-acı qorxu hissini adama unutdurur. Bu vəziyyətdə gərək dədəm əlimdən tutub ayağa qaldırmalıydı, canıyananlıq eləməliydi, eləmədi. Ayağa qalxıb utanmadan əllərimlə ombalarımı sığallaya-sığallaya guya ağrımı yüngülləşdirmək istəyirdim. Dədəmə baxdım, mənə yox, pəncərə tərəfə baxırdı. Bu dəfə geri dönüb dədəm baxan səmtə; pəncərəyə baxdım. Baxa-baxa asta addımlarla atama tərəf getdim. Pəncərədən tualetə tərəf baxaraq ağlayan qız vardı. Əynində uzun, boz rəngdə parça, qurşağından aşağı qırmızı ləkələri vardı. Ləkələrin qan olduğu mənim ağlıma gəlmişdisə, dədəmin də ağlına gələrdi. Dədəm mən gördüklərimi görməsəydi, başımın pozulduğunu fikirləşərdim. Otaqdan çıxdım, dədəm qolumdan tutdu, məni özünə tərəf yaxın çəkdi. Qız ağlayaraq bizə tərəf baxdı. İlahi, o qızın gözlərinin, simasının rəngini yaza bilmirəm. Təsəvvür edin, iki gün basdırılmayan meyidin rəngi necə olar?!…
Dədəm bir dəfə yüngül infarkt keçirmişdi, ikinci dəfə lap güclüsünü keçirəcəyi də ağlımdan keçdi.Qızın gözlərinə fikir verdim, qapının arxasına baxırdı, o da elə bil qorxurdu. Bizim gördüyümüz ruhdursa, vallah, ruhların qorxduğunu yox, qorxutduqlarını eşitmişəm. Qapının arxasındakının nə olduğu mənə maraqlıydı, di gəl, ürəkli oğul istəyirəm ( burda dədəmi nəzərdə tuturam), ürəkli qız axtarıram ( artıq özümü nəzərdə tuturam) iki addım qabağa getsin. Qız qəfildən qışqırdı, dədəmlə mən də ona qoşulub qışqırdıq. Bu zaman qapı üzümüzə çırpıldı. Dədəmlə qışqıra-qışqıra anam yatan otağa qaçdıq. Qapı açıq qaldı, biz anamın üstündəki ədyalı çəkib, yataqda bir-birimizə sığınıb, ədyalı başımıza çəkdik ki, heç nə görməyək. Yazıq anamın qışqırmağına da fikir vermədik. Dədəmi bilmirəm, səmimi olacam, mən öz hayımdaydım. Anan ikimizin də üstünə qışqırdı.
─Nə olub sizə? Niyə qışqırırsız?
─Getmə…Bura gəl, getmə! –Dədəm kəkələyirdi.
─Hara getməyim? Dayan, su gətirim. Sənə dedim də içmə!
Anam otaqdan çıxanda dədəm yanımdan qalxdı, anamın qolundan tutub otağa tərəf çəkib qapını örtdü.
─Ruh var… Dədəmin goruna and olsun, ruhu gördük.
Qapı açılanda atam iki saniyəlik qışqırıb susdu. Nənəmiydi, o da bizim səs-küyümüzdən səksənmişdi.
─Ə niyə səsinizi başınıza atırsız? Ürəyim qırıldı, dedim, görən nə olub?
─Mama, ruh var. O otaqda ruhu gördük.
Nənəm qapısı bağlı otağa baxdı, bizim otağın qapısını örtdü. Əliylə işarə elədi ki, səsimizi çıxarmayaq.
Ədyalı başıma çəkdim. Uşaq vaxtı qorxanda əlimə ədyaldan, yorğandan nə keçsə, başıma çəkərdim. Guya təhlükədən canımı qurtarıram. Qarşı tərəfin qapısının açıldığını eşitdik. Ədyalı burnumacan çəkdim, qorxaraq qapıya baxırdım. Nənəm qulağını qapıya dirəmişdi, anam dədəmin arxasında gizlənmişdi. Addım səslərini eşitdik. Kimsə hikkəylə qonaq otağına tərəf getdi. Qonaq otağında nəyinsə yerə düşüb sındığını eşitdik. İçimi çəkdim, sakitcə ağlamağa başladım. Həyatda iki cür ölümdən qorxmuşam. İndi də qorxuram. Belə əcaib, müəmmalı ölməkdən və …. ya da yazmıram. Hər kəsi olduğu kimi, məni də sevməyənlər var. Kim bilir, bəlkə aralarında kimsə qatil ruhunu bədənində gəzdirir? Düşmənimin zəif tərəfimi bilməyini istəmərəm.
