Psixoloji triller və detektiv janrlarını ayrı-ayrılıqda çox sevirəm. Lakin bu iki janr bir əsərdə birləşəndə əsərə maraq ikiqat artır, gərginlik isə daha dərindən hiss olunur. Müəllif Vulf Dorn olduqda isə bu maraq üç qat artır. ”Fobiya” anlayışı heç birimizə yad deyil…. Hər birimizin həyatında müəyyən şeylərə qarşı qorxular var – təklik, qaranlıq, qapalı məkan, dəniz, heyvanlar və s…. Amma bir də var görünməyən, mücərrəd fobiyalar – uğur qazanmaqdan, irəli getməkdən, məsuliyyətdən qorxmaq….. Hansılar ki, insanı daxildən bloklayır və inkişafına mane olur.. Əsərin baş qəhrəmanı Sara da məhz belə bir fobiya ilə yaşayan qadındır. Zahirən hər şeyi qaydasında görünür: evi, yaxşı maddi vəziyyəti, həyat yoldaşı Stefan və oğlu Harvi… Amma ailə daxilindəki vəziyyət göründüyü kimidirmi? Bu sualın cavabını əsəri oxuduqca aydın şəkildə görürük. Sara ilə Stefan arasındakı münasibətdə yaranan “çatlar” zamanla adiləşir. Hər şey gündəlik qayğıların, işlərin və görüşlərin arasında itib-batır. Məhz bu laqeydlik və susqunluq hadisələrin təhlükəli istiqamət almasına zəmin yaradır. Əsərin anti-qəhrəmanı da yaranmış vəziyyətdən ustalıqla istifadə edir…. Onun nə məqsədlə bunları etməsi isə oxucuya tədricən açılır. Spoilər vermədən deyim: bu kitabı və müəllifin bütün kitablarını mütləq oxumaq lazımdır…. Vulf Dorn mənim üçün ötən il kəşf etdiyim müəlliflərdəndir və artıq əminəm ki, bu tanışlıq davamlı olacaq. Bu, müəllifin oxuduğum dördüncü kitabıdır. Yazıçının əsərlərində insan psixikasına dərindən nüfuz etdiyini hiss etmək olur. O, qorxunu, travmanı və daxili ziddiyyətləri yalnız hadisələrin hərəkətverici qüvvəsi kimi deyil, insanın düşüncə və davranışlarını formalaşdıran əsas amil kimi təqdim edir. Məhz buna görə də oxucu onun əsərlərində təkcə süjetin gərginliyini deyil, həm də güclü psixoloji təsiri hiss edir.
Qeyd: Kitab Azərbaycan dilinə Cəlil Cavanşir tərəfindən çevrilib. Axıcı, səlis və fikirləri oxucuya rahatlıqla çatdıran bu tərcüməyə görə Cəlil bəyə xüsusi təşəkkürümü bildirirəm.
“MANQAL” DA YAŞAYAN KİTABLAR (Ötən ilin təəssüratı)
Keçən ay yaxın qohumlardan birinin nişan mərasiminə yığışmışdıq. Məclis bulvar tərəfdə yerləşən Manqal restoranında idi. Əzəl başdan deyim ki, məkan çox xoşuma gəldi. 30-35 qonağın iştirakı ilə keçirilən ailəvi məclis ürəkaçan idi. Təzə qohumların bir-birinə isinişməsi, qaynayıb-qarışması, süfrə arxasında şirin söhbətlər, gənclərə verilən xeyir-dualar, oyun havalarımıza qol açıb oynayanlar milli adələrimizə sayğımızdı.
