Aqillər yurdunun pir övladıyam!

ÖVLADIYAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!
13.11.2020. Bakı.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

Asif Yusifcanlının “Gedirəm” şeiri

Asif Yusifcanlının “Gedirəm” şeiri (səh. 47)

Tanınmış pedaqoq-şair Asif Yusifcanlının “Gedirəm” şeiri müəllifin poetik dünyasının əsas cizgilərini – taleyə münasibəti, insan ləyaqətini, daxili azadlıq ideyasını və mənəvi köklərə sədaqəti dolğun şəkildə əks etdirən sanballı nümunələrdəndir. Bu şeir zahirən sadə, axıcı xalq dili ilə yazılsa da, mahiyyət etibarilə dərin fəlsəfi-psixoloji yük daşıyır və oxucunu düşünməyə vadar edir.

Şeirin ilk misralarından etibarən şair taleyə boyun əyməyən, öz yolunu özü seçən bir “mən” obrazı yaradır:

“Tale tərəqqidən salamməz məni,
Çünki taleyimdən öncə gedirəm.”

Burada “tale” passiv gözləmə, “öncə getmək” isə fəal həyat mövqeyi kimi təqdim olunur. Asif Yusifcanlı taleyi insanın ardınca sürünən, onu idarə edən qüvvə kimi deyil, insan iradəsinin arxasında qalan bir anlayış kimi təqdim edir. Bu yanaşma şairin pedaqoji dünyagörüşü ilə də səsləşir: insan öz taleyinin memarıdır.

“Söz yox ki, ömrümün payızındayam” misrası şeirin emosional mərkəzlərindən biridir. Payız burada təkcə yaş dövrü deyil, həm də həyatın hesabat anıdır. Lakin bu payız kədərli deyil:

“Sabaha dumanda, çəndə gedirəm.”

Duman və çən qeyri-müəyyənliyi, həyat yolunun çətinliklərini simvolizə etsə də, şair bu vəziyyəti qorxu ilə deyil, sakit qəbul və iradə ilə qarşılayır. Gedən yol qaranlıqdır, amma addım möhkəmdir.

Şeirin ikinci bəndində doğma ocaq anlayışı ön plana çıxır. Burada maddi yoxsulluq və ya həyat çətinlikləri mənəvi sınma ilə eyniləşdirilmir:

“Doğma odda-ocağım yoxsa da yenə,
Heç vaxt yazığınız gəlməsin mənə.”

Bu misralar Azərbaycan poeziyasında tez-tez rast gəlinən ləyaqət və qürur motivinin müasir ifadəsidir. Şair mərhəmət dilənmir, əksinə, yaşadığı həyata şükür edir və öz yolunu ləyaqətlə davam etdirdiyini vurğulayır.

Üçüncü bənddə isə şair mənəvi təhlükələrə diqqət çəkir:

“Şeytanla əlbirlər çıxmasın zilə,
Səadət tapmayıb qaniçən hələ.”

Burada yalnız fərdi yox, ictimai məna da var. Şair cəmiyyətə səslənir, şərin müvəqqəti qalibiyyətinin əsl səadət gətirməyəcəyini xatırladır. Bu misralar Asif Yusifcanlının vətəndaş mövqeyini və mənəvi məsuliyyət hissini aydın şəkildə göstərir.

Şeirin finalı isə xüsusi poetik dəyərə malikdir:

“Bir gün görəcəksiz mən gülə-gülə,
Dünyaya gəldiyim kəndə gedirəm.”

Bu qayıdış sadəcə fiziki dönüş deyil. Bu, insanın öz kökünə, mənəvi başlanğıcına, uşaqlıq saflığına dönüşüdür. “Kənd” obrazı burada həyatın ilkin təmizliyini, insanın özünə hesabat verdiyi müqəddəs məkanı simvolizə edir.

“Gedirəm” şeiri Asif Yusifcanlının həyata baxışını, yaşam fəlsəfəsini özündə əks etdirən maraqlı və ibrətamiz nümunələrdən biridir. Bu şeir oxucunu taleyə təslim olmağa deyil, yol getməyə, şikayət etməyə deyil, şükür etməyə, qorxmağa deyil, gülümsəyərək davam etməyə çağırır. Pedaqoq-şair kimi müəllifin əsas mesajı aydındır: insanı yaşadan yolun özü deyil, o yolu hansı vicdan və ləyaqətlə getməsidir.