Anam yanıma gəldi,başımı sinəsinə sıxdı. Ana qucağında ağlamaq, ürəyini boşaltmaq kimi gözəl bir şey yoxdur dünyada. Bu dünyada ana ürəyi qədər dözümlü ikinci ürək də tanımıram. Ana ürəyi dağ ürəyidir.
Addım səsləri bizim qapımıza yaxınlaşanda dayandı. Nənəm qulaqlarını qapıdan araladı, dədəm anasını qucaqladı. İndi yadıma düşəndə anlayıram: insan bir sevgidən, bir də qorxudan bir-birinə sığınır. İkisi də mənim üçün möhtəşəmdir. Şəkil çəkənimiz olsaydı, bizim mənzərəmizi çəkərdi.
Qapımız üç dəfə döyüldü, bu dəfə qışqırmadıq. Mən daha da anama qısıldım….
Yenə addım səslərini eşitdik, qarşı tərəfin qapısı açılmağıyla çırpılmağı bir oldu, içimizi çəkdik.
O gecə dördümüz də ikinəfərlik döşəkdə bir-birimizə qısılıb, gözlərimizi qapıya zilləmişdik. Nənəmlə anamın ortasındaydım. Dədəm öz anasının yanındaydı.
─Pəncərədən qaça bilərik.
Anam nə təklif etdiyini özü də bilmirdi və hamımız anamı çox yaxşı başa düşürdük.
Anamgilin pəncərəsi həyətin dəmir darvazasıyla üzbəüzüydü.
─Gecə vaxtı hara gedək? Meşə tərəfdə yaşayırıq, –dədəm cavab verdi.
─Ən yaxın qonşumuzla aramızdakı məsafə yarım saatdan çoxdu, – nənəm dilləndi.
Mənim danışmağa taqətim qalmamışdı. Həm də nə danışacaqdım, vəziyyətimiz ortadaydı.
Nənəm mənə:
─Sən uzan yat! –dedi. –Su da yoxdu uşaq içsin, özünə gəlsin.
Səhər açılana, anam məni oyadana qədər yatmışam. O qorxuyla necə yatmışam, xəbərim olmayıb. Otağın qapısını birinci atam həyəcanla, qorxaraq qəfildən açdı. Heç kim yoxuydu. Qarşımızdakı otağın qapısı bağlıydı. Bir-bir otaqdan çıxdıq, növbəylə hamama keçdik, əl-üzümüzü yuduqdan sonra qonaq otağına gəldik. Gecə sındırılan gülqabıydı, anamın otuz üç illik evliliyi qədər salamat qalmışdı. Ayağımıza qırıntıları batmasın deyə addımlarımızı ehtiyyatla atırdıq.
Mən yatanda ev paltarımı dəyişməmişdim, nənəmin donu stulun başındaydı. Anamla dədəm otaqlarında paltarlarını çoxdan geyinmişdilər. Səhər yeməyini yemək ağlımızdan da keçmirdi. Bir nəfər kimi evdən çıxdıq, dədəm evin qapısını bağlayırdı. Mən gözümü bağ tərəfdəki tualetdən çəkmirdim.
─Niyə gözümə körpə uşaq görünürdü? – sualını verirdim özümə.
Nənəm ümidlərini çağıracağımız molla qardaşa bağlamışdı. Nədənsə hiss edirəm ki, məsələnin kökü təkcə mollalıq, dualıq deyil.
Dədəm:
─Getdik, – deyəndə, üçümüz də qabağına düşdük, dəmir darvazaya yaxınlaşanda dədəmlə birlikdə qapını açdıq.
Anamla nənəm maşının arxa oturacağında oturmuşdu. Dədəmin maşını boz rəngdə 1985-ci ilin istehsalı olan Qaz 24- dür. Deyərdim dünyada ən rahat maşındır. Mən dədəmin yanında – qabaqda oturdum. Dədəm maşını qızdırdıqdan sonra sürərək həyətdən çıxartdı.Maşından düşüb darvazanı açarla bağladı.
