Etibar Həsənzadənin kitabları Türkiyədə yüksək səviyyədə təqdim olunub
Yazar Etibar Həsənzadənin “Zəfərlərə Doğu” adlı və digər kitabları Türkiyədə Türk Silahlı Qüvvələri Dayanışma Vəqfinin rəhbərliyinə təqdim edilib.
Azərbaycanlı yazar Etibar Həsənzadənin “Zəfərlərə Doğu” adlı və digər kitabları qardaş Türkiyədə rəsmi şəkildə təqdim olunub. Kitablar, yazarın Türkiyədə yaşayan yaxın dostu, Tüm Medya Mensupları Dərnəyinin Ankara İl Başqanı və Tüm İnternet Medya Birliyinin Yenimahalle İlçe təmsilçisi Selçuk İnan tərəfindən Türk Silahlı Qüvvələri Dayanışma Vəqfinin müdiri, ehtiyatda olan tuğgeneral Alper Eserə təqdim edilib.
Bu barədə Etibar Həsənzadə öz rəsmi sosial media hesablarında məlumat verib. Yazar paylaşımında bildirib ki, əsərlərinin Türkiyədə belə nüfuzlu bir quruma təqdim olunması onun üçün böyük qürur mənbəyidir.
Etibar Həsənzadə, ona daim dəstək göstərən və yaradıcılığına xüsusi diqqət ayıran Selçuk İnan bəyə, eləcə də göstərilən hörmət və diqqətə görə Alper Eser bəyə təşəkkürünü ifadə edib. Yazar çıxışında onlara uzun ömür və uğurlar arzulayıb.
Qeyd edək ki, təqdim olunan kitablar Türk Silahlı Qüvvələri Dayanışma Vəqfinin kitabxanasına daxil edilərək oxucuların istifadəsinə verilib.
Yazarlar.az olaraq, biz də öz növbəmizdəEtibar Həsənzadəni təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq!
Ələkbər Salahzadə – 85 Bu gün Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan ədəbiyyatında silinməz iz qoyan Ələkbər Salahzadənin doğum günüdür.
Ələkbər Salahzadə müasir poeziyamızın inkişafında mühüm rol oynamış şair, publisist və tərcüməçi olaraq yaradıcılığı milli düşüncə, vətən sevgisi, insanın mənəvi dünyası və həyatın fəlsəfi mənası kimi mövzularla zəngindir. Şairin 85 illik yubileyi münasibətilə onun ədəbi-bədii fəaliyyətinə nəzər salmaq Azərbaycan ədəbiyyatının inkişaf yolunu da anlamağa kömək edir.
Ələkbər Salahzadə ədəbi fəaliyyətə XX əsrin 60-cı illərindən başlayıb. edib. “Azərbaycan” jurnalının ədəbi işçisi, “Tərcümə saatı” radio jurnalının redaktoru, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasında dil, ədəbiyyat, incəsənət redaksiyasında elmi redaktor, “Gənclik” nəşriyyatında tərcüməçi, sonra poeziya üzrə redaktor, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında bədii ədəbiyyatın təbliği bürosunun direktor müavini işləyib.
Ələkbər Salahzadə “Ulduz” jurnalında redaktor kimi fəaliyyət göstərdiyi dövrdə jurnalın məzmununun zənginləşməsinə və yeni ədəbi istiqamətlərin təqdim olunmasına böyük töhfə vermişdir. Onun rəhbərliyi ilə jurnal səhifələrində həm tanınmış müəlliflərin əsərləri, həm də gənc qələm sahiblərinin yaradıcılığı dərc olunurdu. Bir çox gənc şair və yazıçı ilk dəfə məhz “Ulduz” jurnalında çap olunaraq oxucu auditoriyasına təqdim edilmişdir. Daha sonra “Qobustan” ədəbi-bədii incəsənət toplusuna rəhbərlik etdiyi dövrlərdə Azərbaycan folklorunun, təsviri sənətinin, musiqisinin, teatrının və digər sənət sahələrinin ən parlaq nümunələrinin, mövcud istiqamətdəki tədqiqat işlərinin, sənətşünasların araşdırmalarının əks olunmasına böyük önəm verir, jurnalın hər nömrəsində dünya incəsənəti nümunələrinə də yer ayırırdı.
Eyni zamanda, bədii tərcümə ilə yaxından məşğul olmuş, dünya və qonşu xalqlar ədəbiyyatından bir sıra qiymətli əsərləri Azərbaycan dilinə çevirmişdir. Meşa Selimoviçin “Dərviş və ölüm” romanının, A.Tarkovskinin “Gözəl Gülayim haqqında povest”inin, Pyatras Svirkanın “Tülkünün kələyi”nin , A.Platonovun “Dörd hekayə”sinin, Lorens Sterin “Fransaya və İtaliyaya sentimental səyahət”inin, A.V.Safronovun “Vida poeması”nın və digər əsərlərin Azərbaycan oxucusuna ana dilimizdə çatdırılmasını böyük müvəffəqiyyətlə həyata keçirib.
Əsərləri müxtəlif dillərə tərcümə olunmuşdur. Dövri mətbuatda onun çox sayda müxtəlif səpkili məqalə və digər yazıları işıq üzü görüb, pyesləri uğurla tamaşaya qoyulub. Ələkbər Salahzadə yaradıcılığının xeyli hissəsi uşaqların bədii-poetik aləminin təsvirinə həsr olunub. Şairin uşaq dünyasına həsr etdiyi çoxlu sayda şeir və nağılları vardır.
Rəsul Rza adına mükafatın laureatı, Əməkdar incəsənət xadimi, həlim insan, bacarıqlı rəhbər, gözəl ailə başçısı Ələkbər Salahzadənin əziz xatirəsi daim ürəklərdə yaşayacaq. Ələkbər Salahzadə öz lirik poeziyası ilə oxucularına daim fərqli mövzular, obrazlar, məzmun və məna özəlliyi ötürən orijinal şair kimi daim onların yaddaşında yaşayacaqdır. Ürəklə, istedadla yazılanlar heç vaxt unudulmur!
İLYAS İSMAYILOV: “SƏMƏD VURĞUN AZƏRBAYCAN XALQININ MİLLİ SƏRVƏTİDİR!” Mən Baş Prokuror olarkən Mikayıl Müşfiqin cinayət işinin materialları ilə şəxsən tanış olmuşam. Səməd Vurğun Azərbaycan xalqının yetişdirdiyi ən böyük şairlərindəndir. Əslində o, bizim milli sərvətimizdir. İlhamı bulaq kimi çağlayan, hətta bir neçə gün ərzində böyük poema yazacaq qədər mahir sənətkar olan bu adamın yeganə bədbəxtçiliyi sovet hakimiyyətinin ən repressiv dövründə yaşamış olmasıdır. Bununla belə, bütün çətinliklərə baxmayaraq o, ədəbiyyat xəzinəmizə misilsiz əsərlər vermiş, ölkəmizin dünyaya tanıdılmasında əvəzsiz xidmət göstərmişdir. Xüsusilə, II Dünya müharibəsi dövründə onun qələmə aldığı əsərlər bütün dünyanın mübarizə apardığı alman faşizminə qarşı mübarizədə sözün həqiqi mənasında ideoloji silaha çevrilmişdir. Təsadüfi deyil ki, onun müharibə illərində yazdığı “Ukrayna partizanlarına” şeirinin mətni dərc edilərək təyyarədən Ukrayna meşələrinə səpələnib partizanlara çatdırılmışdır. Səməd Vurğunun şan-şöhrəti yalnız keçmiş sovet məkanı sərhədləri daxilində qalmamış, bütün dünyaya yayılmışdır. Hətta o vaxt SSRİ ilə əks qütbdə dayanan qüvvələr belə ideoloji fərqliliklərə baxmayaraq Səməd Vurğun poeziyasının böyüklüyünü etiraf etmək məcburiyyyətində qalmışdılar. Bunun ən bariz nümunəsi kimi1943-cü ildə ABŞ-da keçirilən müharibə əleyhinə yazılmış dəyərli əsərlərin müsabiqəsini göstərmək olar. Həmin müsabiqədə Səməd Vurğunun “Ananın öyüdü” şeiri 20 ən yaxşı əsərdən biri kimi qiymətləndirilib və Nyu-Yorkda çap olunaraq hərbçilər arasında yayılıb. Bütün bunlar Səməd Vurğunun necə bir şair olduğunu sübut edir. Sovet hakimiyyəti də onun dahi bir şair olduğu qənaətində idi və buna görə də 1954-cü ildə Sovet Yazıçıların İkinci Ümumittifaq Qurultayında “Sovet poeziyası haqqında” məruzəsi ilə çıxış etmək ona tapşırılmışdı. Kimlərinsə Səməd Vurğunu bu cür qiymətləndirməsi, görünür, onun tarixi şərait və ədəbi yaradıcılıq əlaqələrini nəzərə almamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, bu zərərli tendensiya yalnız bir nəfərə aid olan məsələ deyil, bir çoxlarında belə yanlış düşüncə var. Bütün cəmiyyətimiz nədənsə, tarixi şəxsiyyətlərə qiymət verərkən məsələlərə bu günün nöqteyi-nəzərindən yanaşırlar. Bu da şəxsiyyətlərin doğru qiymətləndirilməsində yalnış nəticələrə gətirib çıxarır. Məsələn, öz əqidəsi uğrunda nəinki ölümü, hətta dərisi soyula-soyula qətlə yetirilməyi belə gözə alan Nəsimi yazdığı “Dərdmənd etdin məni, ey dərdə dərman erməni, Olmuşam eşqin yolunda bəndə-fərman erməni”- şeirinə görə bu gün bizə azərbaycançılığı, müqəddəs dəyərləri bir erməni gözəlinə satan vətən xaini kimi görsənə bilər. Eynilə, S. Vurğunun “Vaqif” poeması da bu gün bəziləri üçün türkəsilli Qacara qarşı həqarət yağdıran ədəbiyyat nümunəsidir. Yazıldığı dövrdə isə Azərbaycanın İran istilasına, şahlıq üsul-idarəsinə qarşı dirənişin tərənnümü kimi dərk olunurdu. Səməd Vurğun da onu yazanda sözsüz ki, öz millətinin içərisindən çıxmış tarixi qəhrəmanı inkar etmək məqsədi güdmürdü. Məqsədİ fars şovinizminin Azərbaycan xalqını assimilyasiya uğratmaq istəməsinə etiraz etmək idi. Və əsərdə bu tezis olduqca aydın şəkildə öz əksini tapırdı. Vaqifin Qacarla qarşılaşdığı səhnədə İran şahının Azərbaycan dilində şeir yazmağa ironiya ilə yanaşmasına verdiyi cavab bu mənada diqqətə layiqdir. Bu faktın özü də sübut edir ki, Səməd Vurğunun Şah Məhəmməd Qacara düşmən münasibətinin əsası heç də vətənə, millətə barmaqarası baxmağından irəli gəmirdi. Əksinə, Səməd Vurğun dövrün tələblərindən istifadə edərək Azərbaycan ədəbi dilinin formalaşmasında misilsiz xidmətlər göstərməyə çalışır, bunu həm əsərlərində təbliğ edir, həm də yazdığı şeirlərlə nümunələr yaradırdı. Tarixi şəxsiyyətləri qiymətləndirərkən tarixi şəraitin nəzərə alınmaması hər şeydən əvvəl demokratik dünyagörüşə də zidd hadisədir və keçmişi inkar fəlsəfəsinə əsaslanır. Keçmişin inkarı cəmiyyətlərin dəyişilməsi üçün ən vacib şərtlərdən sayılsa da bunun həddən ziyadə olması nəticə etibarilə vulqarizmə aparır ki, bu gün bir çoxlarının haqlı olaraq bəyənmədiyi sovet nəzəriyyəsi belə vulqarizmdən qaçmağa çalışırdı. Xüsusilə ədəbiyyat və mədəniyyət nümunələrinə münasibətdə bunu aydın şəkildə sezə bilərik. Sovet dövründə bizlərə öyrədilən Füzulinin, Nizaminin poemaları mətləbə keçməzdən əvvəl Allahın, peyğəmbərin tərifiylə başlayır, dövrün hökmdarlarının mədhiyyəsiylə davam edirdi. İdeoloji dünyagörüşünə görə ateist olan SSRİ bütün bu əks fikirlərə baxmayaraq onları anti-sovet şair adlandırıb məktəblilərdən uzaq tutmağa çalışmırdı. Əksinə təbliğ edir, elm ocaqlarında həmin tarixi şəxsiyyətləri tədqiq edən mərkəzlər yaradırdı. Çünki bu şairlərin dövrün tələbinə görə yaşayıb yaratdıqlarını qəbul edirdi. Səməd Vurğun da öz dövrünün şairi idi. Bəzi məqamlarda öz fikirlərini dövrün tələblərindən irəli gələn prinsiplərin əsasında çatdırır, oxucularda milli-mənəvi ruhun formalaşdırmağa çalışırdı. Hətta bu xüsusiyyətinə görə onun az qala repressiyaya uğraması təhlükəsi belə yaranmışdı. Xüsusilə, 1953-cü ildə şairin üzərinə hücumların artığı bilinən həqiqətlərdəndir. Həmin ildə şairin yazdığı “Aygün” poeması ciddi tənqid olunur, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı onu millətçilikdə günahlandıraraq haqqında Moskvaya məktublar göndərirdi. Moskvada çap edilmiş “Şairin hüquqları” məqaləsi ona qarşı hücumları daha da kəskinləşdirmişdi. Hətta bir ara kitabları kitabxanalardan, dramlar əsərləri səhnədən uzaqlaşdırılmışdı. Müasirlərinin bildirdiyinə görə şairə şəhərdən çıxmaq belə qadağan edilmişdi. Hər kəs repressiyanın növbəti qurbanının qətlə yetiriləcəyini gözlərkən şairi xoşbəxt bir təsadüf xilas etdi. Bu təsadüf Stalinin ölümü və yerli rəhbərliyin dəyişilməsi idi. Yəni, qələmə aldığı “Vaqif” əsərində Vaqifi qurtaran eyni tale Səməd Vurğunun da üzünə gülmüşdü. 1954-cü ildən sonra Səməd Vurğunun yenidən yüksəlişinin ikinci dövrü başlasa da bu intibah da uzun sürmədi. O dövrün repressiyasından sağ qurtulmasına baxmayaraq, bu repressiya təhlükəsinin gətirdiyi mənəvi gərginliklər onun çox yaşamasına imkan vermədi. 