Kateqoriya arxivləri: YAZARLAR JURNALI

SONET ÇƏLƏNGİ – İLDIRIM ƏKBƏROĞLU (FÜZULİ)

İLDIRIM ƏKBƏROĞLUNUN YAZILARI

“DƏRDİM, SEVİNCİM”
(Sonetlər çələngi 15 nəğmədən ibarətdir. Nəğmələr doğma Azərbaycanımıza həsr edilib! Dərdim, sevincim, Azərbaycanım…)
I
Olmasın, olmasın sənsiz bir günüm,
Ancaq qucağında uyuyaram mən.
Kimə yetə bilər harayım, ünüm
Əgər sən olmasan, ey ana Vətən.

Qdludur torpağın əzəldən, başdan
Dağlarda qarın da qığılcım çaxar.
Sənin ürəyini döyündürən qan
Mənim də qəlbimdən dolanıb axar.

Nahaqdan qəlbimə dəyən olanda,
Payız səması tək qəlbim dolanda,
Ummuşam gülndən, çiçəklərindən.

Fikirlər uçdumu uzağı çəkər,
Görüb dərdlərini sızlasam əgər
Demə uşaq kimi ağlar, kürəm mən.

II

Demə uşaq kimi ağlar, kürəm mən.
Sənin çəkdiklərin tarixdə azmı.
Sökülən, danılan, dağ çəkdirilən
Bir ana övladı de, ağlamazmı?

Çiçəklər içində çiçəyin incə,
Nəğmən nəgmələrə ilk cığır açdı.
Elə bir ocağa döndü ki, Gəncə
Bütöv yer üzünə nurunu saçdı.

Dildən dilə düşdü şöhrətin, adın
Çoxları üstünə oynatdı atın.
O gündən qaraya tutuldu günüm.

Eh, bir də həyatda deyilki yalan
Pis gözə bıçaqdır qiymətli olan
Eşit, Azərbaycan, başına dönüm.

III

Eşit, Azərbaycan, başına dönüm,
Çiçəklər oxşayar, tikanlar dalar.
Yadından çıxıbmı “Məvailər”im…
Qiymətli zər kimi oğurlandılar.

Vətən yanğısıdır, Vətən yanğısı,
Insan ürəyində dərdin dərini.
Bəlkə də dönəndə durna sırası
Oxuyur onların nəğmələrini.

Dəyişən dəyişib, qalanlar qalır,
Kimi üz çevirib astarın salır.
Tarixsə dəyişməz həməndir, həmən.

Pərvanə vurğundur yanarsa şamda,
Bəzən qovurlanıb, sızıldasam da
Sənin şöhrətinlə öyünürəm mən.

IV

Sənin şöhrətinlə öyünürəm mən
Dillərdə əzbərin birmi, ikimi.
Saysız övladın var dillərdə gəzən,
Həsən oğlu kimi, Nizami kimi

Çoxu çiçək olub öz çəmənində
Olana olan tək qiymət verən az.
Qarşımda eşmirəm ocağı mən də
Sənin çiçəyindən gülündən olmaz.

Düşüb şerləri hey dildən-dilə
Sənin Nizaminin hikməti ilə
Ilkin açmadımı dünyada bahar.

Azmı çürüyübdür qılınclar qında,
Ulu əsrlərin ulu yolunda
Qartal duruşun var, qartal adın var.

V

Qartal duruşun var, ulu adın var.
Cır meyvə gətirməz cır deyilsə tum.
Doğuldun, bələyin oldu dümağ qar
Qurdu beşiyini Turan xatunun.

Qəlbinin mayası od idi deyə
Oğlun da, qızın da pir bildi odu.
Sənin sevincinə, yaşına yiyə,
Ağsaqqal seçdilər Dədəm Qorqudu.

Başsız el-obadan əksilməz qada,
Ixtiyar sahibi şah olubsa da,
Sözü ötən olub ağsaqqalının.

Bir alaq kökündən göyərər mini
Necə ki, görmədin Aruz kimini,
Başından aşıbdır dövlətin, varın.

VI

Başından aşıbdır dövlətin, varın
Var-dövlət daş-qaşdır, qızıldır məgər?!
Şerin var bir bəndi fateh şahların
Bütöv sərvətinə, zərinə dəyər.

Çox düşüb kəsərdən baş kəsən yaraq,
Kəsərdən düşməyib sözün sətiri.
Haq sözü daş-qaşdan üstün tutaraq
Dahi olmadımı oğlun Xəqani.

Nə olsun çoxları özündən deyib,
Həmişə başını aşağı əyib
Meyvəli ağaclar, ay gözümə nur.

Keçib qanımıza qəlbindəki köz,
Nahaqdan üzünə haqq dediyin söz-
Dünyanın özünə çıraq olubdur.

VII

Dünyanın özünə çıraq olubdur.
Bir el yolunda da çıraq yandıran.
Dilindən köz alıb, dağından qürur
Yoluna nur oldu Xətai balan.

Çox tapdaq olmuşdun düşmənə, yada
Boynu bükülüydü açan gülün də.
Həsrəti qürbətdə zoğ atdısa da
Füzuli axır ki, ötdü dilində.

Doğma havasını çalmaq dəmində,
Ötə bilərsə də özgə simində….
Daha gözəl ötüb öz simi tarın.

Demə ki, dərd deyil, dərdsə də azdır.
Şerini özgənin dilində yazdı
Sinəndə göz açan söz sərrafların.

VIII

Sinəndə göz açan söz sərrafların
Vaxt olub çiçəkcə anılmayıblar.
Dilləri dillərdə ötüb onların,
Ancaq haqq yolunda yanılmayıblar.

Fəzlullah Nəimin iki bölünüb,
Dözmüsən dərdini sən uda-uda.
“Ənəlhəqq” söyləyib Allaha dönüb,
Nəsimi – dərisi soyulubsa da.

Tarix canı deyib hər soyan kəsə
Ancaq görmüşük ki, soyulan isə
Haqqın yollarına şəfəq, nur salıb.

Onunla fəxr edib öyündüm ki, mən-
Talanıb, soyulub, danılsan da sən,
Çoxunun gözləri əlində qalıb.

IX

Çoxunun gözləri əlində qalıb
Baxma ki, çoxları daş atıb sənə .
Nadir əsərlərin azmı talanıb,
Dönüb özgələrin qiymətlisinə.

Söz də tarix deyil hər yetən dana,
Qarğa verə bilməz bül-bül yerini.
Məgər çıxmadımı, de öz adına
Bodenşted Vazehin nəğmələrini?…

Qələm dediyini deyə bilməz ox,
Bu həyat yolundsa çox görünüb, çox,
Talayan alçalıb, soyan alçalıb.

Elə soyulmağın dərddimi təkcə,
Yox, sənə can atıb yetişmədikcə….
Çoxunu dərd alıb, fikir-qəm alıb.

X

Çoxunu dərd alıb, fikir-qəm alıb,
Sən çiçək açdıqca, gətirdikcə bar.
Bəzən də illərcə qonağın qalıb,
Sənə quyu qazan, tor quran da var.

Yolunda keçsək də, bir, canımızdan,
Uyduq neçəsinin əməllərinə.
Özümüz sıyrılıb öz qınımızdan,
Qırdıq özümüzü düşmən yerinə.

Qeyrət məqamında uduzmuşuq biz-
Elə ki, bilinib kəramətimiz,
Səni döndəriblər yola, səkiyə.

Sənin çörəyini yeyənlər ki, var,
Çox məqam gözləyib, çox göz qoyublar,
Qızıl qanını da sorsunlar deyə.

XI

Qızıl qanını da sorsunlar deyə
Sərhədlər keçiblər, dağlar aşıblar.
Zoru keçməyəndə keçib hiyləyə,
Söz verib, and içib “qardaşlaşıblar”.

Eləı ki hiylənin yırtılıb qını,
Əvvəl qeyrətini veriblər bada.
Dartıb bədənindən şah damarını,
əmzik tək əmiblər onu sonra da.

Xəncər qayıdarmı sipər yoxdusa ,
Övlad ürəyində təpər yoxdusa…..
Ay anam, nə xeyri deyilən sözün.

Mənim də öz gücüm çatır dilimə,
Ay Vətən, günahkar özünsən demə.
Bil, alnın açıqdır, bil, ağdır üzün.

XII

Bil, alnın açıqdır, bil, ağdır üzün.
Səndə sınmaz olan duruşa əhsən .
Ay elim, ay obam, fikir ver özün,
Bu dərdə sənsən ki, tab gətirmisən.

Bir de hansı qartal uça bilərdi
Bircə qandıyla zirvə tənində.
De, hansı torpaqda çiçək gülərdi
Sənin torpağın tək darda, çətində.

Paklıq ələnibdir səndəki oda,
Bir gözün həmişə ağlayıbsa da
Əsrlər içində gülüb bir gözün.

Baxıb keçmişinə balan kimi mən,
Üz tutub deyirəm, inan, ürəkdən
Bütövdür yerişin, bütövdür sözün.

XIII

Bütövdür yerişin, bütövdür sözün
Belə bir gedişi ariflər anlar.
Qaranlıq uçruma bürünsələr də,
Büdrəməz heç zaman bütöv olanlar.

Mən də bir övladam yuxusu sərsəm,
Taleh gəncliyimlə oynadı oyun.
Adına zərrəcə ləkə gətirsəm,
Qoy gəlsin burnumdan çörəyin, suyun.

Özümə qənimmiş mənim bu andım….
Ömür yollarında sərtlik qazandım….
Alnımı daşlara hey döyə-döyə.
Iki yad ocağa bölünməz bir ev,
Ay Vətən, qəlbimdə bütövsən, bütöv,
Qəlbini bölsə də Araz ikiyə.

XIV

Qəlbini bölsə də Araz ikiyə,
Nəğməni bir tonda çalan tarın var.
Üz tutub o taya “Şəhriyar” deyə
Səsinə səs verən Bəxtiyarın var.

Bir ağac kökündən söylə bir mənə
Iki özgə ağac çıxa bilərmi?!
Bir çay əsrlərlə biri-birinə
Söykənən dağları yıxa bilərmi?!

Açdım əllərimi qucam mən səni
Tikanlı məftillər qoymur birini,
Biri də halsızdır başına dönüm.

Təki hürsün itin, yansın çırağın,
Təki məndən olsun gələn sorağın,
Olmasın, olmasın sənsiz bir günüm.

XV

Olmasın, olmasın sənsiz bir günüm,
Demə uşaq kimi ağlar, kürəm mən.
Eşit, Azərbaycan, başına dönüm
Sənin şöhrətinlə öyünürəm mən

Qartal duruşun var, ulu adın var.
Başından aşıbdır dövlətin, varın
Dünyanın özünə çıraq olubdur.
Sinəndə göz açan söz sərrafların.

Çoxunun gözləri əlində qalıb
Çoxunu dərd alıb, fikir-qəm alıb
Qızıl qanını da sorsunlar deyə

Bil, alnın açıqdır, bil, ağdır üzün.
Bütövdür yerişin, bütövdür sözün
Qəlbini bölsə də Araz ikiyə…

Müəllif: İldırım ƏKBƏROĞLU

İLDIRIM ƏKBƏROĞLUNUN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Azərbaycan ədəbiyyatında işlənmiş alınma lirik şeir janrlarından biri-sonet

Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi

Azərbaycan ədəbiyyatında Şərq şeir janrları ilə yanaşı, bir neçə Avropa şeir şəkillərindən də istifadə olunmuşdur. Bu janrların ədəbiyyatımıza kütləvi şəkildə ilk gəlişinin tarixi əsasən XX əsrin əvvəllərindən başlanır. XX əsrin Azərbaycan şairlərindən M.Ə.Sabir, H.Cavid, A.Şaiq kimi söz ustalarının yaradıcılığında mülli şeir formaları ilə yanaşı epiqram, epitafi,  parodiya, marş, sonet kimi alınma nəzm biçimlərindən ustalıqla istifadə olunmuşdur. 

***

Epiqram-qısa,maraqlı və yadda qalan satirik şeir,həcvdir.

Var aləm ara şöhrəti İslambulun,


Həddən füzun dövləti İslambulun.


Başdan ayağa gözəllərin yığnağı,


Maskov ola bilməz …. islambulun. (S.Ə.Şirvani)


***

Epitafi-qəbir daşı üərində mərhumun əxlaqi xüsusiyyətlərini ehtiva edən bir və ya bir neçə yadda qalan şeir  Azər Abdulla.  

 Akif Mirili üçün epitafi 

Uzaqlardan, Mirilərdən gəlmişdi,

Bu dünyada yaxşılığı yaymağa.

Yüz elədi, min elədi, bəlkə çox,

Oğul gərək sonalayıb saymağa.

Azərbaycan oxucularına bu janrlarda yazılmış şeirlərin təqdimatı ən çox milli mətbuat və rus dili dərslikləri vasitəsilə daxil olmuşdur. Onu da deməliyik ki, bu janlara aid Şərq ədəbiyyatından gəlmə nümunələr də var. Azərbaycan ədəbiyyatında onet janrından söz düşəndə Abdulla Şaiqin yazdığı bir sonet yada düşür. Bu sonet “Məktəb məcmuəsi” dərgisinin yeganə nömrəsində (“Məktəb məcmuəsi” dərgisi,1925, N1, səhifə 3 – redaktoru  milliyyətcə başqırd olan Şərif Manatovdur. Ş.Manatov -görkəmli partia işçisi, ADPİ-nun rektoru,Xalq Maarif Komissarlıının şöbə müdiri idi). Azərbaycan ədəbiyyatında H.Cavid, C.Cabbarlı, M.Müşfiq və  digər şairlər yaxşı sonet yazmağa cəhd göstərmişlər. Sonet ən çox Avropa ölkələrində yayılmışdır. Həcmi 4 bənd olur, birinci və ikinci bəndlərinin hərəsində dörd misra olur. Şeirin sonrakı 2 bəndinin hərəsi 3 misra olur. Qafiyələnməsində müxtəliflik var. Yaranma məkanına və qafiyələnməsinə görə sonetin bir neçə növü var.

                          Fransız soneti  

   ***                   

abba abba cdd  dd

абба+абба+ввг+дгд

                                                                                          абаб+абаб+ввг+ддг.

                                                                                            абба+абба+ввг+ддг.

                          İtaliya soneti                  

***                    

abab  abab sds  dsd;

                          Şekspr  soneti                  

***                    

abab  sdsd  efef  gg

Dünyada  sonet yazan çox olmuşdur: Halyada Yakopo, Padon Antonin, Vilyam Şekspir   və  başqaları. Abdulla Şaiqin “Centlmen bir xanəndəyə” sərlövhəli soneti fransız soneti növünə aiddir. Qafiyələnməsi abba abba add  dda kimidir.

Nədir, nədir o gözəl səsdə titrəyən fəryad

Ki, hər təranəsi  ruhumda bir fəğan oyatır?…

O hıçkırıklar , aman kimdən istəyir imdad

Ki, qəlbimin içini hər zaman qanatır..

***

Niçin, niçin dodağından uçan fəğanlardan

İçimdə  dalğalanır  pək acıqlı  duyğu,kədər?..

Niçin, niçin o səni  inlətən amanlardan

Önümdə canlanur bir yəğin səfil  yüzlər?..

***

Niçin, niçin bu səfil fəğanlar “aman”lar həp anlat,

Zavallı xəlqimizin  əksi dərd – ü  matəmimi?..

O inlətən səni də  ruhimi  ya   qan ğəmimi?..

***

Unut o keçmişi  hayqırma  bitsin əfğanlar,

Bir az da gurlasın  artıq səsində üsyanlar,

Bir az da nəğmənə  qüvvət, bir az da atəş qat!

 Uzun müddət Abdulla Şaiqin bu sonetinin kimə həsr edildiyi bilinmirdi. Sonetin ilk dəfə çap olunduğu jurnalda da bu barədə heç nə göstərilməməmişdir. Sonrakı tədqiqattlardan centlmen  müğənninin kim  olduğu müəyyən edilmişdir. Sən demə, centlmen müğənni Avropanın vokal sənət beşiyində oxuyan Bülbül- Murtuza Məmmədov imiş. Bülbül 22 iyun 1897-ci ildə Şuşa yaxınlığında, hazırda Xankəndinin cənub ərazisi olan Xanbağı adlanan yerdə anadan olmuşdur. 1907-ci ildə Bülbül Şuşa mollaxanasında musiqi təhsili almağa başlamışdı. 1909-cu ildə Bülbül Gəncəyə köçür. Burada gənc xanəndənin şöhrəti başlayır. 1911-ci ildə onu Tiflisə, ictimai yığıncaqlar keçirilən yay binasında çıxışa dəvət edirlər.Burada o, məşhur gürcü müğənnisi ilə tanış olur. Səhnə fəaliyyətinə 1916-cı ildən başlamışdır.1920-ci ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının (o zamanlar Birləşmiş Dövlət Teatrı opera truppası) solisti olmuşdur. Abdulla Şaiqin “Centlmen bir xanəndəyə” soneti  bu vaxtlarda,təxminən 1924-cü ilin payızında yazılmışdır. Məzkur -haqqında danışılan sonetin yazılma tarixi üçün əhəmiyyətini nəzərə alıb,  Bülbül haqqında məqsəddən xali olmadığı  üçün bir bir neçə söz söyləməyi də 
vacib hesab edirik.Bu, onun musiqi dünyası və centlmenliyi haqqında oxucuya müəyyən məlumatları çatdıra bilər.

 Bülbül fəaliyyətinin ilk illərində Üzeyir Hacıbəyovun “Leyli və Məcnun” (İbn Salam), “Əsli və Kərəm” (Kərəm), Z.Hacıbəyovun “Aşıq Qərib” (Qərib) operasında oynamışdır. Bübül 1927-ci ildə Bakı Konservatoriyasını bitirmişdir. Təhsilini davam etdirmək üçün dövlət xətti ilə İtaliyanın Milan şəhərinə getmişdir. 1931-ci ildə Milan Konservatoriyasını (Cüzeppe Anselmi, Delliponti və R. Qraninin sinfini) bitirib Azərbaycana geri dönmüş və Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasındadərs deməyə başlamışdır.

1932-ci ildə onun təşəbbüsü ilə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası  nəzdində Azərbaycan xalq musiqisini öyrənən Elmi-Tədqiqat Musiqi Kabineti yaradılmışdır. Elmi-Tədqiqat Musiqi Kabineti Azərbaycan musiqisinin toplanması, tədqiqi və işlənması ilə məşqul olmuşdu. Elmi-Tədqiqat Musiqi Kabinetinin bazasında Azərbaycan Elmlər Akademiyasının İncəsənət və Memarlıq İnstitutu yaranmışdı. 1945-ci ildən etibarən Azərbaycan xalq musiqisinin tədqiqi ilə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının İncəsənət İnstitutu məşğul olmağa başlamışdır.

1937-ci ildə Moskvada Bülbülün təşəbbüsü ilə Ümumittifaq vokal konfransı keçirildi. Burada o, ölkənin bütün musiqi ictimaiyyətinin böyük marağına səbəb olmuş geniş məruzə ilə çıxış etmişdir.

Bülbül aşıq yaradıcılığına dair şifahi materialların — xalq nağılları, əfsanə, dastan, qəzəllərin, aşıq musiqi yaradıcılığının 250 çap vərəqi həcmındə toplanması üçün briqadaların təşkil edilməsinin təşkilatçısıdır. Bülbül 1938-1961-ci illərdə keçirilmiş aşıqlar qurultaylarının təşəbbüskarıdır. Həmçinin bu qurultaylarda məruzəçi və onların keçirilməsi layihələrinin müəllifidir.Bülbül Azərbaycanda not nəşriyyatının təşkilatçısıdır. Bülbül parlaq istedadların üzə çıxarılması üçün ilk musiqi olimpiadasının keçırılməsinin təşəbbüskarıdır.Bülbül 1940-cı ildə Moskvada çağırılmış Ümumittifaq vokal konfrasında maraqlı məruzə ilə çıxış etmiş və bir sıra mühüm məsələlər irəli sürmüşdür: “Vokal kafedrasında elmi tədqiqat və elmi-metodiki iş aparmağın zəruriliyi, milli müğənnilərin hazırlanması, bütün qardaş respublikalarda Ümumittifaq Teatr Cəmiyyəti şöbələrinin təşkili, SSRİ xalqları yaradıcılığının öyrənilməsi üzrə Mərkəzi İnstitutun yaradılması”.

1957-ci ildə keçirilən VI Ümumittifaq Moskva festivalında Şərq xalqlarının klassik oxuma müsabiqəsinin münsiflər heyətinə sədrlik etmişdir.

1961-ci ilin iyul ayında Şuşa şəhərində, keçmiş Şuşa real məktəbin zalında konsert verib. Bu konsert Bülbülün Şuşadakı axırıncı konserti idi.

26 sentyabr 1961-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir. Məzarı Birinci Fəxri Xiyabandadır.

İlkin mənbə: strategiya.az

Müəllif: Nazim NƏSRƏDDİNOV

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi, türkoloq.

NAZİM NƏSRƏDDİNOVUN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Kamalə Abiyevanın Şuşa ilinə həsr olunmuş “Torpaq” və “41” adlı kitablarının təqdimatı keçirilib

Bu gün “Azərkitab”da tanınmış şair, yazar Kamalə Abiyevanın Şuşa ilinə həsr olunmuş “Torpaq” və “41” adlı kitablarının təqdimatı keçirilib.

Tədbirdə qazilər, şəhid ailələri, millət vəkilləri, oxucular, tanınmış mədəniyyət adamları iştirak edib. Hər iki kitab Qarabağ şəhidlərinə həsr olunub.

Tədbirin gedişi zamanı “Yazarlar”  jurnalının İctimaiyyətlə əlaqələr üzrə meneceri Nəzakət Kərimova-Əhmədova tərəfindən Kamalə Abiyevaya “Ziyadar” mükafatı təqdim olunub. DOĞRULAMA LİNGİ >>>LAUREATLAR

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

16 MART – MÖVLUD MÖVLUD

MÖVLUD MÖVLUD

Gənc yazıçı Mövlud Mövludun əziz xatirəsinə ithafən…

Bilirsən, Mövlud,
Bu insanlar ki var,
pafosla danışıb,
bir qəpiyə dəyməyən,
qarışqa mənəviyyatlı olanları deyirəm,
onlar  ən qatı cinayətkardırlar…
Elədiklərinin fərqinə varmasalar,
zaman keçdikcə,
 həyatın oyuncağına çevriləcəklər …
Qısılacaqlar bivecliklərinə,
guya fərqlilik axtaracaqlar…
Gedəcəklər…
Lakin Tanrı çox az insana,
 fərqli ruh verib …
Hansı ki, o həssadı,
O, başından dırnağına kimi
sadiqlikdən yaranıb…
O, vicdanlıdı,
O, yeni fincan görəndə belə,
20illik qulpu sınıq fincanını atmır!
Elə sənin kimi…
Bizlər kimi…
 Bu dəmdə, sənin 17-ci mərtəbən düşür yadıma…
Məhəbbətdən yetim qalan sən,
Yerlə göyün arasında,
necə hərəkətsiz qaldın axı…
Sən cəsarətlisən!
Onlar isə qorxaqdı!
Qorxaqlar!
Hisslərini itirib,
məhrumdular hər şeydən…
Acdılar mərhəmətə!
Bilmirlər ki, fədakarlıq nədir!
Bilmirlər ki, körpən böyüyəndə
Ona səndən nə danışsınlar!

Mövlud…Mövlud..Mövlud…
Nə çox oxşayırmışıq biz…
Qorxuram ki, sonumuz da eyni ola…
Sadəcə başqa versiyalarda…
Bilməyəcəklər nələr çəkdiyimizi
Qınayacaqlar, qorxdu deyəcəklər..
Halbuki məlum olmayacaq,
hansı cəsarətlə ölümün üstünə getdiyimiz…
Danışacaqlar…
Danışacaqlar …
Və susacaqlar…

Əzizim, Mövlud
Çətin də olsa vərdiş etməliyik,
Gələnlər dəyişilər…
Əvvəl cüzi yalanlar,
Sonra başqaları, fərqli mühit
Və dizlərini qucaqlayan
Bu dünyanın kimsəsizi”Sən”!
Qəbullanmalıyıq, əzizim
Ya elə ,ya da belə
Gələn mütləq getməlidir…
Torpaqdan yaranan biz də,
Kişinin qabırğasından yaranan,
Ruhu milyon ilə bərabər
Heç getməyəcəm deyən qadın -elə mən də,
Cırtdanından tutmuş,
 Div’inə qədər
Pisindən yaxşısına,
Varlısından kasıbına qədər…
Kirpiyindən tökülən ,
Yanağında itən damlan kimi
Əriyib, itib, səssiz gedəcəyik…
Gedənləri qınama, mənim ruhum
Elə hamımız getmək üçün gəlmişik…

12.04.2019.