─Hara gedirik, –Anam soruşdu.
─Dünənki mollanın evinə.
─Ondan əvvəl nəysə yeyək, rəngimiz-urfumuz yerinə gəlsin.
Nənəm haqlıydı. Adam toxqarına yaxşı fikirləşir.
─Yolda təndirlə pendir alaram, –dədəmə yemək maraqlı deyildi.
Yolda təndir, pendir, ayran almışdıq. Biz yeyirdik, dədəm yox, maşını molla qardaşın evinə aparan yolla sürürdü…
Molla qardaşın evində özündən və nənəsindən başqa insan yoxuydu, qardaş nənə himayəsində böyüyən gənc olub. Valideyinlərinin başına nə gəldiyini soruşmadığımız üçün məlumatımız yoxdur. Bizi tez gözləmirdi, yenə də yaxşı qarşıladı, nənəsi də xoşgəldin elədi. Nənəsinin yüzün ipindən tutmağına heç üç il qalmamışdı. İki il neçə aysa bir əsrin nənəsi titulunu üstündə gəzdirmək ehtimalı yüzdə yüzdür. O da Allah əl gəzdirməsə…
Kəndimiz işğal olunmasa, ya da satılmasaydı, day orasını geniş yazıb mətləbdən uzaqlaşmaq istəmirəm, nənəm kənddə yaşasaydı, siması indikindən də cavan görünərdi. Nənəmin köhnə şəkillərini anamın albomunda görmüşəm. Həqiqətən gəncliyində çox gözəl olub. Sonradan başa düşmüşdüm, babam niyə nənəmi üç dəfə qaçırdıb. Hə, hə, nənəm çox tərs qız olub. Gözəlliyinə bələd olduğundan nazlanmaq vaxtını digər qızlara nisbətən çox uzadıb. Babamla əmiuşağı olublar. Rəhmətlik kişi neçə dəfə ürəyini açıb, ” yox ” cavabından başqa cavab eşitməyib. Nənəm atasını tez itirmişdi, anasıyla qohumlar arasında tək yaşayırdı. Babam gördü ki, yox e, elçiləri çoxdu, qız əldən çıxacaq, ilk fürsətdə nənəmi qaçırıb. Nənəm də ilk fürsətdə babam onu evdə tək qoyanda ata ocağına qaçıb, iki ayağını bir başmağa dirəyib ki, mən əmioğluna arvad olmaq istəmirəm, qutardı!…
Nənəmdə kürd tərsliyi, babam ondan betər tərs kürd. İkinci dəfə qaçırdı, yenə nənəm ata ocağına qaçdı. Yazıq kişi neyləsin, üçüncü dəfə qapını da, pəncərələri də bağlayandan sonra nənəm başındakı yaylığı ingilis bayrağıfason havada yellədi. Kişi qəfildən rəhmətə gedənəcən xoşbəxt yaşadılar.
Babam fağır kişi olub, kimi danışdırırsan, sakit, mehriban olubdu, deyirlər. Hərçənd görməmişəm. heç bir nəvəsini görməyib kişi. Ruhu şad olsun, şəkillərdən, qohumların xatirələtindən tanıyıram babamı.
Nənəmlə molla qardaşın nənəsi ( qəribə adı vardı, xatırlaya bilmirəm) bir-biriylə dil tapdı. Ümumiyyətlə, nənəm məndən başqa hamıyla dil tapır. Burdan belə nəticə çıxır ki, problem mənim özümdədir. Bir əsrlik nənə hər şeydən danışır, evimizin sirrindən danışmır. Bircə onu deyəndə ki, ev rəhmətlik bacısının olub, hamımız təəccübləndik. Molla qardaşa baxdım, bizimkilərdən əvvəl sual verdim.
─Dünən niyə demədiz qohumunuzun evidir?
Birinci mızıldandı, nə qədər ağılsız olasan, bu sualı gözləməyəsən.
─Vallah, mən özüm də heç nəyi dəqiq bilmirəm.
─Kənddə tək molla sizsiz. Bizdən əvvəl evi alanlar da qapınıza gəlib, dua oxumusuz. Nənəniz yəni sizə heç nə deməyib?
