
Müəllif: Zilaləbanu Xalıqova
Zilaləbanu Xalıqovnın yazıları
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında

ÖVLADIYAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!
13.11.2020. Bakı.
Müəllif: Zaur USTAC
I>>>> Rənglərin Şahzadəsi
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında

Gecə tanqosu
Qədəmlər dindi,
İzdihamın şövqünü duyub.
Hər tərəfdə pıçıldayıb duran
Aşiqlər sakitcə baxar, durub.
Bax, qasırğa qopdu və
Səma üzündə parladı ulduz
Baş üstündə elədi cilvə.
Əlvida deyib çəkildi gündüz
Vəhmim gəldi gah sükunətin,
Qulağı dolub qaldı heyran.
Dan sonunda sığırçınları
Şad uşaqlar yamsılar bu an.
Varlıq tamam sarındı
Gecənin qara çadrasına
Hisslər ilə həyəcan saldı
Gah girdi qəlb arasına
Ay gizlənər şah gecədə elə
Sanki ruhlar qına giribdir.
Dinazavr dayanıb durantək
Ürəyimə qorxu axmaqdadı.
Qışqırıqlar gəlməkdə gizli
Yuxularımda həqiqət bozarar
Axşam çağı açılan üzgün.
Bəxtiqara namazgülülər
Yenə dönüb nifrətlə oxuyar
Bayılmağın naxoş sədası
Belə boşluqda sakit daranar
Tənha qızın gecə tahqosu
Müəllif: Zilaləbanu Xalıqova
Zilaləbanu Xalıqovnın yazıları
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında

ÖVLADIYAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!
13.11.2020. Bakı.
Müəllif: Zaur USTAC
I>>>> Rənglərin Şahzadəsi
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında

Əziz həməsrim!
Həyata gəldiyimdən bu yana özümdəki qeyri-adi dəyişikliklərdən bəzən lal qalan, bəzən çıxılmaz vəziyyətə düşən vaxtlarım çox olub. “Mən kiməm?” sualı məni heç vaxt tərk etməyib. Özümlə baş verə bilən hər cür hadisələri gah zövqlə yola salsam, gah da üzümə təşviş əlamətləri xətt çəkməyə başladı. Qəlbən olduqca zəkalı qız kimi böyüsəm də, yaddaşımda ən incik, inadkar, söz başa düşməyən qızcığazlara xas şıltaqlıqlarımla kimlərisə yaralamağım, hətta yaxınlarıma da əzab verməyim mümkündür.
Uşaqlığın əyləncəli günlərinə qayıtdığımda çox əhvalatların xatirəmdən uçub getdiyini sezirəm. Yaradıcılıq qabiliyyətimi öz vaxtında hiss edəndə, bəlkə hər anımdakı hadisələri maraqla ağ vərəqlərə köçürməliydim… Daim yüz yaşlı qoca ürəyimə girib ordakı laylaları aydınlaşdırıb oturar, özümü həyatda uşaqtək zənn etməyə, yaşıma yaraşan iş görməyə məcbur olunan kimi olurdum. Gah dələduz uşaqlığa, gah ağıllı Zümrədxanıma, gah qəddar zalıma çevrilərək öz təsəvvürümdəki qəhrəmanımı formalaşdırırdım.
Bağçada da çox fəal olmuşam. Ən çox əzizləndiyimi və özümü mələklər kimi aparmağımı bağçada hiss etmişəm, öyrənmişəm desəm təəccüblənməyin. Onda dörd-beş yaşında olsam da, tərbiyəçilərimin bir dəfə də sərt danışmalarını, toxunmalarını yada sala bilmirəm. Digər qrupdaşlarıma çox rəhmim gələrdi. Bir uşaq yatmasaydı yaxşıca kötək yeyərdi, hətta oyuncağı da icazəsiz oynada bilməzdi. Bunun məndə ilk dəfə oyanan rəhm, şəfqət duyğusu olması təəccüblü deyil.
Müxtəlif bayramlarda ata-anam bağçamıza öz sazəndələri ilə gəlib fərqli tədbirlər keçirər, mən isə rəqs edərdim. Tamaşaçıların baxışlarını hiss edəndə ilk dəfə fəxr duyğusunun məni bürüməyə başladığını hiss etdim. Sonda hamının baxışı məndə, hamı əl çalmaqda idi…
Uşaqlığımı dönə-dönə yada salıram. Sanki məsud anlarıma qayıtmağı və orada ömrü boyu qalmağı istəyən tək… Ata-anamın sənətkar olması və mənim də əksər səfərlərdə olmağım üçünmü bu barədə xeyli təcrübəyə yiyələnmişdim. Hər bayramda yaşayış yerimizdəki oğlan və qızlar toplaşıb binalarımızın girişlərini mövsümə uyğun bəzəyərdik. Babamın evdəki bütün “instrument”lərini çölə çıxarıb, yerləşdirib konsert verərdik. Əlbəttə, kağızdan düzəldilmiş biletlərimiz də olardı. Bəzən pul, bəzən də digər hədiyyələr verərdilər.
Məktəb dövrü mənim üçün ən əzablı, anlaşılmaz, boynumu bərkidən, beynimi incidib keçən vaxtlar, laylaya bənzər riyazi terminlər, coğrafiya, yer üzünün bir kağız üstündə ilan olub düzülüb duran bilgilərini höccələyib öyrənmək ərimək duyğusu verirdi. Mənə bu dərslərin marağı yox kimi idi, zəngin çalınmasını gözləyərdim.
Musiqi dərsinə marağım artmağa başlayanda dördüncü-beşinci sinifdə oxuyurdum. Məktəb dövründən mənə xoş olan, yaddaşımda qalan tədbirlər, gəzintilərdir. Nəğmələr, folklor mahnıları, deyişmələr, tamaşalar olduqca maraqlı olardı. Belə vaxtlarda ədəbiyyata da yavaş-yavaş girişməyə başladım.
Xoşbəxt uşaqlığımı ağır xəstəlik dəlik-dəlik etdi və on dördüncü baharımdan bu yana ancaq xəstəliklərlə keçdi.
Arzulamaqdan, can atmaqdan, öz üzərimdə işləməkdən yorulmadım. Səhvlər, maneələr, daxili çəkişmələr, üsyanlar vaxt keçdikcə məni yaradıcı olmağa, qələm tutmağa məcbur etdi.
Xəstəlik mənə nə verdi? O, məni ömür boyu insan səsini eşitməkdən məhrum etdi… Bununla həyat dayanıb durmadı, əksinə, daha güclü davam etdi və xəstəlik mənə ağı qaradan tanımağı öyrətdi. Ən mühümü, insan qəlbini eşidə bilməyənlər tayfasından deyiləm.
Xatırlayıram, eşitməməyimlə bağlı yeganə yadımda qalan özümü itirən günüm yalnız bircə dəfə olub. Uzunmüddətli müalicədən sonra xəstəxanadan evə qayıtdım. Həmin günlərdə doğum günüm keçirildi. Mən o vaxtlar indi çoxlarında olan pleyerə sahib olmağı daim arzu edirdim. Böyük bacım və yeznəm mənə zərif çəkmələr və pleyer bağışladılar. Sevincimin həddi yox idi, qulaqcığı qulağıma oturdana qədər eşitməməyim heç kimin xəyalına da gəlmədi. Belə dinləməyə hərəkət etsəm də, səsi yüksəltsəm də eşidə bilmədim. O vaxtkı halımı sözlə ifadə edə bilmirəm. Özümü kütlədən aralı duydum. Sakitcə qulaqcığa son deyib, onu kiçik bacıma hədiyyə etdim və çəkmələri götürüb geyindim, yetərincə yaraşıqlı oldu. Atılıb-düşərək, sanki dərdimi unutmaq istəyirmiş kimi bağıraraq güldüm, özümü yaxınlarımın önündə özümü itirmiş, kədərli kimi göstərmək istəmədim… Başlıcası, yaxınlarım var. Məni bundan sonra da saxlayıb, qüvvətləndirib yaşadacaqlarına inanıram.
Əziz oxucum! Bu yazdıqlarımı dostlarım, sirdaşlarım, yaradıcı həmkarlarım üçün yazdım. Qəlbnamə tərzində o qədər mükəmməl olmasa da, ürəyimin səsini bir qədər dinləsəniz, mən bundan sevinərəm!
Hörmətlə: Zilaləbanu Xalıqova
Zilaləbanu Xalıqovnın yazıları
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında

Cəlilabadda milli-ədəbi layihə
(“Turan ellərinin söz çələngi” layihəsinin yekunu və eyniadlı ədəbi məcmuənin təqdimat mərasimindən reportaj)
Bu gün – 30.05.2026-cı il tarixində “Həməşəra” müstəqil, elmi, tarixi, mədəni və ictimai rüblük mətbu orqanı və Cəlilabad Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) birgə təşkilatçılığı ilə Cəlilabad şəhər MKS-nin inzibati binasında fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi və Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, yazıçı-publisist İlqar İsmayılzadənin cari ilin son ayları ərzində (24.03.2026-04.05.2026) Cəlilabad ədəbi mühitinin bir qrup şairlərinin iştirakı ilə uğurla həyata keçirdiyi “Turan ellərinin söz çələngi” adlı layihənin yekun mərhələsi olaraq işıq üzü görmüş eyniadlı kitabının (ədəbi məcmuə və ya antalogiyanın) təqdimat mərasimi keçirildi.
Vətən və dövlətçilik uğrunda canından keçmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsinin anılması hədəfi ilə 1 dəqiqəlik sükutla başlayan tədbirdə rayonun bir qrup tanınmış ziyalı simaları, ictimaiyyət nümayəndələri, müəllimlər və xüsusilə də Cəlilabad ədəbi mühitinin parlaq simaları iştirak etdilər və yüksək səviyyədə, həm də mənəvi aurada keçirilən tədbir iştirakçıların məmnuniyyəti ilə yadda qaldı.
Tədbirin aparıcısı, eyni halda layihə rəhbəri və kitab müəllifi yazıçı-publisist İlqar İsmayılzadə öz çıxışında ərsəyə gəlmiş kitabla bağlı əhatəli məlumat verərək, indiyədək rayon, bölgə və respublika səviyyəsində milli kimlik, türkçülük, Turan məfkurəsi və turançılıqla bağlı belə bir ədəbi məcmuənin qeydə alınmadığı, “Turan ellərinin söz çəlləngi” layihəsi çərçivəsində ərsəyə gəlmiş eyniadlı kitabın uyğun mövzuda ilkə atılmış bir imza olduğunu tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı.
O, hər bir vətəndaşın və xüsusilə də söz və qələm əhlinin öz milli kimliyinə sadiq qalmasını bir vazkeçilməz zərurət adlandıraraq, milli kimliyin tarix, mədəniyyət, dil və milli-mənəvi dəyərlər anlamında olduğu və qanunvericilik baxımından milli kimliyin qorunması və yaşadılmasına icazə verildiyini, yalnız ifrat millətçilik və milli-irqi ayrıseçkiliyin qanunvericilik baxımından yasaqlandığını bildirdi.
İ.İsmayılzadə söhbətinin davamında indiyədək həmin layihə çərçivəsində Cəlilabad ədəbi mühitindən 24 şairin təsbit edildiyi və onların milli kimliklə bağlı bir-birindən gözəl və dərinmənalı şeirlərinin “Turan ellərinin söz çələngi” adlı ədəbi məcmuədə nəşr olunduğunu vurğuladı.
Tədbirdə iştirak edən Cəlilabad ədəbi mühitinin tanınmış nümayəndələrindən:



Məlumatı hazırladı: İlqar İsmayılzadə,
fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, “Həməşəra” mətbu orqanının təsisçisi və baş redaktoru, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi və Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, TYB İdarə Heyətinin üzvü, “Ziyadar” Mükafatı, “Qızıl Qələm” və “Zəfər” Media Mükafatları laureatı, teoloq, araşdırmaçı, tərcüməçi, yazıçı-publisist
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında

La Fondation Meriless en Algérie adopte la couverture du roman “Al-Sinjab” comme œuvre d’art
La Fondation Meriless a présenté une série d’œuvres d’art industriel et a adopté la couverture originale du roman “Al-Sinjab” comme matériau principal pour la création d’une nouvelle œuvre, dans le cadre de son projet visant à instaurer un dialogue entre la littérature et les arts visuels en Algérie.
La Fondation a expliqué que le choix de la couverture du roman n’était pas arbitraire, mais motivé par sa forte symbolique visuelle qui s’harmonise avec l’atmosphère psychologique du texte. La composition chromatique et linéaire de la couverture reflète l’état de tension intérieure et de mouvement silencieux qui caractérisent les personnages du roman et son espace narratif.
Les responsables du projet ont confirmé que cette démarche vise à réintroduire l’œuvre littéraire à travers un nouveau langage visuel, permettant au lecteur et au spectateur de découvrir le roman sous un angle sensoriel différent, et de transformer la couverture d’une simple façade en une œuvre d’art à part entière. La pièce sera réalisée par impression artistique Giclée sur toile, afin de garantir la plus haute précision et la pérennité des couleurs sur le long terme.
L’œuvre inspirée de la couverture d’Al-Sinjab sera exposée lors de la prochaine exposition de la Fondation Meriless sur Instagram, aux côtés d’une collection d’œuvres inspirées de l’encyclopédie du patrimoine algérien et mondial, dans une tentative de mettre en lumière la convergence vivante entre le mot et l’image.
La Fondation Meriless en Algérie adopte la couverture du roman “Al-Sinjab” comme œuvre d’art.
Məlumat Azərbaycan dilində:
Əlcəzairdəki Meriless Fondu “Əs-Sincab” romanının üz qabığını incəsənət əsəri kimi qəbul edib
Meriless Fondu sənaye incəsənətinə aid bir sıra əsərlər təqdim edib və ədəbiyyatla vizual incəsənət arasında dialoq yaratmağı hədəfləyən layihəsi çərçivəsində “Əs-Sincab” romanının orijinal üz qabığını yeni bir sənət əsərinin yaradılması üçün əsas material kimi seçib.
Fond bildirib ki, romanın üz qabığının seçilməsi təsadüfi olmayıb. Bu seçim onun mətnin psixoloji atmosferi ilə uyğunlaşan güclü vizual simvolizmi ilə əlaqədardır. Üz qabığındakı rəng və xətt kompozisiyası romanın qəhrəmanlarını və nəqli məkanını xarakterizə edən daxili gərginlik və səssiz hərəkət hissini əks etdirir.
Layihə rəhbərləri vurğulayıblar ki, bu təşəbbüs ədəbi əsəri yeni vizual dil vasitəsilə yenidən təqdim etməyi hədəfləyir. Bu yanaşma oxucuya və tamaşaçıya romanı fərqli duyğusal baxış bucağından kəşf etməyə imkan verir və üz qabığını sadəcə bir təqdimat vasitəsindən müstəqil sənət əsərinə çevirir. Əsər rənglərin uzunmüddətli qorunmasını və ən yüksək keyfiyyəti təmin etmək məqsədilə kətan üzərində Giclée bədii çap texnologiyası ilə hazırlanacaq.
“Əs-Sincab” romanının üz qabığından ilham alınaraq yaradılan əsər yaxın zamanda Meriless Fondunun Instagram platformasında təşkil olunacaq sərgidə nümayiş etdiriləcək. Burada həmçinin Əlcəzair və dünya irsi ensiklopediyasından ilhamlanan digər sənət əsərləri də təqdim ediləcək. Bu təşəbbüs sözlə obrazın canlı vəhdətini ön plana çıxarmaq məqsədi daşıyır.
Əlcəzairdəki Meriless Fondu “Əs-Sincab” romanının üz qabığını incəsənət əsəri kimi qəbul edib.
“Yazarlar” olaraq həmkarımız Turkia Loucifi təbrik edir, bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun! Xeyirli olsun!
Məlumatı hazırladı: Leyla Mahirqızı
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında

ƏZƏMƏT GÖSTƏRİR ALƏMƏ LAÇIN
(sonet)
Göyə qucaq açıb yalçın qayalar,
Əzəmət göstərir aləmə Laçın.
Hansı yaraşıqdan, de, söhbət açım,
Burda gözəlliyin min bir izi var.
Çağlayan çayları laylalar çalar,
Meşələr darayıb hörübdür saçın.
Qartal tək zirvəyə yüksəlib uçun,
Səması baxanı heyrətə salar.
Düşmənə heç zaman o əyilmədi,
Qorudu qürurun, sınmadı qəti.
Çətin anlarında qorxu bilmədi.
Anlatdı dünyaya o həqiqəti:
Azad olmayınca üzü gülmədi,
Tapdı səadəti, atdı möhnəti.
Müəllif: VALEH HEYDƏR
Oxuyun >> Gözündə tük var

Şəfəq Nasirin yaradıcılığı milli yaddaşın işığında
Azərbaycan jurnalistikasında özünəməxsus dəst-xətti ilə seçilən yazıçı-publisist Şəfəq Nasir uzun illərdir ki, oxucuların rəğbətini qazanan qələm adamlarından biridir. Onun publisistikası, araşdırmaları və bədii düşüncəsi hər zaman diqqət çəkib. Şəfəq xanımın yaradıcılığını yaxından izləyənlər yaxşı bilirlər ki, o, yalnız jurnalist kimi deyil, həm də milli yaddaşımıza xidmət edən ciddi tədqiqatçı kimi fəaliyyət göstərir.
Son illərdə işıq üzü görən “İdrakın işığında”, “Lək-lək”, “Bürhani-həqiqət” kitabları müəllifin zəngin yaradıcılıq axtarışlarının nəticəsidir. Bu əsərlərdə təkcə ədəbi düşüncə deyil, həm də milli kimliyimizə bağlılıq, tariximizə və mənəvi köklərimizə ehtiram açıq şəkildə hiss olunur. İrəvan ədəbi mühitini, Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsini özündə əks etdirən bu kitablar oxucular tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.
Bu günlərdə həmin kitabların təqdimat mərasimi Qərbi Azərbaycan İcmasında keçirildi. Tədbirdə elm və ədəbiyyat adamları, ziyalılar, ictimaiyyət nümayəndələri iştirak etdilər. Təqdimat zamanı geniş müzakirələr aparıldı, müəllifin yaradıcılığı yüksək qiymətləndirildi.
Qərbi Azərbaycan İcmasının İdarə Heyətinin sədri, Milli Məclisin deputatı Əziz Ələkbərov çıxış edərək Şəfəq Nasirin Azərbaycan ədəbiyyatına və publisistikasına verdiyi töhfələri xüsusi vurğuladı. O bildirdi ki, müəllifin əsərləri milli yaddaşın qorunmasına, Qərbi Azərbaycanın ədəbi və mənəvi irsinin gələcək nəsillərə çatdırılmasına mühüm xidmət göstərir.
Çıxış edən alimlər və tədqiqatçılar Şəfəq Nasirin mənsub olduğu ziyalı nəslindən də bəhs etdilər. Xüsusilə onun babası, “Molla Nəsrəddin” ədəbi məktəbinin davamçılarından olan Məmmədəli Nasirin yaradıcılığı yada salındı. Bildirildi ki, Şəfəq xanımın bu gün milli düşüncəyə, maarifçiliyə və həqiqətə xidmət edən bir yol seçməsi təsadüfi deyil. O, babasından gələn ziyalılıq ənənəsini uğurla davam etdirir.
Şəfəq Nasirin yaradıcılığı bir daha göstərir ki, ədəbiyyat yalnız söz sənəti deyil, həm də milli yaddaşın qorunması, həqiqətin yaşadılması missiyasıdır. Onun zəhmət və məsuliyyətlə ərsəyə gətirdiyi əsərlər milli-mənəvi dəyərlərimizin təbliğinə xidmət edir.
İnanırıq ki, yazıçı-publisist Şəfəq Nasir bundan sonra da yeni əsərləri ilə oxucularını sevindirəcək, Azərbaycan ədəbiyyatında və publisistikasında qazandığı uğurlarını davam etdirəcəkdir.
Şəmsiyyə Kərimova,
29.05.2026 Bakı
Əməkdar jurnalist
Oxuyun >> Gözündə tük var

Sevginin poetik təcəssümü və nəzirə ənənəsinin müasir təzahürü
(Zaur Ustacın – “Desən” şeiri haqqında publisistik düşüncələr)
Azərbaycan poeziyasında sevgi mövzusu hər zaman öz aktuallığını qoruyub saxlamış, müxtəlif dövrlərdə müxtəlif poetik biçimlərdə ifadə olunmuşdur. Klassik irsimizdən başlayaraq müasir dövrümüzə qədər sevgi şeirləri insan ruhunun ən incə duyğularını, mənəvi dünyasının ən həssas qatlarını əks etdirən ədəbi nümunələr kimi dəyərləndirilmişdir. Bu zəngin ənənənin davamı kimi tanınmış şair və ədəbiyyatşünas alim Qəndabın “Gəl qoynuma Sevgilim” şeiri və həmin əsərə nəzirə olaraq qələmə alınmış Zaur Ustacın “Desən” şeiri xüsusi maraq doğurur.
Nəzirə yazmaq Şərq və Azərbaycan ədəbiyyatında qədim və zəngin ənənəyə malikdir. Bu ənənə sadəcə bir şeirə cavab vermək deyil, həm də müəllifin öz poetik dünyasını, bədii düşüncə tərzini və yaradıcılıq imkanlarını ortaya qoyması deməkdir. Uğurlu nəzirə həm orijinal əsərin ruhunu qoruyur, həm də ona yeni məna qatları əlavə edir. Zaur Ustacın “Desən” şeiri də məhz bu baxımdan diqqəti cəlb edir.
Şeir ilk misralardan etibarən sevginin sədaqət və təslimiyyət fəlsəfəsini ön plana çıxarır:
“Harda olsan gələrəm,
Bircə dəfə gəl desən.”
Bu iki misrada aşiq obrazının mənəvi bütövlüyü, sevgiyə sonsuz bağlılığı və sevdiyi insanın bir sözünə belə hazır olması ifadə edilir. Burada sevgi yalnız hiss deyil, həm də könüllü fədakarlıq kimi təqdim olunur. Şair sevgini insanın mənəvi seçimlərinin zirvəsi kimi dəyərləndirir.
Növbəti misralarda bu bağlılıq daha da dərinləşir:
“Gül qoynunda ölərəm,
Bircə dəfə öl desən.”
Bu ifadələr Azərbaycan məhəbbət lirikasında tez-tez rast gəlinən aşiqanə mübaliğənin müasir və səmimi nümunəsi kimi çıxış edir. Burada ölüm anlayışı faciə kimi deyil, sevginin müqəddəsliyi qarşısında könüllü fədakarlığın rəmzi kimi təqdim olunur. Şairin poetik düşüncəsində sevgi insanın varlığını aşan mənəvi dəyərə çevrilir.
Şeirin ikinci bəndində müəllif sevgilinin sözünü müqəddəs məna daşıyan ifadə səviyyəsinə yüksəldir:
“Ehtiyac yox öyəsi;
Kəlmən Quran ayəsi…”
Bu misralarda klassik poeziyanın təsirini hiss etmək mümkündür. Sevgilinin sözü ilahi hikmətə bənzədilir, onun danışığı mənəvi işıq mənbəyi kimi təqdim olunur. Burada müəllif dini-mənəvi simvollardan istifadə etməklə sevgiyə ucalıq qazandırır. Bununla yanaşı, “Çox sözüm var deyəsi, / Bülbül ollam, ol desən” misralarında sevginin ilhamverici gücü vurğulanır. Sevgili aşiq üçün təkcə məhəbbət obyekti deyil, həm də yaradıcılıq qaynağıdır.
Şeirin son bəndi isə əsərin ideya yükünü tamamlayır:
“Ruhum ruhunla qoşa,
Sən de, verək baş-başa…”
Bu misralarda artıq fiziki yaxınlıqdan deyil, ruhların vəhdətindən danışılır. Şair sevgini iki qəlbin, iki taleyin, iki mənəvi aləmin birləşməsi kimi təqdim edir. Buradakı səmimiyyət və sadəlik oxucunun diqqətini xüsusi şəkildə cəlb edir.
“Qalan ömrü xoş yaşa, / Ustac qalar, qal desən.”
Son misra isə şeirin ən təsirli poetik məqamlarından biridir. Müəllif öz təxəllüsünü bədii mətnə ustalıqla daxil edərək həm klassik ənənəyə sadiqliyini göstərir, həm də sevgidə qalmağın, sədaqətdə sabit olmağın mənəvi dəyərini vurğulayır. Burada “qalmaq” sözü sadəcə fiziki mövcudluq deyil, həm də sevginin, vəfanın və mənəvi bağlılığın davamlılığı mənasında işlədilir.
Zaur Ustac müasir Azərbaycan ədəbiyyatında özünəməxsus yaradıcılıq xətti ilə seçilən şairlərdəndir. Onun poeziyasında vətənpərvərlik, mənəvi dəyərlər, sevgi, insanlıq və həyat fəlsəfəsi əsas mövzulardan biri kimi çıxış edir. Şairin yaradıcılığı həm oxucu auditoriyası, həm də tədqiqatçılar tərəfindən maraqla qarşılanır.
Zaur Ustac Azərbaycan ədəbiyyatında müasir nəzirə ənənəsini yaşadan müəlliflərdən biri kimi “Desən” şeirində həm klassik poetik düşüncəyə bağlılığını, həm də fərdi yaradıcılıq üslubunu nümayiş etdirir. Onun sevgi lirikasında emosional səmimiyyət, xalq şeirinin ahəngi və klassik poeziyanın estetik çalarları üzvi şəkildə birləşir.
Nəticə etibarilə, “Desən” şeiri təkcə bir nəzirə nümunəsi deyil, həm də sevginin mənəvi böyüklüyünü, sədaqətin gücünü və insan ruhunun ülvi duyğularını əks etdirən poetik əsərdir. Qəndabın “Gəl qoynuma Sevgilim” şeirindən doğan bu bədii dialoq Azərbaycan ədəbiyyatında nəzirə ənənəsinin bu gün də yaşadığını və yeni poetik çalarlarla zənginləşdiyini göstərir. Şeirin əsas uğuru ondadır ki, müəllif sevgi hissini pafossuz, səmimi və oxucunun qəlbinə yaxın bir dillə ifadə etməyi bacarmışdır. Məhz buna görə də “Desən” sevgi lirikasının müasir nümunələri arasında özünəməxsus yer tutan poetik əsər kimi dəyərləndirilə bilər.
30.05.2026. Bakı.
Müəllif: Günnur Ağayeva
ədəbiyyatşünas-tənqidçi
Zaur Ustacın “Buta”sı haqqında
Oxuyun >> Gözündə tük var