BELƏ SEVMƏK İSTƏMİRƏM Yenə sənsən… Səhərin gözü açılan kimi durma gözlərimin önündə Gəlmə ağlıma özümə gəlməmiş. Çək o adamı dəli edən baxışlarını məndən, Yığışdır dağılmış saçlarını sifətimdə hiss etdiyim. Apar bütün olanları, Uydurma gəl, hələ heç olmayanları. Rahat burax məni qalım özüm özümlə, Sadalanma iki cümlədən bir dilimdə. Azml idi bu dünyada günahlarım. Gecələri yuxumdasan, Barı tərk et sabahları. Pəncərəni döyür külək, yenə sənin boğazının qoxusunu gətirib, O da bilir, xoşlamıram hər ətiri. Götür, daha xatirələr mənə məndən ağır gəlir,.. Ay insafsız, yetər daha, Belə sevmək istəmirəm, hardasansa çağır gəlim. 14.10.2025
18 Oktyabr Müstəqilliyin Bərpası Günü münasibətilə oxucularımız üçün
AÇIQ QAPI GÜNLƏRİ
18-19 oktyabr tarixlərində “Mücrü” nəşriyyatının bütün nəşrlərinə 30 faizdən 90 faizə qədər endirimlər olacaq. Oxucular yüzlərlə kitabı yarı qiymətinə, həmçinin 2000-dən çox kitabı 1, 2 və 3 manata əldə edə biləcəklər.
Əziz oxucular, şənbə və bazar günləri istirahətinizi səmərəli qurmaq üçün bu çox gözəl bir fürsətdir. Gəlin üçrəngli şanlı bayrağımızın və könülləri oxşayan milli musiqilərimizin sədaları altında bir-birindən maraqlı kitabların əhatəsində iki gözəl gün keçirək.
“1-ci Uşaq Rəqs Festivalı” başlayır Azərbaycan İncəsənət Məktəbinin təşəbbüsü, Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyi, həmçinin Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Mədəni və Yaradıcı Sənayelərin İnkişaf Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə 2025-ci il 16 noyabr tarixində Bakıda “1-ci Uşaq Rəqs Festivalı” keçiriləcək. Festival 6–14 yaş arası uşaqlar üçün nəzərdə tutulub. İştirakçılar səhnədə həm Azərbaycan xalq rəqslərini, həm də müxtəlif dünya xalqlarının rəqslərini təqdim edəcəklər. Festivalın əsas məqsədi uşaqlar arasında rəqs sənətinə marağı artırmaq, onların yaradıcılıq bacarıqlarını üzə çıxarmaq, milli-mənəvi dəyərlərimizi təbliğ etmək və mədəni müxtəlifliyi təşviq etməkdir. Tədbir çərçivəsində qrup çıxışları nəzərdə tutulur. Proqram rəngarəng musiqilər, milli geyimlər və bədii kompozisiyalarla zəngin olacaq. “1-ci Uşaq Rəqs Festivalı” balaca rəqqaslar üçün öz istedadlarını nümayiş etdirmək, səhnə təcrübəsi qazanmaq və müxtəlif mədəniyyətləri daha yaxından tanımaq üçün möhtəşəm bir imkan yaradacaq. Festivalın sonunda iştirakçılara diplom, sertifikat və hədiyyələr təqdim oluncaq.
Yazar Etibar Həsənzadə Azərbaycan Qan Donorlugunun İnkişaf Mərkəzinin idarə heyətinin Fəxri üzvü seçilmişdir .
Bu barədə Yazar Etibar Həsənzadə öz rəsmi sosial media hesablarında məlumat vermişdir:
“Mənim də fəaliyyətimi dəyərləndirdiyinə və Fəxri üzv olmağa layiq bildiklərinə görə Azərbaycan Qan Donorlugunun İnkişafı Mərkəzinin idarə heyətinin sədri Fuad Rəsul bəyə və əməyi keçən hər kəsə təşəkkürümü bildirirəm. Allah ömür versin Allah razı olsun sizdən var olun.”
Антарктида — это не просто бескрайняя ледяная пустыня. Под километрами льда скрывается одна из самых мощных и загадочных вулканических систем планеты. Там, где царит холод, дремлет огонь.
Учёные Эдинбургского университета совершили сенсацию: под ледниковой бронёй континента они обнаружили 138 вулканов, и 91 из них человечество не знало вовсе. Эти вулканы образуют гигантскую подлёдную сеть — невидимую глазу, но грандиозную по масштабу.
Особенно густо вулканы сосредоточены под Западной Антарктидой, где лед лежит на горных породах, простирающихся глубоко ниже уровня моря.
Масштаб, сопоставимый с Альпами
Некоторые из этих исполинов достигают почти 4 километров в высоту, что ставит их в один ряд с вершинами Альп. Однако их пики скрыты под толщей льда, который словно законсервировал древнюю стихию.
Используя спутниковые снимки, ледопроникающие радары и топографическое моделирование, исследователи подтвердили: Антарктида — самый плотный вулканический регион на Земле.
Почему это важно?
Эти находки не просто переписывают геологические карты. Они помогают понять, как взаимодействие вулканизма и льда может влиять на климат планеты. Если эти вулканы когда-нибудь пробудятся, их тепло способно ускорить таяние ледников — и изменить уровень мирового океана.
Антарктида хранит не только ледяные тайны, но и память о бушующем внутреннем пламени Земли.
Это континент, где под поверхностью тишины — спит целая армия вулканов..
Əziz dostlar, oktyabrın 15-i Xalq yazıçısı, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinə nasir, dramaturq, mütərcim kimi düşmüş, elm və təhsil təşkilatçısı, ictimai-siyasi xadim, sosialist əməyi qəhrəmanı, dövlət mükafatları laureatı, akademik Mirzə İbrahimovun doğum günüdür. Mirzə Əjdər oğlu İbrahimov 1911-ci il oktyabrın 15-də Cənubi Azərbaycanın Sərab mahalının Evə kəndində anadan olmuşdur. Valideynləri zəhmətsevər insanlar olan Mirzə uşaqlıqdan əməyə alışmış, onlardan yorulmazlıq, insanlara qayğıkeşlik, ruhdan düşməmək, mehribanlıq və səadət öyrənmişdir. 7 yaşındaikən anasını itirmiş, 1918-ci ildə atası və böyük qardaşı ilə Bakıya gəlmişdir. 1919-cu ildə atası, bir həftə sonra isə qardaşı Rza vəfat edəndən sonra kiçik yaşlarından Balaxanı və Zabrat kəndlərində muzdurluq edib çörək pulu qazanmış, Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra 1926–1930-cu illərdə Balaxanı fabrik-zavod məktəbində oxumuş və işləmişdir. Bədii yaradıcılığa da Zabrat fəhlə ədəbiyyat dərnəyinin üzvlüyündən başlamışdır. 1930-cu ilin sonlarında bu kimsəsiz 19 yaşlı yetim oğlanı Azərbaycan Proletar Yazıçıları Cəmiyyətinə üzv qəbul edirlər. Fabrik-zavod məktəbini bitirdikdən sonra mədəndə usta köməkçisi işləyir, sonra Neft-Sənaye Texnikumuna, 1931-ci ildə isə Neft və Sənaye Texnikomunu bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Elmi Tədqiqat İnstitutunun ikiillik hazırlıq şöbəsinə daxil olur. 1932-ci ildə beşilliklərin nəhəng tikintilərini və sosialist sənayesinin inkişaf sürətini öyrənmək məqsədi ilə Ukraynaya – Donbas şaxtalarına, Dnepropetrovsk sənaye müəssisələrinə səfər etmiş, “Giqantlar ölkəsində” adlı oçerklər kitabını qələmə almışdır. Həmin ildə 21 yaşlı Mirzə İbrahimovu Yazıçılar İttifaqının təşkilat komitəsinin məsul katibi seçirlər. Öz zəkası, dürüstlüyü, zəhmətsevərliyi ilə cəmiyyətdə böyük nüfuz sahibinə çevrilməkdə olan bu “İranlı yetim oğlan” təhsilini dava etdirmək üçün 1935-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının Leninqraddakı (indiki Sankt-Peterburq) Şərqşünaslıq İnstitutunun aspiranturasına (doktorantura) göndərilir.
Burada həmin kimsəsiz oğlan dünya şöhrətli, görkəmli şərqşünas alim Yevgeni Bertensin rəhbərliyi ilə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edir. Həmin ildə Bakıya qayıdan Mirzəni Axundov adına Opera və Balet Teatrına direktor vəzifəsinə təyin edirlər. Az sonra onu Xalq Komissarları Soveti yanında İncəsənət İşləri İdarəsinin rəisi vəzifəsinə göndərirlər. Beləliklə, 19 yaşına kimi Sabunçu Dəmiryol Vağzalında su satan Mirzə yeddi ildən sonra 26 yaşında böyük nüfuz sahibinə çevrilir. Tarixi mənbələrdən məlum olur ki, 1937-ci ilin çətin sınaqları zamanı o, bir neçə tanınmış şəxsin həyatında həlledici rol oynayır. Xatirələrdən məlum olur ki, 1937-ci ildə Azərbaycan Mərkəzi Komitəsinin iclaslarından birində Mircəfər Bağırov hirslənərək deyir.
Üzeyir Hacıbəyovda, Səməd Vurğunda xalq düşmənidir. Buna nə deyirsiniz? Əlbətdə tədbirdəkilərin hamısı susur, yalnız Mirzə İbrahimov əl qaldırb deyir ki:
Üzeyir Hacıbəyov necə vətən xainidir ki, “Koroğlu” operasını yazıb, Səməd Vurğun necə xalq düşmənidir ki, “Vaqif” dramını yazıb. Bağırov əsəbiləşərək – Sən də onların tayısan deyəndə, Mirzə müəllim Əgər mən xalq düşməniyəmsə, onda burada nə işim var deyib zalı tərk edir. 1941-ci ildə Sovet Ordusu sıralarında Cənubi Azərbaycanda olarkən “Vətən yolunda” qəzetinin məsul redaktoru vəzifəsində işləmişdir. O, dövrünün gözüaçıq, dərin zəkalı sənətkarlarından idi. 1942-ci ildə 31 yaşında ikən Azərbaycan Xalq Maarif Komissarı vəzifəsinə təyin olunmuş və 1942–1946-cı illər ərzində Azərbaycan SSR Maarif naziri sonra isə Xalq Komissarları Sovetinin incəsənət işləri idarəsinin rəisi kimi ölkədə təhsilin və mədəniyyətin inkişafına səy göstərmişdir.
1945-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyası təsis olunduqda 34 yaşlı Mirzə İbrahimov akademiyanın ilk seçilən 15 həqiqi üzvündən biri olmuş və daim elmi fəaliyyətlə məşğul olmuşdur.
Mirzə İbrahimov 1947–1950-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Soveti sədrinin müavini, 1948–1954-cü illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin sədri, 1954-1958-ci illərdə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri vəzifəsində işləmişdir. 1956-cı ildə məhz onun təşəbbüsü və birbaşa iştirakı ilə Azərbaycan SSR-in Konstitusiyasına “Azərbaycan SSR-in dövlət dili” haqqında maddə əlavə olunmuşdur. Mirzə İbrahimov 1977-ci ildən Asiya və Afrika ölkələri ilə Sovet Həmrəylik Komitəsinin sədri kimi dəfələrlə Amerika, İngiltərə, Fransa, Portuqaliya, Misir, İskəndəriyyə, Kipr, Suriya, Zambiya ölkələrində səfərdə olmuş, Beynəlxalq konqres, sessiya və müşavirələrdə Sovet nümayəndə heyətinin başçısı kimi iştirak etmişdir.