Amma burda könlümü açan bir başqa gözəllik də vardı. Mən bu gözəlliyi “Manqal”ın qapısından içəri keçən andan hiss etdim. Klassik üslubda qurulmuş bu restoran, şadlıq məkanından daha çox mədəniyyət ocağını xatırladırdı. Üst qata qalxanda aralıqda adda-budda yerləşdirilmiş antik suvenirlər, divar rəflərinə düzülmüş köhnə kitablar gözə, könülə dinclik gətirirdi. Bu rahatlığın içindən keçib salona daxil olanda mədəni ab-havanı burda da hiss etdim. İçəri keçən təki rəflərə düzülmüş kitabları görəndə fərəhləndım. Məni ən çox sevindirən o idi ki, restoran təkcə ləziz təamları ilə süfrələri bəzəmirdi, həm də kitaba sevgini, mütaliəyə marağı təbliğ edirdi…
Məclis öz axarı, şuxluğu ilə davam etdiyi məqamlarda rəflərə yaxınlaşıb, kitablara nəzər saldım. Bir-bir götürüb müəlliflərin adlarına baxdım. Deyim ki, burada olan kitabların hamısı rus klassiklərinin əsərləri idi. Ötən əsrin 50-60-70-cı illərində çap olunmuş kitablardı: F.Dostoyevski, M.Şoloxov, L.Tolstoy, İ.Bunin, A.Puşkin, V.Şukşin, M.Bulqakov, A.Platonov, A.Soljenitsin və daha kimlərin əsərləri. Hamısı da köhnəlmiş nəşrlər olduğundan rəngləri soluxmuşdu. Fikirləşdim, görəsən bu qədər kitabları hardan yığıb gətiriblər? Evlərdənmi almışdılar, həyətlərdənmi yığmışdılar, bilmirəm. Amma hansı yolla əldə ediblərsə, xeyirxah iş görüblər. Əsas odur ki, kitablar cırılmaqdan, yandırılmaqdan və artıq yük kimi tullanmaqdan xilas olub. Və bəlkə də bilik xəzinəsi timsallı əsərlərin belə məkanlarda sərgilənməsi, insanları kitablarla canlı ünsiyyətdə olmağa, mütaliə vərdişini unutmamağa səsləyir…
O gün “Manqal”ın mədəni aurası yaddaşımda xoş xatirəyə döndü. Amma rus klassiklərinin sırasında Azərbaycan yazıçılarından bir nəfərin belə, kitabının olmaması məni çox təəccübləndirdi…
Güman etmirəm ki, “Manqal”a gələn bir kəs orda bir kənara çəkilib kitab oxumuş olsun. Amma şənlik arası kimlərinsə gözucu da olsa, kitablara nəzər salması, bəlkə də hansınısa oxumaq üçün icazəylə götürüb özüylə aparması mümkündür. Bu mədəni ab-havadan ürəyi açılan, sövqi-təbii rəflərə yaxınlaşaraq kitablara maraqla baxan, hələ desən, neçəsini də götürüb vərəqləyənlər də olmamış deyil. Evlərinə dönəndə məclislə bağlı təəssüratlarında yəqin ki, kitablar da yer alar.
Düzü, indiki dövrdə sosial şəbəkələrdə adamlarla dilsiz-ağızsız ünsiyyət, mətnlərə soyuq yanaşmalar məni həm darıxdırır, həm də çox qorxudur. Belə ki, insanlar, xüsusən də yeni nəsil bu gözəl vərdişi, mütaliəni, kitablarla ünsiyyəti tamam unuda, yadırğaya bilər. Bu, heç də yaxşı hal deyil. Düşünürəm, insanların toplaşdığı bütün məkanlarda “Manqal”da gördüyüm şəkildə kitabın təbliğatı aparılsa, kitaba sevgi, maraq yeniyetmə və gənclərin tərbiyəsinə və dünyagörüşünün formalaşmasına əhəmiyyətli təsir göstərər…
Bizim ən yaxın dostumuz kitabdır. Kitab oxuyaq, ay millət, kitab! Sözümz, söhbətimiz də kitablardan olsun, Daha bir-birimizi əzib irəli keçməkdən yox…
Son zamanlar bəzi kütləvi informasiya vasitələrində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvlük haqqı — illik 15 manat məbləğində ödəniş — ilə bağlı narazı fikirlərin səsləndirildiyi müşahidə olunur. Birliyin guya bu ödənişi “tələb etməsi” barədə iddialar irəli sürülür. Bu məsələ ilə bağlı rəsmi mövqeyimizi bildirməyi zəruri hesab edirik. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvləri dövlət və ictimai dəstək mexanizmlərindən mütəmadi şəkildə faydalanırlar. Hazırda 70 nəfər yazıçı Prezident təqaüdü ilə təmin olunur (illik 3600 manat), gənc nəsil nümayəndələri üçün isə illik 2400 manat məbləğində Prezident təqaüdləri nəzərdə tutulub. Birlik tərəfindən müntəzəm olaraq ədəbi müsabiqələr keçirilir, mükafatlar, qrantlar və əlavə təşviq mexanizmləri təsis olunur. Bir çox üzvlərimiz fəxri adlara layiq görülmüşdür və bu adlara görə dövlət tərəfindən ömürlük maddi təminat müəyyən edilib. Yazıçıların əsərləri və məqalələri Birliyin nəşrlərində dərc olunur və qonorar əsasında ödənilir. İmkan daxilində sosial dəstək göstərilir — müalicə, dərman təminatı, tibbi müəssisələrə müraciətlərdə köməklik, eləcə də ayrı-ayrı hallarda mənzil məsələlərinin həllinə yardım edilir. Birliyin üzvləri Şabran və Şüvəlan yaradıcılıq evlərində ödənişsiz istirahət etmək hüququna malikdirlər. Xüsusi olaraq vurğulayırıq ki, illik 15 manat məbləğində üzvlük haqqı Birliyin nəşr etdiyi jurnallardan birinin belə xərclərini qarşılamaq imkanına malik deyil. Məsələ sadə və açıqdır: üzvlük haqqını ödəməyən şəxs Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvlüyündən imtina edə bilər.
Официальное заявление Союза писателей Азербайджана
В последнее время в ряде СМИ и журналистских кругов недовольно высказываются заявления о том, что Союз писателей якобы «требует» уплаты членских взносов в размере 15 манатов в год. В связи с этим считаем необходимым дать официальное разъяснение. Члены Союза писателей регулярно получают государственную и общественную поддержку. В настоящее время 70 писателей обеспечены президентскими стипендиями в размере 3600 манатов в год, для представителей молодого поколения предусмотрены стипендии в размере 2400 манатов. Проводятся литературные конкурсы, учреждаются премии, гранты и различные формы дополнительного поощрения. Многие члены Союза удостоены почётных званий, за которые государством предусмотрены пожизненные выплаты. Произведения и статьи писателей публикуются в изданиях Союза с выплатой гонораров. По мере возможностей оказывается социальная помощь — содействие в лечении, обеспечении медикаментами, обращении в медицинские учреждения, в отдельных случаях — в решении жилищных вопросов. Члены Союза также имеют право на бесплатный отдых в домах творчества в Шабране и Шувелянах. Особо подчёркиваем: членские взносы в размере 15 манатов в год не могут покрыть даже расходы на издание одного номера литературного журнала. Эти средства носят исключительно символический характер и не являются финансовой основой деятельности Союза. Членство в Союзе писателей является добровольным. Каждый вправе самостоятельно решать, оставаться ли членом организации. Вопрос предельно ясен: лицо, не уплачивающее членский взнос, вправе выйти из Союза писателей Азербайджана.
Dünya Bir tərəfi od -alov, bir tərəfi yağış, qar, Bir tərəfi meşəlik, bir tərəfi səhralar, Bir yanda çövlan edir coşub – daşan dalğalar, Küləkli, çovğunludur başı bəlalı dünya, Zəlzələdən, vulkandan köksü yaralı dünya.
Üzərində ədalət, üzərində müsibət, Üzərində var – dövlət, üzərində səfalət, Üzərində məhəbbət, üzərində xəyanət, Bu yolla hara gedir ağlı- qaralı dünya, Sevinclə, qəmlə dolu qəlbi paralı dünya.
Əskik deyil verimi, əskik deyil alımı, Əskik deyil ölümü, əskik deyil olumu, Əskik deyil həlimi, əskik deyil zalımı, Əqidəsi, məsləki sirli – sehirli dünya, Gəlimli – gedimlidi qorxunc, zəhimli dünya.
Ana həsrəti Ömrümü calayıb sənin ömrünə, Yaşada bilmədim ay Ana, Səni. Anamı itirdim amansız ölüm, Analı dünyamdan ayırdı məni.
Anam dünyasını dəyişən gündən, “Ay oğul”, “can bala” kəlmələrini, Anam dünyasını dəyişən gündən, Bir an unutmuram, laylalarını.
Mənim korpəliyım, mənim gəncliyim, Analı günlərin yaddaşındadı. Anamın ətirli, isti çörəyi, Pendiri, qaymağı damağımdadı.
Sənsiz qəribsəyib ata evimiz, Ay Ana, qalmayıb bizlərdə dözum. Deyirəm, İlahi gücüm olaydı, Səni yaşadaydım, öləydim özüm.
Neyləyək, bu dünya fani dünyadı, Yaranan hər ömür bir vaxt sönərmiş. Ömürlər vəfasız günlər vəfasız, Bizim də qapını əcəl döyərmiş…
Gözlərim axtarır evi, həyəti, Hər yerdə izini görürəm sənin. İsti nəfəsinə, qayğılarına, Ana tamarzıyam, sənsən məlhəmim.
Durmuşam qəbrinin önündə Ana, Artıq qara saçım ağa bürünüb. Varlığım, tökülən ğöz yaşım- Ana, “Gələcəm yanına darıxma”- deyir.
“Özünü ifadə et!” qrant layihəsi çərçivəsində açılış mərasimi baş tutub
Layihə çərçivəsində məktəbdən seçilmiş 40 nəfər şagird üçün dram klub yaradılacaq. Daha sonra klub iştirakçıları ilə dram məşqləri və tətbiqyönlü təlimlər həyata keçirilərək onların stress və emosiyaların idarə edilməsi, effektiv ünsiyyət, nitq, komanda ilə iş, çevik uyğunlaşma və özünəinam kimi bacarıqlarının inkişafına dəstək veriləcək.
Xatırladırıq ki, “Özünü ifadə et!” qrant layihəsi Mehriban Alşanova Sadıx qızı tərəfindən Bakı şəhəri 133 nömrəli tam orta məktəbdə, tərəfdaş kimi Azərbaycan İncəsənət Məktəbi ilə birgə həyata keçirilir.
XƏZAN ÇİÇƏKLƏRİ “Xəzan” ədəbi-bədii jurnalın on yaşına
Əli bəy Azəri mifik rütbədə
Adını çoxdan eşitmişdim, o zaman Arazboyu kəndlərdə Vejnəlidən Qumlağa qədər “Rzaquliyev” soyadı mifik bir familiya idi. El-obaya çox sədaqətli, işinə məsuliyyətli, mətin firqəçiydi yoldaş Rzaquliyev. Çox adam onun adını bilməzdi, elə hamı üçün Rzaquliyev idi. Çox rəsmi, ciddi biriydi. Əli bəy Azərinin əmisi idi, Sədətqulu Rzaquliyev… Atası Qurban kişi Əli bəyi hələ uşaqlıqdan el-obanın keşiyində mətin dayanan əsgər gözündə görürdü və bu istək Əli bəyi Rusiyaya gedib hərbi məktəb oxuyaraq baş leytenant hərbi rütbəsi ilə Zəngilana qaytaracaqdı və təkcə Zəngilanda deyil, Azərbaycanın digər cəbhə bölgələrində də ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizədə zabit (mayor rütbəsinə qədər) kimi şərəfli ad daşıyacaqdı. Evlilik həyatı onu peyğəmbər nəslindən olan bir xanımla – cümlə Zəngəzurda böyük kəramət sahibi kimi tanınan Seyid Həsən Ağanın nəvəsi Xuraman xatunla qovuşduracaqdı. Hərbi rütbə, urfani, mifik soyla birləşidikdən sonra Əli bəy Azəri imzası ilə ədəbiyyat camiəsində boy göstərəcəkdi. Çox keçməyəcək ki, bu imza ilə bir “Xəzan” jurnalı nəşrimizə yeni çalar qatacaqdı, bu nəşrin 70 sayı xeyli yeni imzaları oxucu kütləsinə tanıdacaqdı…
Əli bəy Azəri və “Xəzan” çiçəkləri
Qarışıq rənglərin içərisində bir yaşıl ümid göyərir. Sonbaharın xəzan rəngi daha al-əlvan, daha rəngarəng çalarları özünə hopdurur. A4 formatda bir dərgi gözümüzün qarşısında “XƏZAN”a dönür. Müxtəlif dil və etniklərin şeir, nəsr və digər janrların dilimizdə ardıcıl çap edildiyi br jurnal. Redaktoru Əli bəy Azəri. Beləcə, son illərin “Xəzan”ına göz atıram. 100 səhifədən də çox olan nüsxələr var. Nəsr, poeziya və publik yazılar da kifayət qədər yer alıb bu dərgilərdə. İmzaların çoxu demək olar ki, mənə tanış deyil. Girişdə, redaktor guşəsində Əli bəyin həqiqət haqqında qısa sözönü də ibrətamizdir. Yazı düzümündə Leylam Leylam imzası ilə klassik nümunələrə bənzər bir qəzəl (64-cü sayında ) diqqətimi cəlb edir:
“Bu nə dövran, bu nə meydan, bu nə şeytan, Allahım?! Susdu haqqın qabağında nə qədər vicdanlar.
…Çox fikir eyləmə, Leylam, əzəlindən belədir, Pisi də, yaxşını da, saldı yola dövranlar”.
Bəlkə də bəzi redaktorların “senzura”sından keçməzdi bu möhtəşəm misralar, amma əsl ədəbiyyata meydan yaratmağa cəhd göstərən Əli bəy Azərinin qələm sahiblərini, xüsusən də ülvi hisslə ədəbiyyata gələn yeni nəfəsləri ruhlandırmaq kimi missiyası diqqətəlayiqdir. Belə nümunələr kifayət qədərdi. Jurnalda ciddi ədəbi araşdırmalar da cəsarətli nümunələrdəndi, “Gecə döyülən qapılar” Nəbi Xəzrinin 100 yaşına (Mahir Cavadlı), “Məhərrəm Qasımlıdan Orxan Paşaya” (Ramiz İsmayıl), Ayaz İmranoğlunun “Komutan” romanı haqqında (Xuraman Zakirqızı), Xurşud Dəvranın “Pədərküs” şerindəki tarixi həqiqətlər (Nazliyəbanu Bəyməhmətova, Özbəkistan) yazıları “Xəzan”ın redaktorunun ədəbiyyata çox yüksək qiymət verməyinin nişanəsidir. Tanış imzalardan Səbuhi Rəhimlinin “Fevralın ilk günü”, Kərim Şükürlünün “İntihar” hekayəsini etinasız oxumaq olmur. Bu nümunələr “Xəzan” jurnalının 64-cü sayından götürülüb. Cari ilin daha bir “Xəzan”ına rast gəlirəm, tam 100 səhifəlik bir dərgi. 68-ci sayı. Artıq hər kəsin ciddiyə aldığı bir jurnal . Yenə redaktor guşəsində ana dilimizi təhrif edənlərə qarşı baş redaktorun bir hərbçi qətiyyəti ilə, amiranə qınağı və ciddi iradları ilk səhifədə yer alıb. Sonrakı səhifələrin birində millət vəkili Fazil Mustafanın Naxçıvan ədəbi-mədəni mühitinin şairi, pedoqoqu və jurnalisti Məmməd Tahirə 70 illik yubiley münasibəti ilə ünvanladığı təbrik məktubu və şairin “Məhbəsdə bitən çiçək” poeması verilmişdir. Jurnalın bu sayında şair Nazim Əhmədlinin “Sol ayağın yuxusu” və Zəhra Səfəralıqızının “Şöhrət” hekayələri təsirli nəsr nümunələrindəndi. Zeynəb Cəmaləddinin Şekspir, Puşkin, Lermantov, Həmzətov və Riçard Smitdən şeir tərcümələri də maraqlıdır. İndi 69-cu sayını vərəqləyirəm, redaktor guşəsində “Xarı bülbül” bədii-publisistik jurnalına xoş gəldin deyilir və jurnalın yaradıcısı Ziyadxan Budağa uğurlar arzulanır. “Xəzan”ın bu sayında “Sarı Aşıq ədəbi məclisi”nin fəaliyyəti barədə bu ədəbi məclisin təsisçisinin – Adil Cəfakeşin maraqlı qeydləri vardır. Jurnalın bu sayında zəngilanlı mərhum şair Vaqif Qüdrətin “Zübeydə” romanının ədəbi məziyyətləri barədə, eyni zamanda şairin nəsr yaradıcılığı haqqında Əli bəy Azərinin özünün məlumatları da yer almışdır. Dərgidə Vahid Məhərrəmlinin “Salam tut ağacım, məni tanıdınmı?” Zəngilan şəhər gününə aid olan yazı-nastolji diqqəti cəlb edir. “Dağlar dumana qalmadı” yazısında Arzu Kazımqızı Nehrəmlinin xalq yazıçısı Elçin Əfəndiyevin “Poçt şöbəsində xəyal” əsərinin estetikası haqqında fikirləri jurnalın maraqlı yazılarındandı. Sonda onu da qeyd edim ki, “Xəzan” jurnalında kifayət qədər poeziya nümunələrinə də rast gəlmək olur. Belə sayların bir neçəsində mənim də xeyli sayda şeirlərim dərc olunub. Bu ürəkliliyə görə jurnalın yaradıcısı, baş redaktoru Əli bəy Azəriyə – indiki vaxtda davamlı olaraq dərginin uzunömürlü olması üçün böyük fədakarlıq göstərən nasirə – təşəkkür edir və yarasdıcılığında uğurlar arzulayırıq. 