Bu dünyada sipər olduq,
Kədər nədir bilər olduq.
Özümüzdən keçər olduq,
Əzizimizin gül xətrinə.

Qiyamət deyib sus qalmışıq,
O dünyaya səs salmışıq.
Köç edənlərə darıxmışıq,
Yamanların dad əlindən.

Saçlarımız üsyan edir,
Bir-bir düşüb gözdən itir.
Ömür belə gəlib keçir,
Qalmışıq elə tən yarıda.

Dünya başdan yalandı,
Özünü çoxdan danandı.
Axı bu mirət kimə qalandı?!
Süleymanı tək apardı axırda.

Bu dünyada əhdə vəfa hardadır?!
Adəm oğlu yenə dərdə bulandı.
Yara deyin, əğyar yaman dardadır,
Vay o gündən aşiq gəlib çıxmasın.

Yaralarımı can dediyim sarmadı,
Çoxları da sözün üstə durmadı.
Beyin getdi, qəm də məni yormadı,
Belə yorulmağa dəyməz həyatda.

Dost dediyim yağı imiş, bilmədim,
Gözüm gördü, qulaq duydu, dinmədim.
Bircə dəfə lap ürəkdən gülmədim,
Sakit-sakit ağladanmış bu dünya…

Müəllif: Aytac İBRAHİM

AYTAC İBRAHİMİN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

MƏHƏMMƏD ƏMİN RƏSULZADƏ HAQQINDA DƏYƏRLİ TƏDQİQAT

Vüqar Əhməd – Professor, “Turan”ın  Xalq Şairi

MƏHƏMMƏD ƏMİN RƏSULZADƏ HAQQINDA DƏYƏRLİ TƏDQİQAT

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Fəlsəfə və Sosiologiya institutunun “Azərbaycan fəlsəfə tarixi” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent,tanınmış filosof alim Faiq Ələkbərli ölkəmizdə və onun hüdudlarından kənarda tanınmış tədqiqatçılarından biridir.

On beş il öncə “XX əsrdə Azərbaycanın ictimai-siyasi və fəlsəfi fikir tarixində Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin yeri və rolu” mövzusunda dissertasiya işini müvəffəqiyyətlə müdafiə edən Faiq Ələkbərli “Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin dünyagörüşü”(2007), “Milli ideologiya problemlərinə tarixi-fəlsəfi baxış” I hissə (2011), “Turan sivilizasiyasına giriş: Turan məfkurəsi və tanrıçılıq” (2017), “Azərbaycan-Türk fəlsəfi və ictimai fikir tarixi” (I hissə) (2018) kitabları, həmçinin ölkəmizdə və xaricdə dərc edilmiş yüzlərlə elmi və publisistik məqalələri xalqımızın elmi-fəlsəfi irsini daha da zənginləşdirmişdir.

Faiq Ələkbərli – fəlsəfə doktoru, dosent.

AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, Bütöv Azərbaycan Ocaqlarının (BAO) Türk Dünyası ilə əlaqələr üzrə müavini, fəlsəfə doktoru, dosent Faiq Ələkbərlinin “Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin sosial-fəlsəfi görüşləri: milli həmrəylik və azərbaycançılı” adlı monoqrafiyası “Elm və təhsil” nəşriyyatında işıq üzü görüb. Monoqrafiya Azərbaycan və Türk dünyasının böyük oğlu, Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurucusu, politoloq, sosioloq, filosof-mütəfəkkir ədəbiyyatşünas Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin sosial-fəlsəfi görüşlərinə, milli həmrəylik (solidarizm) və azərbaycançılıq təlimlərinə həsr olunub. Öncə, monoqrafiyada M.Ə.Rəsulzadənin sosial-fəlsəfi görüşləri kontekstində sosial-demokratiya, milli demokratiya, liberalizm, islamçılıq, müsavatçılıq cərəyanları hərtərəfli şərh edilib. Əsərdə M.Ə.Rəsulzadənin sosial-fəlsəfi görüşləri ilə birbaşa bağlı olan milli həmrəylik (təsanüdçülük-solidarizm) təlimi dünyəvilik və türk fəlsəfəsi kontekstində araşdırılmış, bu cərəyanla bağlı sosial-fəlsəfi fikirləri şərh olunmuşdur.

 Monoqrafiyada M.Ə.Rəsulzadə azərbaycançılıq təliminin banisi kimi “Azərbaycan” milli ideyasının sosial-fəlsəfi və ideoloji yönləri də əsaslı şəkildə tədqiq edilmişdir. Eyni zamanda, tədqiqatda M.Ə.Rəsulzadənin qafqazçılıq, türkçülük, ya da yeni turançılıq və Türk federasiyası məsələlərinə dair baxışları da geniş şəkildə öz əksini tapmışdır.

Hər şeydən öncə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucusudur, tariximizdə öz izi var. Rəsulzadə Xalq Cümhuriyyətinin əsasını qoymaqla müstəqil dövlət ideyasının formalaşmasına nail oldu. Rəsulzadə və onun silahdaşları milliyyətindən, irqindən və dinindən asılı olmayaraq, bütün vətəndaşları cümhuriyyət adı altında birləşdirdi.Əsərdə F. Ələkbərov Rəsulzadənin Cümhuriyyətinin, həmçinin bütöv Azərbaycan məfkurəsinə də xidmət etdiyini qeyd edib. Bununla bərabər, tarixçi Rəsulzadə və onun silahdaşlarının rəhbərlik etdiyi dövlətin idarəçiliyində demokratik prinsiplərin əsas rol oynadığını bildirir.

Tədqiqatçıya görə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində bütün vətəndaşlar eyni hüquqlara və azadlıqlar malik idilər. Bu dövlətdə heç bir milli, irqi və dini ayrı-seçkilik olmayıb. Milli demokratiya uğrunda mübarizə onların əsas təməl prinsiplərdən biri olub”.

F.Ələkbərov Rəsulzadənin siyasi nəzəriyyəsində “Türkçülük, İslamçılıq və Müasirlik” üçlüyünün də önəmli yer tutduğunu vurğulayıb.

Bir sıra türk ədibləri və maarifçiləri ilə yanaşı Məhəmməd Əmin Rəsulzadə də siyasi fəaliyyətində “Türkçülük, İslamçılıq və Müasirlik” üçlüyünü dəstəkləyib. Üç rəngli bayrağımız məhz bu üçlük ideyası əsasında formalaşaraq, 1918-ci ilin noyabrın 9-da Xalq Cümhuriyyətin bayrağı elan edildi. İndiyədək üçrəngli bayraq xalqımızın qürur və şərəf mənbəyidir.

Əsərdə  Faiq Ələkbərov Məhəmməd Rəsulzadənin təkcə Azərbaycan yox, həmçinin türk və islam dünyası üçün də önəmli tarixi şəxsiyyət olduğunu  faktlarla səciyyələndirir.

Rəsulzadə Azərbaycan Xalq Cümhuriyytənin əsasını qoymaqla türk və islam dünyasında siyasi inqilab edərək öz adını tarixə yazmışdır.

Xatırladaq ki, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 1884-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. O, gənc yaşlarda ikən aktiv siyasətlə məşğul olub və müstəmləkəçilik və sosial ədalətsizliyə qarşı kəskin mübarizə aparıb. Rəsulzadə, həmçinin İran və Türkiyədə də azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə aparıb.

Əziz dostum, zəhmətkeş tədqiqatçı, layiqli vətən oğlu, istedadlı alim Faiq Türkoğluya həyat və sənət uğurları arzu edirəm.

Yeni əsərin də həmişəki kimi əliyül-əladır. Mübarək olsun!

Müəllif: Vüqar ƏHMƏD

AMEA Nizami  Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun

Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsinin müdiri,

filologiya elmləri doktoru, professor.