Mirzə İbrahimovun əməyi dövlət tərəfindən həmişə yüksək qiymətləndirilmiş, 1938-ci ildə “Qırmızı Əmək Bayrağı” ordeni ilə təltif olunmuş, 1943-cü ildə “Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi” fəxri adına layiq görülmüş, 3 dəfə (1946,1967, 1981) “Lenin” ordeni ilə təltif olunmuş, iki dəfə “Stalin” mükafatına (1948,1951), 1961-ci ildə “Azərbaycan SSR xalq yazıçısı” fəxri adına layiq görülmüş, 1965-ci ildə Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan SSR Dövlət mükafatını almış, 1971-ci ildə “Oktyabr İnqilabı” ordeni ilə təltif olunmuş, 1979-cu ildə Beynəlxalq Nehru mükafatına, 1981-ci ildə “Sosialist Əməyi Qəhrəmanı” adına layiq görülmüşdür.
Yaxşı xatırlayıram orta və ali məktəblərdə təhsil aldığımız illərdə Mirzə İbrahimovun “Həyat” piyesi, “Gələcək gün”, “Böyük dayaq”, “Pərvanə” və digər əsərləri hər kəsin stolüstü kitabına çevrilmişdi. Mirzə İbrahimov Mirzə Fətəli Axundzadə, Həsən bəy Zərdabi, Cəlil Məmmədquluzadə, Əli bəy Hüseynzadə, Hacı Zeynalabdin Tağıyev kimi millət və vətən fədaisi idi. O, uzun, şərəfli həyatı boyu, müxtəlif illərdə sovet dövlətinə rəhbərlik etmiş Stalin, Xruşşov, Brejnev və Qorbaçovla təmasda olmuş, Bağırovun və Voroşirovun müavini vəzifələrində çalışmış, heç zaman haqq sözünü deməkdən çəkinməmiş, Üzeyir Hacıbəyov, Səməd Vurğun kimi Azərbaycanın böyük oğullarının başları üstündə qara buludlar dolaşarkən onları müdafiə etmişdir. O, 1993-cü il dekabrın 17-də Bakıda vəfat etmiş, Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur. Allah rəhmət eləsin.
Eski Türklerde, herhangi bir nedenle ailede yalnızca bir erkek çocuk kalmışsa, son erkek çocuğa küpe takılırdı. Bir komutan, küpeli bir asker görürse, Türk hukuku ona böyle bir yetki vermediği için ona tehlikeli görevler vermezdi. Ancak, bir ailenin son erkek çocuğu iki küpe takardı. Türk hukuku, soyunu devam ettirebilmesi için ona özel koruma sağlardı. Küpe, katı ve net yasaların geçerli olduğu Türk topraklarında savaşçılar için sembolik bir işleve sahipti. Bir ailenin devamının toplumsal bir işaretiydi.
Not: Bahsedilen gelenek, eski Türk âdet ve tarihi uygulamalarına dayanmaktadır. Eski Türk toplumlarında ailenin ve soyun devamı büyük önem taşıyordu. Bir ailenin son erkek çocuğu hayatta kalırsa, ona soyun devamının bir simgesi olarak kabul edilen bir küpe verilirdi.
Ayrıca, küpeyi takan kişinin, yani son erkek çocuğun özel bir koruma ve ayrıcalığa sahip olduğuna inanılıyordu. Örneğin orduda komutanlar, bu kişiye tehlikeli görevler vermekten kaçınırlardı çünkü klanı devam ettirecek kişi olarak kabul edilirlerdi ve Türk hukuku onları tehlikelerden korurdu.
Bu gelenek, Türklerin toplumsal yapı anlayışına ve ailenin devamlılığını sağlama gerekliliğine derinden kök salmıştı. Dolayısıyla küpe sadece bir mücevher parçası değil, aynı zamanda önemli bir toplumsal semboldü.
Zaur Ustac, çağdaş Azerbaycan edebiyatında tanınmış bir şair, yazar ve edebiyatçıdır. 8 Ocak 1975 Yılında Azerbaycan’ın başşehri olan Bakü’de doğmuştur. Okul hayatına Ağdam`ın Yusifcanlı köyünde başlamış, ardından Bakü Dövlet Üniversitesinde, Bakü Ali Birleşmiş Kumandanlık okulunda, “Beynəlxalq İxtiraçılıq və Biznes Enstitüsü’nde ve “Şamahı Humanitar Koleji’nde tahsil hayatını devam ettirmiştir.
Zaur Ustac, “Yazarlar” dergisinin kurucusu ve baş editörüdür. Zaur Ustac, edebi kariyeri boyunca çeşitli şiir kitapları, hikayeler ve denemeler yazmıştır. Azerbaycan Jurnalistler Birliği’nin (AJB) üyesi olan Zaur Ustac “Kızıl Kalem” mükafatı sahibi, 2019 Yılından bu yana Prezident Tekaüdçü’sü unvanına sahip olmuştur. Zaur Ustac, aynı zamanda Azerbaycan’ın bağımsızlığı ve milli kimliği konularında da önemli çalışmalar yapmış bir yazardır.
Zaur Ustac’a
Gâh bir masa başında, Gâh bir ağaç altında, Tabiatın koynunda, Şiirler gelir dile, Ustaca yazan Ustac.
Vatanperver esası, Kahramanlık temas’ı, Tarih, insan mirası, Eserler gelir dile, Ustaca dizen Ustac.
Milli, manevi değer, Milli ruha baş eğer, Hizmetinde var hüner, Ödüller gelir dile, Ustaca sezen Ustac.
CEVAD HAN: TÜRK DÜNYASININ ONUR SANCAĞI Tarihin bazı anları vardır ki, bir milletin karakteri tek bir isimde, tek bir direnişte vücut bulur. Azerbaycan tarihinin o altın sayfalarından birinde yazılıdır bu isim: Gence Hanı Cevad Han. O, yalnız Gence’nin değil, bütün Türk dünyasının onur sancağıdır.
Bir Asaletin Mirası
Cevad Han veya Cevad Han Ziyadoğlu-Kaçar (1748, Gence – 1803, Gence), Kaçar hanedanından büyük bir Azerbaycan generali, ordu komutanı, devlet adamı ve Gence Hanlığı’nın son hükümdarıdır. Ancak onu farklı kılan, soyunun asilliği değil; halkına duyduğu sadakat ve vatanına bağlılığıydı. Genç yaşta aldığı eğitimle hem siyaseti hem de askerî disiplini öğrendi. Yönetiminde adalet, dürüstlük ve halk sevgisi temel taşlar oldu. Gence, onun döneminde sadece bir şehir değil, bir huzur beldesiydi.
Kafkasya’ya Çöken Gölgeler
yüzyılın sonunda Çarlık Rusyası, Kafkasya’daki Türk yurtlarına adım adım ilerliyordu. Gürcistan’ı işgal ettikten sonra sıra Azerbaycan hanlıklarına gelmişti. 1803’te Rus ordusu Gence surlarının önüne dayandığında General Sisianov, Cevad Han’a teslimiyet çağrısı gönderdi. Fakat o, bir Türk beyine yakışır vakar içinde şu cevabı verdi: “Ben Gence’yi babamdan miras değil, milletimden emanet aldım. Emaneti düşmana teslim etmem!”
Bu söz, yalnız Gence’nin değil, bütün Türk yurtlarının vicdanında yankılandı.
Gence’nin Son Direnişi
4 Ocak 1804 sabahı, Rus ordusu Gence’yi topa tuttu. Sur taşları yıkılıyor, şehir kanla boyanıyordu. Ama Cevad Han dimdik ayaktaydı. Yaralansa da geri çekilmedi. Kılıcı elinde, halkının önünde son nefesine kadar savaştı. Aynı gün, oğlu Hüseyin Kulu Han’la birlikte şehit düştü. Ruslar Gence’ye girdiklerinde bir şehri değil, bir kahramanın kalbini paramparça ettiklerini fark ettiler.
Bir Kahramandan Fazlası
Cevad Han, sadece bir savaşçı değil; bir karakter, bir ahlak timsaliydi. Onda Türk töresinin özü vardı: adalet, cesaret, merhamet ve onur. Düşmanına bile mertçe davranan bir bey, halkına ise bir baba gibi kucak açan bir hükümdardı. Bu nedenle Gence halkı onu “Han” olarak değil, “Ata” olarak anmıştır.
Bir Milletin Hafızasında Yaşamak
Bugün Gence’nin kalbinde yükselen Cevad Han Türbesi, sadece taş ve mermerden değil, vefadan ve minnetten örülmüştür. Her gelen ziyaretçi, o taşlarda aynı sözü hisseder:
“Vatan, uğrunda ölmesini bilenlerindir.”
Cevad Han’ın şehadeti, Azerbaycan’ın bağımsızlık ruhuna mayalanmış bir kıvılcımdır. O kıvılcım, 1918 Bakü şehitlerinde, 1990 Ocak olaylarında, 2020 Karabağ Zaferi’nde yeniden tutuşmuştur. O artık sadece bir tarih sayfasında değil; Türk dünyasının vicdanında yaşayan bir semboldür.
Son Söz
Cevad Han, tarihin unutturamadığı bir adalet, bir mertlik ve bir vatan sevgisi örneğidir. Onun mirası, sadece Gence’de değil; Kars’ta, Nahçıvan’da, Bakü’de, Ankara’da ve bütün Türk coğrafyasında yankılanan ortak bir destandır.
Bugün Türk dünyasının birliği konuşuluyorsa, o birlik Cevad Han gibi kahramanların kanıyla, duasıyla, onuruyla şekillenmiştir. Cevad Han, bir milletin direniş simgesi olmanın ötesinde, Türk dünyasının haysiyetini temsil eden bir bayraktır.
Pedaqoji Universitetdə mentorluq proqramı start götürüb
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində (ADPU) Pedaqoji Universitetin Gələcək Təhsil Liderləri müsabiqəsinin II mövsümünün qalibləri üçün mentorluq proqramına start verilib. Müsabiqə çərçivəsində qalib olmuş tələbələr universitet rəhbərliyi və sturuktur rəhbərlərindən təyin edilmiş mentorlarla görüşərək şəxsi və karyera inkişafları üçün vacib mentor dəstəyi alır, mentorlarının peşəkar təcrübələrindən faydalanırlar. Həmçinin, tələbələr mütəmadi olaraq müxtəlif sturukturların real iş fəaliyyətində iştirak edərək peşəkar və karyera inkişafları üçün əhəmiyyətli praktik səriştələr qazanmaq şansı əldə edəcəklər.
Qeyd edək ki, layihənin keçirilməsində məqsəd bacarıqlı və yüksək potensiallı gənclərin müəyyən edilərək onların inkişafına dəstəyin göstərilməsi və universitetin gələcək kadr bankının formalaşdırılmasıdır. Universitetin müxtəlif fakültələrindən olan ümumilikdə 800-dək tələbəni əhatə edən və üç mərhələdən ibarət seçim prosesinin sonunda 10 tələbə qalib adını qazanıb. Qaliblər 1000 AZN dəyərində pul mükafatı və qiymətli hədiyyələrlə yanaşı, Təşkilat Komitəsi tərəfindən müəyyən edilmiş mentorluq proqramında iştirak hüququ da əldə ediblər.
Mentorluq proqramının 1 il davam etməsi nəzərdə tutulub. Proqramı uğurla başa vuran tələbələr müvafiq şəhadətnamə ilə təltif olunacaqlar, həmçinin ADPU-nun kadr bankına daxil edilməklə karyera imkanı əldə edəcəklər.