Bu baxımdan “Gedirəm” həm fərdi həyat etirafı, həm də müasir Azərbaycan insanına ünvanlanan mənəvi çağırış kimi dəyərləndirilə bilər.

30.12.2025. Bakı.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü

ÖVLADIYAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!
13.11.2020. Bakı.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

Asif Yusifcanlının “Arzularım” şeiri

Asif Yusifcanlının “Arzularım” şeiri (səh. 44)
Müasir Azərbaycan poeziyasında elə şeirlər var ki, onlar yalnız müəllifin daxili dünyasını deyil, bütövlükdə bir xalqın yaddaşını, həsrətini, ümidini və mənəvi idealını ifadə edir. Asif Yusifcanlının “Arzularım” şeiri məhz bu qəbildəndir. Bu şeir fərdi istəklərdən doğsa da, ümummilli duyğuların poetik ifadəsinə çevrilir və oxucunu şəxsi arzu ilə milli amalın qovuşduğu bir mənəvi məkana aparır.
Şeirin əsas semantik yükü “keçir ürəyimdən” yarım misrası (rədifi) üzərində qurulub. Bu təkrar sadə bir bədii üsul deyil, poetik nəfəsin ritmi, daxili səsin döyüntüsüdür. Burada arzu təsadüfi istək deyil, insanın varlığından, ruhundan qopan ehtiyacdır.
“Novruz” obrazı – dirçəliş və qayıdış simvolu
Şeir Novruzla başlayır:
“Gələn Novruz günlərində,
El-obamı öz yerində
Görmək keçir ürəyimdən.”

Novruz burada yalnız təqvim bayramı deyil. O, dirçəlişin, bərpanın, haqqın öz yerini tapmasının rəmzidir. Şairin arzusunda Novruz – dağıdılmışın yenidən qurulması, didərgin düşmüş el-obanın öz torpağına qayıtması deməkdir. Bu misralar son illərin ictimai-siyasi reallıqları fonunda oxunduqda, məcburi köçkünlük, torpaq itkisi, yurd həsrəti kimi kollektiv ağrıları xatırladır.
Torpaq və ata-baba ocağı – milli yaddaşın mərkəzi:
“Qalan ömrü torpağımda,
Dədə-baba ocağımda
Sürmək keçir ürəyimdən.”

Bu bənddə torpaq fiziki məkan olmaqdan çıxaraq mənəvi kimlik qazanır. Ata-baba ocağı anlayışı türk-müsəlman mədəniyyətində müqəddəs məna daşıyır. Şair üçün xoşbəxtlik başqa ölkədə rifah deyil, öz torpağında sadə, ləyaqətli həyat sürməkdir. Bu, müasir dövrdə tez-tez unudulan dəyərlərə açıq bir çağırışdır.
Təbiət obrazları və xalq ruhu:
“İlk baharda bənövşəni,
Son baharda gülöyşəni
Dərmək keçir ürəyimdən.”

“Bənövşə” və “gülöyşə”(gülöyşə – nar Z.U) Azərbaycan xalq şeirində saflıq, sevgi, təvazökarlıq, bolluq, bərəkət rəmzləridir. Bu obrazlar şeiri süni pafosdan uzaqlaşdırır, onu xalq poetik təfəkkürünə yaxınlaşdırır. Burada arzu – təbiətlə vəhdətdə yaşamaq, torpağın nəfəsini duymaq istəyidir.
Əmək, zəhmət və bolluq fəlsəfəsi:
“Sünbülləri tər yığaraq,
Dəstə-dəstə qızıl daraq,
Hörmək keçir ürəyimdən.

Bu misralarda əmək estetikası ön plana çıxır. Zəhmət yalnız dolanışıq vasitəsi deyil, insanın torpaqla qurduğu mənəvi bağdır. Şairin arzusunda bolluq zəhmətsiz gəlmir; alın təri ilə qazanılır. Bu, publisistik baxımdan çox önəmli mesajdır: Vətənə bağlılıq yalnız sözlə deyil, əməli zəhmətlə ölçülür.
Finalda Vətənə ünvanlanan səmimi etiraf:
“Vətən, eşit diləyimi,
Bir də sənə ürəyimi
Vermək keçir ürəyimdən.”

Şeirin kulminasiya nöqtəsi məhz buradır. Vətənə ünvanlanan bu müraciət pafoslu and deyil, səmimi etirafdır. Şair artıq sadəcə arzu etmir, öz ürəyini – varlığını Vətənə təslim etməyə hazır olduğunu bildirir. Bu, vətəndaş mövqeyinin poetik ifadəsidir.
“Arzularım” şeiri forma baxımından sadə, məzmun baxımından isə dərin və çoxqatlıdır. Asif Yusifcanlı bu şeirdə böyük fəlsəfi ideyaları mürəkkəb metaforalara yox, xalqın anlayacağı sadə sözlərə yükləyir. Bu da onun poeziyasını oxucuya yaxınlaşdıran əsas cəhətdir.
Bu şeir oxucuya bir həqiqəti xatırladır:
Vətən sevgisi hay-küylə deyil, torpağa bağlı arzu ilə, əməyə hazır ürəklə ölçülür.
Asif Yusifcanlının “Arzularım”ı məhz bu mənada müasir Azərbaycan poeziyasında həm poetik, həm də publisistik dəyərə malik olan bir əsərdir.

29.12.2026. Bakı.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

Ustacam, vətənim vətən içində

ÖVLADIYAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!
13.11.2020. Bakı.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

“Dağlar” – xalq yaddaşı xalq dilində

“Dağlar” – xalq yaddaşı xalq dilində (səh. 41)

Azərbaycan poeziyasında “dağ” obrazı təkcə təbiət təsviri deyil, həm də milli yaddaşın, əyilməzliyin, dərdin və haqqın rəmzidir. Bu ənənəni davam etdirən şairlərdən biri də pedaqoq-şair Asif Yusifcanlıdır. Onun “Dağlar” qoşması həm forma, həm məzmun baxımından klassik aşıq poeziyası ilə müasir ictimai düşüncənin qovuşduğu təsirli bir nümunədir.

Şeir ilk misradan oxucunu narahat edən, düşündürən sualla başlayır:

“Bu dünya bəs nədən belə qarışdı,
Yağılar törətdi qırğını, dağlar.”

Bu sual yalnız şəxsi kədərin ifadəsi deyil, bir dövrün, bir xalqın taleyinə ünvanlanan fəryaddır. Şair dünyanın “qarışmasını” təsadüfi yox, zorakılıq, ədalətsizlik və qanla əlaqələndirir. “Yağılar” sözü burada həm konkret düşməni, həm də ümumən zalım gücü simvolizə edir.

Qoşmada diqqət çəkən əsas məqamlardan biri təbiətlə insan taleyinin paralel verilməsidir:

“Qan axan torpaqda baharda qışdı,
Qoparın tufanı, çovğunu, dağlar.”

Burada baharın qışa çevrilməsi poetik metafora kimi çıxış edir. Bahar – ümidin, dirçəlişin rəmzidir. Onun qışa dönməsi isə müharibə, itki və mənəvi donuqluğun simvoludur. Şair bu mənzərəni dağlara müraciətlə ifadə edir. Dağlar susan şahid deyil, dərdi anlayan, sözə cavab verən canlı varlıqdır.

Şeirin ikinci bəndində müəllifin əxlaqi mövqeyi daha açıq şəkildə görünür:

“Belə öyrəşməyin murdar bir üzə,
Çətin çıxan olur murdar təmizcə.”

Bu misralar publisistik ruhun zirvəsidir. Şair cəmiyyətə xəbərdarlıq edir: çirkinliyə alışmaq ən böyük təhlükədir. Murdarlığın normaya çevrildiyi yerdə təmizliyə dönüş çətinləşir. Bu, təkcə fərdi yox, ictimai faciədir.

Dədə Ələsgərin uca Yaradana nisbət tutduğu dağlar insan oğlunun gözündə həmişə əzəmət simvolu, güvənc yeri, sığına biləcəyi son alınmaz qala hesab olunub. Qaçağı da, üzgünü də, şölən qurmaq istəyən sevinclisi də həmişə dağlara üz tutub. Bu məqamda Asif Yusifcanlı da məhz dağlara üz tutur:

“Ürəyim atlanır, can atır sizə,
Gözlərim həsrətin yorğunu, dağlar.”

Burada dağlar sığınacaq, mənəvi təmizlik məkanı kimi təqdim olunur. Şairin ürəyi, ruhu şəhərdən, cəmiyyətin çirkabından qaçıb dağlara can atır. Bu, klassik poeziyada tez-tez rast gəlinən, lakin hər dəfə yeni məna qazanan motivdir.

Şeirin son bəndi isə artıq açıq sosial ittihamdır. Qosmanın möhür bəndində şair özünə müraciətlə: “Asif, görməmişdim belə dünyanını”, – dəyərək, ittiham edir və sorğu-suala tutur:

“Nədən doğru saydıq fələk sayanı,
Arxalı köpəyin çoxmuş həyani,
Günahkar bilirlər doğrunu, dağlar.”

Bu misralarda şair cəmiyyətin dəyər ölçülərinin pozulmasını ifşa edir. “Arxalı köpək” obrazı – gücə söykənən, amma mənəviyyatsız insanları simvolizə edir. “Doğrunun günahkar sayılması” isə ədalətsiz sistemlərin ən ağrılı həqiqətidir.

Asif Yusifcanlının “Dağlar” qoşması:

-klassik aşıq poeziyası formasında yazılmış,

-dərin ictimai, əxlaqi və fəlsəfi məna daşıyan,

-publisistik ruhu güclü olan,

-oxucunu laqeyd qoymayan bir əsərdir.

Bu qoşmada dağlar:

-şahid,

-sirdaş,

-vicdan,

-haqqın tərəfdarı kimi çıxış edir.

Şair bir pedaqoq kimi öyrədir, bir vətəndaş kimi etiraz edir, bir sənətkar kimi isə poetik həqiqəti qoruyur. “Dağlar” qoşması min illərin ötəsindən boylanaraq həm bu günün, həm də gələcəyin oxucusuna mənəvi güc verən, bütöv bir epoxaya güzgü tutan xalqın söz yaddaşıdır. Çox ibrətamiz nümunədir.

15.01.2026. Şuşa.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

Babəklər yurdunun hürr övladıyam!

ÖVLADIYAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!
13.11.2020. Bakı.

Müəllif: Zaur USTAC

AYB və AJB-nin üzvü, “Yazarlar” jurnalının baş redaktoru, şair-publisist, tərcüməçi-nasir.

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

AĞDAM – TARİX, AĞRI VƏ DİRÇƏLİŞ

AĞDAM – TARİX, AĞRI VƏ DİRÇƏLİŞ

Azərbaycan aşıq poeziyasının klassik və ən canlı formalarından biri olan gəraylı xalq yaddaşının, tarixi taleyin və mənəvi müqavimətin poetik ifadə vasitəsidir. Xalq aşıqları, ozanlar, eləcə də dili xalq danışıq dilinə yaxın olan, yaradıcılığı boyu şifahi xalq ədəbiyyatından, folklordan tez-tez bəhrələnən şairlər həmişə “gəraylı”, “qoşma” kimi yüngül və axıcı şeir formalarınadan uğurla istifadə edərək, yadda qalan nümunələr yaratmışlar. El sənətkarları adətən əsasən sevgi, sevinc, ağrı-acı, intizar, həsrət, təbiət gözəlliklərinin və gözəllərin vəsfi mövzularında – bir sözlə şad günündə də, qəmgin vaxtlarda da “gəraylı” kimi klassik şeir formasına müraciət ediblər. Tanınmış pedaqoq-şair Asif Yusifcanlının “Ağdam” (səh. 25) şeiri də məhz “gəraylı” qəlibi üzərində qurularaq, təkcə bir şəhərin yox, bütöv bir xalqın ağrılı, eyni zamanda qürurlu taleyini ümumiləşdirir.

Gəraylı janrına xas olan 8 hecalı misralar, sadə, lakin dərin məna daşıyan ifadə tərzi şeirin ruhuna uyğun seçilmişdir. Şair forma ilə məzmun arasında üzvi harmoniya yaradır. Bu, təsadüfi deyil: Ağdam mövzusu süni bədii oyun deyil, xalqın yaddaşından gələn bir haraydır və gəraylı bu harayın ən təbii dilidir.

Şeirin hər bəndində axıcılıq, ritm və ahəng oxucunu aşıq məclisinin, saz havalarının ovqatına kökləyir. Bu, əsərin publisistik təsir gücünü daha da artırır.

“Bu nə gündür, bu nə görkəm” misrası ilə başlayan şeir oxucunu dərhal faciənin mərkəzinə gətirir. Ağdam həm “ağ damları viran olan”, həm də “göylərində qəm dolanan” bir məkandır. Bu obrazlar yalnız fiziki dağıntını deyil, mənəvi sarsıntını, illərlə sinəyə yığılmış dərdi ifadə edir:

“Bu nə günüdür, bu nə görkəm,
Ağ damları viran Ağdam.
Göylərində dolanır qəm,
Çox dərindir yaran, Ağdam.”

Lakin şeir yalnız yas poeziyası deyil. Asif Yusifcanlı Ağdamı mərd-mərdanə, düşmən qarşısında sınmayan, qanı torpağa qarışsa da ruhu ucalan bir şəhər kimi təqdim edir. Toy-büsatla qan, sevinc ilə faciə eyni poetik müstəvidə verilir – bu isə Qarabağ taleyinin ən real, ən acı həqiqətidir:

“Toy-büsatlı xoş çağında,
Qan töküldü torpağında.
Qarı düşmən qabağında,
Mərd-mərdana duran, Ağdam.”

Şeirin son bəndində ovqat dəyişir. “Şükür olsun Yaradana” deyimi ilə şair faciədən qurtuluşu, haqqın zəfərini ön plana çəkir. Bu, sırf dini şükür deyil, tarixi ədalətin bərpasına ünvanlanmış mənəvi rahatlamadır:

“Şükür olsun Yaradana,
Axır çatdın muradına.
Şan-şöhrətli öz adına
Layiq şəhər quran, Ağdam.”

Ağdam artıq təkcə viranə deyil, “şan-şöhrətli öz adına layiq şəhər quran” məkandır. Burada şair gələcəyə inamı, bərpa və dirçəliş ideyasını publisistik ruhda oxucuya çatdırır. Şeir ümidsizliyin yox, qayıdışın və quruculuğun manifestinə çevrilir.

Asif Yusifcanlının “Ağdam” gəraylısı yalnız poetik nümunə deyil, həm də ictimai şüura ünvanlanmış bir çağırışdır. Şeir oxucunu unutmağa yox, xatırlamağa, dağıntıdan doğan məsuliyyəti dərk etməyə səsləyir. Burada tarixə qiymət vermək, şəhid qanı ilə yoğrulmuş torpağa sahib çıxmaq ideyası açıq şəkildə hiss olunur.

Asif Yusifcanlının “Ağdam” şeiri Azərbaycan aşıq poeziyasının klassik gəraylı formasında yazılmış, müasir tarixi reallığı əks etdirən, milli yaddaşı diri saxlayan dəyərli bir əsərdir. Bu şeir Ağdamın ağrısını daşımaqla yanaşı, onun dirçəlişinə inam yaradır. Sadə sözlərlə böyük həqiqətləri deyən şair, oxucunu həm kövrəldir, həm də qürurlandırır.

Bu mənada “Ağdam” gəraylısı yalnız ədəbi nümunə deyil, xalqın taleyini dilə gətirən poetik sənəddir. Sevimli müəllimimə və digər yurdsevər ağdamlılara Ağdamlı günlər arzulayıram! Şanlı Zəfər haqqında qəhrəmanlıq ballardaların Ağdamda yazaq inşəAllah!

14.01.2026. Ağdam.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

Gecə keçib, ay da yatıb, ulduzlar da yuxulu…

****

Gecə keçib, ay da yatıb, ulduzlar da yuxulu,
Mənsə nağıl gözləyirəm bu gecənin üçündə.
Milyon ilin təkliyi də kirpiyimdən asılıb
Qaranlıqda yol axtarır gözlərimin içində.

Başım üstə dövrə vurur öz ruhumun kölgəsi,
Xəyallara əlim çatmır, əlləşirəm uzaqdan.
Hayandasa it ulayır tənhalığın üstünə,
Görən kimə acıqlıdı, səsin kəsmir bayaqdan?

Ara-sıra ağacların yarpağı xışıldayır,
…Demək çöldə yavaş- yavaş, xəfif-xəfif meh əsir.
Otağıma işıq düşür qaranlığın içindən,
Maşınların kölgəsidi pəncərəmdə tələsir.

Divarlar da mürgülüdü, həyət-baca mürgülü,
Arada-bir çarpayıdı hənirimə diksinən.
Ürəyim də dayanmadan təpikləyir sinəmi,
Deyən o da qaranlıqda sığışammır köksümə.

Yenə qulaq kəsilmişəm tənhalığın səsinə,
Zaman yenə damcı-damcı gözlərimdə əriyir.
Divardakı saat da ki, yarı oyaq, yuxulu
Yorğun- yorğun, asta-asta sübhə sarı yeriyir.

Müəllif: Təranə DƏMİR,

AYB -nin və AJB-nin üzvü, şair -publisist

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I