OĞLUM. (Oğlum Elşadın timsalında bütün balalara) Həyat bir ümmandır, üzəsən gərək, Hünərdir həyatın mənası oğlum! Hər çətin sınağa dözəsən gərək, Səbrdir dərdlərin dəvası, oğlum !.
Uca əməllərdən bir qala tik sən, Qəlblərə yaxşılıq toxumu ək sən, Qoy, hamı söyləsin afərin,əhsən, Alqışdır dillərin duası, oğlum!
Olana şükr elə, aza qane ol, Qənaətcil ol ki, ruzin olsun bol, Düşün, hara gedir qarşındakı yol, Yanlış addımın var xətası, oğlum!
Üstün tut savadı, kamalı ,ağ(ı)lı, Elmiylə yüksələr bil, insan oğlu, Vətəni candan sev, ol elə bağlı, Vətəndir igidin qalası oğlum.!
Dediyim sözləri həkk et yaddaşa, Bəxtin, tale oxun dəyməsin daşa, Arzumdur çatasan doxsan-yüz yaşa, Gənclikdir hər ömrün səfası , oğlum! Müəllif: İlham QAZAXLI
Bəzən iddia olunur ki, Məhəmməd Füzulinin və Şah İsmayıl Xətainin əsərləri Azərbaycan dilinə vurulmuş ən böyük zərbədir. Və bu məsələni sübut etməyə çalışan bəzi şəxslər belə bir ifadə işlədirlər ki, “biz bu ədiblərin dilini başa düşmürük, müasir Azərbaycan dili ilə heçbir əlaqəsi yoxdur.”
Birincisi onu qeyd edək ki, Azərbaycan dilinin inkişaf prosesi qısa bir zaman kəsiyində deyil, uzun müddət davam etmişdir. Belə ki, ümumxalq dilinin formalaşması XIII-XVI əsrləri, ədəbi dilin formalaşması isə XVII və XX əsrləri əhatə edir. Ümumxalq dilimizə ən böyük töhfəni verən şəxslər də məhz klassik ədiblərimiz hesab edilir. Orta əsrlər dövründə yazıb-yaratmış İzzəddin Həsənoğlunun əlimizdə olan külliyyatı yazılı Azərbaycan dilinin qədimliyinin ən böyük göstəricisidir.
Apardı könlümü bir xoş qəmərüz canfəza dilbər,
Nə dilbər? Dilbəri-şahid. Nə şahid? Şahidi-sərvər.
Müasir dilçilik aspektindən bu beytin təhlilatına qalxmaq ən böyük cahillikdir. Çünki fars dilinin ədəbiyyatda tüğyan etdiyi dövrdə türk dilində yazmaq ənənəsi yeni başlamışdır.
Səfəvilər dövlətinin hakimiyyətə gəldiyi dönəmdə xüsusən də Xətainin zamanında ümumixalq dilimiz kifayət qədər inkişaf etmişdir.
Bu cümlədən оl nədəndürür piş?
Kim, məndən apara nuşi-biniş?
Linqvistik baxımdan beytdə nəzər yetirsək nədəndürür sözünün müasir dilimizdə nədəndir sözü ilə paralellik təşkil etdiyinin şahidi olarıq. Belə ki, orta əsrlər dövründə dır şəkilçisinin iki dəfə istifadə olunması müasir Azərbaycan dilinin tələblərinə uyğun olmadığı üçün səsdüşümünə məruz qalmışdır. Bundan əlavə Xətayi yaradıcılığında vurmaq sözü urmaq kimi rastımıza çıxmışdır. Müasir dilimizdə buna səsartımı deyilir. Sözügedən elementlər onu göstərir ki, dilimiz müasir səviyyəyə gələndə qədər müəyyən mərhələlərdən keçmişdir və bu mərhələlərdən keçirdənlər də klassik söz ustalarımız idi.
Düzdür Xətai türk dili ilə yanaşı fars dilində də yazıb yaratmışdır. Lakin onun fars dilini bilməsi dilimzə mənfi təsir göstərmir, əksinə ədibin savadlı olmasının bariz isbatıdır.
Pəs təcrübə kərdim dǝr in deyre-mökafat:
Ba Ali-Əli hər ke dar oftad, bər oftad!
Məhəmməd Füzuli yaradıcılığına gəldikdə isə Azərbaycan filologiyasının banilərindən olan Bəkir Çobanzadə qeyd edir ki, “…“Füzuliyə “mübaliğəçi”, “safdil” deyə biliriz. Lakin
Bu gün də, yarın da “yalançı”, “masalçı” deyəməyiz.”
Filoloqların gəldiyi qənaət budur ki, Füzulinin şeir dili orta əsr azərbaycanlısının saf xalq dili üslubunda idi. Misal üçün:
Bəni candan usandırdı, cəfadan yar usanmazmı?!
Fələklər yandı ahimdən muradım şəmi yanmazmı?!
Bu beytdə Bəni sözünün müasir qarşılığı məni sözüdür. Dövr irəlilədikcə B həri M hərfini əvəz etmişdir. Lakin əsl xalis söz Bən sözüdür. Belə ki, dilimizdə II şəxsin təki və cəmi S hərfi ilə (Sən, Siz), III şəxs də (O, Onlar) O hərfi ilə başlayır. Türk dili üçün səciyyəvi olan xasiyyət də budur ki, I şəxsin təki və cəmi də eyni hərflə başlamalıdır. I şəxsin cəmi Biz ikinci şəxsin təki Mən ola bilməz. Biz Orta əsrləri incələdikdə Füzulidə Bən sözünün istifadə edilməsinin şahidi oluruq. Bütün bunlar onu göstərir ki, Orta əsr klassiklərimiz öz dövrlərinin dil tələblərinə uyğun formada yazıb – yaratmışdırlar. Müasir dil aspektindən orta əsr insanının dilinə nəzər yetirmək cahillikdir. Düzdür, Füzuli tək Azərbaycan dilində deyil, eyni zamanda ərəb və fars dillərində də yazıb – yaratmışdır.
Misal üçün:
Əşrəqət min fələkil-behcətü şəmsün və biha
Mələəl-aləmə nurən və sürurən və bəha
Az öncə qeyd etdiyimiz kimi Füzulidə həmçinin Xətai kimi mütəfəkkir şair olduğu üçün ərəb dilinə də müraciət edirdi. Bu gün də müasir Azərbaycan şairləri dünyanın aparıcı dillərində, xüsusən də ingilis dilində əsərlər yazırlar, əgər biz müasir ədiblərimizi bu əsərlərinə görə Azərbaycan dilinə zərbəvuran kimi qiymətləndirsək, böyük xəta etmiş olarıq.
Mənbələr:
Nizami Xudiyev- Azərbaycan ədəbi dilinin tarixi- Bakı 2012 səh. 331-332
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin ötən XII Qurultayında qəbul olunmuş Nizamnaməsinə görə (V bənd, 54-cü maddə) növbəti Qurultaya nümayəndələr aşağıda göstərilən qaydayla seçilir:
Sədr, Birinci katib, sədrin müavini, katiblər
Ağsaqqallar Şurasının üzvləri (Xalq şairləri, Xalq yazıçıları, Akademiyanın həqiqi və müxbir üzvləri)
Bundan əvvəlki Qurultayda seçilmiş İdarə Heyətinin üzvləri
Gənclər Şurasının üzvləri, seksiyaların və regional bölmələrin rəhbərləri
Qurultaya digər nümayəndələr AYB-nin seksiyalarında və yerli bölmələrində (o cümlədən Naxçıvan Yazıçılar Birliyində) hər on nəfərdən biri olaraq seçilir.
Könlümə yazmışam Sənin adını. Allahın verdiyi, Lütfüsən oğlum. Həyatıma anlam qatanım, Şanım, şöhrətim, Bu günüm, sabahım, Gələcəyimsən oğlum. Sənin adınla bağlıdır Hər uğurum, addımım, arxam, dayağımsan, muradımsan, oğlum. Sən gedəndən Sən mənim “ÖZ”ümsən – Mən sən olmuşam, oğlum. Sən mənim canımda, qanımdasan, oğlum. Sən baxışlarımda, duruşumdasan. Hər ayaq izimdə, hər baxışda – hər yerdə, Mən sən olmuşam, oğlum!..
ÜMİD YERİ
Mən həyatı yaşayaraq öyrəndim, Bütün çətinliklərə sinə gərdim, Kimisinə dost kimisinə sirdaş oldum, Kimlərinsə ümid yeri oldum. Haqsızlıqlardan uzaq oldum, Ehtiyacı olanın yanında oldum, İnandıqlarımdan çox haqsızlıq gördüm, Kimlərinsə ümid yeri oldum. Doğrularımı görməyənlərin Haqsızlıqlarını bağışladım, Kimlərinsə ümid yeri oldum. Peşman olduğumuz səbəblər oldu; Özün-özünlə qalırsan, düşünürsən, Zaman tələssə də, yenidən başlayırsan həyatı, Kimlərinsə ümid yeri olursan!..
Bu gün çox unikal bir insanın (əsl ziyalı, fədakar müəllim, döyüş yolu keçmiş zabit, özünə məxsus tətzi, üslubu olan yazar) – Emin Pirinin doğum günüdür! Şad günü münasibətilə onu təbrik edir, yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun, Emin PİRİ!
ÜÇ RƏNGLİ Üç rəngli bayrağı var Anlı açıq üzü ağdır Ölkələrin arasında Bir çırağdır Azərbaycan. * * * Mətinləşib ucalırsan Uca taanrı duasıyla Daim gücün qüddrətinə Ucalırsan Azərbaycan * * * İndi iri addımlarla Yüksəklərə ucalırsan Bu günümlə fəxr edirik Yaşa-yaşa Azərbaycan * * * İndi iri addımlarla Yüksəklərə ucalırsan Bu günümlə fəxr edirik, Yaşa-yaşa Azərbaycan. * * * Hər an düşmən üzərinə Zəfər çaldın Azərbaycan. Xalqımızın hünəriylə Möhrün vurdun Azərbaycan. * * * Günəş kimi şüasını Yaydı bütün ölkələrə. Öz zəhmətin qüdrətiylə Qalxdı yenə Azərbaycan. * * * Zirvələrin zirvəsidir Qızıl odlar ölkəsidir Bol gülüşlü bol zəhmətli Halal zəhmət ölkəsidir.
QAZİ, ŞƏHİDLƏRİN HAQQI İTMƏSİN!… (bütün qazi, şəhidlərimizə həsr edirəm) Üç min şəhidinin qanına qurban, O məzar daşından boylanıb baxan, Vətən şəhidlərin qanına qurban, Qazi, şəhidlərin haqqı itməsin!… * * * Balasın itirib məğrur dayanan, Silib göz yaşını, meydan oxuyan, Şəhid anasının ömrünə qurban, Qazi, şəhidlərin haqqı itməsin!… * * * Şəhidlər veribdir vətən borcunu, Qazilər itirib həyat yolunu, Kimisi gözünü, kimi qolunu, Qazi, şəhidlərin haqqı itməsin!… * * * Danışıb deyilər tarixlər boyu, Kiminin qalmadı, kəsildi soyu, Yarıda qalıbdır kiminin toyu, Qazi, şəhidlərin haqqı itməsin!… * * * Qazilər gələndə qalxaq ayağa, Tarixlər çəkibdir bizi sınağa, Qalx, gedək hər il biz o məzarlığa, Qazi, şəhidlərin haqqı itməsin!… * * * Zəhəri paketlə göndərək getsin, O, namərd düşmənin sonun bitirsin, Bir daha analar fəryad etməsin, Qazi, şəhidlərin haqqı, itməsin!…
AZƏRBAYCAN Torpağının qüdrəti var, Tükənməzdir, sərvəti var, Planetdə hörməti var. Bir soraq ver, sən o taydan, Azərbaycan, Azərbaycan! * * * Yaralanıb qəlbin sənin, Qövr eyləyir, dərdin sənin, Başa gəlmir, əhdin sənin. Bir soraq ver, sən o taydan, Azərbaycan, Azərbaycan! * * * Qeyrətinə kəm baxan var, Ar-namusu həm satan var, Zəhərlidir, bir yatan var. Yatanları qov obadan, Azərbaycan, Azərbaycan! * * * Ana yurdum, sən ayıq ol, Düşmən çoxdur, həm sayıq ol, Göz tökməyə gəl layiq ol. Səsin gəlsin o diyardan, Azərbaycan, Azərbaycan! * * * Didərginlər dözmür daha, Şairlər də yazmır daha, Hökümət də baxmır daha. Qılıncını çıxart qından, Azərbaycan, Azərbaycan! * * * Mil düzündə köckün olur, Qarabağda itkin çoxdur, Harayına gələn yoxdur. Yoxdur səni bir oyadan, Azərbaycan, Azərbaycan!
BÜLBÜL Bülbülərin cəh -cəh vurmur, Sikəstələr heç oxunmur. Dayaq dursun o, Yaradan, Azad olsun hər bir insan, Azərbaycan, Azərbaycan! * * * Yaraşıq verirsən çölə-çəmənə, Səni gəlməyəsən görüm, heç dilə. Beşikdə körpə də uydu səsinə, Başın bəlalıdır, bəlalı bülbül… * * * Çöl, meşə oyanır, səsin gələndə, Ləçəkləri gülün, solur çəməndə. Tutub saxlayırlar, səni qəfəsdə, Səsinin oduna, yanırsan bülbül.. * * * Ah-nalə qoparıb, imdad dilədin, Azadlıq kəlməsin, icad eylədin. Qəfəsdə yaşayan, sən tək deyildin, İnsanda can verir, qəfəsdə bülbül… * * * Sehirli səsindir, bəla gətirən, O Xarı gülü də, sən sən gətirən. Oxu göz yaşımı, məndə tökürəm, Qəfəsdə görəndə, kimsəni bülbül. * * * Ümüdlə gözlədim, azadlıq yolun, Bağlıdlr mənimdə bu gün yollarım. Oxu, qoy səsinlə mən azad olum, Bəlkə xilas etdim, səni də bülbül… * * * Azad təbiətin, azad quşusan, Bilirəm hiyləylə tora düşmüsən. Təbiət günahsız, niyə küsmüsən? Dünyamız hiylədir, unutma bülbül… * * * Xəbərsiz yaşadın, burda yuvandan, Xəbər verən yoxdur, sənə balandan. Bəlkə də bağlıdır yolun, haçandan? Sorağın verən yox, balana bülbül…
AZƏRBAYCAN ƏSGƏRİ Addımı aram -aram, Deyir düşmənə varam, Azərbaycan oğluyam, Azərbaycan əsgəri. * * * Sücaətli hünəri, Var dünyada hörməti, Yayılıb şan-şöhrəti, Azərbaycan əsgəri. * * * Hər birinin and yeri, Zəfərsiz dönməz geri, Məhv eyləyib düşməni, Azərbaycan əsgəri. * * * Sözlərini sərt deyir, Bu mənfur düşmənlərdən. Hesabını sor deyir, İtib getsin elmdən, Yumruğunu vur deyir.
Novruzova Leyli Mustafa gızı 1962-ci ildə Quba şəhəri Səbətlər kəndində anadan olmuşdur. 1979-cu ildə Şəhid Elman Məmmədov adına Səbətlər kənd tam orta məktəbi bitirib. Dörd övlad (2 oğul və 2 qız)anasıdır.1992-ci ildə Sumqayıt şəhərində N. Nərimanov adına mədəniyyət evi nəzdində birillik muhasibat ucotu kursunu və 2013-cü ildə “İnsan və təbiət” ictimai- siyasi qəzet redaksiyası nəzdində yaranmış bir illik Jurnalistika kursunu bitirib. “Tale” şeri ilk qələm məhsulu olub. “Səfəq”, “ İnsan və təbiət”, “Ədalətli iş, düzgün söz”, “Sumqayıt”, “ Dövlət və qanun”, “ Uğurlu yol” və sair ictimai ədəbi qəzetlərdə yazıları çap olub. “Azərbaycan” ədəbi jurnalında şeirləri çap olub. “Ədalətli iş, düzgün söz” qəzetində şöbə rəisi işləyib. Uzun illər göstərmiş olduğu xidmətlərinə görə, geniş əhali kütləsi arasında qazanmış olduğu hörmət və nüfuzuna, maddi ehtiyac içərisində yaşayan insanlara göstərmiş olduğu xeyriyyəçiliyinə, dövlətçiliyimizin və xalqımızın mənafeyinə xidmət etdiyinə və Azərbaycan Respublikası prezidenti İlham Əliyev cənablarının daxili və xarici siyasətini ölkə daxilində tətbiq etdiyinə görə 2017 və 2019-cu illərdə fəxri diplomlara layiq görülüb. 2020-ci ildə Nəsimi “Poeziya diplomu” və “Qızıl Qələm”, 2021-ci ildə “Ulu öndər”, “Qarabağ Azərbaycandır”, “İlin vətənpərvər sairi”media mukafatı laureatı diplomu ilə təltif edilib. “Yurd”, “Əsrlərə körpü” , “Yaşıl işıq” və “Gəlirik Qarabağ!!!”, “Kimlərə qaldı dünya, Nizami Gəncəvi 880”, “Həyat bizi səsləyir” ,“Sevgilim yuxunu dənizə danış” ,“Həsrətin sonu”, Tər çiçəklər” ,,Gəlin gedək Ağdama,, və bir çox antologiyalarında bir çox şeirləri yer almışdır. İki kitab ,,Gün keçir ömür qısa ,, və ,, Qazi, şəhidlərin haqqı itməsin,, kitabların müəllifidir. Vətənpərvərlik haqqında şeirlərinə üstünlük verir. Hal-hazırda üçüncü kitab ,,Şəhidlik zirvəsində ,, adlı kitabı üzərində işləyir. Tezliklə üçüncü kitabı işıq üzü görəcək.
YANDIRIR Cəfasını çəkmirsən, Yar adamı yandırır. Yağış qoymur, əkmirsən, Var adamı yandırır. * * * Hərdən şimşək tək çaxan, Yurd dağıdan, ev yıxan, Baxıram, yoxa çıxan, Ar adamı yandırır. * * * Min bəlanı addayan, Neçə dizi qatdayan, Dərd azardan çatdayan, Gor adamı yandırır. * * * Toz-torpağa bələnən, Hey seçilən, ələnən, Qapı-qapı dilənən, Kor adamı yandırır. * * * Od, ocaqdan yan dursan, Yanmamış kimi varsan, Çaşıb külə əl vursan, Qor adamı yandırır. * * * Ney ağlayır, inləyir, Kaman ruha dil deyir, Saz səsi cingildəyir, Tar adamı yandırır. * * * Zəmanə tələ qurur, Səni bezdirir, yorur, Qəfildən dolu vurur, Bar adamı yandırır. * * * Dərd içində iş getmir, Həvəs ölür, baş ötmür, Dərdə bax, heç üşütmür, Qar adamı yandırır.
BİR ÖMÜR YAŞADIM Bir ömür yaşadım bildiyim kimi, Səssizcə gedəcəm gəldiyim kimi, Neçə günahları sildiyin kimi, İlahi, rəhm elə keç günahımdan. * * * Bilmədim kiminsə haqqına girdim, Bəzən gec anladım, səhvimi gördüm, Oldu ki nahaqdan yüz günah dərdim, İlahi, rəhm elə keç günahımdan. * * * Mən elə yaşdayam məramım bəlli, Üzümdə yalvarış, gözdə təsəlli, Nə desən razıyam indi beş əlli, İlahi, rəhm elə keç günahımdan. * * * Sənin rəhiminlə dünyaya gəldim, Oxudum özümü ağıllı bildim, Gah yersiz ağladım, gah yersiz güldüm, İlahi, rəhm elə keç günahımdan. * * * Mən yaxşı bilirəm səbrin böyükdü, Mənim günahlarım çiynimdə yükdü, Üç övlad böyütdüm, üç ağac əkdim, İlahi, rəhm elə keç günahımdan. * * * Ömür sınağıymış, gec başa düşdüm, Bütöv qınağıymış gec başa düşdüm, Gələn qonağıymış, gec başa düşdüm, İlahi, rəhm elə keç günahımdan.
ETİRAF Ağlımın ucundan keçmir inan ki, Nə məşhur yazıçı, nə şair olum. Beynimdə yüz fikir dolanır, sanki, Bağlanır qollarım, kəsilir yolum. * * * Elə bir yaşdayam hamıya bəlli, Məqsədim, məramım məndən vaxt alar. Söz ilə oynamaq acı təsəlli, Qırxında öyrənən gorunda çalar. * * * Deyibsə atalar günahkar mənəm. Neynəyim söz məni rahat buraxmır. Gah rahat oluram, gah dolur sinəm, Ha daşır, kükrəyir sularım axmır. * * * Söz elə bir möcüzə, elə bir yara Düşdüsə sinənə çağlayır, dolur. Heç özüm bilmirəm aparır hara Gah mənsiz dolaşır, gah mənnən olur. * * * Baxıram bu ömrə, bu günə yadam Söz məni dünyadan özümdən alır. Ona sevinirəm, bir ona şadam Yazdığım nə varsa nişanə qalır.
DOĞRUYA DOĞMAYAM Doğruya doğmayam, yalana yadam, Dilbilməz naşını qarsıyan odam, Ay haqqı-salamı tapdayan adam, Bu dünya fırlanır, anlamadınmı?! * * * Böyüdün, boy atdın bizi saymadın, Yığdın, yığışdırdın vardan doymadın, Böyüyə, kiçiyə hörmət qoymadın, Bu dünya fırlanır, anlamadınmı?! * * * Günlər yel tək ötər, aylar dəyişər, Ömür buxarlanar, qaynayar, bişər, Nə vaxtsa sənin də kəmərin düşər, Bu dünya fırlanır, anlamadınmı?! * * * Nə olsun qismətin, əlin gətirir, Qursağın böyüyür, mədən götürür, Ömrü kin, küdurət, tamah bitirir, Bu dünya fırlanır, anlamadınmı?! * * * Gənclik uçar gedər, cavanlıq ötər, Qamətin əyilər, gözəllik itər, Qismət daşa dəyər, qırılar, bitər, Bu dünya fırlanır, anlamadınmı?! * * * Tanrıya şükr elə, qəflətdən oyan, Kimdi bu dünyada həyatdan doyan? Adam ol! Az danış yalandan, dayan! Bu dünya fırlanır, anlamadınmı?!
QƏLBİ TƏMİZ (Ceyhun Haşımova) Qəlbi təmiz, ədalətli, Saf ürəkli gözəl hakim. Sənətində bir zirvəsən, Sən ürəkdə olmaz heç kim. * * * Neçə könül sevindirdin? Neçə ürək şad elədin? Qulaq asdın, gah dindirdin! İçində fəyad elədin! * * * Əl tutmağın savabını Bu dünyada hamı bilir. O dünyada cavabını Bəndə verir, Tanrı silir. * * * Qazandığın sevinc olur Əziyyətin bada getmir. Bu savabdan gözlər dolur Ömür bitir, arzu bitmir. * * * Arzuların qoy çin olsun! Əməllərin gül açdıqca. Bir manatın qoy min olsun! Möhtac kəslər dil açdıqca. * * * Ay qəlbləri gəzən oğlan Ruhunu Tanrı dindirsin! Kasıblığı əzən oğlan Allah səni sevindirsin!
ÖMRÜM Günlər uçur, aylar gedir, İllər ömrə sığal çəkir. İçimizi ağrı didir, Qəlbimizdə yüz dərd əkir. * * * Günlər, aylar qayıtsa da, Heyif illər geri dönmür. Səhvlər bizi ayıltsa da, Xatirələr bəri dönmür. * * * Keçən illər ömrümüzə Qətrə-qətrə yaş çiləyir. İllər geri dönmür, bizə Gələn illər daş çiləyir. * * * Ömür ötür sətir-sətir Fikir kimi, kəlmə kimi. Yaş artdıqca sanki bitir Gödək ömür ilmə kimi. * * * Günlər ötür, bayram gəlir Biz bu günə şad oluruq. Yaxşı günü sevinc bilir Yaman günə yad oluruq. * * * Hansı ki bu günlərimiz Ömrümüzün bir parçası. Yelə verdik günləri biz, Bu dərdi kimə açası?! * * * Aylar, illər tez ötsə də, Keçən ömür geri dönmür. Arzu, kamın lap bitsə də, Gözün doymur, həvəs sönmür. * * * Bu illərin savaşında Hər gün başa qar ələnir. Alnımıza qırış gəlir Çöhrəmizdən nur ələnir. * * * Ay illərin arasında Xatirəyə dönən ömrüm! Qırılacaq harasında?! Neçə dərdi yenən ömrüm!
DÜNYA Dünyaya gələndə anlamadım ki, Bu dünya kəmfürsət, səbri darıymış. O qədər çalışdım nəbzini tutam, Önümdə nə qədər kölgə varıymış?! * * * Yüz dərdin içində bir can bəslədim, Dünyanı xeyirə, haqqa səslədim, Çətinə düşəndə kömək istədim, Gözü kor, qulağı tamam karıymış. * * * Gün vurdu qaraldım, istidən yandım, Aza qane oldum, nəfsimi dandım, Özümü dünyanın halalı sandım, Qazancım halallıq, namus, arıymış. * * * Bu dünya əzəldən sirli bir otaq, Sonda hamımıza qaranlıq yataq, Üzümə gün doğdu, bəxtimə bir bax, İçimdə sırsıra, çovğun, qarıymış. * * * Murad geri döndü, xəyala daldı, O ötən günləri yadına saldı, Beynimdə o qədər arzu, kam qaldı, Neyləyim?! Puç olan arzularıymış.
OLMAZ İnsan vardan ötrü göz yaşı tökməz, Qismətdən kənarda dövlət, var olmaz. Ağlını işlətsə, başı dərd çəkməz, Ailə yanında heç vaxt xar olmaz. * * * Dəyər ver, məna ver işə, əməyə, Əziyyətin itməz, gələr köməyə, Çəkinmə dərdini dosta deməyə, Ağzı bütöv olsa, eldə car olmaz. * * * Paxıllıq, xəbislik ziyandı cana, Kişi ol, sadə ol, baxma heç yana, Vaxtında kömək ol, əl tut insana, Dost, tanış yanında yerin dar olmaz. * * * Çətinə düşəni qəti qınama! Dayaq ol bacarsan, heç nə unama! Kasıbı aclıqla, pulla sınama! Varlıda səxavət, düz ilqar olmaz. * * * Tanrıya yaxın ol, Allaha əyil, Yaramaz işlərə eyləmə meyil, Zahiri gözəllik əbədi deyil, Sifəti yanandan sənə yar olmaz. * * * Muradın məna var hər an üzündə, Əbədi gülüş var daim gözündə, Nifrət toxumları gəzmə sözündə, Şairlər heç zaman zülümkar olmaz.
BACIM (Bacımın 55 illiyinə) Küsmə vəfasız həyatdan, Ömür sənin taleyindir. İncimə qohumdan, yaddan, Xoş üz göstər, yaxşı dindir. * * * İncidiyin fani dünya, Sənə doğru yol göstərdi. Üç övladı olan kəsin, Üzü gülər, olmaz dərdi. * * * Gileylənmə öz bəxtindən, Taleyini Tanrı yazdı. Qismətinə şükr elə sən, Şükr eləmək inan azdı. * * * Ömür gödək olur bacı, Gülüşünü kəm eləmə! Bu ömürdə ağrı, acı, Olmalıdı qəm eləmə. * * * Bu rəqəmlər heç nə demir, Sənə ruhu Allah verdi. İstəyincə sağlam ömür Diləyirəm rəqəm sirdi.
DAĞLAR Nə yaxşı ki, sizi gördüm, Bir dəyişdi halım ,dağlar! Yaddan çıxdı bir an dərdim, Ay fidəniz olum ,dağlar! * * * Neçə vaxtdı yoxdu tünlük?! Nə sizlikdi, nə də mənlik, İmkan verin onca günlük, Sizdə mehman qalım, dağlar! * * * Ətəyində binə salıb, Bir doyunca nəfəs alıb, Neyləyim ki, sirdaş olub, Sizə mehir salım, dağlar! * * * Bir xeyir var hər səbirdə, Dözümlü ol gələn dərdə, Sağlıq olsun siznən bir də, Kəsişərmi yolum, dağlar! * * * Hər nakəsi yar etməyin, Çox sirrimi car etməyin, Siz Muradı xar etməyin, Qadanızı alım, dağlar!
BU DAĞLARIN Bu dağların əzəməti, duruşu, Qarşısında baş əyirəm dünəndən. Nə cəzb etdi? Nə gözəldi? Soruşun, Sadalayım, töhvə olsun bu məndən. * * * Baxıram, papağım düşür başımdan, Balaca nöqtəyəm ətəyində mən. Göz yaşı car olur çınqıl, daşından, Baxır, sanki, qan ağlayır ürəkdən. * * * İlahi zövqü var ulu Tanrının, Nəyi yaradıbsa, şövqlə yaradıb. Burda gözəl keçir zamanın, anın, Gərək zövq alasan tamını dadıb. * * * Neçə nəsil görüb yaranışından, Başından tüfənglər, toplar atılıb. Baxıb zövq alıram şax duruşundan, Görən nə düşünür, qaşı çatılıb?! * * * Şahanə gözəllik var bu yerlərdə, Ruhumu oxşayır, ruh verir mənə. Havası dərmandı sağalmaz dərdə, Qismətdə olarsa gələrəm yenə.
EY KÖNÜL Ey könül, ovutma məni, Dərd, azardan gəl qıraq ol! Sözə bağlı bu bəndəni, Qoyma sönə, gur çıraq ol! * * * Demirəm ki, nəşəli ol, Ömrüm keçsin yuxu kimi. Yol seç, olsun şərəfli yol, Qınanmayım çoxu kimi. * * * Təpər olsun qoy canında, Haqdan nisyə gün diləmə. Qohum, qonşu, dost yanında, Məni peşiman eləmə! * * * Həyatda yaşadığın yox, Yaşatdığın yadda qalır. Səni, sonradan daha çox, Əməllərin yada salır. * * * Neyləsən də saf, təmiz qal, Uzaqlaşma təmiz addan. Səhvim varsa, sən yada sal, Qoyma, küsüm bu həyatdan.
DAĞLARIN Baxıram duvağı dumandı, çəndi, Çəkilsə gül açar gözü dağların. Bağlansa yolları, bərəsi, bəndi, Danışmaz, qurtarar sözü dağların. * * * Gülünü tapdama, kolunu əymə, Zirvəyə dırmanıb özünü öymə, Nəbadə dağların xətrinə dəymə, Dil deyib ağlayar özü dağların. * * * İlahi hüsnündən mehmanı doymaz, Gözündən kənara kimsəni qoymaz, Pulsuzu xar etməz, pullunu saymaz, Yandısa kül olmaz közü dağların. * * * Zirvəsi sıldırım silsilə daşdır, Söykənib bel-belə hey başa-başdır, Yayı, payızı da, qışı da xoşdur, Murada ruh verər yazı dağların.
YAŞADIM Mən ruhla yaşadım, qalmadım onsuz, Bir sifət daşıdım boyasız, donsuz, Geriyə boylandım, xəyallar sonsuz, Ruhum yamyaşıldı abad bağ kimi. * * * Gəl ruha toxunma, qanatma, oyma, Həzz al gözəllikdən, arif ol, doyma, Qara çirk götürməz deyiblər, uyma, Qara da çirklənər bəyaz ağ kimi. * * * Sağ var ki, kimsənin yadında qalmır, Bir salam verən yox, vecinə almır, Ölü var dəyəri ölmür, azalmır, Qalır yaddaşlarda, yadda sağ kimi. * * * Dünyada dərd etmə hər kiçik dərdi, Bu dünya dərdliyə müəmma, sirdi, Kim ki bu dünyanın gözünə girdi, Ay Murad, ucaldı uca dağ kimi.
DÖYÜNƏN ÜRƏYİM Döyünən ürəyəm, təntiyən nəfəs, Əlçatmaz arzuyam, sönməyən həvəs, Ay Allah bəndəsi, neyləyim ki, bəs, Sən məni anlayıb başa düşəsən. * * * Nə qədər aşağı enim görəsən?! Nə qədər özümü yenim görəsən?! Nə qədər danışım, dinim görəsən?! Sən məni anlayıb başa düşəsən. * * * Nəyi bağışlayım, mən nəyi keçim, Doğrumu, yalanmı? Sən eylə seçim, Nəyi girov qoyum, nəyə and içim, Sən məni anlayıb başa düşəsən. * * * İnsana ruh verər xoş sözün ətri, Duyub anlayanda hər fikri, sətri, Bu Murad neyləsin de, səndən ötrü, Sən məni anlayıb başa düşəsən.
OLSA Dünyanın dərd, səri vecimə olmaz, Yanımda bir nəfər dərd bilən olsa. Nə pislik, yamanlıq yadımda qalmaz, Niyyət gözəl olsa, üz gülən olsa. * * * Məni aldadammaz şirin yalanar, Ruhumla oynayıb, ləzzət alanlar, Canımda o qədər arzu, istək var, Aşaram yüz təpə, yüz bələn olsa. * * * Baxaram, üşütsə dərdimin nəmi, Yaxına qoymaram qüssəni, qəmi, Yanaram oduna pərvanə kimi, Dərdimi anlayıb tən bölən olsa. * * * Ay Murad, gözəldi hər keçən anın, Canına ziyandı qaralsa qanın. Başı ağrıyarmı görən insanın? Sözü əməliylə düz gələn olsa.
QORXMAZ Bu bazar təzə nırxdan, Qorxmaz, əzizim, qorxmaz. Cana doyan çarmıxdan, Qorxmaz, əzizim, qorxmaz. * * * Qəvvas olan dərindən, Kim inanır, pirindən, İnsan dünya şərindən, Qorxmaz, əzizim, qorxmaz. * * * Pulu olan bazardan, İmanlı kəs məzardan, Salim olan azardan, Qorxmaz, əzizim, qorxmaz. * * * Başı çəkən yamandan, Dolu başlar gümandan, Dərdli ahdan, amandan, Qorxmaz, əzizim, qorxmaz. * * * Yolu azan qabaqdan, Kasıb olan yamaqdan, Taleyi kəm sabahdan, Qorxmaz, əzizim, qorxmaz. * * * Xəbərsiz can olumdan, Zulum çəkən zulumdan, Saf bəndələr ölümdən, Qorxmaz, əzizim, qorxmaz. * * * Çünki dünya dəyirman, Bəndə, bozaran xırman, Allah vuran heç zaman, Qorxmaz, əzizim, qorxmaz.
YURDUMUN (İncə dərəsi, Kəmərli.) Sarsılmaz ruhu var baxsan əzəldən Ağıllı başlarla dolu yurdumun. Sevilər, az olmaz ruhu gözəldən Tanrıdan lütfü var ulu yurdumun. * * * Qaydası, nizamı öz yerindədir, Hamı eyni kökdə, eyni dindədir, Tarixi varaqla, çox dərindədir, Mübarək imzası, qolu yurdumun. * * * Əlini uzatsan göylərə çatan Dağların qoynunda başını qatan Köksündə pir olmuş insanlar yatan Türbəyə açılır yolu yurdumun. * * * Qazaxdan çıxanda görünür məncə, Adı Kəmərlidir, soyadı İncə, Görən nə baş verir?! Murad gəlincə, Dəyişir növrağı, halı yurdumun. Müəllif: Murad MƏMMƏDOV
MƏRKƏZİ POÇTXANA Mərkəzi poçtxana, əlac et yenə Havayı düşməyib buraya yönüm. Pənah gətirmişəm könlümü sənə, Bir gör neyləyirsən gözünə dönüm. * * * Bu payız küsəcək məndən Qarabağ, Yollarda qalacaq gözü yolların. Payım budaqlardan özün asacaq, Bağrı çatlayacaq gülöyşə narın. * * * Üstə dizin-dizin iməklədiyim Torpağın könlünü nə təhər alım? Anamdır, bəs ona nə təhər deyim, Yanına gəlməyə yoxdur macalım. * * * Mənə kod göstər ki, zəng vura bilim Dağların marala qalan çağına. Pərişanlığımı çatdıra bilim, Otların sarala qalan çağına. * * * Morze əlifbanı tanrı bilərəm, Bu işi boynuna götürə bilsən. Tamarzı könlümü bu saat, bu dəm Bir acı yovşana yetirə bilsən. * * * Olarmı təcili teleqram verim, Qönçə balaları solan güllərə. Sovqat öpüşüm var, necə göndərim Çörəkli çöllərə, barlı çöllərə? * * * Bir quşam mənimki gətirib belə, Çıxmaz ürəyimdən Əppəkli dərə. Həsrətim çatarmı görən poçt ilə Qızıl kövşənlərdə bildirçinlərə?! * * * Mərkəzi poçtxana sifarişim var, Amandır qoyma ki, gec eləsinlər! Xəbər ver, cənuba köçən durnalar Bu gecə qəlbimdə gecələsinlər. * * * İndeksi olmayan bu məktubları Yalqız yuvalara çatdır bir təhər. Həsrətim oranı isitsin barı Sahibi qürbətdən gələnə qədər. * * * Payız sularının layla səsini Anamın ətrini hardan alım bəs? O yerə burnumun göynərtisini Teleqraf telləri apara bilməz. * * * Mərkəzi poçtxana, əlac et yenə Havayı düşməyib buraya yönüm. Pənah gətirmişəm könlümü sənə, Bir gör neyləyirsən gözünə dönüm! Müəllif:Şahmar ƏKBƏRZADƏ
Can qurban beləsinə, Xalı, Haqq qələmindən Kimdə var belə sinə??? * * * Mən aşiqəm bu vaxta, Bu zamana, bu vaxta, İnan, ruhum gəlməyir Cismim olduğu taxta. * * * Mən aşiq, sübh çağına, Enəydim yar bağına, Alma cavan saxlayır Nar daddı damağına. —————————————————– مه ن عاشیق بئـلـه سینـه جان قوربان بئـله سینـه خالی حاق قه له مینده ن کیمده وار بئـله سینه؟؟؟ * * * مـه ن عاشیقـه م بو واختا بو زامانا بو واختا اینان روحوم گه ل مه ییــر جیسمیم اولدوغو تاختا. * * * مه ن عاشیق صوبح چاغینا ائنه ی دیم یار باغینا آلمـا جاوان ساخلاییر نار داددی داماغینا.