Yazarlar cameəsi adından əzizimiz,НАРГИЗ КУРБАНОВА nı doğum günü münasibətilə təbrik edir, bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Hörmətlə: Zaur Ustac
Как хочется в твои глаза взглянуть, Иначе разобраться в чувствах сложно, Утраченное счастье вновь вернуть, Хотя, я знаю,…это невозможно…Уж солнце за черту давно зашло, Когда с тобою мы расстались, Ну, почему всё так произошло? Мы на прощанье… даже не обнялись.
Я часто доказать себе пыталась, Что я сильна, и вовсе не сломалась, Но каждый раз в себе я ошибалась, И, вновь поверив, снова обжигалась.
Напрасно столько сил своих истратив, Себя я изводила до предела, Такой уж у меня характер, Мне ни к чему всё это было делать!…
Подсказывало сердце мне:- Не верь! Что ждут меня с тобой одни невзгоды, Тобой пьяна была я,…но теперь, Я не войду в одну и ту же воду!
Ты ловко обманул меня, я знаю… Такая, видно, у меня судьба, Но я тебя ни в чём не обвиняю, Наверно, виновата я сама….
Тлеет огонёк моей души, Маленькая искорка надежды, Я прошу, её ты не туши, Будь со мною ласковым,..и нежным… Стоит лишь увидеть мне тебя, Становлюсь пунцовой я от краски, Страстью заливается душа, Я любви хочу твоей,..и ласки… Сластью переполенные губы, Будят чувства, спящие во мне, А глаза, -сиянье изумрудов! Как трава весеняя, в росе… Сердце гложет от тоски, во тьме, Если бы ты знал….как ты мне нужен… Прилечу на крыльях я к тебе, Только позови,…и в зной, и в стужу! Запахом хочу твоим дышать, Утолить любви и страсти жажду, Не могу я чувств своих унять, Поцелуев жду твоих, как счастья…. Я хочу почувсвовать тебя, Страстью и любовью поделиться, Отдала б тебе я всю себя, Чтоб тобою вдоволь насладиться. Как же мне унять свой страстный пыл!? Ты, ведь, всё равно меня не слышишь…. Для меня ты будешь, есть , и был, Даже, если ты меня не видишь! Погаси очаг моей души, Окропи холодною водой, Может так потухнут угольки, И останется лишь дым седой…
(Bu rubrikanı sözü qutsal sayan ədiblərimizə ithaf edirəm)
COMƏRD ADAM – ƏKRƏM CƏFƏR
Ərəbcədən tərcümədə “kəramətli”, “comərd” mənalarını verir “Əkrəm” adı. Alim Əkrəm Cəfər də gerçəkdən elmini, bilgilərini insanlara verməkdən əsla usanmazdı.Adamda nə qədər hövsələ olarmış, ilahi?! Harada olsa əruzla, poeziya ilə, müəllimi Hüseyn Cavidlə, dostu Mikayıl Müşfiqlə bağlı nə sual versələr təmkinlə izah edər, düzü-düz, əyrini əyri söyləməkdə məharət göstərərdi.Layiqli bir alim ömrü yaşayıb Əkrəm Cəfər. Hələ sovetin amansız vaxtlarında israrla deyərmiş ki, dilimizin adı türk dilidir.Özü də bunu bir alim kimi iddia edər, latıncadan kirilcəyə keçidi böyük əbləhlik sayar, elmi qənaətlərini vicdanlı şəxs kimi ortaya qoyardı.
“-Kakoe tvoye otnoşeniye k etomu? Qovori o russkoy alfavite. -O ağzına su alıb, deyə Yaqubov Bağırova yalmandı. -Bəs sən mütəxəssis deyilsən? Bu dəfə Bağırov türkcə soruşdu. -Elə mütəxəssis olduğum üçün susuram.Latın əlifbasını kirilə dəyişmək dilimizə ağır zərbə vuracaq” Bu mərdanə cavab Bağırova xoş gəlmədi.
Əkrəm Cəfər “yu”, “ya”, ” ye” hərflərinin ləğvini isə yazıçı Mirzə İbrahimovun şücaəti və dilçiliyin böyük qələbəsi kimi qələmə verirdi. Bir olmuş hadisəni də dostlarına nəql edərdi: -Deməli, o vaxt Mərkəzi Komitədə Yusif Qasımov kimi əqidəli bir partiya xadimi Əkrəm Cəfəri sovet rəhbərlərinin hədələrindən qorumaq üçün sinəsini qabağa veribmiş.Yusif Qasımov sovetin doğma türk dilimizin başında etdiyi dəlləkliyi tənqid etmiş, (Baxmayaraq ki, şura hökumətinin Azərbaycanda qurulmasında xidməti böyük olub Yusif Qasımovun) lüğətimizin başına olmazın müsibəti açılarkən saxta alimlərə qarşı kəskin çıxış edib, var qüvvəsi ilə Əkrəm Cəfərin müdafiəsinə qalxmışdı.
“-1930-cu ildə mən burada “türk ədəbiyyatı, türk dili” qoyub getmişdim.İndi gəlib görürəm Azərbaycan ədəbiyyatını türk ədəbiyyatından, azəri türkcəsini türk dilindən ayırıblar.Görün bu nə qədər siyasi korluqdur.Bu, milləti, dili, ədəbiyyatı xırdalamaqdır.”
Haşiyə: Gerçəkdən də 30-cu illərdə dilimizə və mənşəyimizə elə qəsd edildi ki, bu gün də həmin yaralarımız vaxtaşırı qövr eləyir, göyüm-göyüm göynəyir, bir dürlü sağalmaq bilmir.Bu yaralarımız doğma türk dilimizin adının dəyişməsi və etnogenez məsələsinin cəfəng bir duruma salınması fonunda sızlayır.O çağlar sovet “başbilənlər” i kəskin bir tələb qoydular ki, “Siz mənşə etibarilə İran xalqlarından birisiniz, ancaq türkdillisiz” Yəni sizin bədəniniz İranlıdır, başınız türk))))) Əzalarımızın bu yöndəmsiz formaya salınması, əynimizə belə əcaib libasın biçilməsi elə tariximizin fundamentini kökündən qazımaq məqsədi daşıyırdı.İstənilən alim normal məntiqlə bu işin içinə girir, məntiqsiz şəkildə bu işin içindən çıxırdı, hələ – hələ çıxa bilirdisə…Bizi elə bir yoxuşa sürümüşdülər ki, elə çıxmaz bir dalana salmışdılar ki, tövşüməkdən dilimiz ağzımızdan beş qarış çıxır, ancaq heç bir əlac eləmək mümkün olmurdu:
1) Niyə İranlı olub da türkcə danışmalı idik? Lap götürək İrandilli xalqlar arasında ən populyar olanı- fars dilini: elə şirin, poetik bir dili – farscanı atıb niyə elliklə türkcə danışmalıydıq ki?
2) Tutalım ki, bu, belə olub.Yaxşı bəs tarixin hansı mərhələsində nə baş verib ki, bu mərhələ – yəni İran xalqı olaraq türkcə danışmağa keçmişik? Bu mərhələ nə vaxt itib-batıb, necə sıradan çıxıb?
3) İrandilli bir xalq idiksə, türkcə danışmağa keçmişdiksə, bunun izləri harada qalıb? Axı prefikslərlə zəngin, hind-avropa dil ailəsinə aid, etno-linqvistik bir dil olan farscadan ya tat dilindın, ya əfqan dilindən aqlütinativ bir dilə- Altay dil ailəsinə aid oğuzun cənub-qərb qrupuna- azəri türkcəsinə keçid necə olub? Bunun hansı izləri var: folklorda, dilçilikdə ya mifologiyada? Niyə bir izi qalmayıb?
4) Başqa bir sual: niyə uyğurca yazılan atalar sözləri ilə azəri türkcəsindəki atalar sözləri eynidir? Məsələn: -“Bir karqa ilə kış gəlməs” deyir uyğur qardaşlarımız. -“Bir güllə bahar olmaz” deyir Anadolu və Azərbaycan türkləri. Mən İrandilliyimsə niyə uyğurla, qıpçaqla düşüncəm, intonasiyam, daxili ritmim eynidir, amma farsla, kürdlə, zaza ilə, yezidi ilə, taciklə, bəxtiyari ilı eyni deyil? Niyə Kərkük türkləri: “Bu günün işini yarına qoyma” ata sözünü lap mən deyən kimi deyir: “Bu günün işini sabaha qoyma”.Başqa xalq idimsə, niyə Anadolu türkü ilə, kərkük türkməni ilə, Kıbrıs türkü ilə mən eyni düşünürəm.Sovetlərin məntiqi ilə mən ayrı cür düşünməli idim axı! Dil təfəkkürün törəməsi deyilmi?! Dil düşüncənin təzahürü deyilmi?! Niyə Kərkük xoyratları, nəğmələri Azərbaycan bayatıları ilə büsbütün eynidir? Vəzni, misra sayı, heca bölgüsü, gərək ayrı olaydı axı!!!
Bağdaddan karvan gəlir, Dərdli, pərişan gəlir. Kimlər qurban kəsilib Sularım al-qan gəlir?
Bu Kərkük xoyratı ilə aramızda nə fərq görürsüz?
Yaxud Anadolu manisi ilə hansı fərq var aramızda?
Oy dərələr, dərələr, Nələr bilirim, nələr Sənin deyil, mənimdir, Qız qoynunda məmələr…
Yaxud Axıska manilərinə baxaq:
Bu dağların ardı var, Könlümün muradı var. Gözlərindən anladım, Orda vətən dərdi var.
Hanı fərq?
5) Tutaq ki, dilimiz uzun bir tarixi yol qət edib. Latın sözləri ilə zəngin fransızca 100 il əvvəl də fransız dili idi, 500 il əvvəl də.Amma necə oldu ki, mənim Bayat boyundan olan babam Füzuli türkcə dedi, Nəbati türk dedi, Xətai türk dedi, Vazeh türk dedi, Sabir türk dedi, Cavid türk dedi, Cavad türk dedi, Şəhriyar, Bəxtiyar, Xəlil Rza türk dedi, Əkrəm Cəfər türk dedi, doğma babam İsmayıl kişi türk dedi, sonra dilimiz diferensiyallaşdı, oldu azərbaycan dili? -Nə baş verdi ki? -Aqlütinativlikmi dəyişdi? -Dilin strukturumu dəyişdi? -Hind-Avropa dil qrupuna aid dildən Oğuz dillərinəmi keçid elədik? Həəəə? Necə baş verdi axı?
Cənablar, cəfəngiyyatı, uyğunsuzluğu görürsüzmü? Mənim onlarla bu cür arqumentim var, amma yazıqlar olsun ki, sovet “türk sözü” qarşısında üşənirdi, üşənirdi nədir Kərbalayi İsmayıl demiş lap üyüdürdü.
Amma Lahıclı balası Əkrəm Cəfər heç nədən qorxmurdu.Mərd-mərdanə həqiqəti üzə deyirdi.Desin Əkrəm müəllim, biz qayıdaq lap əvvələ: Əkrəm Cəfər alim idi. Lüğətində minlərlə söz vardı, ancaq “çoban”,” çilingər” , “fəhlə” sözləri yox idi.Hamıya insan kimi baxırdı, çocuqla çocuq, böyüklə böyük idi.Coşub-daşan təbiəti ilə öyrətmək həvəsi əsl harmoniya yaratmışdı.Tələbə sual verəndə alışıb-yanan gözləri, od tökən dodaqları ona bəzən qəribə görkəm də verirdi.Əsl ixtisası dilçilik olsa da, həm də böyük pedaqoq, ədəbiyyatşünas, həmçinin türkooq idi. Nizami, Dante, Əbdülhəqq Hamid, Füzuli, Şekspir, Sabir, Xəyyam, Müşfiq, Səməd Vurğun, Cəfər Cabbarlı və başqalarının dərin bilicisi idi.Gödəkboylu, ağbəniz, nurani, simalı, bəybura görkəmi ilə seçilən birisi idi. Həkim Qəni deyərdi ki, üzündəki qırmızılıq skleroz, yəni qan damarlarının kirəclənməsi qocalıq əlamətidir.Əlbəttə, vaxtından tez qocalmışdı Əkrəm Cəfər. -Necə qocalmayaydı ki?! Sibir görmüş, məhbəs həyatı çəkmiş alim idi.Əkrəm müəllimin tutulmasına əslində çox adi bir məsələ səbəb olubmuş.1939-cu ilin aprelin 14-də evsizliyi barədə Stalin, Bağırov və Molotova teleqram vurur.Ertəsi gün Bağırov onu çağıtdırır:
-“Çem vı zanimaetes, nauçnım delom, ili demaqoqiey?! -Yoldaş Bağırov, mən 19 ildir ki, evsizəm, yataqxanada yaşayıram.Nə vaxtacan dözmək olar? Mən elmi işçiyəm, həm APİ-də, həm universitetdə, həm Akademiyada işləyirəm.Moskvadan Kaftanov yoldaş da teleqram vurub sizə bildirib ki, Əkrəm Cəfəri evlə təmin etmək mümkün deyilsə, azad edin, gəlsin Moskvaya, burada ona ehtiyacımız var.
-A kto takoy Kaftanov? İ on naverno takoy je podlets kak tı. -Onun sinəsində Lenin ordeni var, yoldaş Bağırov” -deyə Əkrəm Cəfər köksündə beş Lenin ordeni daşıyan Bağırova baxıb başını aşağı salır.
Bu cümlınin arxasında gizli və incə bir məna dururdu: “Yəni əgər Kaftanov birqat əclafdırsa, sən beşqat əclafsan” 1942-ci ildə Əkrəm Cəfəri həbs edirlər.Maddəsi bu olur ki, siyasi boşboğazdır, partiya və hökumət əleyhinə danışır.8 il iş kəsilir.7 il yarım yatır, 1949-cu ilin iyulun -1 də azad olunur.Bakıya qayıtmaqdan ehtiyat edib özünü verir Gəncəyə.1949-cu ildə Gəncədə tutatut başlayır, qayıdır Bakıya.Sabunçu vağzalının yanında “Bukinist” mağazasında kitablarını satır.800 manat pul toplayır.Qılman Musayevin qardaşı Qurban onu görür: -“Kaş o kitabları mənə sataydın”- deyir.
Qeyd: Qılman Musayev deyərkən yazıçı Qılman İlkini nəzərdə tuturam.
Əkrəm qaçır Türkmənistana.Türkmən dilini tədqiq edir, orta məktəblərin birində rusca dərs deyir. Bir gün Mərv şəhərinin mədəniyyət parkında radio ilə alimimiz çıxış edir-Tolstoyun həyatı haqqında.Gənc bir oğlan, gərək ki, adı Fərman idi Əkrəmə yaxınlaşır.Ağlamsınaraq deyir ki, Bağırov ifşa olunub, onu həbs ediblər. Fərəhdən, sevincdən Əkrəm titrəyir.Guya bəd xəbər gətirən Fərman şaşırır.Elə bilir alim üzüləcək, amma əks reaksiya ilə üzləşir. Əkrəm Cəfər sevincdən “Ay bəri bax, Mircəfər” şeirini yazır.
Keçdi sənin günlərin, Vay bəri bax, Mircəfər. Türmədir indi yerin, Hay bəri bax Mircəfər, Vay bəri bax, Mircəfəng.
Əkrəm 1954-cü ildə fevralın 4- də Bakıya qayıdır.Pulsuz, işsiz-gücsüz…Əli çörəyə çatana kimi zillət çəkir.Səməd Vurğun alimin imdadına yetir.Onu Xaqani üçün kommentariya yazmağa yönəldir.7000 manat qonorar alan Əkrəmin çiçəyi çırtlayır.Bakıya qeydiyyata düşür.Nizami adına Ədəbiyyat İstitutunda, sonra Şərqşünaslıq İnstitutunda baş elmi işçi vəzifəsində çalışır.”Əruzun nəzəri əsasları və Azərbaycan əruzu ərəb, fars, türk, tacik və özbək əruzları ilə müqayisədə” adlı dissertasiyanı uğurla müdafiə edir.Filologiya elmləri doktoru olur. “Dilşünaslıq elementləri”, “Müasir Azərbaycan dili oçerkləri” kitablarının və bir çox tədqiqat əsərlərinin müəllifi Əkrəm Cəfər 1991-ci ildə haqqa qovuşur.Füzuli eşqi ilə yaşayan Əkrəm Cəfərə “yeriyən ensiklopediya” təbiri işlətmək istəməzdim.Çünki bu ifadəni çox alimə ünvanlayıblar.Elmdə kəramət sahibi olan Əkrəm Cəfərə “comərd adam” ifadəsi daha çox yaraşır.Zatən ona Əkrəm adını verən valideynləri alimi bu cür çağırmaq istəmişlər.Nəzərə alsaq ki, Əkrəm müəllim elmimiz üçün bir qənimət, bir əmanətdir, o zaman bizə də əmanətə sədaqət göstərmək qalır. Elmimizin səadəti naminə!
(Araşdırmamda Əkrəm Cəfərin xatirələrinə, Xəlil Rzanın, Vaqif Yusiflinin faktlarına, həmçinin şəxsi qənaətlərimə, mülahizələrimə söykənmişəm)
-Rəşad müəllim, biz Tural Dadaşovla bir dəfə səfərə getmişdik. Bilirsiniz o, nə qədər kitab aldı?! Həm də uzun illər “Xəmsə” intellektual verilişinin aparıcısı olub. Bunu Avstriya-Türkiyə oyunundan iki gün öncə futbol şərhçiləriylə bağlı söhbətdə idman jurnalisti İbrahim Cəfərov söylədi. Futbol üzrə Avropa çempionatı başlanandan həyəcanla birgə şərhçilərimizlə bağlı ara-sıra iradların da şahidi oluruq. Minlərlə insan diqqətlə qulaq kəsiləndə əlbəttə ki, hansısa söz kiminsə ürəyinə yatmaya bilər. Amma mən şərhçilərimizdən razı qalmışdım. Ümumiyyətlə, idman jurnalistlərimizin üstün səviyyəsi, məlumatlılığı, öz işlərinə içdən sevgisi barədə imkan düşən kimi fikir bildirmişəm. Türkiyənin Avstriyanı məğlub etdiyi möhtəşəm oyunun şərhçisi Tural Dadaşova qarşı sosial şəbəkə istifadəçilərinin rəğbəti və alqışı isə çox təsirləndirdi. Elə bilirəm bu alqışlar və təriflər həm də neçə gündür əziyyət çəkən bütün futbol şərhçilərimizə və idman jurnalistlərimizə ünvanlanıb. Kitab məsələsini isə elə belə xatırlatmadım. Peşəkarlığın yolu həm də kitab oxumaqdan keçir. Elə “qəlbidaş” olmamağın da!
Ey sevgili, eğer dünyaya karşı günah işlemek seni sevmek anlamına geliyorsa ve eğer bu dünyanın anlamından ziyade bilinmeyenin özünü seçmek anlamına geliyorsa, o zaman her şeyden önce seninle günah işlemeye hazırım.
Ve evet, insan kirli bir nehirdir. Bir insan kirli bir nehri içine alıp bozulmadan kalabilmek için bir deniz olmalıdır.
Ve sen, sevgili, eğer bir denizden, bir okyanustan daha fazlasını istiyorsan, senin cennetin, hatta cehennemin olurum, zira sonsuzluktan beri senin yolunu beklerim.
(Mövzunun Astrobios nəzəriyyəsinin fərziyyə və fəlsəfəsi ilə izahı)
Həyatımız boyunca yaxşı və pis olmaq şərti ilə daima hadisələrlə qarşı-qarşıya oluruq. Bir mövzuya dair marağımız olur və bəzilərimiz həmin mövzunu özümüzə məqsəd seçirik. Ona sahib olmaq, dünyada mühüm işlər başara bilmək niyyətinə sahib oluruq. Bəs uğur əldə etmək üçün nəyi tam olaraq anlamalıyıq? Hüceyrə fəzada olan enerji tezlikləri həcmlərinin son tamamlayıcı versiyasıdır, yəni hər bir qarşılaşdığımız hadisənin və ya toxunduğumuz cismin tamamlayıcı versiyasının hüceyrəmizdə olma səbəbi, həmin hadisə və cisimləri hiss etməyimizə səbəb yaradır. Bu tamamlayıcı amil hüceyrə daxili proteinlərdir. Onlar, sanki siqnal qəbulediciləridir. Əgər bir amilin siqnal qəbuledicisi hüceyrə daxilində yoxdursa, o zaman hüceyrə tipli varlıq olaraq bizlər, o amilin fərqinə varmayacayıq. Hər şey tezliklər ölçüsündə var olmaqdadır. Hər bir amilin müəyyən tezlik ölçüsü vardır ki, əgər tezlik ölçüləri hüceyrə daxilində tanınmırsa, onu anlayacaq olan siqnal proteini yoxdursa, demək həmin tezlik ölçüsünə sahib amil hiss olunmayacaqdır. Bu bilgilərdən uğur yolunda necə istifadə edilməlidir? Düşüncələrimiz özlərinə məxsus elektrik cərəyanına, yəni tezlik ölçüsünə sahibdir. Hər bir düşüncə fəzaya yayılan yeni bir tezlik ölçüsü deməkdir. Bu yoldan istifadə edərək tərs mühəndislik taktikası ilə həyatımızı istədiyimiz yönə dəyişə, uğur əldə edə bilərik. Əgər ətraf fəzada olan tezlik ölçülərinin hüceyrəmiz daxilindəki tamamlayıcılarına əsasən varlığımızı formalaşdırırıqsa, o zaman düşüncənin də tezlik ölçüsünə sahib olma xüsusiyyətindən istifadə edərək həyatımızı qura bilərik. Sahib olmaq istədiyimiz məqsədimizə artıq çatmağımızı düşünərək və ya onu arzulayaraq fəzada həmin tezlik ölçüsünü yaratmış oluruq və bu dəfə həmin tezlik ölçüsü hüceyrəmizdə formalaşaraq fəzaya yayılacaqdır. Beləliklə də fəzaya yayılan tezlik ölçüsü özünəməxsus digər tezlik ölçüləri ilə hüceyrəmizə yönələcəkdir, yəni bunu bir kanal olaraq düşünə bilərik. Normalda hüceyrə özündə olan tamamlayıcı vasitəsilə kanaldan istifadə edərək fəzada olan tezlik ölçülərini özünə çəkir, onları hiss edir. Bu dəfə isə hüceyrə daxilində müəyyən tezlik ölçüsü yaradaraq fəzaya göndərir və həmin tezlik ölçüsü özünəməxsus amillərlə tamamlanır. Və hüceyrəmizdə uzatdığımız kanal vasitəsilə də bütün o mövzuda olan amillər bizə, hüceyrəmizin hiss edə biləcəyi mövqelərə gəlir, yəni hər zaman sevgi, sevinc, gözəllik, uğur haqqında düşünməliyik. Uğurumuzu, istədiyimiz başarı mövzusunu xəyal etməli və ona artıq sahib olduğumuzu duymalıyıq. Çalışaraq, əlimizin altında olan amillərdən istifadə edərək məqsədimiz uğrunda işlər görməliyik. Çalışdıqca, əlimizin altında olanlarla nələrsə etməyə çalışdıqca, əlimizin çatdığı, edə biləcəyimiz daha çox şeyin bizə gəldiyinin şahidi olacaqsız. Bu hüceyrəmizdən enerji tezlik ölçüsü yaradaraq göndərməyimiz və həmin tezlik ölçüsünün də özünə xas olan digər amillərlə birləşməsi və yaranan kanal vasitəsilə lazım olanların bizə gətirilməsinə görə olmaqdadır.
Vacib qeyd :
Astrobios fərziyyə və fəlsəfəsi Məhəmməd Kərimov adına “Neytrallıq nəzəriyyəsi” adı altında 25.06.2021-ci il qeydiyyat tarixinə mənsub olan 04/C-11859-21 qeydiyyat nömrəsi ilə alınmış müəllif hüququ da vardır.
Tanınmış yazıçı Pərvanə Bayramqızının “Siz harda yaşayırsınız?” adlı kitabı çap olunub.
Iyirmi hekayəni əhatə edən kitabın nəşr ünvanı “Füyuzat”dır.
Cəmiyyətin ictimai-sosial həyatına həssaslıqla yanaşan müəllif indiyədək saysız-hesabsız publisist mətnlər, hekayə, gündəmlə səsləşən esselər, resenziyalar yazıb.
Dil məsələsi ilə bağlı tanınmış ziyalılardan aldığı müsahibələrin hər biri kitablarına daxil edilib.
Müəllifin çap olunan ilk kitabı “Qəlbimin istəkləri”dir. Yalnız şeirlərdən ibarət olan kitab 2008-ci ildə çapdan çıxıb.
Vətən, yurd, el-oba sevgisi, müharibənin fəlakətləri, fərdi yaşantılar, sevginin paklığını, ayrılıq əzablarını əks etdirən mətnlərlə zəngin “Yaza bilməyən yazıçı” kitabından sonra pandemiya dövrünün ağrı-acıları, maddi çətinlikləri, sərbəstlik məhdudiyyəti, ölümü, ayrılıqları, ana dilinin qorunması, cəmiyyətin problemləri, sosial şəbəkələrin faydalı-zərərli tərəfləri haqqında geniş yazıların toplaşdığı “Karantin zədəsi” kitabı işıq üzü görüb.
Yazıçı dördüncü – “Bir də gördüm…” kitabını atasının xatirəsinə həsr edib.
Bədii-publisist yazıları əhatə edən “Asan çətinliklər” bu ilin mart ayında ərsəyə gəlib.
İnsanları düşündürən, narahat edən mövzularda P.Bayramqızının sosial şəbəkələrdə yazdığı statuslar izləyicilər tərəfindən maraqla qarşılandığından bir çox deyimləri dillər əzbəri olub. Yazıçı mənən zəngin-yoxsul fərdlərin daxili aləmini, onların sosial həyatdakı davranışlarını, bir-birinə münasibətlərini xırda detallaradək təsvir etməyi bacarır.
Digər kitablarından fərqli olaraq “Siz harda yaşayırsınız?” kitabında yalnız hekayələr yer alıb. Əksəriyyəti müəllifin yaradıcılığının ilk mərhələsində qələmə alınan nəsr nümunələrinin mövzusu müxtəlifdir. Eyni zamanda son aylarda sayt, qəzet və jurnallarda dərc edilmiş yeni hekayələrin də sıralandığı kitab sayca altıncıdır.
“Dağıntılar altındakı sevinc” hekayəsində Azərbaycan qadınının son nəfəsində də həyasını qoruduğu məqam təsvir edilib. “Pul kisəsi”, “İnsanlığın hekayəsi” müharibənin insanların həyatında buraxdığı xatirələri, əməlləri obrazların hissləri, rəftarları vasitəsilə göstərir. “Ağ divarda qara yazılar…”, “Yazılmayacaq hekayə” sevgi mövzusundadır. “Uzaq səfər – yaxın yol” hekayəsində ağbirçəyin el-obasına bağlılığı bədii boyasız təsvir edilir. “İki qadın” fərqli həyat tərzi yaşayan qadınların daxili nitqindən, “Uçurum”sa cavan nəsillə yaşlı nəslin həyata baxışından bəhs edir.
Oxucuların illərdir maraqla oxuduğu “Yeddi sual” hekayəsi də kitaba daxil edilib. Digər hekayələrin mövzusu ilə tanış olmaq və “Siz harda yaşayırsınız?” sualının kimə ünvanlandığını bilmək istəyənlər üçün kitab oxucuların ixtiyarına verilir.
Yaxın zamanlarda yaşadığım hadisə bir daha sübut etdi ki, insana ən ağır zərbəni elə özü vurur. Bəlkə də, həyat özümüzü özümüzdən qorumaq üçün bizə müəyyən vaxt çərçivəsində verilən bir meydandır. Özümüz özümüzdən qorxmalıyıqmı? Bir az dodaqları qaçıran sualdı, deyilmi!? Amma ciddiliyinə varanda, əlbəttə, qorxmalıyıq. Ömrümüz boyu “gah dağın zirvəsində oluruq, gah dərədə..” Məgər dağı çıxan və o dağdan guppultu ilə yıxılan özümüz deyilik? Bir az nağılvari üslubu daha da sadələşdirək. “Dağın zirvəsi” dedikdə beynimizdən səmərəli istifadə edib nailiyyətlər əldə etməyimiz əsas götürülür. Zirvədən eniş isə səhv addımlarımız- nəfsin qulu olmaq, ətrafdakıları düzgün seçməmək, dost adı ilə tanıdığımız “fəlakətə ömrümüzü qonaq etmək” nəzərdə tutulur. Təkrar- təkrar eyni səhvləri etmək faciənin ikinci adıdır. Axmaqlar eyni şeyləri edib fərqli nəticə əldə etməyi gözləyənlərdir. (A. Enşteyn) Razıyam, bəzən axmaq obrazı da oynayırıq bu həyat kitabımızda… Bu rolu oynamağı da yenə özümüz seçirik. Söylədiyim kimi bu yaxınlarda maraqlı və məni dərindən düşündürən bir hadisə ilə qarşılaşdım.
İş təklifi ilə bağlı görüşüm vardı. Məlum oldu ki, savadlı, həm də yazar bir xanımla da görüşülüb ikimizdən biri seçiləcək. Təbii ki, seçim etmək hər kəsin hüququdur və layiq olan seçilməlidir. Anladım ki, bir çox namizədlərdən iki nəfər iddialı olduğu üçün son mərhələyə qalıb. İşin əsas maraqlı tərəfi bu idi ki, seçim turları müxtəlif yerlərdə və ayrı- ayrı şəxslər tərəfindən keçirilmişdir.
Sözün açığı söyləyim ki, imtahanlarda, müsabiqələrdə hər zaman az da olsa, həyəcanım olur və düşünürəm ki, olmalıdı da. Bu məsuliyyətli olmağın göstəricisidir. O rəqib haqqında düşündüm və yazar olmağı daha çox marağıma səbəb oldu. Dayana bilməyib o yazar xanımın adını soruşdum. Onun ismini eşidəndə ” dəli gülmək” yaxamı buraxmadı. Qarşımdakı xanım, əlbəttə, ciddixarakterli birinin ani “dəli” gülüşünə təəccüblənəcəkdi. Bax yenə günahkar özüm idim. Çünki müsahibələrin birinə yaradıcı adımla, birinə isə rəsmi sənəddəki adımla qatılmışdım. Bəli, nəticədə hər ikisi mən idim. O zaman anladım ki, elə özümüz özümüzə həm dostuq, həm rəqibik, həm düşmənik. Amma bu dəfə özümlə bir az öyündüm, çünki yaxşı mənada özümdən- rəqibimdən qorxmuşdum. Hələ o rəqibimə təşəkkür borcluyam bu yazı üçün.