“Turan”ın  Xalq Şairi


VÜQAR ƏHMƏDİN YAILARI

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.YAZARLAR.AZ  və  WWW.USTAC.AZ >>>>>>

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Vüqar Əhmədə “Turan”ın xalq şairi adı verilib

Vüqar ƏHMƏD – professor, Turan xalq şairi.

AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor Vüqar Əhmədə “Turan”ın xalq şairi adı verilib.

“Turan” Beynəlxalq Yazıçılar Cəmiyyətinin sədri, akademiyanın prezidenti Heydərbəy Bababəyov Vüqar Əhmədə təbrik məktubu ünvanlayıb. Qeyd edib ki, “türk dünyasının sevilən şairi bu uca fəxri ada Türk ədəbiyyatının, o cümlədən, öz xalqının milli ədəbiyyatının, poeziyasının inkişafındakı böyük xidmətlərinə görə layiq görülür. Təbrik edirik – Turanın xalq şairi!!”

Vüqar Əhmədə “Turan”ın xalq şairi adı verilib.

Xatırladaq ki, Vüqar Əhməd bir müddət öncə Özbəkistan Respublikası Mahpirat adına Orta Asiya Xalqları Tarixi İnstitutu “Turan” Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin akademiki seçilmiş və qurumun medalı ilə təltif olunmuşdu.

Özbəkistan Respublikası “Turan” Elmlər Akademiyasının yaranmasının 10 illik yubileyi ilə əlaqədar Akademiyanın Rəyasət Heyətinin və “Turan” Beynəlxalq Yazıçılar Cəmiyyətinin yığıncağı keçirilib. “Turan” Elmlər Akademiyasının akademiki, bir çox beynəlxalq akademiyaların və Yazıçılar Təşkilatlarının akademiki və həqiqi üzvü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, görkəmli ədəbiyyatşünas alim Vüqar Əhməd Beynəlxalq “Turan” Yazıçılar Cəmiyyətinin həqiqi üzvü seçilib.

Qeyd qeyd edək ki, məşhur özbək şairi Əmir Xudayberdi də “Turanın xalq şairi” fəxri adına layiq görülüb. Qardaş xalqın şairini də təbrik edirik. “Turan”ın başqanı, akademik Heydərbəy Bababəyova  və rəyasət heyəti üzvlərinə səs çoxluğu ilə Vüqar Əhmədi dəstəklədiklərinə görə elmi-ədəbi ictimaiyyətimiz adından təşəkkür edirik.

İlkin mənbə: science.gov.az

VÜQAR ƏHMƏDİN YAILARI

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.YAZARLAR.AZ  və  WWW.USTAC.AZ >>>>>>

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

“PEDAQOGİKA NƏZƏRİYYƏSİ VƏ TARİXİ” NƏŞR OLUNDU

“PEDAQOGİKA NƏZƏRİYYƏSİ VƏ TARİXİ” NƏŞR OLUNDU

“Mütərcim” nəşriyyatı  ali təhsil müəssisələri müəllimləri və tələbələri üçün yeni dərsliyi nəşr etmişdir.  Bu dərslikdən həm ali təhsilin bakalavriat, həm də magistratura pilləsində, 5804.01 – ümumi pedaqogika, pedaqogikanın və təhsilin ixtisası üzrə doktoranturaya qəbul imtahanlarında və doktorluq imtahanlarında  faydalanmaq mümkündür. Dərsliyin müəllifləri pedaqogika üzrə elmlər doktoru, professor, Əməkdar müəllim Akif Abbasov, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktorları Lalə (Abbasova) Məmmədovaİradə Əmirəliyevadır.

       Qeyd etmək lazımdır ki, istər xaricdə, istərsə keçmiş SSRİ-də və istərsə də  ölkəmizdə ilk dəfədir ki, bu adda dərslik nəşr olunur.

Akif Abbasov, Lalə Məmmədli, İradə Əmirəliyeva. Pedaqogika  nəzəriyyəsi və tarixi: Ali  təhsil müəssisələri üçün dərslik.   Bakı: Mütərcim, 2022, 464 səh.

Dərslik iki hissədən ibarətdir. I hissədə “Pedaqogika nəzəriyyəsi”, II hissədə isə “Pedaqogika tarixi” məsələləri diqqət mərkəzinə gətirilir.

“Pedaqogika nəzəriyyəsi” hissəsində pedaqogikanın ümumi məsələləri, əsas anlayışları, predmeti, məqsəd və vəzifələri, tədqiqat metodları, didaktika və tərbiyə məsələləri, məktəbə rəhbərlik və onun idarə olunması (məktəbşünaslıq) problemləri nəzərdən keçirilir.

“Pedaqogika tarixi” hissəsində Azərbaycanın və Şərqin möhtəşəm sənəd abidələrində, Azərbaycan mütəfəkkirlərinin, klassik və müasir pedaqoqlarının, eyni zamanda  dünya pedaqoqlarının təhsil, tərbiyə, təlim və onların təşkili məsələlərinə, məktəbin idarə olunması,  müəllim şəxsiyyətinə dair fikirləri nəzərə çatdırılır.

Dərslikdən ali məktəb tələbələri, müəllimlər, dissertant və doktorantlar, magistrantlar, magistrlər, valideynlər, həmçinin geniş oxucu kütləsi istifadə edə bilərlər.

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<


“Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir” layihəsi

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.YAZARLAR.AZ  və  WWW.USTAC.AZ >>>>>>

ZAUR USTAC – “BB” KİTAB

ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Müəllif: Zaur Ustac

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev – 150

“Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir” layihəsi

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.YAZARLAR.AZ  və  WWW.USTAC.AZ >>>>>>

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Yaşa, Şuşa! –  ANAR

ANAR
Xalq yazıçısı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri

Bu gün Xalq yazıçısı Anarın doğum günüdür! Doğum günü münasibəti ilə Anar müəllimi təbrik edir, uzun ömür, can sağlığı, fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Bu xoş gündə, Şuşa ili”ndə sevimli yazarımızın Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşanın işğaldan azad olunması münasibətiylə yazdığı “Yaşa, Şuşa! şeirini (525.az) oxucularımıza təqdim edirik:

YAŞA, ŞUŞA

Otuz illik həsrətimiz
Qırx dörd gündə çatdı başa,
Azad edildi Qarabağ
Azad oldu gözəl Şuşa,
Doğma vətənin qoynunda
Şuşa, sonsuzadək yaşa!

Cıdır düzü, Qırx pilləkan,
“Ərim gəldi” bir tamaşa,
Natəvanlı, Üzeyirli,
Nəvvablı, Bülbüllü Şuşa,
Xarı-bülbül güllü Şuşa!

Bulaqların buztək soyuq,
Yazı, yayı sərin Şuşa,
Dağların ucadan uca,
Dərələrin dərin, Şuşa.

Düşmənə ismarış etdik:
Dinc yolla rədd olub getsin.
Çağırdıq sülhə, barışa.
Hikkəsindən, lovğalıqdan
Sözümüzü eşitmədi,
İş qaldı hərbə, savaşa.
Şəhid verdik, zəfər çaldıq,
Sahib çıxdıq yurdumuzun
torpağında hər qarışa,
“Sən bu gün azadsan, Şuşa!”

Məscidlərin ucalıbdır
Minarələr qoşa-qoşa,
Öz dininlə, öz dilinlə,
öz xalqınla azad yaşa.

Cıdır düzümüzdə yenə
Köhlənlər çıxsın yarışa,
Yenə muğamlar səslənsin
hər tərəfdə, doğma Şuşa.
Daşaltı da fərəhlənsin,
axıb getsin köpüklənib
sevincindən daşa-daşa,
Canımızsan, gözümüzsən,
özümüzsən, əziz Şuşa.

Pənahəli xan dövründən
Düşmənlərin hər həmləsi,
hər hiyləsi
axırda çıxıbdır boşa,
sən bunu bilirsən, Şuşa.

İbrahim xan nəslinin
faciəli taleyini
“Qarabağnamələr” diliylə
bizə danışa-danışa
günümüzə gəldin, Şuşa

Dolayları aşa-aşa,
Bir gün sivri yamaclarla
Qaya dırmaşa-dırmaşa,
Düşmənlərlə əlbəyaxa,
Mərdcə vuruşa-vuruşa,
Ölüm-dirim məqamında
bəxtlə dalaşa-dalaşa
neçə əsgər qazi oldu,
neçə cavan şəhid oldu
qocalıb dolmadan yaşa
Sənin yolunda şəhərim,
Şəhərlər şəhəri Şuşa

Getsin o günlər gəlməsin,
Yağı özün qalib bildi,
Araq içib gəldi cuşa,
Cıdır düzündə rəqs etdi
Sevincindən coşa-coşa,
Əl qol atdı çaşa-çaşa
Boş-boşuna danışdı hey
Dili topuq çala-çala,
Dili dolaşa-dolaşa.
Belə səfeh əbləhlərə
Ürəyində güldün, Şuşa

Zəfər çalan ordumuz da,
Haqlı vətən davasından
Dəmir yumruqtək birləşib,
Qalib çıxan yurdumuz da
Layiqdir min-min alqışa.
Mətanət qalası Şuşa,
Həmişə, hər vaxt, hər zaman
Qeyrətin qalası Şuşa

“Qarabağ bizimdir” deyən,
İradəsiylə, əzmiylə
Sözünü yerə yetirən,
Cəsur Prezidentim, yaşa!

Əbədi var olsun Şuşa,
azad Şuşa, abad Şuşa,
gözüm Şuşa, bizim Şuşa!
Yaşa, yaşa, yaşa, yaşa! 

9 may 2021

İlkin mənbə: 525.az

Müəllif: ANAR

ANARIN DİGƏR YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Zülfiyyə Vəliyeva – QARABAĞIN DÖYÜNƏN QƏLBİ, MƏDƏNİYYƏT MƏRKƏZİ ŞUŞA!

“Əziz Şuşa, sən azadsan! Şuşa bizimdir!Qarabağ bizimdir!  Qarabağ Azərbaycandır!”
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev

Şuşa Azərbaycan üçün milli qürurdur, milli mənlikdir, mədəniyyətdir, incəsənətdir, tarixdir.2022-ci il Azərbaycan Respublikasında “Şuşa ilı” elan olunmuşdur!  Şüşa Qarabağın baş taçı,  müqəddəs ruhlar evi! Qələbəmizdir:-Vətən, İnsan, yurd sevgimiz! Şəhid olan, qazi olan oğullara hörmət və ehtiramımız sonzusuzdur!!!

              Bakıdan 373 kilometr məsafədə, dəniz səviyyəsindən 1400-1500 metr yüksəklikdə yerləşən mineral bulaqları (Turşsu və Şirlan) olan  Şuşa cənnət məkan olmaqla bərabər, həm də strateji əhəmiyyətli alınmaz qalamız. Tayı-bərabəri olmayan sirli şəhərin banisi Pənahəli xan Sarıcalı-Cavanşir Nadir şahın ölümündən sonra 1747-ci ildə özünü xan elan edən Pənahəli bəy Qarabağ xanlığını düşmən hücumundan qorumaq üçün qala inşa etmək qərarına gəlib. 1750-ci ildə Qarabağın ən gözəl guşəsində vaxtilə üç tərəfdən sıldırım qayalarla əhatə olunmuş çox qədim qalanın xarabalıqları üzərində yenisinin təməlini qoyur, müdafiə divarları, binalar və saray inşa etdirir.Yerli sakinlər xanın şərəfinə yeni şəhəri Pənahabad adlandıblar. Şəhər şiş qayaların əhatəsində yerləşdiyinə görə əvvəlcə onu “Şişə”, sonra “Şuşa” adlandırıblar.  Şuşa bulaqlarının suyu  duru və şəffaf olub ki, yerli sakinlər onu şüşə ilə müqayisə ediblər. Pənahəli xanın ölümündən sonra taxta öz dövrünün böyük dövlət xadimlərindən biri sayılan İbrahimxəlil xan (1763-1866) çıxıb. Onun hakimiyyəti illərində Qarabağ xanlığı qüdrətinin çiçəklənmə dövrünü yaşayıb. Pənahəli xan da, İbrahimxəlil xan da Şuşanı qədim və orta əsrlər memarlığının ən gözəl ənənələrinə uyğun inşa ediblər. Şəhər əvvəlcə 17 məhəlləyə bölünüb: Böyük qurdlar, Kiçik qurdlar, Seyidli, Culfalar, Təzə məhəllə, Hamamqabağı, Dəmirçilər, Quyuluq, Xocamircanlı, Mamayı, Saatlı, Köçərli, Mərdinli, Çölqala, Hacı Yusifli, Çuxur məhəllə və Ağadədəli. Hər məhəllənin öz hamamı, məscidi və bulağı vardı. Şuşanın 300 tarixi abidəsi, o cümlədən respublika və dünya miqyaslı 23 abidəsi, 550 qədim yaşayış binası, 870 metr uzunluğunda bərpa edilmiş qala divarı olub. Bu abidələrin çoxu XVIII-XIX əsrlərə aiddir. Burada hər bir ev, hər bir küçə, əzəmətli qala divarları, məscidlər, uca minarələr keçmişimizin salnaməsi idi.

         XIX əsrdə şəhərin qərb hissəsindəki dağlıq ərazidə daha 12 məhəllə salınıb və bununla da şəhərin siması tam formalaşıb. Şəhərin cənub hissəsində yüksək üfüqi düzənlik Cıdır düzü yerləşir. Rusiya hökmranlığının ilk dövrlərində Şuşa Qarabağın paytaxtı kimi öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayırdı. Güclü Qarabağ xanlığı Rusiyanın ürəyincə deyildi. Çar məmurları onu zəiflətmək üçün məkrli plan qurur,  səfil erməniləri Qarabağa, xüsusən, Şuşaya  köçürürlər.

      Şuşanı haqlı olaraq Qarabağın ən dilbər guşəsi sayırdılar. Onun hər parçası, hər daşı bir tarix idi. Onun gözəlliyi və nəcibliyi hər kəsi heyran qoyurdu. Şuşa Azərbaycanın muğam beşiyi, milli musiqi, poeziya mədəniyyətinin qədim abidəsidir.

    Şuşanı Azərbaycan musiqisinin məbədi və beşiyi, Qafqazın konservatoriyası da adlandırırdılar. Böyük Azərbaycan şairi Səməd Vurğun deyirdi ki, Azərbaycanın bütün məşhur müğənni və musiqiçiləri Şuşalıdır. Azərbaycanın qədim və özünəməxsus muğam sənəti Şuşada xüsusi nəfəs kəsb edib. Təsadüfən demirlər ki, Şuşada körpələr bələkdə belə muğam üstündə ağlarlar.  Şuşa zəngin mədəni həyatı ilə şöhrət qazanmış, ədəbiyyatının, musiqisinin və arxitekturasının çiçəklənmə dövrünü yaşamışdı. Burada çoxlu ədəbi-musiqi məclisləri fəaliyyət göstərirdi. XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində Şuşa Qafqazın musiqi mərkəzinə çevrilib. Şuşanı “Kiçik Paris”, “Qafqazın sənət məbədi”, “Azərbaycan musiqisinin beşiyi” və “Zaqafqaziyanın konservatoriyası” adlandırılıblar. Azərbaycan musiqisinin beşiyi Qarabağ bizimdir!

          Rəşadətli Ordumuzun Şuşaya bayraq sancması və bu xəbərin müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyev tərəfindən xalqa çatdırılması 28 ildən sonra milli qürurumuzun da, mənliyimizin də, mədəniyyətimizin də, incəsənətimizin də, tariximizin də azad edilməsini, hətta yeni yüksəliş mərhələsinə daxil olmasını sübut etdi. Şuşanın işğaldan azad olunması Qarabağın döyünən ürəyinin xilas edilməsi demək oldu”. 

         XVIII əsrin görkəmli Azərbaycan şairi və dövlət xadimi Molla Pənah Vaqif Şuşada yaşayıb və yaradıb. Onun poeziyası Azərbaycan ədəbiyyatının və musiqisinin inkişafına böyük təsir göstərib. Şuşa üç dəfə ermənilərin məkrlik planlarının qurbanı olmuşdur. 1905-1907-ci illərdə şəhər işğal edilərək yandırılmış, 1920-ci ildə onun böyük hissəsi dağıdılmışdır. 1992-ci ilin mayında isə tamamilə işğal edilmişdir. 289 kvadrat kilometr ərazidə yerləşən Şuşanın işğalı zamanı 480 dinc sakin öldürülmüş, 600 adam yaralanmış, o cümlədən 150 nəfər əlil olmuş, habelə 552 uşaq yetim qalmışdır, 68 mülki şəxs girov götürülmüş və ya itkin düşmüşdür, 25 mindən çox adam məcburi köçkünə çevrilmişdir. Şəhərin yüzlərlə tarixi abidəsi təhqirlərə məruz qalmışdır. Düşmən hətta Azərbaycan musiqisinin və ədəbiyyatının korifeyləri olan Üzeyir Hacıbəylinin, Bülbülün və Natəvanın xatirəsinə hörmət qoymamış, onların güllə ilə deşik-deşik edilmiş abidələri sonralar Bakıya gətirilmiş və hazırda “Güllələnmiş heykəllər” adı ilə Milli İncəsənət Muzeyinin bağında saxlanılır. Şuşa torpağının yetişdirdiyi məşhur insanlar ona böyük şöhrət qazandırıblar. Azərbaycana və dünyaya görkəmli şəxsiyyətlər bəxş etmiş bir diyar heç vaxt başqa xalqa məxsus olmasa mümkünsüz…Yadellilərin bu şəhəri özününküləşdirmək arzusu heç vaxt gerçəkləşməyəcək. Düşmən Şuşanı fəth etməyə, onu diz çökdürməyə, əl altından kəndlərin və yaşayış məntəqələrinin tarixi adlarını dəyişdirməyə nə qədər çalışsa da, heç vaxt onun ruhunu qıra bilməyib. Mədəniyyətimizin, incəsənətimizin, ədəbiyyatımızın, muğam sənətimizin beşiyi, qeyrətimizin, milli kimliyimizin simvolu Şuşanın, Şuşa qalasının işğaldan azad olunması xəbəri o qədər möhtəşəm, o qədər şanlı, o qədər qürurlu bir xəbərdir ki, dünya dillərinin bütün söz və ifadələri, bədii təsvir vasitələri, metaforalar, təşbehlər bu hissi, bu duyğunu ifadə etməyə acizdir. Bu xəbərin gətirdiyi əhval-ruhiyyə, yaratdığı izaholunmaz ovqat o qədər böyük, o qədər möcüzəvi və eyni zamanda qutsaldır ki, bütün bunları yazıya almaq, vərəqlərə köçürmək ya mümkün deyil, ya da olduqca çətindir. Gözün aydın olsun, əzəmətli Şuşa Qalası, daha da gur çağla, İsa bulağı! Lalələrin, nərgizlərin bir daha solmasın, Cıdır düzü, həsrətdən, xiffətdən boynun bükülməsin, daim üzün gülsün, Xarı bülbül, qonaqların aşıb-daşsın, Karvansaray, duaların qəbul olunsun, Gövhər Ağa məscidi!

        Ruhun şad olsun, Pənahəli xan Cavanşir, tikdirdiyin Şuşa qalasında üçrəngli Azərbaycan bayrağı dalğalanır. Ruhun şad olsun, Xan qızı Natəvan, Şuşaya çəkdirdiyin “Xan qızı bulağı” bundan sonra daha gur axacaq. Ruhun şaddır, Molla Pənah Vaqif, Şuşada qoşduğun gözləlləmələr daha şövqlə səslənəcək dilimizdə bundan sonra. Ruhun şaddır, Üzeyir bəy, “Koroğlu” üverturası Şuşanın əzəmətli zirvələri, quşqonmaz qayaları ilə baş-başa, səs-səsə verib daha zəmətli səslənəcək bundan sonra.Ruhun şaddır, Xan əmi, Şuşanın dağları daha dumanlı deyil… Ruhun şaddır, Qasım bəy Zakir, Mir Mövsüm Nəvvab, Nəcəf bəy Vəzirov, Cabbar Qaryağdıoğlu, Əhməd bəy Ağaoğlu, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Bülbül, Lətif Kərimov, Niyazi, Rəşid Behbudov, Şirin Mirzəyev, Ramiz Qəmbərov…Ruhun şad olsun, Şuşa Azərbaycanın ən əziz və ən böyük tarixi olan bir guşəsidir”. Şuşanın ən uca zirvəsində “Şəhidlər Məqbərəsi “ində onların əziz xatirəsinə heykəlləri ucaldılacaq !!!

                  “Şuşasız bizim işimiz yarımçıq qalar” – deyən və bu haqq işini qeyrətlə, cəsarətlə, əzmlə başa çatdıran Ali Baş Komandanım! 2016-cı ilin aprel zəfərindən sonra Qarabağa qayıdışımızın simvolu olan Cocuq Mərcanlıda Şuşa məscidinin bənzərini tikməklə müqəddəs Şuşamızı heç zaman unutmadığınızı bir daha nümayiş etdirmişdiniz və bununla ən yaxın zamanda müqəddəs şəhərimizin – Şuşamızın işğaldan azad ediləcəyinin mesajını vermişdiniz! Xalqımız bilirdi ki o gün uzaqda deyil. Dorğudan da uzaqda deyilmiş o möhtəşəm gün! Qələbəni qorumaq, yurd yerini bərpa etmək ,daha möhkəm YUMRUQ olmaq gərəkdir!

Zəfər yolu ,Haqqın yoludur!!!
Vətən sevdalı oğulların yoludur!!!
Yadda saxla,unutma əldə olan Qələbə,
Varlığını,mərdliyini, Kimliyini təsdiq etdin!!!
Candan əzizdir Vətən!!!
Vətəndaş mövqeyini təsdiq etdin!!!
Yolumuz Haqq yoludur!
Bir yumruquq, Birliyimiz Əbədi!!!
Sözümüzün var kəsəri!!!
Dünya nizamına imza atırlq!!!
Azərbaycan Türkiyə modeli yaradırıq!
* * *
Azərbaycan Sərq ilə Qərb arasında Qapıdır!!!
Dünya üçün Böyük İpək Yoludur!!!
Xüdafərin körpüsündə dalğalanır Bayrağımız!!!
Qrabağin hər güşəsində bayrağimiz!
Üzüyünün Qaşı, Başimizın Tacı Qarabağ!
Qürurumuz Dövlətimiz, Millətimiz, Ordumuz!
Tarix yazan Ali baş komandanimiz!
Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz!
Qarabağda dalğalanan bayraq!
Heç zaman enməz!
* * *
Şuşada dalğalanır Bayrağımız!
Ağır texnikasız , bir nəfəsə,
Şuşani azad edibdir Ordumuz!
Şuşa azad edildi, bəyan eylədi,
ALİ BAŞ KOMANDANIMİZ!
Bütöv Azərbaycan gözlərin aydın !
Şusada Dalğalanır Bayrağımız! (Z.V)

Bu gün o bəxtəvər günün sevincini yaşayırıq. Bəxtəvərsən Azərbaycan, Şuşada bayrağımız dalğalanır! Əsgərlərimiz Şuşadan raport verir. Şuşa məscidindən 28 il sonra Azan səsləri eşidilir. Duaların qəbul oldu, Azərbaycan! Dünya durduqca var ol, Məmləkətim! Şuşamızın işğaldan azad olunmasının sevinci, həyəcanı içimizdədir. Hər birimiz bu möhtəşəm günü bir möcuzə kimi yaşayır, hamı bu möcüzəni bizə yaşatdığı üçün cənab Prezidentimizə, Ali Baş Komandanımıza, Şəhid və qazilərimizə, müzəffər ordumuza minnətdarıq. Haqq, ədalət əvvəl-axır öz yerini tapır…8 noyabr tarixi Azərbaycanı uzun illərlə həsrətində olduğu doğma Şuşasına qovuşdurdu… Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edildiyi şanlı Qələbə Gününə çevrildi. Azərbaycanda “Qarabağın döyünən ürəyi”, “musiqi və incəsənət beşiyi” və “Sən tarixin özüsən, Azərbaycanın gözüsən” Şuşa şəhərində “Xarıbülbül” musiqi festivalı keçiridi.

Gözün aydın Azərbaycan Dünyası!
Yeni Era Türk Erası!
Bir millət,iki dövlət bir oldu!
Dünya tarixində nizam yaransın!
Azərbaycan-Tükrkümə modeli nümünə olsun!
Uğurlar olsun deyək!!!
* * *
Şəhid oğulların Qələbəsidir!
Güclü lider, Güclü ordu,
Xalqin birliyinin Qələbəsidir!!!
Qürürludur Qarabağlı Azərbaycan!!!
Şuşalı,Ağdamlı,Laçınlı,Kəlbəcərli,
Füzuli,Cəbrayıl ,Zəngilan,Qubadlı,Xocavənd,
Xankənd,Xocalı,Hadrut, Ağdərə,
Zəngəzurlu, Göyçə göllü Azərbaycan !
Dünyanın İpək Yoludur Azərbaycan!
Al qumaşın zirvələrdə dalğalanır!
Ağri dağda Qoşa bayraq dalğalanır!
Xari bülbülü ətir saçir!
Şükürlər olsun Allah!
Birliyimiz daim olsun nar kimi!
Nar içində oian dənələr kimi!
Düşmənə qalib gəlməyin yoluda məlum:
-Birliyimiz, Əqidəmiz ,Vətən, İnsan sevgimiz!!! (Z.V)

     Şuşada dahi Azərbaycan şairi Molla Pənah Vaqifin muzey-məqbərə kompleksinin təmir-bərpa və yenidənqurma işlərindən sonra açılışı olub. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilən Şuşada bu gün şəhərin əsl tarixi simasının bərpası yönündə nəhəng layihələr gerçəkləşdirilir. Qısa müddətdə Şuşanın Baş planının hazırlanması, qüdrətli şair Molla Pənah Vaqifin büstünün və muzey-məqbərə kompleksinin öz ilkin görkəminə qaytarılması, Bülbülün ev-muzeyinin və Üzeyir Hacıbəylinin heykəlinin açılışları, habelə buradakı tarixi, dini və memarlıq abidələrinin bərpası prosesi ölkəmizin mədəniyyət paytaxtındakı kompleks işlərin tərkib hissəsidir. Cıdır düzündə “Xarıbülbül” musiqi festivalının və Vaqifin möhtəşəm məqbərəsi önündə Vaqif Poeziya Günlərinin təşkili ənənəsinin bərpası da göstərir ki, Şuşa sürətlə dirçələrək əvvəlki dolğun mədəni həyatına qovuşmaq yolundadır.Ziyqiymət torpağımız, əzəli, əbədi yerimiz Vətənimiz! Amalımız ,istəyimiz güclü Dövlət,güclü Ordu,güclü xalqın birliyi ilə Qorunaq!,Səhvlərə yol verməyək,düşmən hiyləsinə qalib gəlmək üçün bir olaq,yumquq olaq!!!Dünya nizamına imza atılsın!!!Türk Dünyası ailəsində möhtəşəm Azərbaycan dövlətinin uğurlarina hər kəs öz töhfəsini versin!Gələcək nəsillər rahat və firavan olsun!!! Qalib ölkənin,güclü,sayılıb seçilən ölkənin vətəndaşı olmağımızla Qürurlanaq!!!

    Biz veriləni qorumaq üçün məsuliyyət daşıyırıq! Şükür uğur, Qələbə qazanıldı qorumaq və möhkəmləndirmək gərəkdir! Allaha sınıb gücünə güvənmək, bir yumruquq olmaq gərəkdir! Vətənin qorunmasından önəmli heç nə yox və ola bilməz!!! Qədrini bilmək,uğuruna imza atmaq hər bir kəsin namus işidir!  Dünya dəyişir.Haqq işi uğrunda can verən Oğullar var! Vətəni canı və qanı bahasına qoruyanlar! Şərəf, qürur yeri, son mənzil olan Vətən naminə məsuliyyətli olaq!

      Azərbaycan məktəbi, Azərbaycan müəllimi fəxr edib, qürur duyur. Onun yetirmələri müstəqil dövlətimizin tarixi torpaqlarını  düşmən tapdağından təmizlənməsinə imza atmışlar!  Allahın qüdrəti, Zamanın diqtəsi: Azərbaycan dövlətinin Zəfər yürüşü, Qayıdışın başlanmasının nəticəsidir Qələbə! Dünyanın Azərbaycan maraqları, heyranlığı, dilə gətirdiyi: -Azərbaycannın öz torpaqlarının işğaldan azad etdiyi döyüşlərdə hərbi qüdrəti, döyüş taktikası, müasir texnologiyalardan istifadə məharəti! Xalqın, dövlətin, Silahlı Qüvvələrin birliyi! Vətən sevgisi!!! Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Qətiyyətı! İgid oğulların gös­tərdikləri rəşadətlərlə qürurlanırıq! Azərbaycanın hər bir vətəndaşı səfərbərdir! Müstəqil dövlətimizin müdafiəsi, qorunması dünyanın hər çür var-dövlətindən, nemətindən qiymətlidir! Məkrli düşmən hiyləsinə qalib gəlmək üçün bir olub yumruq olmaq zamanın diqtəsi və tələbidir! Unutmayaq: Verilənin dəyərini, qiymətini vaxtında bilmək gərəkdir!   Qarabağ müharibəsi Azərbaycanın qızıl hərflərlə yazılan yeni tarixinin təməli oldu. Bu müharibədə əsgər və zabitlərimiz düşmənin canlı qüvvəsini və texnikasını məhv edərək, xalqımıza qələbə sevincini yaşatdı. Vətənin sevən Vətən oğulları. Onlar Azərbaycan xalqının 28 illik Vətən həsrətinə son qoydu. Milyonlarla insanın vətən həsrətinə son qoymaq naminə öz canlarından keçən bu igidlər xalqın, əzizlərinin ürəyində yaşayacaq

      AZƏRBAYCAN BAYRAĞI ŞUSADA DALĞALANIR! Eşit Dünya, Qarabağ Azərbaycandır!   Bunu  Ali Baş Komandan deyir! Azərbaycan Xalqı, Qüdrətli Ordumuz deyir! Xoşbəxt Xalqıq, Birliyimiz Qələbəmiz! Güclü Liderimiz,Tarix yazan Sərkərdəmiz var! Torpağında Şəhid yatan Qarabağımız var! Allahın Qüdrəti yar oldu bizə! Gözlərimizdə sevinc yaşları! Rahat olub Şəhid ruhları! Əllərdə olan Azərbaycan övladları! Günahsız Körpələrimiz!!! Gəncəmiz, Bərdəmiz,Tərtərimiz! Bütöv Azərbaycan, gözlərin aydın, Bayrağımız Şusada Dalğalanır! Şuşa Azərbaycanın ürəyidir .Şuşa anaların övladlarına laylalardakı mirasıdır. Şuşa qürur, namus, atadan övlada miras deməkdir. Şuşa Vətən deməkdir!   Şuşa Qarabağın açarıdır.  Şuşasız Qarabağ, Qarabağsız Azərbaycan ola bilməz!   Birliyimiz Ən Parlaq Qələbəmiz! Bu gözəl həyatda yaşamaq, var olmaq Allahın insanlara bəxş etdiyi paydır. Ancaq əsl məharət  bu həyatda yaşadığın qədər yaratmaq, xalq üçün yaxşı mənada yararlı olmaq, ömrünü xalqına həsr etməkdir. Hər bir Vətəndaşımızın  mill və bəşəri dəyərlərə sahib olması,insanlığın qorunmasına verdiyi töhfələr Vətən üçün  qürurvericidir. Vətən həm də ona görə böyük və qiymətlidir ki, onda ulu babalarımızın ölməz izi var. Və bu izlər hər birimizə ana südü qədər şirin, təmizdir, ana qucağı tək isti və doğmadır. Deməyək Vətən bizim üçün nə edib, deyək ki, biz  Vətən üçün nə etmişik! Vətəni yaşadan da, onu ucaldan da,  şərəfləndirən də, qoruyan da bizik. Vətən torpağı bizim üçün toxunulmazdır, müqəddəsdir.

Müəllif: Zülfiyyə VƏLİYEVA

ADPU-nin ETM

Elmi işcisi.Əməkdar müəllim.

Akademik M.Mehdizadə mükafatı laureatı

ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru