a
Mənbə: Ağdam İctimai Platforması
Ağdam İctimai Platforması
Aylıq arxivlər: Oktyabr 2025
İtalyan nüfusunun milyonlarcası muhtemelen Etrüsk-Türk kökenlidir
İtalyan nüfusunun milyonlarcası muhtemelen Etrüsk-Türk kökenlidir
Latinlerden önce İtalya’ya gelip Roma’yı kuran ve Etrüskler olarak adlandırılan bir halk vardı. Şimdiye kadar kökenleri ve dilleri hakkında hiçbir bilgi yok. Burada, 300 yıldır dünya bilim insanları hiçbir şey öğrenemeyerek şaşkına döndüler. Türkçe kil yazıtları okuduğumda, kökenleri hakkında bilgi ediniyorum.
O zamanlar ETE ELİ olarak adlandırıldıklarını ve 3 bin yıl önce Türkiye’nin Hatay-Osmaniye-Adana illeri ile Suriye’nin Bayırbucaq bölgesinde yaşadıklarını ve Oğuz Türkleri olduklarını öğreniyorum. 2800 yıl önce Balkanlar’dan saldıran Yunan Akalar, Dorlar, İyonyalılar (bunlar kabilelerdi) baskısı altında, talihsizlerin bir kısmı deniz yoluyla Apeninler’e, bir kısmı kara yoluyla Batı, Doğu, Güney Azerbaycan ve hatta Sibirya’ya gitti. İsimleri o yerlerin yer adlarında kaldı.
Kolay bir alfabe oluşturdular. Sağdan sola okunan bir alfabe. Latin alfabesi onların bir türevidir. 130’a kadar metinlerini okudum ve sırlarını açığa çıkardım.
Azerbaycan dilinin kendine özgü bir lehçesiyle konuşuyorlardı. Asimilasyonun bir sonucu olarak, İtalyan nüfusunun milyonlarcası muhtemelen Etrüsk-Türk kökenlidir.
Prof. Dr. Tariyel Azertürk
Mənbə: GÖKTÜRK QRUPU
Gəlin Qayası (Daşkəsən) haqqında məlumat – foto
Azərbaycan ərazisində – ümumilikdə türk torpaqlarında “Gəlin Qayası” və oxşar toponimlərə çox rast gəlirik. Fotoda gördüyünüz Gəlin Qayası Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonu, Dəstəfur (Dəstəgir, Dəstəgül) kəndi yaxınlığında dəniz səviyyəsindən 2364 metr hündürlükdə yerləşən ən möhtəşəm təbii abidələrdən biridir.
Məlumatı hazıladı: Amina
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
Antivenom hazırlanma qaydası
Dünyanın ən zəhərli ilanı bir fili belə öldürə bilər, lakin bir heyvandan başqa: at!
İlan nə qədər ölümcül olsa da, hətta qorxunc kral kobrasının dişləməsindən at ölə bilməz.
Bir at dişləndikdən sonra, təxminən üç gün ərzində özünü yüngül xəstə hiss edə bilər, lakin sonra heç bir şey olmamış kimi tamamilə sağalır.
Bu, təbiətin ən inanılmaz möcüzələrindən biridir və bu məxluqda insan həyatını xilas edə biləcək bir sirr var: antivenom.
Bəs bu antivenom necə istehsal olunur?
Birincisi, ilanlardan zəhər toplanır.
Sonra atın içinə az miqdarda vurulur. Atın bədəninə vurulan zəhər miqdarı at üçün zərərsizdir, lakin immun reaksiyaya səbəb olur. Atın immun sistemi cavab verir və zəhəri zərərsizləşdirmək üçün antikorlar istehsal edir.
2-3 gündən sonra bu antitellər atın qanında olur.
Daha sonra atdan qan alınır və qırmızı qan hüceyrələri (RBCs) təmizlənir. Plazma (ağ hissə) antivenom istehsal etmək üçün işlənir.
Daha sonra bu anti-zəhər zəhərli ilanların dişlədiyi insanlara onların həyatını xilas etmək üçün yeridilir. Təkcə Hindistanda bu həyat qurtaran serumu istehsal etmək üçün yüzlərlə at saxlanılan çoxsaylı zəhər əleyhinə istehsal müəssisələri var.
Təsəvvür edin, bu zərif məxluq sayəsində biz dünyanın ən ölümcül zəhərlərindən qorunmuşuq.
Ola bilsin ki, atlar olmasaydı, bircə ilan sancması belə bir çox insanın həyatını itirərdi.
Mənbə: Cienciatum Sorpréndete
Bu üsul həm də müxtəlif xəstəliklərə qarşı peyvəndlərin hazırlanmasında istifadə edilən köhnə bir texnologiyadır.
Məlumatı hazıladı: Aynura Allahverdiyeva
Əliağa Şıxlinskinin vəsiyyəti:
Əliağa Şıxlinskinin vəsiyyəti:
- Əgər mən yataqda qalası xəstə olsam, məni xəstəxanaya göndərin.
- Əgər xəstəxanada ölsəm, nəşimi evə yox, xəstəxanadan qəbiristanlığa aparın.
- Qəzetdə elan verməyin.
- Dəfnetmə xərclərinin az olmasına çalışın. Yorğan ağına bükülmuş cəsədi rənglənməmiş, üstünə ağ kilim salınmış tabuta qoyun.
- Heç bir ehsan verməyin, bunu etmək həmişə gərəksizdir, muasir çətinlikləri nəzərə alsaq isə qəbahətdir.
- Mənə əziz olan Nigar xanımın qəbri ilə yanaşı qəbri yastı tava daşı ilə örtub, üstündə yazarsınız: Əliağa Şıxlinski – heç bir tarix lazım deyil.
- Nə tabutun içinə, nə də tabutun üstünə bir dənə də olsun gül qoyulmasın.
Əliağa Şıxlinski (1863-1943) Çar Rusiya ordusunda artilleriya generalı, Azərbaycan Demokratik Respublikasının Hərbi nazirinin müavini olub.
Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva
Antivenom necə istehsal olunur?
Dünyanın ən zəhərli ilanı bir fili belə öldürə bilər, lakin bir heyvandan başqa: at!
İlan nə qədər ölümcül olsa da, hətta qorxunc kral kobrasının dişləməsindən at ölə bilməz.
Bir at dişləndikdən sonra, təxminən üç gün ərzində özünü yüngül xəstə hiss edə bilər, lakin sonra heç bir şey olmamış kimi tamamilə sağalır.
Bu, təbiətin ən inanılmaz möcüzələrindən biridir və bu məxluqda insan həyatını xilas edə biləcək bir sirr var: antivenom.
Bəs bu antivenom necə istehsal olunur?
Birincisi, ilanlardan zəhər toplanır.
Sonra atın içinə az miqdarda vurulur.
Atın immun sistemi cavab verir və zəhəri zərərsizləşdirmək üçün antikorlar istehsal edir.
2-3 gündən sonra bu antitellər atın qanında olur.
Daha sonra atdan qan alınır və qırmızı qan hüceyrələri (RBCs) təmizlənir.
Plazma (ağ hissə) antivenom istehsal etmək üçün işlənir.
Daha sonra bu anti-zəhər zəhərli ilanların dişlədiyi insanlara onların həyatını xilas etmək üçün yeridilir. Təkcə Hindistanda bu həyat qurtaran serumu istehsal etmək üçün yüzlərlə at saxlanılan çoxsaylı zəhər əleyhinə istehsal müəssisələri var.
Təsəvvür edin, bu zərif məxluq sayəsində biz dünyanın ən ölümcül zəhərlərindən qorunmuşuq.
Ola bilsin ki, atlar olmasaydı, bircə ilan sancması belə bir çox insanın həyatını itirərdi.
Mənbə: Cienciatum Sorpréndete
Məlumatı hazıladı: Leyla Hüseynzadə
Laslo Kraznahorkai – dəyişim
Laslo Kraznahorkai – Müasir dünyanın qaranlıq aynası
Ədəbiyyatın qüdrəti çox zaman sükutun içindən doğur. Bəzən bir xalqın, bir dövrün, hətta bütün insanlığın daxili təlatümünü sözlər deyil, dərin susqunluq ifadə edir. Məhz bu susqunluğun dili ilə danışan yazıçılardan biri də müasir macar nəsrinin fenomenal siması – Laslo Kraznahorka (László Krasznahorkaidir).
5 yanvar 1954-cü ildə Macarıstanın Gyula şəhərində anadan olan Krasznahorkai artıq gənclik illərindən ədəbiyyatla nəfəs alırdı. Onun ilk romanı – “Sátántangó” (Şeytan rəqsi) 1985-ci ildə çap olunanda Avropa ədəbiyyatında sanki yeni bir nəfəs yarandı. Qərb tənqidçiləri bu əsəri “Kafka ilə Dostoyevskinin XXI əsrdəki görüşü” kimi dəyərləndirdilər.
Dünyanın dağılmaqda olan mənzərəsi
Krasznahorkainin yazılarında dünya bir az çökür, bir az tənəzzülə uğrayır. Onun qəhrəmanları sanki zamanın xarabalıqları arasında azmış ruhlardır. “Şeytan rəqsi”, “Müharibə və müharibə”, “Melanxoliya müqəddəsləri”, “Səbrin melankoliyası” kimi əsərlərdə bəşəriyyətin mənəvi dağılması, mənasızlaşan həyat və ümidsiz gözləntilər dərin fəlsəfi qatlarla işlənib.
Onun üslubu çətin, lakin poetikdir. Cümlələr uzun, bəzən nəfəs kəsən qədər dolğundur. Hər bir cümlə bir aləmdir — içində həm Tanrıya inam, həm də Tanrıya qarşı üsyan yaşayır. Bu mənada Krasznahorkai nəsri mistik-realist təfəkkürün zirvəsində dayanır.
Filmlərdə yaşanan ədəbiyyat
Krasznahorkainin sənət dostu, dünya kinosunun nəhəngi Béla Tarr onun əsərlərini film dilinə gətirməklə bu qaranlıq dünyanı vizual məkana daşıdı. “Şeytan rəqsi” və “Turin atı” kimi filmlər ədəbiyyatla kinematoqrafiyanın bir növ vəhdətini yaratdı. Krasznahorkai sözlə, Tarr isə təsvirlə həyatın əbədi tənhalığını göstərdilər.
Müasir insanın mənəvi dialoqu
Krasznahorkainin ədəbi dünyasında müasir insan öz vicdanı ilə üz-üzə qalır. O, oxucunu rahat buraxmır; suallar verir, ancaq cavab vermir. Hər sətir, hər hadisə bir metafora kimi işləyir: dünyanın sonuna gedən bir kənd, fəlakətə çevrilən ümidsizlik, bəşəriyyətin itirdiyi dəyərlər.
Onun yaradıcılığı Avropanın ədəbiyyat mükafatları ilə qiymətləndirilib. 2015-ci ildə o, Man Booker International Prize mükafatına layiq görüldü. Bu, təkcə şəxsi uğur deyildi – həm də Şərqi Avropa ədəbiyyatının səsini dünyaya eşitdirən bir hadisə idi.
Sözün qaranlıqdan doğan nuru
Krasznahorkai ədəbiyyatı oxucuya səbr tələb edir. Onun yazdıqları sadəcə oxunmur – yaşanır, düşünülür, dərk olunur. O, bizə xatırladır ki, bəzən həyatın həqiqəti sadə cümlələrdə deyil, mürəkkəb sükutlarda gizlənir.
László Krasznahorkai müasir dövrün “qiyamət peyğəmbəri” kimi görünür, lakin onun məqsədi qorxutmaq deyil, oyandırmaqdır. O, insanın içindəki işığı qaranlığın içindən çıxarmağa çalışır – və bu da ədəbiyyatın ən ali missiyasıdır.
Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva
Nuray Bilgili – OTAĞ TAKVİMİ
OTAĞ TAKVİMİ
Fotoğrafta gördüğünüz gibi, Otağlarda yaşayan Türkler Takvimi ve Saati, Tündük adı verilen Otağın Aydınlık Açıklığına göre ayarlardı. Güneşin açısına göre, Tündükten giren Gün Işığı mevsimleri ve saati gösterirdi. Otağın tepesindeki aydınlık açıklığında gördüğünüz artı işareti Güneşi ve “Göğün Odağını” yani merkezini simgeler. 4 Kol ise dört yön ve 4 mevsimi ifade eder. Türk kozmoloji düşüncesinde gece göğünün “Odağı” Kutup Yıldızı, Gündüz göğünün “Odağı” ise Güneştir. Odak kelimesi Otağ kelimesinden gelir. Çünkü Türk kozmoloji düşüncesinde Otağlar Kozmosun küşük bir minyatürüdür ve Dünyanın Merkezinde sayılır.
Türk Otağları Evrenin küçük bir arketioidir ve Ay döngüsüyle uyumlu olacak şekilde 28 dilimlidir. Yani Türkler Ay Tavimini de kullanır ve Ay Konaklarını da bilirdi.
Bu yüzden Otağlar gelişigüzel kurulmaz. Otağ 4 yöne bakacak şekilde kurulur. Kapı mutlaka Güney yönüne açılır. Türklerde Güneyin kutsallığı olsa da asıl Kuzey yönü de çok önemlidir. Kuzey Yırgaru-Yukarı şeklinde tanımlanır ve Kutup Yıldızı bu konuma yerleştirilir. Kutup Tanrının makamı sayılır.
Mənbə: GÖKTÜRK QRUPU
Nuray Bilgili – TAŞ BABA
TAŞ BABA
Türk Beylerine ait heykel biçimli mezar taşları.
Bu heykeller genel olarak “Balbal ya da Taş Baba” olarak bilinir. Eski Türk inançlarında ölen önemli kişilerin Tanrı katına yükseldiği ve orada ebedi bir hayata başladığı düşünülür. Özellikle Göktürklerde savaşta ölmek ölümlerin en şereflisidir. Bundan dolayı Alp’ların mezar ritüelleri de özeldir. Onların mezar taşları, “Hayat Suyu” inancına uygun bir şekilde, ellerinde “İçki Kadehi” tutar vaziyette yapılır. Bu ikonografi, Tanrı katında ve Cennette ebediyete kadar yaşayacakları anlamı taşır. Bir bakıma onlara “Tanrısallık” atfedilir. Bu inanç biçimine “Atalar Kültü” adı verilir. Türkler, ölen önemli insanların “Eren” olduğunu düşünür. Kime Eren? Elbette Tanrıya Eren. Alp Eren kavramı da bu inanç ve düşünce ile bağlantılıdır. Bu mezar taşlarının “Kozmik Merkezler”, Tanrı ve insan arasında “Kozmik Yollar” olduğu düşünülür. İşte bu yüzden, dualar bu merkezlerin başında yapılır, dilekler bu merkezlerin başında dilenir ve kurbanlar bu merkezlerin başında kesilir.
Ünlü Macar antropolog ve psikiyatrist Geza Roheim’e göre, Arkaik çağlarda ölen ya da öldürülen her şey BABA olur. Bu bağlamda Türklerdeki Ölümle ilgili ATALAR KÜLTÜ bu kuramla örtüşür. Türkler ölen Atalarına saygı duyar, “Taş Baba” tabiri ile de onları onurlandırır. Ataların ölümünden sonra, onlara karşı duyulan korku ve saygı, bu taş heykeller ile ifade edilir. Eliade’ya göre ölen Baba-Atanın ruhu bu taş heykeller içine sabitlenir ve bir anlamda “tehlikesiz” hale gelir.
Anadoludaki Türkler hala mezar, türbe ve kümbetlerde bu ritüelleri sürdürür. Kurbalarını keser, dileklerini bağlar ve dualarını bu “Kozmik Merkezlerde” yapar. Çünkü Tanrıya en yakın olan yerler, Ataların yattığı yerlerdir.
Mənbə: GÖKTÜRK QRUPU
BAŞLIĞINA BAŞLATMA
1963 yılı Şanlıurfa doğumluyum. Bursa Uludağ Üniversitesi mezunuyum, mali müşavirim ve artık emekliyim.
Naçizane 40 küsur yıldır şiire yamaklık ediyorum. 5 adet şiir 1 de deneme kitabım yayınlandı. Türkiye Yazarlar Birliği geçmiş dönemler üyesiydim. Halen Anadolu Yazarlar Birliği kurucu üyesiyim. Türkiye Yazarlar Sendikası, Gebze merkezli Dünya Sanatçılar Derneği ile Atatürkçü Düşünce Derneği üyesiyim.
Yurt içinde ve dışında çeşitli dergi, internet sitesi, antolojilerde şiir ve öykülerim yayınlandı. Zaman zaman yayınlanmaya devam ediyor. Çeşitli şiir etkinliklerine şair olarak davet edildim. Şiir etkinliklerinde ve yarışmalarında dereceler ve plaketler, ödüller aldım.
Geleneksel ve modern Türk Şiirden beslenerek kendi özgün şiirimi oluşturma arayışındayım.
Şiir ve öykü yanında amatör fotoğrafçılık ile de meşgulüm. Bazı internet gazetelerinde köşe yazıları da yazıyorum.
Emekliyim, evli ve 4 çocuk babasıyım. İstanbul Kartal’da yaşıyorum.
Kitaplarım:
Şiir:
Bencileyin (1994)
Zuhur (2002)
Hoşça Kal Aşk (2011)
Mariana’ya Mektuplar (2020)
Uçurum Kenarında Rapsodi (2021)
Deneme:
Keşkeler Okyanusunda Umutsuz Çırpınış (2023)
BAŞLIĞINA BAŞLATMA
Ümitsiz bir durummuş anladım ki bu halim
Sesini duyduğumda dilim, sözüm karıştı
İki kelam etmeye kalmamış hiç mecalim
Öyle işte bu kalbim sensizliğe alıştı
Yüzünü görmeyeli uzun zaman olmuş ki
Düşlerimde bile sen çıkmıyorsun karşıma
Bak ki kara kaderim Allah’ından bulmuş ki
Senelerdir peş peşe bela yağar başıma
Ne senle kavuşmanın ne de tam ayrılmanın
İmkânı yok anladım, belli ki araftayım
Bekliyorum sonumu bugün değilse yarın
Kaybedenler safının olduğu taraftayım
Bugün aradığında, sesini duyduğumda
Sevinmenin yerine neden hüzünlendim ben
Boğulacak gibiydi kalbim bir sonsuz gamda
Gör ki ne hallerdeyim yenildim, tükendim ben
Bu sevdam belam olmuş, sebebim bu olacak
Aklım kalbim tarumar, kalıyorum çaresiz
Bu hikaye bu şiir nihayet son bulacak
Uzaklara, boşluğa dalıyorum çaresiz
Ümitsiz bir durummuş anladım ki bu halim
Neylersin yazgım böyle, benim kaderim zalim.
Müəllif: Faruk HABİBOĞLU
FARUK HABİBOĞLUNUN YAZILARI
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru