Aylıq arxivlər: Mart 2026

www.USTAC.az

RUHUN ŞAD OLSUN İNQİLAB İSAQ

Bir şərh yazın

RUHUN ŞAD OLSUN İNQİLAB İSAQ
73-CÜ BAHARIN SƏNSİZ GƏL
“YUXULARA BÜKÜLMÜŞ RUHLAR”
(İnqilab İsaqın “Yuxuların şirin vaxtı”nda gəzişmələr)
Şair İnqilab İsaq “Yuxuların şirin vaxtı”nda özü ilə oxucu arasına səmimi poetik duyğular körpüsü salıb. Təməli, tağları söz olan körpülər əbədidir, heç vaxt zamanın rüzgarları qarşısında belini əymir.
“Yuxuların şirin vaxtı”ndakılar onun “yuxulara bükülmüş ruh”udur. Bu fikri şair mənə ərmağan etdiyi kitaba yazdığı avtoqrafında təsdiq və sübut edir. O, “sözünü sağlıqla yaşamaq üçün ömür köçürür misralarına” – bütöv, üzüağ, mənalı, yaradıcı, sağlam, uzun ömür. Hər misra, hər şeir yaşama enerji, motiv, ovqat verən bir andı, gündü, aydı, ildi. Bəli, mənalı ömür belə say-seçmə anların, illərin çoxluğudu. İnqilab müəllimin ömrünün illərini saymağa, sevib-seçməyə hacət yoxdu. Hər il özünəxasdı, yaddaqalandı, söz kimi mənalıdı, bir-birinə qol-qanad verə-verə, bir-birini tamamlaya-tamamlaya 7-ci onluğu adladı. Onun yaşamaq, yaratmaq, sözü mənalandıra-mənalandıra urvatlandırmaq həvəsi və sevgisi isə hər gün artmaqdadı. Bu, söz adamının bəxtəvərliyidi. İlahi söz, poetik axtarış, düşüncə gənclik, yaşamaq cövhəridi, sahibini və sözə vurğunları həmişəcavan, təravətli, sarı sim kimi həssas, duyğulu saxlayır. Ömrün günlərini saymağa macal vermir, yarada bilirsənsə, gəncsən, ruhun təzə-tərdi, yana-yana yaşayırsan, təkcə böyür-başını yox, uzaqları da işıqlandırırsan, sözün işığından doymayanlara mənəvi qida verirsən.
İnqilab İsaq və onun “düşüncələr vadisi”nə səyahətə apardığı söz inciləri axtaranlar “doğulandan davada”dırlar, – “kəlmə savaşında” axtarışlarda. Həmişə də özündən narazıdırlar – “mən öz taleyimin yanlış xəttiyəm”. Ancaq özündən narazıların bətnindən çıxanlar (qadın və ya kişi, bunun fərqi yoxdu) həqiqi oxucunun mənəvi qidasına çevrilir.
Şairə görə, “yaşa dolmaq, boşalmaq… bu da ömrün bir adı”dı. Belə ömür yaşamağı bacaranlar heç vaxt iç dünyasından işığa çıxan duyğularını cilovlaya bilməsələr də, dünyaya gətirəninə üzüqaralıq yaşatmazlar. Nə olsun ki, İnqilab müəllim özü özünə qadağa qoyur:

Bax, qiyamət vaxtıdı
Bacar çölə daşıma
Içindəki sirri sən…

Söz adamları içindəkiləri – “düşüncələr vadisi”ndəki mübhəm hisslərini çölə daşımasaydılar, bəşər övladı anormal doğulardı, duyğularının qanadları sınıq olardı, arzuları zirvəyə həsrət qalardı. Poeziya, uğurlu söz sözsevərlərin əbədi yaşam mühərrikidi, yanacağı heç vaxt tükənmir.
Əsl söz adamları möcüzədirlər – “bayquş bətnindən doğulmuş ən gözəl şeirlər”lə də bizi heyrətləndirirlər. Uğurlu sözü bayquş bətnindən xilas etmək də istedaddı. Axı söz “ağrıları sancı olsa da, şirin əzabdı, çəkməyə, yaşamağa dəyər.
“Baltaların qorxusu meşəni qurudan, dəryaları yalanlar udan” kəmfürsət zəmanədə baltalar söz yaradanlardan qorxsa (həqiqi və məcazi mənada), “yalanları həqiqətin əli ilə boğsa, ömür gülüstana, susuz dəryalar nəhəng ümmana dönər. Bu, sözün qüdrətidi. O qüdrətə qurban verər şair özünü:

Sözdümü de, – bağça-barım?
Çatmaz mənə urası da.
Yazdım, pozdum, boza çıxdı
Gözlərimin qarası da.

Şair qaranlığın qatı düşməni olduğundan zülmətə meydan oxuyur, işığa təşnəlilərə xəbərdarlıq edir – işıqsız ömür yaşamaq deyil:

Gecəni çöldə qoysan,
Nəfəs dər, keç içinə.
Göz də qırpma zülmətə
Yoxsa işıq keçinər.

İnqilab İsaq “söz əzabının yanında duran” işıqlı fikir keşikçisidi. O, bilir ki, biganələr onu axtarmasa da, sözə könül verənlər və “beş-on sətir sözü” onu yaşadacaq. O, “həqiqəti tanımaq” və tanıtmaq üçün özünü oda atmağa hazır pərvanədi. Həqiqətə canı fəda etməyə “Ənəl-həqq!” nidalı Nəsimi babamızdan öyrənmişik. Babalarin yolu ulu və şərəfli yoldu:

Sözümün yanıq yeri…
Yaltağa yumruq ola.
Bir udumluq nəfəsim –
Halal udumluq ola.

Yaşa, ömür bəxş elə…
Şirindil əzablara…

Kiridər bu dünyanı
Gözü yaşlı şeir günü…

Sözə tapınanlar Tanrının şanslı bəndələridi. Sevgilərini, könül çırpıntılarını bəyan etməyə Tanrı onlara üçqat fürsət verib – ürək, istedad və söz. Bu üç ilahi varlığın nüvəsində mənəviyyat dayanır. Ona görə də belələrinin duyğuları ürəkləri fəth edə bilir. İnqilab müəllimin “Yuxuların şirin vaxtı”ndakı “yuxulara bürünmüş ruhlar”ının pıçıltılarında – şeirlərində sevinclə ağrı bir-biri ilə qol-boyundu, doğmadı. Vətəni, torpağı, el-obanı sevmək və sevdirməklə yanaşı, söz yaradanlar hətta həzin və lirik təlatümləri ilə laqeydlərin ürəklərinin pasını, paxırını təmizləməlidirlər. Bu ali missiyadı.

Qara, borana baxma, bax,
Yüyür, torpağa, yüyür.
Dünya soyuq olsa da,
Örtmə, üstümü, örtmə –
Vətən yaman üşüyür…

Qanlı köynək qurumaz ki,
Bu Vətən çiçək olunca.

İnqilab İsaqın “canındakı ağrılar fərqli bir savaşa” köklənəndə “öz eşqində bitən şeirləri ağrılarına əlacdı”. O, sevimli ağrılarının zəhmətkeş bağbanıdı.

Ağrı – açılan çiçək
Sanma uzaqda barım.
Gördüm, əvvəl, son mənəm
Bir də unutduqlarım…

“Tanrı da əylənib olsaydı bəndə”, dərdlərin betəri olmazdı, məncə…
İnqilab müəllimin təxəyyülündə şeir “kəpənək gücündə”di. Dünyanın donmuş, piylənmiş daş ürəklilərini anlatmağa çalışır ki, dünyanı zəriflik xilas edəcək – qılıncdan, tüfəngdən, topdan, tankdan güclü zəriflik. Bunu isbat etmək üçün şair cəsarətlə dünyanı “debat”a, polemikaya çağırır:

Diz-dizə, üz-üzə fikir bölməyə –
Qapını açıq qoy, dünya, gəlirəm.

İnqilab müəllim həm də “əkinçi”di, kağıza qələmlə – söz xışı, kotanıyla toxum səpir, ürəyinin qanı, alnının təri ilə suvardığı, təxəyyülünün həniriylə cücərtdiyi hikmət toxumları dalğalanan sünbülə – mən dolu misralara dönəndə “gecəyə işıq çəkir, qəlblərə nur əkir, hər gecəni səhər” edir. Ona görə də “ömrü əkən əksə də”, söz adamını “bitirir qələm”. İstedadlı, xoş ovqatlı qələmin yetişdirdikləri istər insan olsun, istərsə də söz, taleyin qasırğalarına dəyanətlə sinə gərir, burulğanlarından mahir üzgüçü kimi çıxır. Bu da qələmin qüdrətidi. Məhz buna görə də

Qoy dincəlsin tufanlar
Yanıq versin sükuta.

Belə sərxoş dünyanın
Xoşu gəlməz oyaqdan.

“Gerçəyi pozanların çox, dərdi yazan qələmlərin az” olduğu günümüzdə qeyrətli qələmlərə heykəl qoyulmalıdı. Füzulinin, Nəsiminin, Hadinin, Sabirin, Cavidin, Bəxtiyarın qələmləri “qəfəs sevdaların gözətçisi” ola bilməzdi. O duyğulu ürəklərin işığında, o ürəkli qələmlərin bəyaz vərəqlərə tökdüyü “göz yaşları”ında – söz incilərində böyüdü poeziyamızın söz estafetinin davamçıları. İnqilab Isaq da “aldanma şair sözünə” deyib bəşəri sözlə, ilahi eşq və qəmlə sehirləyən Füzuli babamız kimi bizi də həqiqi sözə inandırmağa çalışır:

Mən də söz yalançısı –
Hərdən inan şeirə.

O, həm də münəccimdi, sozü yozandı:

Yuxunu mənə danış –
Səni şeirə yozum….

Şairə görə yaxşı şeir həm də cəsarət toxumudu, kim çox səpərsə, qorxaqlar azalar. Yorulmadan yazmaq lazımdı. “Ağıllı insanlar susduqca, axmaqların sayı artmağa başlayır” (Nelson Mandela):

Biçib tikdikcə sözü
Hər kəlmədən can çıxır.
Könül eşqə dönəndə
Ömür qorxudan çıxır…

Biz ki, daha xeyrə, şərə cavabdeh…
Qorxunu həmişə cəsurluq udur…

Sözə könül verənlərin, sözlə nəfəs alanların yaşamaq eşqi heç vaxt “arxayın günlər” görməyib. Dünyanın dərd-sərini yazmaq yaşamaq qədər məsuliyyətlidir. Bu ağır yükü kimsə daşımalıdı. Yaradan onu söz yükünü çəkə bilənlərin çiyninə qoyub. Taleyin “töhfə”sidir bu. Töhfə həmişə şirin olmur. Yox, əslində yaradıcılıq əzabı şirin töhfədi. Söz adamları Atlantdı, seçilmişlərdəndi. “Boynuna qılınc çəkiləndə də başını dik tutmağı bacaranlardandı”…
Sözün sehrinə düşənlərin bircə əndişəsi var:

Necə durulum, Tanrı,
Sözün üzünə çıxım?..

Sözün zəfəridi sözün üzünə çıxmaq!..
Zəfərlərə doğru, İnqilab İsaq!..

Müəllif:  VAQİF OSMANLI

araşdırmaçı yazar, ədəbi təhlilçi, publisist

VAQİF OSMANLININ YAZILARI

Azad Qaradərəlinin yazıları

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

www.USTAC.az

Babəklər yurdunun hürr övladıyam!

Bir şərh yazın

USTACAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!
13.11.2020. Bakı.

Müəllif: Zaur USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

VAQİF OSMANLI – OQTAY ELDƏGƏZ

Bir şərh yazın

AZADLIQ VƏ MÜSTƏQİLLİK MÜCAHİDİ OQTAY ELDƏGƏZ
(memuar-anım)

Azərbaycan Türklərinin nüvəsində gizli neytron və protonlar mövcuddur, günlərin birində onlar hərəkətə gəlib bu xalqa qurtuluş yolunu göstərəcək.
Oqtay Eldəgəz

Oqtay Eldəgəzi (Oqtay Kərim oğlu Rəfili; 11 mart 1934 – 16 may 2002, Əmircan (Xilə qəsəbəsi) çağdaş dövrümüzün gənclərinin bir qismi çox az tanıyır, bəlkə də, heç tanımır. Orta və yaşlı nəslin nümayəndələrindən adını eşidən varsa da, gördüyü işlərdən xəbəri olanlar, yəqin ki, azdır. Azərbaycan siyasətçilərinin bəziləri, hətta bir çox siyasi partiyaların sədrləri etiraf edirlər ki, belə ad və soyad eşitməmişik. Siyasətdə “külüng vuraraq” çörək əldə edənlərin unutqanlığı, laqeydliyi, siyasi səbatsızlığı, savadsızlığı, informasiyasızlığı, mütaliəyə, öyrənməyə biganəliyi təəccüb doğurur. Hər gün bar-bar bağıran saxta azadlıq, suverenlik, müstəqillik “aşiq”ləri əqidəsi, amalı, mübarizəsi ilə hamıya örnək olacaq Oqtay Eldəgəzi tanımırlarsa, nəyin uğrunda “mübarizə” apardıqlarının fərqindədirlərmi?
Nə yaxşı ki, Oqtay Eldəgəzlə (tanıyanların əksəriyyəti ona ƏFƏNDİM deyə müraciət edirdilər, çünki, o da müsahiblərinə onu tanıyıb tanımamağından asılı olmayaraq ƏFƏNDİM deyərdi) tez-tez ünsiyyətdə olmuşam, maraqlı söhbətlərini dinləmiş, qiymətli siyasi və ictimai həqiqətlər eşitmişəm.
Azadlıq və müstəqillik aşiqi, milli qürurumuzun, ana dilimizin qoruyucusu Oqtay Eldəgəz 68 illik mənalı, əzablı, keşməkeşli ömrünün son 10-15 illni sürgün olunmuş kimi Neft Daşlarında işləyirdi. Dəniz neftçilərini “Möcüzələr adası”na aparıb-gətirən gəmidə Əfəndi ilə yol yoldaşı olanda sevinərdik, gəminin salonunda ona yaxın oturacaqda əyləşmək üçün yer axtarardıq. Bilirdik ki, beş saatlıq bu yolçuluq hədər getməyəcək. Bu beş saat azadlıq, müstəqillik, Vətən, ana dili dərsləri olacaq. O qədər təvəzökar insan idi ki, özü barədə, gördüyü işlər haqqında heç vaxt danışmazdı.
Oqtay Əfəndinin söhbətinə müdaxilə etməkdən, fikir mübadiləsinə girişməkdənsə, daha çox onu diqqətlə dinləməyə üstünlük verənlərdən biri də mən idim.
Qeyd edim ki, Oqtay Eldəgəz bütün həyatı boyu Eldəgəzlər (Atabəylər) dövlətini tədqiq etmiş, Eldəgəz təxəllüsünü də ona görə götürmüşdü.
Əfəndinin Vətənimizin azadlığı, müstəqilliyi yolundakı cəsarətli mübarizəsi, haqsızlıqlara, ədalətsizliklərə sinə gərməyi onun sifət cizgilərində, əlllərində, barmaqlarında, dırnaqlarında aydın sezilirdi. Mənim gördüyüm vaxtlar onun 48-50 yaşı olmasına baxmayaraq (çəkisi də 50-55 kiloqram olardı), sözün həqiqi mənasında Oqtay Əfəndi ağsaqqal idi. Nəsiminin sözüylə desək, bu cahana sığmayan bu çəlimsiz bədəndə nəhəng cahanlar yerləşirdi.
Müəllim, filoloq, jurnalist, yazıçı, mətin siyasi xadim, neftçi ömrü yaşayan Oqtay Eldəgəz Azərbaycanın müstəqillik tarxində silinməz izlər qoymuş böyük Türkçü, Turançı idi. Hər söhbətində insanları maariflənməyə, milli mənliyini, mənsubiyyətini tanımağa, milli dəyərləri, mənəviyyatı qorumağa səsləyirdi. Onun fikirlərinə ağız büzən, yersiz atmacalar atan anlamazlara heç hislənməzdi. Elələrini “əfəndim, get işinlə məşğul ol, bu söhbətlər sənlik deyil” kinayəsi ilə mədəni şəkildə yola salardı. Danışığında heç vaxt yad sözlərdən istifadə etməzdi. Onunla həmsöhbət olanlara da bunu məsləhət görərdi, – ana dilimizi çirkləndirməyin, – deyərdi. Poeziyanı, xüsusilə qəzəl janrını, əruzu gözəl bilirdi.
XX əsrin sonlarında Oqtay müəllimin yazıları “Təzadlar” , “Azadlıq”, “7 gün”, “Şərq”, “168 saat”, “525-ci qəzet”, “Nəbz”, “Ədalət”, “Ulus”, “Müsavat” kimi qəzetlərdə tez-tez dərc edilirdi. 1997-ci ildə 414 nəfərlik oxucu sorğusunda o, ilin superulduz yazarı tituluna layiq görülmüşdü. Əfəndinin yazılarında oxucular dilimizdə işlənən bir çox başqa dillərdən keçmə sözlərin ana dilimizdəki qarşılığına rast gəlirdilər. Yazara görə:

cərrahiyyə əvəzinə yarçı,
oxucu əvəzinə oxuyar,
tərcümeyi-hal əvəzinə ömürçə,
qalstuk əvəzinə parama,
pivə əvəzinə buzə,
qəzet əvəzinə gündəc,
kilometr əvəzinə minar,
problem əvəzinə pürçə,
pasport əvəzinə başlaq,
nizamnamə əvəzinə yönətim
işlətmək daha doğrudur.
Şərəfli ömür yolu keçmiş Oqtay Eldəgəzin həyatının, fəaliyyətinin, bununla paralel azadlıq və müstəqillik tariximizin bəzi məqamlarını dəyərli oxuculara çatdırmağa çalışacağam.
İstər müstəqilliyin itirilməsi, Sovet dövrü olan qırğınlar, mövcud sərt rejim, istərsə də yuxarı vəzifələrdə qeyri millətlərin nümayəndələrinin olması, milli kimliyin və ana dilinin sıxışdırılması millətsevər, vətənsevər insanlara təsirsiz ötüşmürdü. 1941-ci ildə tələbə Süleyman İsgəndərovun rəhbərliyi ilə anti-sovet milliyyətçi qrup yaranmışdı. Bu qrup çox yaşamadı, aşkara çıxarılıb məhv edildi, fəalları güllələndi.
1943-cü ildə tanınmış yazıçı, Azərbaycanda mənsur şeirin banisi Gülhüseyn Hüseynoğlu və Hacı Zeynalovla birlikdə İsmixan Rəhimovun (1925-2004) başçılığı ilə yaradılan “İldırım” təşkilatı anti-sovet ruhda fəaliyyət göstərib təbliğat aparan ilk ciddi siyasi qurumlardan biri olub.
İctimai siyasi xadim Şıxəli Qurbanovun milli məsələlərdəki xidmətləri və qətiyyətli mövqeyi canı bahasına başa gəlsə də, heç vaxt unudulmayacaq.
1957-ci il mayın 28-də – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətin 39-cu ildönümü günündə Cahid Hilaloğlu və Çingiz Abdullayevin Qız qalasının üstündə üçrəngli bayrağımızı dalğalandırması milli hərəkatın işartısı sayılır.
1957-ci ildə Oqtay Eldəgəzlə böyük ziyalı, alim Xudu Məmmədovun tanış olması yeni siyasi təşkilatın yaranmasına təməl oldu. Bu iki vətənsevər və millətsevər insan tərəfindən milli mübarizənin şərti cizgiləri çəkilməyə başladı və nəticədə 1962-ci il dekabrın 27-də 95 nəfər milli ziyalını ətrafında birləşdirən “Milli Azadlıq Qərargahı” (MAQ) fəaliyyətə başladı. MAQ istər uğurlu kadr siyasəti dəyişikliyi, istərsə də Astara və Yardımlı payonları ərazisindən 5 min hektar torpaqlarımızın İrana verilməsinin qarşısının alınması ilə milliyyətçi hərəkatda iz qoyan ciddi siyasi qurum idi. N.S.Xruşşov həmin torpaqları İran şahı arvadı ilə Moskvaya səfərə gələndə onlara bağışlamaq istəyib. Vətənsevər azadlıq mücahidləri bunun qarşısını ala biliblər.
MAQ-ın sədri Oqtay Eldəgəz, birinci müavini Xudu Məmmədov seçilir. Eldəgəz 25 il MAQ-ın sədri olub.
Milli azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizlərin öncülü olan Oqtay Əfəndi 1958-ci il may ayında Sumqayıtda baş verən kütləvi mitinqlərin təşkilatçılarından biri idi. MAQ Sumqayıtdakı müxtəlif təşkilatlarda, idarə və müəssisələrdə, təhsil, səhiyyə qurumlarında kök salmış daşnak-hayk şovinistlərinin işdən çıxarılmasını təşkil edib, onların yerinə Oğuz Türklərinin təyin edilməsinə nail olub.
Oqtay Eldəgəz 1962 və 1976-cı illərdə DTK zirzəmisində üst-üstə 5 il 2 ay həbsdə olanda azadlıq mücahidinin səhhəti pisləşib. Bu onun yerişində hiss olunurdu. Həbsdə olanda əl və ayaq dırnaqlarını itirib.
O.Eldəgəzin rəhbərlik etdiyi MAQ-ın üzvləri:
1. Xudu Məmmədov – birinci müavin,
2. Yusif Məmmədəliyev – akademik, elmi məsələlər üzrə müavin,
3. Əlisöhbət Sumbatzadə – akademik,
4. Sadıq Rəhimov – 1954-1958-ci illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədri,
5. Hüseyn Arif – şair,
6. Əsədulla Qurbanov – professor,
7. Bəxtiyar Vahabzadə – xalq şairi,
8. Yusif Vəliyev – xalq artisti,
9. Rüstəm Səfərəliyev – dövlət xadimi,
10. Bəxtiyar Məmmədov – məşhur neftçi.
MAQ adını xalq şairi Osman Sarıvəlli təklif edib.
Milli azadlıq hərəkatında önəmli yeri olan Əbülfəz Elçibəyin zindandan azadlığa buraxılması üçün 249550 imza toplayan Oqtay Eldəgəz və onun azadlıqsevər dostları 1975-ci iln yanvarında buna nail olurlar.
O vaxtlar Oqtay Eldəgəzi milli mason lider adlandırırdılar.
Azadlıq mücahidinin ömür-gün yoldaşı, Əfəndi xəstə olarkən onun diqtəsi ilə son yazılarını ağ kağıza köçürən Rəfiqə xanımı narahat edən suallar:
1. Axı niyə 1957-ci ildən başlayan və tərkibində 95 ziyalısı olan MAQ-ın fəaliyyəti dövlət və demokratik düşərgə tərəfindən anılmır?
2. Nəyə görə MAQ tarixi lazımi səviyyədə təqdim olunmur?
3. Nəyə görə Oqtay Eldəgəzin adı M.Ə.Rəsulzadənin davamçısı kimi çəkilmir?
Rəfiqə xanımın bu suallarına cavab tapmaq asan deyil…
Oqtay Eldəgəz ömrünün sonuna kimi ictimai gerçəkliyin türkəşməsi yolundan sapmayaraq milli oyanış və milli istiqlal amallarımıza təkrarsız xidmət göstərən böyük türkçü idi…11.03.2018

Müəllif:  VAQİF OSMANLI

araşdırmaçı yazar, ədəbi təhlilçi, publisist

VAQİF OSMANLININ YAZILARI

Azad Qaradərəlinin yazıları

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

www.USTAC.az

ERNEST HEMENQUEY

Bir şərh yazın

Şəkildə: Hemenrueyin son fotolarından

“Sevdiyim yazıçılar” silsiləsindən

              ERNEST HEMENQUEY
"Все,что писатель имеет сказать людям, он должен не говорить, а писать".
         Hemenrueyin Nobel nitqindən

Ernest Hemenquey 61 il ömür yaşayıb.Hər biri şedevr olan əsərlər yazıb: “Əlvida silah”, “Əcəl zəngi”‘, “Qoca və dəniz”…Məcara dolu bir həyat yaşayıb.18 yaşında Amerika Qırmızı xaç cəmiyyənin tərkibində İtaliyaya; İtaliya-Avstriya cəbhəsinə gedib.Orada ayağından ağır yaralanıb.3 ay Milan rospitalında müalicə olunub.İspaniya müharibəsində iştirak edib.Cəbhənin qaynar xəttindən,elə səngırdəcə qəzetlər üçün məqalələr yazıb…Korrido döyüşlərinin vurğunu olub,bu təhlükəli döyüşlərdə hətta motodor kimi də iştirak edib.Balıq ovu həvəskarı olub.Yaşadığı dəniz sahilində,balıq ovu üçün yaxta da alıb.Bəzən balıq ovuna görə günlərlə dənizdə qalıb.Öz adına olan balıq ovu yarışında,Kuba lideri Fidel Kastro ilə birlikdə iştirak edib.Bir neçə dəfə avtomobil,hətta təyyarə qəzasına da düşüb.Boksla maraqlanıb,boks yarışlarında iştirak edib.Afrikaya səfərlər edib- qara qitədə aylarla davam edən şir ovu ilə məşgul olub.İçgini sevib,hətta aludəçisi də olub.Hələ sağlığında bütün dünyada sevilən və oxunan yazıçı kimi böyük nüfuz qazanıb.1954- cü ildə Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb.. Amma mükafatın təqdim olunması mərasiminə- Stakholma getməyib.Dəfələrlə xəstələnsı də ( hətta ağır xəstəliklər) heç vaxt ümidini üzməyib.Əsərlərinin qəhrəmanları kimi,heç vaxt,heç bir cətinliyə təslim olmayıb.Amma axırıncı xəstəliyi dəhşətli oldu…1960- və ildə psixoloji sarsıntıdan depresiyaya düşür.Xəstəliyi o qədər şiddətli olur ki,dünyanın ən ilhamlı,ən qorxmaz,ən inadkar yazıçısı sevdiyi peşə ilə-yazıçılıqla məşğul ola bilmir.Əslindı yazırdı,amma ürəyindəki fikirləri əvvəllərdə olduğu kimi istədiyi şəkildə ifadə edə bilmirdi.Ürəyi ilə ruhu arasındakı əlaqə artıq məhv olmuşdu.Hemenquey öləzıməkdə olan düşüncəsi ilə başa düşürdü ki,o,əsl ömtünü- özünün istədiyi çılğın,təlatümlü,yaradıcılıq şövqü ilə açıb- daşan ömrünü artıq tam olaraq yaşayıb,sona çatdırıb.Müalicə ilə bəlkə də daha bir neçə il yaşaya bilərdi amma…Hemenquey hissiyyatsız,həyəcansız,sevgisiz,əgər belə demək təbiri caizsə,zədələnmiş ruhla yaşanacaq ömrü qəbul etmədi.Hemenquey 61 illik ömürlə kifayətləndi.Və 1899 cü ilin 21 iyulunda anadan olan Hemenquey,1961-ci ilin 2 iyununda yaşadığı evində,ona atasından qalmış ov tüfəngi ilə (atası da həmin tüfənglə intihar etmişdi) özünü vurub intihar etdi.
Hemenrueyin təlatümlər içərisində keçən ömrü,elə təlatümlər içərisində də sona çatdı.
Ürəyi necə istədisə,elə də yaşadı və öldü.
Yüz ildən artıqdır ki, onun kitabları maraqla oxunur,yüz illər sonra da ( mənasız müharibələr dünyanı məhv etməsə) maraqla oxunacaq.
Çünki nəyi düşübsə düşündüklərini yazıb, həmişə ürəyinin səsinə qulaq asıb.

Müəllif və mənbə:  Etibar Əbilov

Əbilin gündəliyindən

ƏBİL ƏBİLOVUN YAZILARI

DAHA ÇOX MƏLUMAT BURADA

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

СЛЕДЫ СОБЫТИЙ ИЗ МОЕЙ ЖИЗНИ

Bir şərh yazın

СЛЕДЫ СОБЫТИЙ ИЗ МОЕЙ ЖИЗНИ

ВСЕГДА ХОТЕЛ СТАЛКИВАТЬСЯ С ТРУДНОСТЯМИ

В 1960-ом году я родился в посёлке Мардаканы города Баку. Ещё будучи школьником, хотел, чтобы моё мировоззрение было богатым, а также сталкиваться с трудностями. Я учился в Бакинском Педагогическом Техникуме имени М.А.Сабира по специальности учителя “Технического труда и черчения”. Когда я учился на первом и четвертом курсах, Техникума занятия начинались в 08.30, и заканчивались в 14.30. А когда учился на втором и третьем курсах, занятия начинались в 14:30, заканчивались в 20.00 вечера. Чтобы расширить свой кругозор я читал много художественных книг. Уже на втором курсе я подумал, что с утра до половины дня смогу работать где-нибудь. Отмечу, читатель не должен подумать, что я хотел работать из-за нужды. Нет, думал, что в той сфере, в которой буду работать, встречу разных хороших и плохих людей, узнаю человеческие характеры и столкнусь с трудностями. Ведь человек, видя трудности, становится более целеустремленным, а затем познаёт вкус хорошей жизни.
Я учился на 2-м курсе. В октябре устроился на работу садовником в больницу №2 4-го управления, действующую в посёлке Мардакан. Каждый день я ходил на работу в 8 утра, а в 12 уходил с работы на занятия. Дома не говорил родителям, что работаю. Они думали, что, как и в средней школе я по-прежнему посещаю различные кружки. С работы получал заработную плату в размере 35 рублей. Это были очень трудные для меня дни. Представьте себе: я каждый день возвращался домой в 11 вечера. В то время из Мардакана в Баку работал электропоезд. Я учил уроки, когда ехал в техникум и возвращался домой на электропоезде.
Через два месяца меня вызвал к себе главный врач больницы Мехди Рзаев. Я вошел в его кабинет. Увидев меня, он встал, поздоровался и пожал мне руку. Он спросил, как у меня дела, поинтересовался учёбой. И дал указания секретарше принести мне чаю. Затем главврач сказал мне:

-Фархад, иногда из окна я наблюдаю за работой сотрудников, которые работают у нас, а также и за вами. Ты ответственно подходишь к своей работе. В этом месяце я дополнительно к зарплате выпишу тебе премию в размере 50 рублей. И буду делать это каждые два месяца. А ты хорошо учи уроки. Ни в коем случае не пропускай занятия. Если кто-то здесь тебя обидит, не стесняйся, скажи мне. А если устанешь, осведоми меня, ведь время от времени надо и отдыхать.
Я растрогался, поблагодарил его и вышел из кабинета.
Спустя восемь месяцев мой отец узнал о моей работе и добился моего увольнения. Мой отец сказал: «Что подумают те, кто узнает, что, будучи студентом, ты работаешь?» «Наверняка, подумают, что я не могу тебя обеспечить». Я рассказал отцу о своих размышлениях. Он меня правильно понял и поцеловал в лоб…
…Примечание: В 1997-ом году я разыскал дом Мехти Рзаева. Встретился с ним. Он уже состарился. Не узнал меня. После того, как я представился, он вспомнил меня, спросил, как у меня дела, поинтересовался моим жизненным путем, и мы долго разговаривали. В тот день я подарил ему свою книгу “Минувшие дни”, состоящую из 200 страниц, автором которой я являюсь. Я сказал ему: «Доктор Мехти, я бы хотел, чтобы и у других были такие же мысли, как у вас, такое же чистое сердце, способность относиться к людям как человек, уметь читать сердца людей и творить добро. Не знаю почему, иногда я сталкиваюсь и с хитрыми людьми». Поблагодарил его за заботу, которую он проявил ко мне, когда я был студентом, пожелал ему крепкого здоровья и долгих лет жизни. Он скончался несколько лет назад. Царство ему небесное…
Окончил 2-й курс. Я получил разрешение у отца в июле и августе месяцах работать учителем-воспитателем в пионерском лагере «Искра», который в то время действовал в посёлке Шувалан. Эти два месяца прошли для меня очень интересно. В месяц один раз сотрудникам разрешали идти домой. Директор пионерского лагеря Нураддин (фамилию не помню), был педагогом. Я ни разу не обиделся на него, он был замечательным человеком, у него был хороший характер.
Когда я учился на 3-м курсе, сообщил отцу, что хочу работать. После того как он дал мне разрешение, я устроился слесарем в детскую больницу в Мардаканах. Работал с 8 утра до 12 часов, а потом ходил на занятия…
…В Техникуме перед государственными экзаменами студентам 4-го курса давали направление на работу. В группе нас было 30 человек. Все студенты были из разных районов Азербайджана. Представители Министерства просвещения (ныне Министерство Науки и Образования), прибывшие в Техникум, студентам дали направление, чтобы устроиться на работу по месту их проживания. Поскольку я был из Баку, мне дали свободный выбор. То есть, я мог работать в школе любого района города Баку. В то время в каждом регионе Азербайджана существовала потребность в учителях. А также я мог устроиться на работу в одну из школ Азизбековского (ныне Хазарского) района, где я жил. Я сказал представителям Министерства просвещения:

-Отправьте меня в один из отдаленных горных районов республики.
Они были ошеломлены, услышав моё слово, и удивленно посмотрели мне в лицо. Я сказал им, что хочу увидеть деревенскую жизнь, нести воду из родника и топить дома печь. (Примечание: в то время в большинстве сельских районов Азербайджана не было газа). В тот же день моё назначение передали в Кельбаджарский район…
…Впервые меня в Кельбаджарский район отвезли мой отец Рамиз Аскеров и муж моей тёти Эльмиры Талыб Асадов. У дяди Талыба была машина марки ”Жигули 06″. Талыб Асадов родился в селе Яныглы (горное село) Товузского района, жил в посёлке Бина города Баку. Все знали его как доброго, отзывчивого и прекрасного человека, который со всеми был добр. На его машине мы без проблем добрались до Кельбаджара. Вместе мы отправились в Отдел Просвещения Кельбаджарского района (ныне Отдел Образования). После того, как заведующий отделом, Ислам (я забыл его фамилию) познакомился со мной, отправил меня в среднюю школу в деревне Кильсали этого района. Мой отец и дядя Талыб благословили меня и вернулись в Баку. Царство небесное моей тёте Эльмире (которая долгие годы проработала учительницей), моему отцу и дяде Талыбу…
…Да, я был среди гор. Из района в деревню я отправился на грузовике колхоза. Директор школы Аслан Мирзоев встретил меня с улыбкой. Я пробыл в доме директора два дня. Затем он нашёл для меня дом в аренду. В этой школе я преподавал в начальном классе (2-й класс), а также черчение.
Хотя жизнь и была трудной, но она была интересной. Раз в неделю, по субботам, после работы я ездил в баню в район на грузовике колхоза. В грузовике, полном молочных бидонов, также находились и жители деревни. Они ездили в район за продуктами и через несколько часов возвращались в деревню на той же машине. Молоко в бидонах же доставлялось на молочный завод в районе. В тот день я останавливался в гостинице, а на следующий день возвращался в деревню на том же грузовике колхоза. В деревню, где я жил, автобус не работал. Автомобили не могли подниматься в деревню. В редком случае можно было увидеть маленькую машину марки “Вилис”. Октябрь месяц был уже холодным. Во всех домах использовали дровяные печи. В каждом классе школы стояла дровяная печь. Во время каждой перемены кочегар в каждую печь подкладывал по 1-2 дров.
Срок действия контракта составлял три года. То есть, я должен был работать в этой деревне три года. Однако я мог бы остаться и работать там всю жизнь. В то время учителей, работающих в сельских школах, не призывали на военную службу. Причиной была нехватка учителей. Но военная служба — это тоже школа, подумал я. В середине ноября я был в Кельбаджарском районном Военном Комиссариате и представил комиссару письменное заявление о том, что хочу пойти добровольцем в армию. Он доложил об этом по телефону заведующему Отдела Просвещения Кельбаджарского района. Меня вызвали в Отдел Просвещения. Заведующий Отдела Просвещения Ислам (фамилию не помню) сказал, что в деревнях района не хватает учителей, попросил меня поработать хотя бы до мая. Я его не послушал, сказал, что хочу пойти на действительную военную службу. А директор школы Аслан Мирзоев сказал:

-Некоторые молодые люди различными способами уклоняются от настоящей военной службы. А ты хочешь служить далеко за пределами республики. Поработай учителем до 27 лет и получи военный билет. Что может быть лучше? Если захочешь, в 27 лет поезжай в Баку, а если нет, останься в нашей деревне навсегда.
Примечание: В те годы действовал такой закон. Человека, работавшего в деревне педагогом, не брали в действительную военную службу. Человеку, работавшему до 27 лет педагогом, уже в 27 лет Районным Военным Комиссариатом выдавался военный билет.
…Получив согласие Кельбаджарского Военного Комиссариата я вернулся домой в Баку. Новость, которая была для меня хорошей, сообщил и членам нашей семьи. Отец велел мне вернуться на работу. Я сказал отцу:

-Хотя я и пожил пару месяцев сельской жизнью. Но военная служба — это тоже школа, школа мужества, школа жизни. Я должен обязательно «изучить» эту школу.
Другого выбора не было. Мой отец согласился. Два дня спустя я прибыл в центральный Военный Комиссариат города Баку. Меня должны были отправить на действительную военную службу либо в Подмосковье, либо в Ленинград. Там я попросил отправить меня в самое труднодоступное место. Итак, в последние дни ноября 1980 года я ранним утром поездом отправился в Республику Казахстан. Поезд состоял из 14 вагонов. В 14 вагонах разместили около 1000 молодых людей из Азербайджана, Армении и Грузии.
Через 4 дня мы прибыли на железнодорожную станцию Тюра-Там и нас высадили из поезда. Стоял пронизывающий холод. До тех пор я никогда раньше не видел такой холодной погоды в Баку, не говоря уже о Кельбаджаре. Там собралось значительное количество офицеров русской и казахской национальностей. Каждый из офицеров брал по 40-50 молодых людей и отправлялся на машинах в воинские части, где они служили. А меня отправили по адресу Кызыл-Ординская область город Ленинск 10, площадка 45. Это был космодром Байконур. По имеющейся у меня информации, ещё несколько лет назад название города Ленинск было заменено на Байконур.
Военная часть со всех четырёх сторон была окружена пустыней. Город Ленинск находился примерно в 50-60 километрах от воинской части, где я находился. Несмотря на то, что я два года служил в армии в Байконуре, мне так и не удалось увидеть этот город. Зимние месяцы здесь были холодными, снежными и морозными. Летом же жара была невыносимой. Я проходил действительную военную службу в очень сложных условиях…
Я вернулся с действительной военной службы в декабре 1982 года. Несколько дней провёл в нашем доме в Баку. Затем снова уехал в Кельбаджарский район. В Кельбаджаре я сначала обратился в Военный Комиссариат и сообщил о своем возвращении с военной службы. Затем отправился в Районный Отдел Просвещения. На этот раз меня отправили в среднюю школу в этом же районе в село Сеидляр. В этой школе я преподавал черчение, физику, а в 10 классе предмет «Трактор». Директором средней школы в селе Сеидляр был поэт Бахман Аббасов…
…Позже я работал учителем в школах Баку. Хотя работал педагогом, я также сотрудничал и с различными газетами. По республиканскому радио прозвучало значительное количество моей информации и статей. С января 1993 года до последних дней 2011 года я работал в редакциях исключительно журналистом. За годы работы получил высшее образование по специальности журналиста. Шаг за шагом продвинулся от должности корреспондента до должности главного редактора. Я более 300-х раз ездил в командировки в сельские районы Азербайджана. Для написания документальной повести в 1997 году я отправился в командировку в Талды-Курганскую область Республики Казахстан, а позже на русском языке вышла в свет моя книга «Несломленный репрессиями». В 1998 году я вновь отправился в Казахстан. Находясь в Талды-Курганской области, был гостем редакции газеты “Шаганские зори”. Беседы с редактором газеты, пожилым писателем- журналистом Сагындыком Тенекеновым, были для меня очень интересными. В качестве подарка я подарил сотрудникам редакции экземпляры своей книги «Несломленный репрессиями». За годы своей жизни я побывал на различных предприятиях Баку и подготовил материалы для газет…
…Итак, хотя и сталкивался с трудностями, я стал сильнее в жизни. Мне сейчас 65 лет. Несмотря на то, что я сильный, начитанный, обладаю богатым жизненным опытом и прожил насыщенную жизнь с взлётами и падениями, последние годы были для меня очень трудными. Моё сердце сжимается от боли, когда я вижу, слышу или чувствую ложь, когда окольными путями наносят вред человеку, которого не любят, хитрость и другие негативные черты в мышлении некоторых людей. Мне жаль таких людей с узким кругозором…

Фархад АСКЕРОВ (РАМИЗОГЛЫ),
писатель-журналист

ZAUR USTACIN YAZILARI

QƏNDAB XANIMIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

Aprelin 1-i Aqil Abbasın ad günüdür – Təbrik

Bir şərh yazın

Aprelin 1-i Aqil Abbasın ad günüdür

Hər dəfə onun adı çəkiləndə ağdamlıların “qaqa” kəlməsi yadıma düşür. Onlar yaxşı oğlanlara bu sözlə dəyər verirlər, bu kəlməylə müraciət edirlər. Yəni ehtiram və hörmətlərini bildirirlər…

Aqil Abbas Ağcabədidə dünyaya gəlsə də, iki yaşından Ağdamda böyüyüb boya-başa çatıb. Yəqin ki, ağdamlılara xas olan bütün xüsusiyyətlər onda da var…

Çox danışıb vaxtınızı almaq istəmirəm. 70 illik yubileyində, ondan əvvəl və sonra da haqqında uzun-uzadı söhbət açmışam. Onun pisixoloji portretini yratmağa, fəaliyyətini təhlil etməyə çalışmışam. Hətta buna görə mənə təşəkkür də edib, razı qaldığını da söyləyib…

Bu dəfə onu bir kəlməylə xarakterizə etmək istəyirəm. Alim də olmaq olar, yazıçı da, şair də, lap elə böyük vəzifə sahibi də. Amma cəmiyyətə Qaqa olmaq hər oğlana nəsib olmur. Bunun üçün adamın gərək böyük ürəyi, cəsurluğu, mərdliyi, mətanəti, iradəsi olsun. Aqil Abbas sözün əsl mənasında hamımızın Qaqasıdır…

Qaqa, ad günün mübarək!

Hörmətlə, Elman Eldaroğlu

Elman Eldaroğlunun yazıları

SEYRAN SƏXAVƏİN YAZILARI

CAHANGİR MƏMMƏDLİ – 85

DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

BƏŞƏR TARİXİNDƏ ƏN QANLI FACİƏ

Bir şərh yazın

BƏŞƏR TARİXİNDƏ ƏN QANLI FACİƏ

31 Mart soyqırımı hadisəsi təkcə Azərbaycan tarixində deyil, bəşər tarixində ən qanlı faciələrdən biridir
Daha əvvəl Qafqaz xalqları sırasında olmayan ermənilərin indiki Ermənistan adlanan əraziyə yayılmaları mürəkkəb bir tarixə malikdir. Qonşu xalqların torpaqlarını zəbt edərək “Böyük Ermənistan” ideyasını gerçəkləşdirmək məqsədi güdən ermənilər tarix boyunca soydaşlarımıza qarşı etnik təmizləmə, deportasiya və soyqırımları həyata keçirmişlər. Bu soyqırım hadisələrinin ən dəhşətlilərindən biri də daşnak-bolşevik silahlı dəstələri tərəfindən 1918-ci ilin mart-aprel aylarında qəddarlıqla törədilmiş kütləvi qırğınlardır. Həmin günlərdə Bakı şəhərində və Bakı quberniyasının müxtəlif bölgələrində, eləcə də Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Hacıqabul, Salyan, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan və digər ərazilərdə Bakı Soveti və daşnak erməni silahlı dəstələri tərəfindən on minlərlə dinc sakin məhz etnik və dini mənsubiyyətinə görə kütləvi şəkildə qətlə yetirilmiş, işgəncələrə məruz qalmışdır. Bir çox qədim binalar, tarixi abidələr, o cümlədən ziyarətgahlar, dünya memarlığının incilərindən sayılan İsmailiyyə binası top atəşinə tutaraq dağıdılmışdır. Rəsmi mənbələrə əsasən, bu soyqırımın nəticəsində Bakı Soveti qoşunları və daşnak erməni silahlı dəstələri tərəfindən 30 mindən çox azərbaycanlı qətlə yetirilmiş, 10 minlərlə insan öz torpaqlarından qovulmuşdur.
Bu soyqırımı hadisəsi tək Azərbaycan tarixində deyil, bəşər tarixində ən qanlı faciələrdən biri hesab olunur. Bu faciədə dinc, silahsız türk-müsəlman əhali ilə yanaşı, minlərlə ləzgi, tatar, talış, avar, kürd və digər xalqların nümayəndələri, o cümlədən uşaqlar, qadınlar, qocalar etnik mənsubiyyətlərinə görə amansızcasına qətlə yetiriliblər. Ermənilər uşaqlara acımadıqları kimi yaşlılara və gənc qadınlara da rəhm etməyiblər.
Planlı şəkildə Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş bu kütləvi soyqırımı faciəsində “Daşnaksutyun” partiyasının iştirakı danılmazdır. Bakı Sovetinin 6 min silahlı əsgəri, eyni zamanda “Daşnaksutyun” partiyasının 4 minlik silahlı dəstəsinin iştirak etdiyi soyqırımında dinc sakinlərin yaşadığı məhlələrə qəflətən basqınlar edilərək uşaqdan böyüyədək hər kəs qətlə yetirilmişdir. Bu bir daha onu göstərir ki, Bakı Soveti əslində daşnakların və erməni zabitlərinin rəhbərlik etdiyi cinayətkar hərbi-siyasi rejim idi.
Bu faciədə öz miqyasına, qurbanların sayına və vurduğu maddi-mənəvi ziyanın ölçüsünə görə Şamaxı və Quba hadisələri ayrıca yer tutur. Yerli tədqiqatçılarımızın apardığı araşdırmalara əsasən Şamaxı qırğınları zamanı ermənilərin tərəfindən 15 mindən çox dinc sakin öldürülüb, 18 min nəfərdən çox insan öz yurd-yuvasından didərgin düşüb, bütün məscidlər, tarixi abidələr yerlə-yeksan edilib, şəhərin məşhur Cümə məscidi oraya sığınmış uşaqlar, qadınlar və qocalarla birlikdə yandırılıb. Quba qırğınları zamanı isə qətlə yetirilmiş insanların sayının 4000 nəfərdən artıq olduğu qeyd olunur. Bu soyqırımı nəticəsində Quba qəzasının 122 kəndi tamamilə dağıdılmış, 2750-dən çox ev tamamilə yandırılmışdır. Araşdırmalar zamanı məlum olan faktlar göstərir ki, öldürülmüş insanların baş nahiyəsindən balta ilə vurub sonra xəncərdən istifadə etməklə başı bədəndən ayırıblar. Öz vəhşi əməllərindən əl çəkməyən ermənilər bəzi insanları başına mismar vurmaqla qətlə yetirmişlər. Bu qırğınlar zamanı öldürülən insanlar su arxlarına və quyulara doldurulub, üzəri torpaqla örtülmüşdür.
Müstəqillik illərindən sonra Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə ermənilərin xalqımıza qarşı törətdiyi 31 Mart Soyqırımı faciəsinin araşdırılması və həqiqətlərin dünyaya çatdırılması işinə başlanılmışdır. Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti kimi 1998-ci il martın 26-da Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş bütün soyqırım faciələrini qeyd etmək məqsədi ilə 31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi qeyd olunması barədə Fərman imzalamışdır. Ümummilli lider Heydər Əliyev 31 mart – “Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü” ilə əlaqədar deyib: “Xalqımıza qarşı törədilmiş soyqırımı haqqında həqiqətləri real faktlar, dəlillər əsasında dünya dövlətlərinə, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlara çatdırmaq, saxta erməni təbliğatı nəticəsində formalaşmış yalan təsəvvürləri dəyişdirmək, ona hüquqi-siyasi qiymət verdirmək nə qədər çətin olsa da, şərəfli və müqəddəs bir iş kimi bu gün də, gələcəkdə də davam etdirilməlidir. Bu, soyqırımı qurbanlarının xatirəsi qarşısında indiki nəslin müqəddəs borcudur”. İmzalanmış bu Fərmandan sonra 1918-ci il soyqırımı hadisələrinin öyrənilməsi istiqamətində xüsusi işlər görülmüş, çoxlu əsərlər yazılaraq xarici dillərə tərcümə olunmuşdur. Həmin Fərmanın icrasının davamlı şəkildə həyata keçirilməsi məqsədilə Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən 30 mart 1999-cu ildə tədbirlər planı təsdiq edilmişdir.
Quba soyqırımı məzarlığı 2007-ci ildə şəhərdə stadionunun təmiri ilə əlaqədar aparılan qazıntı işləri zamanı aşkar edilib. Məzarlıqda 500-dək insan kəlləsi var. Bu insanların 1918-ci ildə ermənilərin Qubada törətdiyi soyqırımı zamanı öldürüldüyü sübuta yetirilib. 2009-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Sərəncamı ilə Quba şəhərində “Soyqırımı memorial kompleksi“-nin yaradılması və abadlıq işlərinin aparılması barədə qərar vermişdir. Quba şəhərində Qudyalçayın sol sahilində inşa edilmiş həmin Memorial kompleks 2013-cü il sentyabrın 18-də açılmışdır.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 2018-ci il yanvarın 18-də “1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımının 100 illiyi haqqında” Sərəncam imzalanmışdır. Bu sərəncamın imzalanmasında əsas məqsəd 100 il əvvəl Erməni-bolşevik silahlı dəstələri tərəfindən azərbaycanlılara qarşı törədilmiş kütləvi qırğınlar barədə həqiqətlərin ölkə və dünya ictimaiyyətinə daha ətraflı çatdırılması idi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən diplomatiyalar nəticəsində Ermənistanın dövlət səviyyəsində yeritdiyi terrorçuluq və hərbi təcavüz siyasəti ifşa olunur, Azərbaycanın haqq səsi daha ucadan eşidilir.

Ceyhun MƏMMƏDOV,

Milli Məclisin deputatı

DAHA ÇOX MƏLUMAT BURADA

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

YAMAN OLUR YADDAŞ AĞRISI

Bir şərh yazın

QAN YADDAŞI: 31 Mart azərbaycanlıların soyqırımı günüdür
YAMAN OLUR YADDAŞ AĞRISI
Yaxın günlərdə M.S.Ordubadinin “Qanlı sənələr” əsərini yenidən oxuyarkən 1905-ci ilin hadisələri gözlərimin qarşısında canlandı. Soydaşlarımızın milli münaqişələr zəminində şahidi olduqları hadisələri güzgü kimi əks etdirən mənzərə – Qərbi Azərbaycanda, Bakıda, ölkəmizin bir sıra bölgələrində ermənilər tərəfindən törədilən iğtişaşlar, başımıza gətirilən faciələr haqqında yerlərdən göndərdikləri məlumatlar, xəbərlərlər qəlbimi ağrıdırdı. Kitabı yeni nəzərlərlə gözdən keçirdikcə, hələ o vaxtlardan ermənilərin ürəklərində toxum kimi cücərtdikləri “Böyük Ermənistan” yaratmaq arzularının, torpaqlarımızın hesabına ərazilərini genişləndirmək, yeraltı və yerüstü sərvətimizə sahib olmaq iddialarının bir daha şahidi olurdum…
XX əsr Qərbi azərbaycanlıların yaddaşına “didərgin”, “köçkün”, “qaçqın” kimi yazıldı. Ermənilər havadarlarının gücü, köməyi ilə bütöv bir əsrdə nə qədər qan tökdü, kəndlərimizi, qəsəbələrimizi yandırdı. Milləti qarlı-çovğunlu günlərdə evlərindən çıxarıb düzlərə, dağlara qovdu. Xalqa soyqırımı faciəsini yaşatdılar. Doğma yurdu, el-obanı isə heç vəchlə unutmaq olmur… O itirilmiş torpaqlarda babalarımızın ruhu dolaşır. İsti ocaqlarından, barlı-bəhrəli torpaqlarından əli üzülmüş soydaşlarımızın taleyi, yurd yerlərinin nisgili, itkilər fiziki, həm də mənəvi ağrılarımızdır.
Yaman olur yaddaş ağrısı…

Ötən əsrdə minlərlə soydaşımız kimi köküm-nəslim də erməni-müsəlman münaqişələrində dədə-baba torpaqlarımız olan Qərbi Azərbaycandan üç dəfə köçürülərək Şimali Azərbaycanın müxtəlif bölgələrinə səpələniblər. İrəvan ziyalılarından olan babam, yazıçı-publisist Məmmədəli Nasir 1918-ci ildə bu hadisələrin mahiyyətindən, soydaşlarına edilən zülmlərdən bəhs edən yazılarla Bakı mətbuatında çıxışlar edir, eyni zamanda, belə bir qarışıq vaxtda İrəvanda yerli ziyalılardan Mirməhəmməd Mirfətullayev və tələbə Rza Tağıyevlə birgə açdığı “Cavanlar şurası” qəzetində düşmənçiliyə geniş meydan açan daşnaqsütun partiyasının qanlı əməllərini ifşa edirdi. Elə həmin vaxtlarda daşnakların təqibinə məruz qalan M.Nasir Gəncəyə gəlmiş, ictimai və yaradıcı fəaliyyətini burada davam etdirmişdir. O, həmin dövrdə Gəncədə, Qazaxda, Ağdaşda İrəvan mühacirlərinin acınacaqlı həyatını görür, müşahidə edir. Bütün bunlardan ürəyi ağrıyan yazıçı-publisist gördüyü hadisələrdən dəhşətə gələrək Bakı mətbuatına həyəcanlı məktublar göndərirdi. Belə məktubların birində müəllif yazırdı: “İki ildən artıqdır ki, daşnakların növbənöv zülm və təərüzlərinə düçar olan İrəvan dairəsinin işçi və kəndçiləri Azərbaycanın hər tərəfinə səfil, ac, çılpaq dağıldıqları kimi, bir çoxları da Gəncədə yaşayırlar. Bir bölük insan kütləsinin hazırkı məişət və diriliklərini görsək olursaq, o zavallıların nə dərəcədə əskik həyat sürdüklərinə hökm etməliyik. İki ildən ziyadə paltar, yemək, rahatlıq, yataq görməyən biçarələr qapısız, akoşkasız daxmalarda yaşayırlar. Qaranlıq, rütubətli daxmalarda yaşayan kəndçilər tif-vaspalenka mərəzinə mübtəla olaraq, divarlar dibində açıq havada can verərək ölürlər, günlərcə kəfənsiz, dəfnsiz qarın, boranın qabağında qalırlar. Gəncə stansiyalarının yanmış odalarında həkimsiz, dərmansız acından zarıldayan zavallı bədbəxtlər hər kəsin gözləri önündədir… Əgər səsimizi eşidən, fəryadlarımıza çatan, bir bölük məzlum insanlara mərhəmət, şəfqət edən varsa, uca bir səslə deyirik: bu gün hər yerdə, Azərbaycanın şəhər və qəsəbələrində İrəvan mühacirləri acından, soyuqdan və xəstəlikdən tələf olub gedir. İmdadə mərhəmət! Şəfqət ediniz, dəhşət və fəlakətlərə məruz qalan bir bölük zavallı insanlara!” (“Azərbaycan füqərası”, 2 fevral 1920).

Bu, ötən əsrdə xalqımızın yaşadığı ikinci böyük faciə, doğma torpaqlarından qovulan soydaşlarımızın acı taleyinin açıq-aşkar görüntüsü idi. Çox təəssüf ki, xainlərin xəyanətkarlığının dönə-dönə şahidi olsaq da qonaqpərvərliyimiz, ürəyi yumşaqlığımız əsrlər boyu gözümüzün qarşısına pərdə çəkib. Ötən tarixlərdə “barışıqların” havası arxayın salıb bizi, unutqan olmuşuq. Odur ki, itkilərimiz – soyqırımı faciələrimiz yaddaşımızı ağrıdır…

1948-1950-ci illərdə “könüllü köçürülmə” adıyla yenə Azərbaycanın və Gürcüstanın rayonlarına, kəndlərinə köçürülənlər arasında 1950-ci ildə Mil düzünə gələn, Beyləqanda məskunlaşan valideynlərim də köçkünlüyün acısını, qırılıb-itən doğmalarının həsrətini ömürləri boyu ağır dərd kimi ürəklərində daşıdılar…

1988-ci ildə İrəvanda bütün eli, obasıyla qovulan, məşəqqətlər içində canını və balalarını götürüb qaçan insanların içərisində kökümün, nəslimin qalan qol-budaqları əzəli torpaqlarından didərgin düşdülər. Üstündən azca ötmüş doğma Qarabağımızın başı üstündən qara yellər əsdi. Erməni işğalçıları havadarlarının yardımı, köməyi ilə soydaşlarımızı böyük itkilərə, qanlı faciələrə məruz qoydular. Vətənin içində tərki-vətən olduq. Mədəni abidələrimiz dağıdıldı, talan edildi…

Qərbi Azərbaycanda bir nəfər də olsa soydaşımızın qalmaması səbəbindən o yerlərdən əlimizin üzülməsinin gələcək nəsil tərəfindən unudulacağı fikri məni yaman qorxudur. Vaxt-zaman ötdükcə unutqanlığımız yaranarsa, necə olar halımız… Amma nə yaxşı ki, tarixin yaddaşı etibarlıdır. İllər, qərinələr, hətta minillər ötsə belə, əsrlərin daş yaddaşı heç şübhəsiz, unutqanlığa yol qoymayacaq…

Bu gün bizin nəslin çiynində bir yük, vəzifə borcu var. Biz o yerlərdə kök atmış şəcərəmizi, ədəbi-mədəni abidələrimizi zaman-zaman tədqiq etməli, mənəvi dəyərlərimizi üzə çıxarmalı, onların yazılı tarixini yaratmalıyıq. Bu istiqamətdə heç olmasa ermənilərin həmişə ehtiyat etdikləri sonrakı ağlımızın gücünü səfərbər edib iş görməliyik. Orda yaşayıb-yaratmış insanların, ziyalı nəsillərin, ədəbi şəxsiyyətlərin həyatını, ictimai fəaliyyətini öyrənməliyik. Bu istiqamətdə müəyyən işlər görülsə də, səyimizi daha da artırmalıyıq. Ötüb-keçən tarixə, babalarımızın taleyinə işıq salmalıyıq. Çünki, dədə-baba torpaqlarımızdan qovulmağımız heç vəchlə ədalətə, məntiqə sığan deyil! Biz bu ictimai ağrının kökünü aramalı, haqqımızı bərpa etməliyik. Unutmayaq ki, Qərbi Azərbaycanla Qarabağ problemi bizim bütöv ağrımızdır.

Qarabağ dərdimiz qaynarlığından düşməyən qəlbimizi yandırıb-yaxan bir mövzudur. Ümumiyyətlə, torpaqlarımızın iyirmi faizinin işğalı, bir milyondan çox qaçqınımızın yurd-torpaq sızıltılarıyla yaşadığı acı taleyi, haqqımızın tapdalanması tarixi bir faktdır. Dünya bu ədalətsizliyə sussa da, işğalçı bir dövlətin çirkin siyasətinə göz yumsa da, haqqın tərəzisi göz qabağındadır… Biz heç vaxt qonşu dövlətlərin ərazisinə xain gözlə baxmamışıq, özgə torpaqlarının hesabına torpağımızı artırmamışıq. Amma ürəyimizin genişliyindən, açıqlığından, humanistliyimizdən, insansevərliyimizdən yersizə yer verib, ən ağır günlərində onlara həyan olmuşuq. Sözümüzə qüvvət olsun deyə, ermənilərə səxavətlə qucaq açdığımız, qayğı göstərdiyimiz, onların aşla, özümüzün daşla qarşılandığımız vaxtlardan saysız-hesabsız nümunələr, misallar gətirə bilərik. Ancaq bu məlum həqiqətləri xatırlatmaqdan ötərək, son iki əsrdə xalqımızın üzləşdiyi faciələrin kökü elə burdan başlayır, deməkdə israrlıyıq.

Təəssüflər olsun ki, ötən əsrdə daşnakların başımıza gətirdiyi faciələrdən uzun müddət bəhs edə bilməmişik. Çünki o zamanın ideologiyasına uyğun olaraq Hayastanla Azərbaycan “qardaş” idi. Əzilən, döyülüb-öldürülən, yurdları viran qoyulan soydaşlarımız zaman-zaman faciələr yaşasalar da biz yenə də dostluqdan, qardaşlıqdan yazmağa məhkum idik. Bir tərəfdən də informasiya blokadasına alınmışdıq. Amma bu gün gənclərin, tələbə jurnalistlərin, bütövlükdə qələm əhlinin üzünə tarixi həqiqətləri əks etdirən mətbuat, xəbər portalları açıqdır. Biz bu füsətdən həmişə, hər yerdə yararlanmalıyıq. Biz bu gün işğalçı dövlətin haqsızlığının qarşısına keçməli, onu durdurmalı, aşıb-daşan iştahlarına, iddialarına son qoymalıyıq. Onların nəzərində “unutduğumuz” Qərbi Azərbaycan torpağındakı hüquqlarımızın bərpası yolunda da çalışmalıyıq. İrəvan xanlığının sakinləri olaraq yerimizin, ata-baba ocaqlarımızın hesabını çəkməliyik.

Dünənimizlə müqayisədə bu gün hadisələrə daha ayıq nəzərlərlə baxmağa çalışırıq. Bunun başlıca səbəbi, heç şübhəsiz, milli oyanışımızın səbatlı bir axara düşməsidir. Unutmamalıyıq ki, Qərbi Azərbaycan itkilərimizlə Qarabağ ağrılarımız bütöv dərdimizdi. Qarabağ mövzusu mətbuatımızda, ədəbiyyatımızda əbədi olan bir mövzudur. Bu gün mətbuata gələn gənc qələm sahibləri Qarabağ mövzusunda yazarkən həssas olmalı, xalqımızın yaşadığı tarixi hadisələri dərindən öyrənərək araşdırmalıdırlar. Ermənilərin Azərbaycan torpaqlarına köçürülməsində rus siyasətinin iyrəncliklərindən xəbərdar olmalıdırlar. Onlar 1905-1907, 1915-1918, 1948-1953, 1988-ci illərdə baş verənləri bilmədən, öyrənmədən bu siyasi hadisələri obyektiv şəkildə işıqlandıra, qiymətləndirə bilməzlər. Başqa bir tərəfdən, bu münasibətlər gözlədiyimiz təsiri, nəticəni verməz.

Yeri gəlmişkən, I Pyotrun 1725-ci ildə yazdığı vəsiyyətnaməsindən indi çoxumuz xəbərdarıq. Çarın bu məktubu ilə illər öncə klassik mətbuatımızı araşdırarkən “Dirilik” jurnalının 1916-cı ildəki saylarının birində tanış olmuşdum. O, həmin məktubunda övladlarına Rus səltənətinin bütün dünyaya hökmran olması yollarını göstərmiş, Türkiyəni Avropadan ayırmağı tövsiyə etmişdir. Demişdir ki, Rusiya dövlətini o zaman dünya dövləti adlandırmaq olar ki, onun paytaxtı Asiya və Avropa xəzinələrinin açarı olan İstanbul olsun. İstanbula sahib olan çar İlahi çar olacaqdır…

Aydındır ki, vərəsələri I Pyotrun vəsiyyətlərini bir təlimat kimi qəbul edərək yüzillər boyu mərhələ-mərhələ ona əməl etməyə çalışmışlar.
Biz, I Pyotrun öz varislərinə vəsiyyət etdiyi, dünyaya hakim olmaq kimi cəfəng iddialardan çox-çox uzağıq. Lakin belə-belə təlimatlardan özümüz üçün heç olmasa bu nəticəni çıxarmalıyıq ki, vətənimizin, torpaqlarımızın tam hüquqlu sahibi olmalı, onu canımız qədər qorumağı bacarmalıyıq. Bir də “didərgin”, “köçkün”, “qaçqın” kimi qəlb incidən, ürək göynədən adlarla dədə-baba oçaqlarından ayrı düşən, bu dərdlərə dözməyib dünyasını dəyişən soydaşlarımızın ruhu bağışlamaz, dara çəkər bizi.
Yaman olur yaddaş ağrısı…
PS. Məqalə 30 mart 2019-cu ildə “Azərtac”ın Mədəniyyət saytında yayımlanıb və “Respublika” qəzetində dərc olunub.

Müəllif: Şəfəq Nasir

Şəfəq Nasiirin digər yazıları

SƏDAQƏT KƏRİMOVANIN YAZILARI

KİTAB HAQQINDA YAZILAR

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

Etiraz Mejdinov (1964)

Bir şərh yazın

(28.06.1964 Ağdam – 10.05.1994 Füzuli)

EHTİRAZ MEJDİNOV

Qəhrəman Şəhrili oğullarından biri də Ehtiraz Mejdinovdur. Mejdinov Ehtiraz Oruc oğlu 28.06.1964 – cü ildə Ağdam rayonunun Yusifcanlı kəndinin Şəhrili məhləsində anadan olmuşdur. Onun dünyaya göz açdığı ailə kəndin sayılıb-seçilən kişilərindən biri, rayon üzrə respublika miqyasında tanınmış qabaqcıl kənd təsərrüfatı mütəxəssisi, Şəhrililər içərisində xüsusi hörmət-izzət sahibi olan Oruc (Nəcəfqulu oğlu) kişinin ocağı olub. Zəhmətkeş atanın halal çörəyi ilə böyüyən Ehtiraz 1972 – ci ildə Ağdam rayon Yusifcanlı kənd orta məktəbinin birinci sinfinə getmiş və 1982 – ci ildə həmin məktəbi bitirmişdi. Sovet Ordusu sıralarında hərbi xidmət keçmişdi. Sonra doğma kəndi Yusifcanlıya dönmüş və ailə həyatı quraraq öz halal zəhməti ilə yaşayırdı. Övladları dünyaya gəldi. Həyat öz axarında davam edirdi. Ancaq, “necə deyərlər, sən saydığını say, gör zaman nə sayır…” Birinci Qarabağ müharibəsi başlayan ilk gündən Oruc kişinin dörd oğlu və bir nəvəsi (Məmmədrza Mejdinov) döyüşən orduya qoşularaq Vətən uğrunda mübarizəyə qalxdı.

MEJDİNOV EHTİRAZIN DÖYÜŞ YOLU

Ehtiraz hələ 80- ci illərin sonlarından kənddə təşkil olunan kəndin mühafizəsi üçün gecə növbələrin ən fəal iştirakçılarından biri olub. 1991 -ci ilin sonu – 1992- ci ilin əvvəllərindən isə artıq rəsmi olaraq ilk yaradılan Azərbaycan Özünümüdafiə könüllü taborlarında xidmətə başlayıb. 1993 – cü ili yayında Ağdam verilənə qədər, Ağdam cəbhəsində vuruşub. Ağdamın işğalından sonra (buna qədər də bir neçə dəfə könülüləri tərxis etmişdilər. Ancaq, hər dəfə növbə ona çatanda Ehtiraz; – “adım Ehtirazdır” – deyib, qətiyyətlə buna etiraz edirdi. ) könülülərin çoxu tərxis olub evinə dönsə də, Ehtiraz qəhrəman, döyüşkən ulu əcdadlarından gələn bir ötkəmliklə eynən Nəbi kimi, – “Vətənin o başı, bu başı olmaz” – deyib Füzuli cəbhəsinə yollandı. O, sona qədər “ya biz bu torpaqları azad edəcəyik, ya da bu yolda şəhid olacağıq…” andına sadiq qaldı. Füzuli cəbhəsində uğurlu Horadiz əməliyyatlarının fəal iştirakçısı olan Ehtiraz Mejdinov 10 may 1994 – cü ildə atəşkəsə bir-neçə gün qalmış canından çox sevdiyi Vətən torpaqları uğrunda qəhrəmancasına şəhid oldu. Mütləq bu hadisənin özündə də bir hikmət var. Hələ Ağdam veriləndə bununla heç cür barışmayaraq, Füzuli cəbhəsinə yollanan Ehtiraz indi belə bir sülhü qəbul edərək gəlib başqa yerdə yaşaya bilməzdi. Elə buna görə bu mövzuda söz düşəndə onun fikri həmişə bir olub: – “ya biz bu torpaqları azad edəcəyik, ya da bu yolda şəhid olacağıq…” Uca Yaradan onu məhz bu əzabdan qurtararaq ən uca məqama şəhidlik zirvəsinə ucaltdı. Allah rəhmət eləsin… Ruhu şad olsun… Ehtirazı üzlərini doyunca görmədiyi üç övladı yadigar qalıb. Ehtirazın özündən başqa üç qardaşı və böyük qardaşı Ehtiramın (Nəcəfqulu – baba adı) oğlu Məmmədrza Birinci Qarabağ Müharibəsinin iştirakçısı Müharibə Veteranıdır.

Zaur Ustac – Sonuncu döyüş

Müəllif: Zaur Ustac

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

DAHA ÇOX MƏLUMAT BURADA

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

Əmir Teymur və Yezidin qəbri – Şam

Bir şərh yazın

Tarixdə nələr olmayıb ki?

“Təxminən 1401-ci ildə Teymur Şama girdiyi vaxt carçı çağırtdıraraq öz adından belə bir müraciət yaydırmışdır: “Mən yezidiyəm! Nə qədər yezidi varsa, ortaya çıxsın!”.
Yezidin soyundan gələnlər, Yezidin yolunda olanlar sevinclə meydana toplanmışlar. Teymur yezidilərə “İndi mənə Yezidin məzarını göstərin!” – deyərək onlarla birlikdə Şam məzarlığına getmişdir. Yezidilər böyük bir şadlıqla Teymura Yezidin məzarını göstərmişlər. Hökmdar əsgərlərinə belə əmr etmişdir: “Açın bu alçağın məzarını!”.
Yezidin sümükləri görünəndən sonra isə Teymur ordusuna üz tutaraq: “Yezid deyilən bu alçaq sevgili Peygəmbərimizin (s) nəvəsi Hz.Hüseyn əfəndimizi qətlə yetirtdi. Və bununla İslamda çox böyük bir təfriqə yaratdı. Bütün İslam aləmi əsrlərdən bəri bu ikiliyin acısını yaşamaqdadır. İndi mənim ordumun hər bir nəfəri irəli gələrək bu Yezidin məzarını öz nəcisi ilə batırmalıdır”, – deyə əmr vermişdir. Əsgərlər Teymurun əmrini yerinə yetirmişlər. Yezidilər isə olaya çox böyük bir üzüntüylə baxaraq qalmışlar. Əsgərlər işlərini bitirdikdən sonra Teymur Şamdakı bütün yezidiləri qətl etdirmişdir…”.

Aşik Paşanın “Aşikpaşa tarixi” adlanan salnaməsindən

Müəllif: Elman Eldaroğlu

Elman Eldaroğlunun yazıları

DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I