QURBAN (Görkəmli tənqidçi, ədəbiyyatşünas, Qurban Bayramovun doğum gününə) Ən böyük sevinci bir ahdan gələr, Yurdunun kamıdır Qurban Bayramov. Nə fikir söyləsə, Allahdan gələr, Tanrı ilhamıdır Qurban Bayramov. * * * Ömür yaşa dolan, qəm, ya şad olan… Məntiq bulağına ismi ad olan, Ruhu saf sulartək kükrəyib-dolan Ağlın mis camıdır Qurban Bayramov. * * * Söz-zəmi, o, əkin-biçin adamı, Ürəkdən-ürəyə köçün adamı. Qarabağ yuxuymuş… O, çin adamı – Haqqın ehramıdır Qurban Bayramov. * * * İşıqdır sabahı, nurdu keçmişi, Yaxşını pislərdən seçməkdir işi… Qədim el-obanın təəssübkeşi, Xalqının namıdır Qurban Bayramov. * * * Dildə “can” kəlməsi gen yaddaşıdır, Qüruru – bəy şəsti, xan yaddaşıdır. “Qana-qan!” hikkəsi qan yaddaşıdır, Bütövlük tamıdır Qurban Bayramov. * * * Düzünü sənətə karvan deyibdir, Sözünü karvana sarvan deyibdir. Özünü sözünə qurban deyibdir; Qurban bayramıdır Qurban Bayramov.
Gənc yazar Sevindik Nəsiboğlu “Möhtəşəm Zəfər Nişanəsi” kitabının işıq üzü görməsi münasibətilə “Ziyadar” Mükafatına layiq görülüb. Gənc qələm dostumuzu təbrik edir, yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun, Sevindik Nəsiboğlu!
YALANÇI ŞƏHƏR Səndən xəbərsizik gör neçə ildı, Gözlərin yollara dikili qalıb. Qaçıb gələrdınmi, ayağın olsa. Qolların qoynunda bükülü qalıb. * * * Bəlkə ayağını özün kəsmisən, Atib gəlməyəsən bezib ağrıdan. Bizim yollarimiz kəsilməyib ki… Kəsik ayaqlardı ürək ağrıdan. * * * Ayaqlar kəsildi, cığırlar itdi, İtmiş cıgırlarla qalandı Şuşam. Ayağın olsaydı yenə gəlməzdin, Yalandı, yalandı, yalandı, Şuşam. Müəllif: Sehran Allahverdi
ŞUŞA Yolları bağlanıb düşüncə daşa, Baharı dönüncə şaxtalı qışa, Naxələf satqınlar keçincə başa, Dizləri qatlandı, yıxıldı Şuşa! * * * Namərdlər hiylədən toru hörüncə, Saldıran yağılar alıb girincə, Məzar sükutuna dalmış görüncə, Odlara qalandı , yaxıldı Şuşa! * * * Qəlbindən vuruldu, köksü didildi, Döyüldü dağ-daşı orden edildi, Qanla yoğrulmuşdu, sanki ödüldü, Erməni boynuna taxıldı Şuşa! * * * Verdik əlimizdən bizim olanı, Tuş etdik yurduma dərdi, bəlanı, Ələyib gözlərə falşı, yalanı, İllərlə lentlərdə baxıldı Şuşa! * * * Bircə gün qeyd edib işğal gününü, Sonra unuduruq səsi, ününü, Riyakar bir tarix biçir donunu, Böyüyən nəsilə nağıldı Şuşa! 08.05.2017. Müəllif: Təvəkkül Goruslu Məmmədov
QÜRBƏT KÖYNƏYİ Oxsa bu dərdin saçını, Körpə, dəcəl balan kimi. Pıçılda bir qulağına, Doğruları yalan kimi. * * * Qeyrət də çırpıb qapını, Adını süpürüb, gedib. Nə yaxşı ki, son gedişdə Üzünə tüpürüb, gedib. * * * Havalar ta istiləşir, Çıxar olmayan papağı. Birdən səni kişi bilib, Soruşarlar Qarabağı… * * * Ömrü Ağdam şərabı tək, Bala-bala çək başına. Təsəlli ver öz-özünə: “Mən neyləyim tək başına?!. * * * Eynimde qurbet koyneyi, Her gun tezelenir,veten. Sairler oz derdi ile Bele mezelenir,veten! * * * Əynimdə qurbət koynəyi, Hər gun təzələnir,vətən. Sairlər oz dərdi ilə Belə məzələnir,vətən! Müəllif: Balayar Sadiq