70-ci saya yetmək – çağımızın məhdud imkanlarını nəzərə alsaq hər hansı dərgini sərbəst şəkildə dövlət dəstəyi olmadan 10 il yaşatmaq böyük hünər sayılmalıdır. Beləcə, 100 səhifəlik “Xəzan” 70-ci sayı ilə, öz rəngi ilə qarşımdadır… “Ömür bir uzun şeirdir” adlı məqalə (müəllif ADPU-nun dosenti Məhrux Dövlətzadədir) şair, dilçi alim Firuzə Məmmədlinin 85 yaşına həsr edilmiş və müəllifin şeirlərindən nümunələr verilmişdir. Dərgidə eyni zamanda Xəzər Miraj Məsimovun, Asya Əhmədovanın Vahid Çəmənlinin, Polad İbrahimoğlunun, Fərhad Səngərlinin, İradə Şəfanın, Elnarə Babayevanın Ələsgər Talıboğlunun, Şahid Astaralının, Əbülfəz Əhmədin, Ramiz İsmayılın, Xəlil Tahirbəylinin poeziya yaradıcılığından nümunələr dərc edilmişdir. Bu sıralanmanı verməkdə məqsədimiz heç də hamının tanıya biləcəyi müəlliflər deyil, bəlkə də ilk dəfə “Xəzan”da çap olunan müəlliflərdir və onların ilk qələm nümunələrini diqqətə çatdırmaqdır. Elə bilirəm nəsr nümunələri də qismən bu fikrimizin təsdiqi ola bilər. Jurnalda Rəna Nəcəfqızının “Asan xidmət”, Ayaz İmranoğlunun “Kömürlə yazılan dua”, Xəlil Mirzənin “Sonuncu dayanacaq”, Aysel Nəsirzadənin “Əlli qəpiklik nəzir”, Zaur Ustacın “Beyin qurdu”, redaktorun özünün “Bir xurma halallığı” hekayələri yer almışdır. Dərgidə astroloq Səbuhi Rəhimlinin “Oxatan bürcünün xarakteri” maraqlı yazılardan biridir. Özbəkistanlı şairə Zilolbanu Xalıqovadan edilmiş tərcümə şeirləri, Səadiyyə Xanlarovanın “Qərbi Azərbaycan günəşi yenidən doğacaqdır” xülasə-mətni, habelə elmi və tədqiqatlara aid digər yazılar jurnalın mövzu genişliyinin təsdiqidir. Əli bəy Azəri və cəsarətlilik “Xəzan” jurnalının 69-cu sayında “Ədəbi yekun, yoxsa dost-tanış xətrinə bəy tərifi” cəsarətli yazısında müəllif AMEA N.Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun “İlin ədəbi yekunu” layihəsini ciddi tənqid etmişdir. Layihənin müəllifinin ədəbiyyata o qədər də dəxli olmayan kəslərin özfəaliyyəti, rəhbərliyə etinasızlığı qınağa çəkilir. Hər il janrlar üzrə əməkdaşlar arasında düzgün bölgü aparılmadığı, habelə onların hazırladıqları “məqalə-hesabat”ların ədəbi proseslərə dəxli olmadığı qənaətinə gələn müəllif, bu prosesə sərf olunan vəsait üçün heyfslənir. Prosesin texniki ardıcıllığına əhəmiyyət vermədən heç kimə bəlli olmayan, heç yerdə bir hekayəsi dərc olunmayan kəslər haqqında uzun məqalələr dərc etdirilir. Belə nümunələri konkret adı ilə göstərən Əli bəy yerlərdə (bölgələrdə) ədəbi proseslərin heç də mərkəzdən geri qalmadığını diqqətə çəkərək bir zamanlar bölgələrdə olan məclis və dərnəklərin mövcüdluğunu da xatırladır. Müəllif daha sonra yazır: “Təəssüflər olsun ki, ədəbi proses haqda məqalə-hesabat hazırlayan əksər əməkdaşlar bunu görmək istəmirlər. Görmək istədikləri hallar isə həqiqəti əks etdirmir”. AMEA N.Gəncəvi adına Ədəbiyyat institutunun əməkdaşlarının hazırladıqları hesabat-məqalələri müəllif “dost tanış ədəbiyyatı üzrə bəytərifi” adlandırır. Bəytərifi ilə inkişaf olmaz. Əli bəy Azəri belə bir dərgi ilə ədəbi proseslərdə iştirak etməyi qənaətbəxş hesab etmir, ədəbi proseslərə təkan verməyə çalışır. Əslində onun yaratdığı və on ildir ki, davamlı nəşr etdirdiyi “Xəzan” jurnalı ətrafında gözəl bir ədəbi mühit formalaşıb. Nəhayət, demək olar ki, belə cəsarətli yazılarla çıxış etmək bizim ədəbi mətbuatımızda az rast gəlinən hallardan biridir. Bəli, Əli bəy Azəri həm çap edir, həm də çap etdirir. Və sonda …Yeni, ilk qələm sahiblərinə səxavətlə qucaq açan “Xəzan” dərgisi, düşünürəm ki, ən azı 70 nəfər şair və yazıçının unutmayacağı bir dərgidi, 70 dəfə yeni nəfəsdə dərc olunub, o qədər yazara sevinc bəxş edib və ədəbi zövqünə yeni poetik ümid verib. Çox az heyətlə bu dərginin — “Xəzan”ın 70-nə yetmək əsl fədakarlıq nümunəsidir. Bu münasibətlə “Xəzan” jurnalının baş redaktoru, yazıçı, hərbçi (mayor) Əli bəy Azərini təbrik edirəm.
Xosrov NATİL, Şair, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü 15 yanvar, 2026, Bakı şəhəri
Zaur Ustac: A voice of intellectual commitment and editorial leadership
Zaur Ustac was born on January 8, 1975, in Baku, the capital of the Azerbaijan Republic—a city historically known as a crossroads of culture, intellect, and progressive thought. Growing up in this intellectually vibrant environment played a formative role in shaping his worldview and future professional path. From an early age, Ustac demonstrated a strong inclination toward learning, discipline, and public engagement, qualities that would later define his multifaceted career.
His academic journey reflects both breadth and purpose. Zaur Ustac received his foundational higher education at Baku State University, one of Azerbaijan’s most prestigious and historically significant institutions. This academic grounding provided him with a solid intellectual framework and a deep appreciation for analytical thinking and cultural responsibility.
Committed to continuous self-development, he went on to pursue further education at the Heydar Aliyev Higher Military School, an institution known not only for military excellence but also for instilling discipline, leadership, and a strong sense of national service. This phase of his education contributed significantly to his character formation, reinforcing principles of responsibility, order, and strategic thinking.
Expanding his professional horizon beyond traditional academic and military structures, Zaur Ustac continued his studies at the International Institute of Invention & Business, where innovation, entrepreneurship, and global perspectives intersect. This experience enriched his understanding of modern intellectual dynamics and the practical applications of knowledge in a rapidly changing world.
His educational path was further complemented by studies at Shamakhi Humanitas College, an institution associated with humanistic values, cultural studies, and intellectual ethics. This combination of technical, military, business, and humanistic education created a well-rounded intellectual profile, enabling Ustac to navigate both practical and cultural spheres with confidence.
Today, Zaur Ustac serves as the Chief Editor of The Yazarlar Magazine, a role that places him at the heart of literary and intellectual discourse. As chief editor, he bears responsibility not only for editorial quality but also for shaping the magazine’s moral, cultural, and intellectual direction. His work reflects a commitment to thoughtful expression, creative freedom, and the promotion of diverse voices within the literary and publicistic landscape.
Under his editorial leadership, The Yazarlar Magazine stands as a platform for ideas, reflection, and dialogue—bridging tradition with modern thought. Ustac’s editorial vision emphasizes clarity of expression, intellectual honesty, and respect for cultural values, reinforcing the role of journalism and literature as instruments of social consciousness.
Zaur Ustac’s life and work illustrate the portrait of a modern intellectual shaped by education, discipline, and cultural responsibility. His journey—from academic halls to editorial leadership—demonstrates how knowledge, when guided by purpose, can serve both individual growth and the broader public good. Through his ongoing contributions, he continues to affirm the importance of informed thought, ethical leadership, and the enduring power of the written word.