Dədəm filmin maraqlı yerində kanalı dəyişdirdiyi kimi, söhbətin də maraqlı yerində araya söz saldı, gözlərini mənə ağartdı. Əlbəttə, molla cavab verməkdən yaxasını qurtardı.
Əsrlik nənə dilləndi:
─Qardaşım başqa rayonda yaşayır. Bacım ölməmişdən üç gün əvvəl evi mənə vermişdi. O vaxt mənim pula ehtiyacım vardı, satdım. Düzü, qardaşım evi satmağıma əsəbləşdi.
─Bacın xəstəydi?
Nənəm sualı ürəyimcə verdi.
─Yox, sap-sağlam arvadıydı. Xəstə niyə olur?
─Onda niyə evi sənə verdi? Bəyaq dedin ki, qızı, nəvəsi varmış. Onlara niyə vermədi, durduğu yerdə sənə verdi? Öləcəklərini əvvəlcədən bilirdi ki? Nəysə bacı, sən bizə düzünü demirsən. İncimə e sözümü gizlədib, nala-mıxa vuran adamlardan deyiləm. Deyək ki, mən qocalmışam, gözümə nəysə göründü. Hamımız dəli olmamışıq ha. Hamımızın gözünə göründü də o nədirsə.
Sağ ol, nənə! ” Əhməd haradadır ” filmindəki Zülümov demişkən, deputat kimi danışırsan.
Nənəmim suallarına cavab tapa bilməyən əsrlik arvad dilləndi:
─Vallah, özüm də bilmirəm evi mənə niyə verdi. Nəvəm gələr, dostlarıyla dua oxuyarlar keçib gedər. Çayınızı için, soyumasın.
Dədəm çay içə-içə düşünürdü.
Molla qardaş özü kimi iki molla dostuna zəng eləmək üçün otaqdan çıxmaq istəyirdi, verdiyim suala ayağını saxladı:
─Nənə, bacınızın nəvəsi ailəliydi?
Molla qardaş nənəsiylə bir-birinə baxdılar.
─Yox, niyə ki?
─Çünki körpə uşaq da görürdüm.
Əsrlik nənə qaşqabaqlı üzümə baxdı.
─Yox,… uşş.. uşaq nədi? Bacımın nəvəsinin 18 yaşı vardı, o da evdən çölə çıxmazdı. Ev yananda camaat köməyə gedib.
Anam:
─Nə vaxt olub?
─Nə?
─Ev nə vaxt yanıb?
─Yaddaşım zəifdi, ili dəqiq deyə bilməyəcəm.
Əsrlik nənə adamı hövsələdən çıxaranlardandır. Sonunda dədəmi də dilə gətirdi:
─Üstündən təxminən neçə il keçər?
Molla qardaş dilləndi:
─Otuz il keçər. Bəlkə də çox. 85-90-cı illər arası olub.
Dədəm cavabdan razı qalmış kimi göstərdi özünü, gülümsədi.
─Nəysə, Allah hamısına rəhmət eləsin.
Hamımız bir ağızdan ” Amin ” dedik.
─Qardaşlara zəng edim gedək. Mən sizlə gedərəm, onlar gələnəcən dua oxuyaram, –deyib molla qardaş otaqdan çıxdı.
Niyə belə düşünürəm bilmirəm, nə molla qardaşın, nə də əsrlik nənəsinin səmimiyyətinə inanmırdım. Birinci ev yox, evi aldığımız adamdan öyrənmişdik, bir otağı yanmışdı, təmir edib, Hamam-tualet tikib. Evinin təmir xərci bizə satdığından çox çıxıb. Dədəm niyə ucuz satdığını soruşmuşdu, uşağının müalicəsini bəhanə eləmişdi. Deməli, yalanmış. İnsafsız oğlu, düzünü desəydin, nə olardı? İnsan insana qənim üçün gəlib, burda deyiblər.
Əsrlik nənəylə sağollaşıb dədəmin maşınına mindik. Mən arxa oturacaqda nənəmlə anamın arasında oturmalı oldum. Məlum məsələdir, mənim yerimdə kim oturmalıdı?!
Təhlükəli evimizə çatdıq, məndən başqa hamı maşından düşdü. Nənəm niyə düşmədiyimi soruşdu. Qorxduğumu deyəndə, elə molla qardaşın yanında pərt elədi.
─ Az, gijdəmə, düş aşağı!.