ŞUŞA MÖVSÜMÜ Tut bu səbrin yaxasından, Vur o daşa, vur bu daşa. Bir sətir Şuşa ətri səp, Ruhunda donan savaşa. * * * Qəlbindən bir dağ boylanır, Qeyrət gəzsin qoy o dağda. Qanını sürt gözlərinə, Güllər açsın Qarabağda. * * * Hünəri çixar köynəkdən, Qala qisas ocağını. Arzusu üşüyənlərə, Aç ümidin qucağını. * * * Güllə səsi gülə – gülə, Qoy sinəndə qapı açsın. Düşmən görsün cürətini, Ölümünü qapıb qaçsın. * * * Şükür,zəfər qoxuludur, Şəhidlərin təbəssümü. Qalıbdır gözü yollarda Könlümün ŞUŞA mövsümü ! Müəllif: Ülkər Nicatlı
BU YAZ DA GƏLƏ BİLMƏDİK… Gün-güzaran başımızı yenə qatdı, Biz sızladıq, namərd səndə at oynatdı, Bizsiz yenə yamacların şehə batdı, Bu yaz da gələ bilmədik… * * * Buzdan çıxdı, qırçınlandı bulaqların, Lalələndi, oda düşdü yanaqların, “Hardasınız”- pıçıldadı dodaqların, Bu yaz da gələ bilmədik… * * * Damarımda qaynamırsa qanım, Şuşam, Səni hələ hansı üzlə anım, Şüşam? Yolumuzdan yığ gözünü, canım Şuşam- Bu yaz da gələ bilmədik… 09 may 2012 Müəllif: Vahid Çəmənli
HÜNƏR GÖSTƏRMİSƏNMİ? (BU GÜN YARALI YERİMİZ OLAN ŞUŞANIN İŞĞALINININ İLDÖNÜMÜDÜR.) Dinlə sözlərimi: Ey vətən oğlu, Düşmən işğal edib, bağlayıb yolu. Qəlbində intiqam odlu, alovlu, Yandırıb, qisasa döndərmisənmi? * * * Bir vaxt Erməniylə can, qardaş kimi, Yeyərdin, içərdin dost, sirdaş kimi. Güllələr yağdırıb, qara daş kimi, Özünü döyüşə, kökləmisənmi? * * * Yağı, düşmən kəsibdi yollarını, Çalın, çarpaz bağlayıb qollarını. Vətənin, qeyrətli oğullarını, Düşmənlə, döyüşə səsləmisənmi? * * * Türklərə bir bəla, yaratdı Allah, Başları əzildi, olmadı islah. Durub keşiyində, əlində silah, Başına igidlər, cəmləmisənmi? * * * Səslə Koroğlumu, ya Babəkimi, Gəlsin şah Xətai, Qaçaq Nəbimi. Vətənə layiqli, bir övlad kimi, Qəlbində, məhəbbət bəsləmisənmi? * * * Partizan Mehdinin, olmuş əvəzi, Nümunə göstər sən, gəl Mübarizi. Gəray, Hüseynbala, qəhrəman Həzi, Onlar tək, bir hünər göstərmisənmi? * * * Əlif, Əlyar, Asif, İbadla, Yaqub, Şirin,Allahverdi, Yelmar, həm Raqub. Arxalı düşməni, edərək məğlub, Döyüşüb, heç ölmək istəmisənmi? * * * Qoru bu torpağı, torpaq sənindir, Doğma yer, yurd, yuva öz vətənindir. Döyüş meydanıdır, Qarabağ indi, Canını sipərə, döndərmisənmi? * * * Axdı torpağına, şəhid qanları, Gərəkdir, alınsın intiqamları. Vətənə xor baxan, kor nadanları, Malik: Şeirinlə, pisləmisənmi? Müəllif: Malik Tağızadə
“Bu gün Azərbaycan müsiqisinin beşiyi və şərqin konservatoriyası olan Şuşanın işğalı günüdü. Şuşa şəhərinin erməni faşistləri tərəfindən işğal olunduğunu unutmadıq və heç vaxt unutmarıq. Şuşaya qovuşacaq günümüz üzaqda deyil.” – Etibar Vəliyev MƏN ƏSGƏR ANDINI İÇİB GƏLMİŞƏM Çəkil yağı düşmən, Qarabağımdan. Şuşa qalasından, uca dağımdan. Çəkil qabağımdan, keç qabağımdan, Mən əsgər andını içib gəlmişəm. * * * Sülh deyib, sizlərə zaman vermişik. Sən demə zalıma aman vermişik. Apreldə cavabın yaman vermişik, Mən əsgər andını içib gəlmişəm. * * * Xocalı, Xocavənd, Xankəndi mənim, Zəngilan, Cəbrayıl başımda çənim, Ağdərə, Qubadlı yuxuma qənim, Mən əsgər andını içib gəlmişəm. * * * Ağdam, Fizulidən keçib gələrəm, Kəlbəcər, Laçına səcdə edərəm, Mən cavan Heydərəm, baba Heydərəm, Mən əsgər andını içib gəlmişəm. * * * Qələbə müjdəsi, sorağı məndə, Canım Azərbaycan, bayrağı məndə, Çəkiçi məndədi, orağı məndə, Mən əsgər andını içib gəlmişəm. * * * Xəstədi, düşmənin vardı mərəzi, Anamla etmişəm razi-niyazi, “Ya şəhid olaram, ya da ki qazi,” Mən əsgər andını içib gəlmişəm. 18.10.2016 Müəllif: Etibar Vəliyev
VƏTƏN OĞULLARI Vətən oğulları, başınız uca, Üzünüz bəxtiyar,daim ağ olsun. Vətənim yaşasın dünya durduqca, Millətim salamat,Vətən sağ olsun. * * * Vətənə arxasız, millətə dayaq, Gəlin, bu dözümdən usanaq, doyaq, Yağıya “toy” tutaq, əlacsız qoyaq, Həmləniz düşmənə, çarpaz dağ olsun. * * * Vaxtdır, pasın açın silah, yarağın. Sizdən alaq, böyük zəfər sorağın, Cənnətə döndərin yurdun torpağın, Vətən başdan-başa bağça,bağ olsun. * * * Cavanlar,ömrünüz açsın tər çiçək Özünüz yüz yaşan,bəxtiniz göyçək, Azad edin, doğma yurdlara köçək, Qürür,and yerimiz, Qarabağ olsun. Müəllif: Mayil Dostu
CIDIR DÜZÜ Dərədə möcüzə, dağda möcüzə, Torpağa bu qədər vurulmamışdım. Gözəllik önündə heç vaxt, heç vədə, Belə təzələnib durulmamışdım. * * * Dili tutulubmu torpağın, daşın, Görən niyə belə səssizdir bu yer. Haçansa Üzeyir ayağı dəyib, Yəqin ona görə əzizdi bu yer. * * * Sükuta bürünüb Cıdır düzümüz, Bülbülün səsinə dalandan bəri. Torpaq dərd əlindən qayalaşıbdı, Ellər Natəvansız qalandan bəri. * * * Göz dikib bu yerə yağılar yadlar, Su olub düzündə axa bilməyib. Nə qədər zirvələr fəth edib Qacar, Amma bu zirvəyə qalxa bilməyib. * * * Burda daşları da qoruyaq gəlin, Hansı bir daşdasa Vaqif qanı var. Bura yaddaşıdır obanın, elin, Burda hər bir nəslin öz ünvanı var. * * * Deyirəm, dünyada sevgi tapılmaz, Övladın torpağa sevgisi kimi. Bu yurd yaddaşımda qalacaq mənim, Tarixin möcüzə sərgisi kimi. 1979
ŞUŞA Min şəhər adı var dillər əzbəri, Adların ən üstün adıdı Şuşa. Musiqi notudur cüt hecasıyla: Şu-Şa Dilimin şəhdidir, dadıdı Şuşa. * * * Ciyərdə nəfəsdir, damarda qandır, Ruha qanad verən sirli məkandır, Bilib eşidəndir, güc artırandır, Qoşundur, əsgərdir, ordudur Şuşa. * * * Qoynuna hər gələn yüz xəyal eylər, Qıraqda qalanlar qeylü-qal eylər, Birini coşdurar, birin lal eylər, Tilsimdir, ovsundur, cadudur Şuşa. 2021
Dinmir buraların göz yaşı… Damcı-damcı, asta-asta “sən” axır … Həsrət yağır küçənizin küncündən, Elə bilirəm, dilə gəlib ad çağırır …
* * *
Axı hardadır dünən gördüyüm? Yollarımda gülə-gülə gəzdiyim, Qoxusuna həsrət qalıb bitdiyim… Eh….Ləpir izi… A ləpir izi? Sənə qurban, yadlaşma… Yağış yuyub aparmasın, Külək olub uçurmasın , İstəmirəm, istəmirəm … Toxumasın, İgidimin ayaq izinə … Maşınlar şütüməsin, Adamlar təntiməsin, Qoy itməsin qədəmləri … Yoxsa böyük dərd olar, Bu sərsəri başıma… Ey, sən ! O küçədəki həmin ağac… Daha yığılmayacaq xəzəllərin Uçacaq uzaqlara, Elimizdən lap uzaqlara… Görən apararmı sədamızı Bilinməyən sonsuzluqlara, Görünməyən adamlara…. A torpaq … İsitdiyin canlara ömür qurban, Qoru, oğlunu … Qoru, körpəni … Qoru … Qoy qəribsəməsin qoynunda… A başdaşı, A daşlar, Bir az yüngül olun, Çökməsin ağırlıq … Axı yaraşmır, Siz daşların, qara mərməri, Onun düz 23 yaşına…
* * *
Neçə vaxtdır qanamırdı yaralar… Bu gün oldu, elə bu gün son olsun… Çəkilmişdi başım üstdə buludlar, Gəldi, doldu, tez gedər olsun… Dinmişdi, əzizim, dinmişdi gözümün yaşı… Elə bilmişdim, Tökmüşəm qəlbimdən, bu möhkəm daşı! Ay Allah, bu qədər işgəncə nədir axı?! Boğasan, aparasan, tərk edəsən bu başı! Sızlayır könlümdə yuva quran kəpənək. Ömrü də az qalıb, o da gedir deyəsən… Azacıq bir ömürdə , gərəkdir ki, gün görəsən, Yoxsa bu imtahan, o dünyaya qədərmi, nədir?! Donub hisslərimin hər bir nöqtəsi. İtələyirəm, bağırıram , getmir ki getmir! Varlığımdan, yoxluğumdan, elə özümdən də bezmişəm… Ümiddir e vallah, dünyadan kəsilmək bilmir ki bilmir…
* * *
Ömrümün hansı payızından kəsim, 22ilin qırılıb qol-qanadı… Hər xoşluğun arxasınca bədbəxtlik, Saxla burda… Saxla !Xoş günlərimi kəsim… İtirəcəyim nə var ki,onsuz, Qazandıqlarım ki itib,batıb… Biriləri yıxar,ümidlər quruyar, Yetim qalar bizsiz xəyallar… Ömrümün hansı payızından kəsim, Hansı yaşımı dondurum, Hansı yaşda cavan qalım.. Bəlkə də bəsdi artıq Onsuz da quruyub canım, Yaxın gəlin… Ruhumun ehsanından sizə pay çəkim…
* * *
Uzaqların min dərdi olur,əzizim Hərdən fəryad çəkib hayqırır… Uzaqların həsrət qoxusu olur, Elə hey yaraları qanadır… Əl uzatdıqca itib,batır, Cızılır kol-kosla biləklər Uzaqların yarası böyük Qanadıqca iz bağlayır… Burda bir gün isti günəş Bir gün də soyuq ay Bir-biri ilə yarışır.. Günlər də keçir ,aylar da Diləklər görmür gərçək üzü… Hərdənbir şişmək çaxır, Hərdənsə tufan olur… Aparır bütün ümidləri… Burda həyat başqadı, Saniyədə dəyişir fəsillər… Burda insanlar olmur Nə də kirli bədənlər… Ruhlardır,gəzib tozur… Bir azadlıq uğrunda Çırpınır illər boyu…
* * *
Fərqli sandığın fərqlənmir, Sən yenə pislərə yaxşı de… Zamanla insan düzəlmir, Burax əlimi,çıx get! Tanımırsan can deyəni, Canını alıb gedir… Diliylə bal tökənlər, Əli ilə zəhər gətirir… Əcələ gərək yoxdu, Yaşarkən öldürürlər… 70illik ömrünü, Tabutda gəzdirirlər…
* * *
Səhər də açılmır, Gəlmir birinin səsi… Sən ki yaxşı bilirsən Hərkəsin varkən, kimsəsiz olmaq nədir! Soyuq əllərinlə Tanrıya getmək nədir… Bir gün; Susacaq günahların, Bağırmayacaq üstümə Yanaqların su içəcək Gözyaşından birtəhər…
Barat Vüsalla söhbətimiz həmişə ədəbiyyata, poeziyaya söykənir…
…Adamlar var onlarla ədəbiyyat haqda ədəbiyatçı kimi tutur söhbətin.Elə sənin müxtəlif qayğılardan boğulduğun,nəfəsinin çatmadığı zaman yetirir özünü sənə!..Çəkib qolundan atır qırağa və deyir ki,.get yaşa! Çoxfunksiyalı,İmkanlı telefonu götürüb yığdım Barat Vüsalı,elə ilk kəlmədəncə əhvalını yerində görmədim.Soruşanda dedi “Ay Şahnaz,səsim satdımı məni?!”..və özünə məxsus gülüşü cingildədi qulağımda!.. Məlum oldu ki,sağlamlıq problemi olsa da artıq adladıb…nə yaxşı,şükür Allaha!..Söhbətimiz xeyli çəkdi,mövzular bir birinə calandı,amma yenə istinad nöqtəmiz mübarəkqədəm,bəzən də başı bəlalı,hərdən şou məkanını xatırladan ədəbiyat oldu…Milli sərvət səviyyəsinə yüksələn yazarları andıq,yaddaşa köçən sətirlərini xatırladıq,arada hələ xarici yazarlarla da ilgiləndik.Gördük vallah ədəbiyyatın mənbəyi öz milli yazarlarımızdı,onların dünyadan gedənini rəhmət,sağ olanlarını can sağlığı diləməklə yad etdik!..Nizamidən tutmuş Sabir,Səməd Vurğun,Məmməd Araz,Nəriman Həsənzadə,Musa Yaqub,İsmayıl Şıxlıdan…danışdıq….Dəryadı bunlar,gözümüzün qabağındaca olduğundanmı hərdən insafsız davranırıq,öz gözümüzdə tir axtarırıq?… …Doğudan Batıya yollar uzanır, İnsandan insana yol gözə dəymir!… M.Araz deyib bunu!..Görəsən ürəyi, ruhu neçənci dərəcə yanıq zədəsi alıbmış dahi şairin ,bu sətirlərlə su səpib yarasına!!? Musa Yaqub: Şeiri götürdülər hoydu hoyduya, Sözü götürdülər hoydu hoyduya, Dağı götürdülər hoydu hoyduya, Bağı götürdülər hoydu hoyduya…. Məni də qoşdular bu qeybətlərə, Sonu görünməyən boş söhbətlərə.. Heyif,o əvvəliki könlümə heyif, Heyif,o əvvəlki gülümə heyif….. bu sətirləri hələ 90-cı illərdə yazıb…. Eynşteyn onu da başqalarını da qabaqlayıb və söyləyib ki: ..Bu gündən belə insanlığın taleyi onun elmi-texniki nailiyyətlərindən çox,mənəvi dayaqlarından asılı olacaq!….
Barat Vüsalla söhbətimiz həmişə ədəbiyyata, poeziyaya söykənir…
……. Söhbətimizin sonunda Barat müəllimlə gəldiyimiz nəticə belə oldu ki,”Hər şey EŞQin yolunu tapmağa xidmət etməlidir..” Bunların birincisi və ilki isə budağında oturub hərdən ağacını silkələməyə çalışdığımız əbədi,əzəli doğma ƏDƏBİYYATımızdır…!” Düşünək,dostlar,düşünək…
Müəllif:Şahnaz ŞAHİN AYB və AJB üzvü, Prezident Mükafatçısı, Beynəlxalq Rəsul Rza Mükafatı Laureatı.
Nəbi Xəzrinin anası, müdrik qadın, Pərixanım Cəfər qızı. 1933-cü ildən dul qalan, bütün ömrünü sonbeşiyi, balaca Nəbi balasına həsr edən, ona ömrünü bağışlayan bir qadın olub Pərixanım ana. Sovet vaxtında oruc tutub namaz qılan əsl müsəlman xanım olub. Xalça, kilim toxumaqla özü ailəni saxlayıb ərinin ölümündən sonra. 1969-cu ildə 87 yaşında dünyasını dəyişib. Nəbi Xəzri 45 yaşında anasız qaldı, bir müddət anasızlıqla barışmadı, ona Ana poeması həsr elədi.