1956-cı ildə dünyasını dəyişən Səməd Vurğunu da bu mənada repressiya qurbanı saymaq olar. Mən əslində cəmiyyətimizdə bəzən dəyərli tarixi şəxsiyyətlərə qarşı bu cür mövqe sərgilənməsini, hardasa, başa düşürəm. Böyük şəxsiyyətlər haqqında hansısa qüvvələr tərəfindən cəmiyyətə təlqin olunan dezinformasiyalar istər-istəməz vətəndaşlarımızı bu cür düşünməyə yönləndirir. Səməd Vurğun haqqında belə məqsədli dezinformasiyalar isə daha çox yayılıb. Hələ Azərbaycanın Respublika Prokroru işlədiyim zaman Səməd Vurğunun guya Mikayıl Müşfiqə qarşı ifadə verdiyi haqqında şaiyələr yayılmışdı. Mən arxivdən Mikayıl Müşfiqin cinayət işini tələb etdim. Cinayət işiylə tanış olduqda deyilənlərin tam əksinə, Səməd Vurğunun onu bacardığı qədər müdafiə etdiyini gördüm. Yazıçılar İttifaqının sədri Anarı çağırıb işlə onu da tanış etdim. Bu gün də Anar müəllim mənim dediklərimi təsdiq edə bilər. Səməd Vurğun dahi şair olmaqla bərabər həm də böyük vətəndaş idi. O, bir çox kimsəsiz insanlara bacardığı qədər kömək etmiş, hətta qardaşaına yazdığı məktublardan birində özünü əzilənlərin hamisi olduğunu və bunu əsrin bəbəyinə sancacağına and içmişdi. Müasirləri onda həqiqətən də bu xüsusiyyətlərin mövcud olduğunu bildirirlər. Qısacası, ölkəmizin görkəmli şəxsiyyətləri haqqında cəmiyyətimizdə yayılan bu cür informasiyaların heç bir əsası yoxdur və onların qəsdən yayıldığını, tarixi şüurumuza zərbə vurmaq məqsədilə daşıdığını, əsli olmayan bir millət olduğumuza bizi inandırmaq məqsədi güddüyünü düşünürəm. Belə zərərli fikirləri ifadə edərkən hər kəsi ehtiyatlı olmağa çağırıram”.
Alabalıq (forel) — qızılbalıqlar fəsiləsinə aid olan balıq cinsidir. Alabalıq bulaq mənşəli dağ çaylarının və göllərinin daimi sakinləridir. Onlara şəffaf suyu və dibi daşlı olan bütün dağətəyi çaylarda da rast gəlmək olur. Azərbaycan ərazisində forellər Böyük və Kiçik Qafqaz sıra dağlarından, eləcə də Talış dağlarından süzülən bulaq mənşəli çaylarda yayılmışdır. Hər bir çayda yaşayan balıq öz rənginə, biololi və həmçinin bəzi morfoloji xüsusiyyətlərinə görə bir-birindən fərqlənirlər. Lakin bütün çaylarda yaşayan alabalıqlar üçün bədəndə əlvan xalların olması xarakterikdir. Çayların dibinin vəziyyətindən asılı olaraq balıqların rəngi də dəyişə bilir. Əgər çayın dibi açıq rəngli daşlardan təşkil olunmuşdursa, onda balığın da rəngi açıq olur, əgər daşlar tutqun rəngdədirsə balığın rəngi də tünd rəngdə olur. Bütün alabalıqlar üçün ən xarakter xüsusiyyət onların soyuq suya və oksigenə hədsiz tələbkar olmalarıdır. Belə ki, suda istilik 15-18°C, oksigenin miqdarı isə 1 litr suda 7-8 sm3 olduqda alabalıqlar özlərini yaxşı hiss edir, yaxşı qidalanır və böyüyürlər. Suda temperatur yüksəldikdə (25° C-dən artıq) və oksigenin miqdarı azaldıqda (1 litrdə 4 sm3-ə endikdə) alabalıqlar özünü pis hiss edir, böyümədən qalırlar. Cinsi yetginliyə 2 (erkəklər)-3 (dişilər) yaşında çatırlar. Bu zaman balıqlar çayların yuxarı hissələrinə qalxaraq, onların qollarına daxil olur, orada öz kürülərini tökürlər. Hər bir balıq orta hesabla bir minə qədər kürü verir. Lakin balığın böyüklüyündən asılı olaraq kürünün miqdarı 2,5 minə qədər ola bilir. 1966-1969-cu illər ərzində Azərbaycanın müxtəlif dağ çaylarından, o cümlədən Daşkəsənin yaxınlığından axan Qoşqarçaydan və eləcə də Göy-göldən xeyli balıq tutulub tədqiq edilmişdir. Həmin balıqların çayda yaşayanlarının ən böyüyünün uzunluğu 37 sm, çəkisi isə 760 q. Əksər balıqların isə uzunluğu 15-25 sm arasında olmuşdur. Göy-göldə tutulan balıqların isə ən böyüyünün uzunluğu 40 sm, çəkisi 950 q olmuşdur, əksəriyyəti isə 25-35 sm uzunluğunda olmuşlar.
Azərbaycanın ən uzunömürlü aktyoru, Nəriman Nərimanovun toxunulmazlıq hüququ verdiyi, elçiliyini özü edən Ağasadıq Gəraybəylinin doğum günüdür. Aktyorun qızı Zemfira Bədəlovanın sözlərinə görə, Ağasadıq Gəraybəylinin doğum tarixi 1897-ci il yox, 1883-cü ildir: “Atam 105 yaşında vəfat edib. Ancaq hər yerdə yanlış olaraq onun 95 yaşında vəfat etdiyini yazırlar. Atam bizə ermənilərin dinc azərbaycanlıları necə qırdıqlarını, evlərindən çıxardıqlarını danışırdı. E*rmənilər Şamaxıda neçə-neçə ailəni öldürüblər. Atamın ailəsi möcüzə sayəsində sağ qalıb. Atam həm aktyor, həm də insan kimi Əbdürrəhimbəy Haqverdiyevin xoşuna gəlmişdi. Buna görə də tez-tez görüşürdülər. Üzeyir Hacıbəyov atam üçün dahi idi. Üzeyir bəyin musiqisi səsləndiriləndə atam əlindəki işini atıb, ona qulaq asardı. Üzeyir bəy atamın ev almasında kömək etmişdi. Atamın teatr kursuna yazılmasına səbəbkar da Üzeyir bəy olub. Atamla anam evlənəndən sonra belə, anam Üzeyir bəydən tarda çalmağı öyərnirdi. Nəriman Nərimanov atama xüsusi kağız vermişdi ki, bu şəxsə toxunmaq olmaz”. Ağasadıq Gəraybəylinin sevdiyi qız – gələcək həyat yoldaşı üçün elçiliyini Hüseyn Ərəblinski etsə də, qızın atası, Bakının keçmiş bəyi elçilərə yox cavabını verir. Belə olduqda kasıb aktyor dostunun pencəyini geyinib qızın evinə gedir. Qızın atasına deyir ki, heç nəyim yoxdur, pencəyimi də borc almışam, mənim sizin qızınızdan xoşum gəlir. Ağasadıq Gəraybəylinin səmimi danışığı kişinin xoşuna gəlir və qızını aktyora ərə verməyə razı olur.
“Sözün xaqanı” romanı universitetdə ədəbi görüşlə təqdim olundu
Bakı Azərbaycan Texniki Universitetində görkəmli Azərbaycan şairi Xaqani Şirvaninin 900 illik yubileyi münasibətilə “Sözün xaqanı” tarixi romanı ətrafında yaddaqalan ədəbi görüş keçirildi. Tədbir Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Xaqani yubileyinin ölkə səviyyəsində qeyd olunması ilə bağlı imzaladığı sərəncamın ruhuna uyğun təşkil olunmuşdu. Müəllif və əsərin təqdimatı Görüşdə romanın müəllifi Sona Abbasəliqızı İsmayılova əsərin yazılma prosesi, Xaqani Şirvaninin zəngin ədəbi irsi və əsərin Azərbaycan və dünya ədəbiyyatındakı rolu haqqında geniş məlumat verdi. Bildirildi ki, “Sözün xaqanı” təkcə tarixi şəxsiyyətin həyatını deyil, həm də dövrün ictimai-mədəni mühitini, sözün və düşüncənin qüdrətini oxuculara çatdıran dəyərli bir əsərdir. Qeyd olundu ki, kitabın ön sözü tanınmış dilçi alim, filologiya elmləri doktoru, professor Nadir Məmmədli tərəfindən yazılmış və əsərin elmi-ədəbi dəyərini daha da artırmışdır. Elmi-tədris mühitində əhəmiyyəti Roman artıq universitet dərsliyinə daxil edilmişdir. Dərslikdə təqdim olunan tanınmış yazıçıların nümunələri arasında Sona Abbasəliqızı İsmayılovanın “Sözün xaqanı” romanından beş cümləlik bədii parça də yer almışdır. Bu, əsərin həm bədii, həm də elmi-tədris baxımdan yüksək qiymətini göstərir və gənc nəslin ədəbiyyata, dil mədəniyyətinə marağının formalaşmasına töhfə verir. Təşkilatçılar və iştirakçılar Görüşün təşəbbüskarı universitetin Humanitar fənlər kafedrasının müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Həbib Mirzəyev olmuşdur. Tədbirdə universitet müəllim və tələbələri ilə yanaşı, bir sıra tanınmış ziyalılar və qonaqlar da iştirak edirdilər: Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Müşfiq Borçalı Xızı rayon Mikayıl Müşfiq adına tam orta məktəbin direktoru, “Tərəqqi” medalı mükafatçısı Svetlana Rüstəmova Filologiya elmləri doktoru Lütviyyə Əsgərzadə, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aytən Qurbanova, ASKEF Azərbaycan başqanı və Orta Asiya təmsilçisi, Prezident mükafatçısı, əməkdar jurnalist Sona Abbasəliqızı İsmayılova Araşdırmaçı-yazar Əli Vəliyev Yazıçı Samir Arifoğlu Abdullayev Şair Xəzər Bəy Hikmətoğlu Yazıçı Tarverdi Abbasov Şair Sevda Muradəliyeva və digər ziyalılar, müəllimlər və tələbələr görüşdə fəal iştirak etdilər. Gənc nəsilə təsir Çıxış edənlər əsərin gənc nəslin milli ədəbiyyatımıza və tariximizə marağının artmasında mühüm rol oynadığını qeyd etdilər. Tələbələrin fəal iştirakı, verdikləri suallar və ədəbiyyata olan maraqları görüşə xüsusi canlılıq qatdı. Qeyd olundu ki, Prezident sərəncamından sonra ölkənin müxtəlif məktəblərində, institutlarında və elm ocaqlarında Xaqani irsinin təbliği ilə bağlı silsilə tədbirlər planlaşdırılır. Bu baxımdan “Sözün xaqanı” romanının müəllifi ilə görüşlərə maraq günü-gündən artır.
Səmimi və ədəbi ruhda keçən görüş xatirə şəkilləri və müəllifin kitabları imzalaması ilə yadda qaldı. Tədbirin sonunda iştirakçılar böyük söz ustadı Xaqani Şirvaninin irsinin gənc nəslə daha geniş şəkildə tanıdılması üçün belə görüşlərin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğuladılar.
Yazarlar.az olaraq, biz də öz növbəmizdə Sona İsmayılovanı təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq!
Vaqif Mustafazadə 16 mart 1940-cı ildə Bakıda, İçərişəhərdə anadan olub. Atasının ölümündən sonra Vaqifin tərbiyəsi ilə anası məşğul olur.
4 yaşında pianoya maraq göstərməyə başlayır.
1963-cü ildə Asəf Zeynallı adına Bakı Musiqi Texnikumunu (indiki kollec) bitirib.
1964-cü ildən “Orero” ansamblına, “Leyli” və “Sevil” qadın vokal-instrumental, həmçinin “Muğam” instrumental ansambllarına rəhbərlik etmişdir. 1965-ci ildə isə Gürcüstan Dövlət Filarmoniyasında “Qafqaz” caz triosunu yaradıb.
O, “Tallin-66” və “Tbilisi-78” Ümumittifaq caz festivallarının laureatı olmuşdur.
1966–1967-ci illərdə festivallarda Gürcüstanı təmsil edən Vaqif Mustafazadəni 1968-ci ildə mədəniyyət naziri, bəstəkar Rauf Hacıyev Tiflisdə görür və Azərbaycana işləməyə dəvət edir.
1979-cu ildə Azərbaycan SSR-in əməkdar artisti adını alır. Beləliklə, o, SSRİ-də əməkdar artist adını alan ilk caz ustası olur.
Onun “Muğam” simfoniyası tamamlanmamış qalır.
Vaqifin ifasını dinləyən amerikalı blyuz gitaraçısı və müğənni B.B. Kinq ayağa qalxaraq belə nida etmişdi: “Cənab Mustafazadə, mən bizim musiqini sizin ifa etdiyiniz kimi ifa etmək istəyirəm”.
Müğənni və aktyor Vaxtanq Kikabidze Vaqifi belə təsvir edirdi: “Bəstəboylu, dolu bədənli, lopabığ olduğuna görə mən ona ‘Şah Abbas’ deyirdim. Əsl Azərbaycan oğlu! Barmaqları qısa idi. Oturub ifa etməyə başlayanda hamının təəccübdən gözləri kəlləsinə çıxırdı. ‘Amerikanın səsi’ onun ifalarını tez-tez yayımlayırdı… Birdən yadıma düşəndə inana bilmirdim ki, belə böyük bir musiqiçi bizimlə işləyirdi. Demək istəyirəm ki, Sovet İttifaqında yaşamasaydı, hələ o vaxtlar caz sahəsində dünyanın ən böyük pianoçularından biri ola bilərdi”.
Bir dəfə Vaqifin triosu çıxış edəndə amerikalı caz prodüseri Uillis Konover heyranlığını gizlədə bilməmişdi. O, “bravo, bravo!” deyə qışqırırdı. Konover deyirdi ki, bu, onun indiyə qədər eşitdiyi ən lirik musiqidir. O, festivalda Vaqifə imzaladığı bir neçə valları (plastinkaları) bağışladı.
1979-cu ildə qızına həsr etdiyi “Əzizəni gözləyərkən” əsəri ilə Monakoda keçirilən caz müsabiqəsinin qalibi olur. O, bu festivaldan vətəninə “Ağ Royal” mükafatı ilə qayıdır.
16 dekabr 1979-cu ildə Daşkənddə konsert verərkən səhhəti pisləşir. Buna baxmayaraq, o, sona qədər musiqini ifa edir.
Onun səhnədə ifa etdiyi son əsər amerikalı bəstəkar Corc Gerşvinin “The Man I Love” (“Sevdiyim adam”) mahnısı idi.
Fasilədə onu xəstəxanaya çatdırırlar. Həyat yoldaşı Elza xanım Vaqifin son anlarını belə təsvir edir: “Vaqif gözünü açdı. Dedim: ‘Vaqif, bu gün bir az düzəl, sabah, Allah qoysa, gedirik’. Vaqif ‘yaxşı’ deyərək başını çevirdi və vəfat etdi”. O, ürək tutmasından vəfat etmişdi.
Vaqif vəfat edəndən sonra Uillis Konover “Amerikanın Səsi” radiosunda apardığı caz verilişində Vaqif Mustafazadənin vəfatını dünyaya duyurmuşdu.
VAQİF MUSTAFAZADƏ deyirdi ki, öz musiqi taleyindən çox razıdır. O, musiqidə özünü, öz simasını tapmışdı.
Şair-publisist Təranə Dəmirin poema və şeirlərdən ibarət yeni kitabı işıq üzü görüb. “Qırmızı xətt” adlı bu kitabda yazarın son ildə yazdığı şeirləri və “Ömrün beşinci fəsli” adlı poeması yer alıb. Kitab “PAN” nəşriyyatında ərsəyə gəlib. Kitabın redaktoru AYB və AJB-nin üzvü, şair-publisist Zabil Pərvizdi.
Yazarlar.az olaraq, biz də öz növbəmizdəTəranə Dəmiri təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq!
“OKSİGENSİZ HƏYAT OLA BİLMƏZDİ, BUNA GÖRƏ DƏ AXIRINCI KÜLƏK ÇƏRŞƏNBƏSİDİR” –
“KREDO” QƏZETİNİN BAŞ REDAKTORU Əli Rza Xələfli ÇƏRŞƏNBƏLƏRİN DÜZÜLÜŞÜ İLƏ BAĞLI FİKİRLƏRİ ŞƏRH EDƏRKƏN ONUN ELMİ VƏ MƏNTİQİ ƏSASLARI BARƏDƏ DANIŞIB
Novruz bayramı və ilin axır çərşənbələri ilə bağlı yalnız elmi tədqiqatla məşğul olan folklorşünaslar və etnoqraflar deyil, elmi təfəkkürlü ziyalılar da inandırıcı, qiymətli fikirlər söyləmişlər. Bu baxımdan ədəbiyyatşünas, şair-publisist Əli Rza Xələflinin düşüncələri maraqlıdır və qoyulmuş problemin həlli baxımından əhəmiyyət kəsb edir. O, haqlı olaraq qeyd edir ki, Novruz bayramı məsələsi tarixən Şərq xalqlarının, xüsusilə Azərbaycan xalqının, Qafqaz Albaniyasının ərazisi ilə sıx bağlıdır. Atropatena və Qafqaz Albaniyası ərazisində Novruz bayramının tarixi qaynaqlarda necə keçirilməsi ilə bağlı fikirlər bu gün də öyrənilməkdədir. Novruzun, xalqın ulu keçmişindən üzü bəri onun yaddaşında yaşayıb günümüzə qədər gəlib çıxması ortada olan gerçək faktdır. Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin “Qızlar bulağı” roma-nında, Zərdüştlə bağlı materiallarda, bir çox mənbələrdə, Novruz adət-ənənələrində bu və ya digər şəkildə öz təsirini qoruyub saxlayır. Bəzi tədqiqatçıllar Novruzu daha çox atəşpərəstlərlə bağlayıb türk ruhundan kənarlaşdırmaq istəyirlər. Mənə elə gəlir ki, bu düzgün deyil. Çünki tarixən bu yerlə, bu yurdla bağlı olan Novruzun elə bu xalqın ulu keçmişində yeri olduğunu heç kim dana bilməz. Novruzla bağlı düşüncə materialları onun tarixinin çox qədim olduğunu göstərir. Çox təəssüf ki, İslam dini gələndən sonra Novruzu qadağan edə bilməsə də, ona dini mahiyyət verməyə, dini don geydirməyə çalışır. Bax, bu əslində xalqı yaddaşsızlaşdırma təşəbbüsüdür. Novruza nə qədər dini don geydirsələr də, o milli ruhunu qoruyub saxladı. Çünki İslamdan xeyli əvvəlki dövrlərə, ta-rixlərə bağlıdır. Mən indiyədək Novruzla əlaqədar müxtəlif yazılar yazmışam. “Novruzda 7 tonqal qalanır” adlı yazı ilə bağlı professor Azad Nəbiyev mənə zəng edib soruşmuşdu ki, niyə 7 tonqal? Dedim birinci tonqala Yalançı Çərşənbə deyirlər. 2-ci tonqal sadalanan 4 çərşənbədir (Su, Od, Torpaq, Yel). Digəri yeni il, yəni “Yaz günü” axşamı qalanan tonqaldır. Bir tonqal isə səhər tezdən qalanır. Həmin yazıda çərşənbələrin adları ilə bağlı fikirlərimi, mülahizələrimi də bölüşmüşdüm. 4 çərşənbə həyatın 4 elementi, 4 ünsürü ilə əlaqəlidir. Yəni, Su, Od, Torpaq və Hava (Yel). Burda xüsusi ardıcıllıq var. Novruz ümumiyyətlə, yaradılış bayramı olduğuna görə, türk xalqlarında bir Yaradılış mifi də var. Yaradılış bayramı olduğuna görə burda həyatın əmələ gəlmə prosesi məntiqi ardıcıllıqla özünü göstərir. Suyun, həyatın əmələ gəlmə prosesində ilkin olduğu anlamına baxaq. Bir çox planetləri şərh edəndə onların buz təbəqəsindən ibarət olduğunu qeyd edirlər. Həmin buz təbəqəsi eyni zamanda Yer planetinə də aid edilir. Bu, həya-tın ilkin əsasının sudan ibarət olamsı anlamına gəlir. Sonra Yerin maqması, Yerin dərinliklərində gedən odlu proseslər – qızma prosesi üzə çıxır və bu müxtəlif vulkanlarla müşayiət olunur, buzlar çatlamağa, əriməyə başlayır. Sonra buxarlanmalar, daha sonra torpağın üzə çıxması prosesi gedir. Nəha-yət, həyatın əmələ gəlmə prosesində oksigenin rolu ortaya çıxır. Deməli, axırıncı ünsür əslində küləkdir, yeldir, yəni havadır. Osigensiz həyat ola bilməzdi axı. Buna görə də axırıncı Külək Çərşənbəsi – Yel Çərşənbəsidir. Ab, Atəş, Xak, Bad. Bu ardıcıllıq, bu sıralanma Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatında nağıllarda və miflərdə də qorunub saxlanılıb. O cümlədən Dirili Qurbanidə. Qurbanini bəzən aşıq kimi xarakterizə edirlər, ancaq Dirili Qurbani xalq mütəfəkkiridi, el şairidi, ozandı, qopuzla saz arasındakı mərhələdə – saza keçiddə Qurbaninin əvəzsiz xidmətləri vardır. Yəni, sazı da kifayət qədər mənimsəmiş mütəfəkkir sənətkardır. O deyir: Ay ağalar, dərdim yaman artıbdı, Çərxi-fələk eldən daşım atıbdı, Səkkiz şeydi, bu dünyanı tutubdu, Abu, atəş, xakü, baddı, dördü nə? Bir şerində də “dünyanın məhəbbəti dörd kitabdadır”- deyən şair yenə həmin fikrə qayıdır, yəni dünyanın dörd ünsürdən (su, istilik, torpaq, hava) təşəkkül tapması fikrini irəli sürüb.
Şair Nicat Ərtürkün “Ana həsrəti” kitabının təqdimatı keçirilib
Manset.azxəbər xəbər verir ki, “Ana həsrəti” kitabının təqdimatı Xocalı faciəsi şəhidlərinin 1 dəqiqəlik sükutla anılması ilə başlayıb. Tədbir Əsəd Cahangirovun aparıcılığı, şair Kəmaləddin Qədim, yazıçı Zaur Ustac, aktyor Habil Xanlarov və başqa tanınmış şəxslərin, ziyalıların iştirakı ilə baş tutub.
İxtisasca iqtisadçı olan Nicat Ərtürk üçüncü kitabı olan “Ana həsrəti”ni vaxtsız itirdiyi anasına həsr edib. Öz şeirlərində müxtəlif mövzulara – vətən, el-oba, yurd, valideyn, övlad sevgisi mövzularına toxunan şair əslən Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək rayonundandır.
Tədbir zamanı şair Nicat Ərtürk Media Araşdırmaları mərkəzi və Azər KİVİHİ tərəfindən “Şərəfli ömür yolu” media mükafatı və “Yazarlar” jurnalı tərəfindən yeni kitabların nəşrinə görə eyni şəxsə yalnız bir dəfə təqdim edilən “Ziyadar” mükafatı ilə təltif olunub. Sonda xatirə fotosu çəkdirilib və şair oxucularının kitablarını imzalayıb.