ardı var….

ARDI BURADA >>>>

Müəllif: Şəfaqət CAVANŞİR

ŞƏFAQƏT CAVANŞİRİN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Milli Mətbuat Günü

Azərbaycan Milli Kitabxanası

Milli Mətbuat Günümüz mübarək olsun!!!

Milli Kitabxanada “22 İyul – Milli Mətbuat Günü” adlı virtual sərgi onlayn rejimdə istifadəçilərə təqdim edilib: http://anl.az/el/vsb/22_iyul/index.html

Ətraflı: https://www.millikitabxana.az/news/milli-metbuat-gunu-22

Mənbə: Azərbaycan Milli Kitabxanası

ŞƏFAQƏT CAVANŞİRİN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ANTON ÇEXOVUN HEYKƏLİ

ANTON ÇEXOVUN HEYKƏLİ

Fatma Nabieva: – “Anton Çexov həm yazıçı, həm həkim olub. Çox oxumuşam onun kitablarını. Nə səbəbdən bilmirəm, mənim yaşadığım Tomsk şəhərini sevməyib. Tom çayının kənarında Çexovun heykəli qoyulub və bütün Tomski sakinləri burnunu sıxmaqdan burnunun rəngi gedib.”

ANTON ÇEXOV

ANTON ÇEXOVUN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

AKİF ABBASOV – CƏMİ BİR İRAD

AKİF ABBASOVUN YAZILARI

CƏMİ BİR İRAD

(hekayə)

Təhsil Nazirliyindən inspektor gəlmişdi. Həsən­qulu müəllimin fizika dərsində əyləşmişdi. Əliqu­ru­muş kimsə Həsənqulu müəllimdən yazmışdı. İnspek­tor da məktubu götürüb gəlmişdi Həsənqulunun canından ötrü. Həsənqulu müəllim inspektoru tanı­yır­dı. Yaxşı fizika müəllimi idi. Özü də elmlər namizədi idi.

Zəng vuruldu. Dərs başlandı. Həsənqulu müəl­lim hazır qayıb edib yerində əyləşdi. Dərsdə nazir­liyin inspektoru ilə yanaşı məktəbin direktoru və onun tədris işləri üzrə müavini də iştirak edirdi.

Artıq dərsin başlamasından 10 dəqiqə keçirdi. Müəllim yalnız bircə dəfə:

-Uşaqlar, dərsimizdə qonaqlar iştirak edir. Təh­sil Nazirliyindən də gələn var. Qonağa hörmət la­zımdır. Sakit oturun. Danışmaq olmaz.

Şagirdlər də, müəllim də on beş dəqiqə idi ki, lal-dinməz oturmuşdular. Məktəb direktoru dillən­mək istədi. Nazirliyin inspektoru əlinin işarəsi ilə onu saxladı. Sakitcə:

-Müdaxilə etməyin. Sonunu gözləyək.

45 dəqiqə başa çatdı. Zəng vuruldu. Həsənqulu mü­əllim ayağa qalxıb şagirdlərlə xudahafizləşib çıx­dı. Qonaqlar da onun dalınca. Müəllimlər otağına gəl­dilər.

Məktəbin direktoru özünü birtəhər ələ alıb xəbər aldı:

  • Həsənqulu müəllim, bu nə oyun idi çıxart­dın?!

O da öz növbəsində heç nə olmayıbmış kimi:

  • Başa düşmədim, nə oyun? – deyə soruşdu.

Məktəbin direktoru davam etdi:

-Dərsdə nə üçün bir kəlmə danışmadın?

Nazirliyin inspektoru söhbətə qarışmadan onun nə cavab verəcəyini gözləyirdi.

Həsənqulu müəllim dedi:

-Danışsaydım, yüz dənə, min dənə irad tutacaq­dınız. İndiki halda vur-tut bir irada yol verdim: danışmadım.

 Müəllif:   Akif ABBASOV                   

 Azərbaycan Respublikası Təhsil  İnstitutunun

 elmi katibi, pedaqogika   elmləri doktoru, professor.

AKİF ABBASOVUN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru