ZAUR USTAC – “GƏZDİM” – PDF: ZAUR USTAC – “GƏZDİM” PDF
Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva
>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
ZAUR USTAC – “KATREN” – PDF: ZAUR USTAC – “KATREN” PDF
Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva
>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
OLMAQ MƏNƏ DÜŞƏR, OLDURMAQ SƏNƏ
Ya Hu, yenə xəyalına dalmışam,
Dalmaq mənə düşər, daldırmaq sənə.
Ol! demisən, mən yazıq da olmuşam,
Olmaq mənə düşər, oldurmaq sənə.
Gəl, yarımçıq işlərimi eylə tam,
Bir eşq göndər, sına, olum xətircam,
Ürəyimin atəşindən belə kam,
Almaq mənə düşər, aldırmaq sənə.
Əlim-qolum çarpaz budaqlar kimi,
Xatirələr çat-çat dodaqlar kimi,
Tez sovuşub keçən o çağlar kimi,
Solmaq mənə düşər, soldurmaq sənə.
Hara baxsam xəyanətin izləri,
Anlatmaqda aciz qalır sözlərim,
Dikilibdir ümidinə gözlərim,
Dolmaq mənə düşər, doldurmaq sənə.
Sən Rəhmansan, mən günahkar bir bəndə,
Düyünlədim günahımı bir bəndə,
Saatlarla dizi üstə səcdəndə,
Qalmaq mənə düşər, qaldırmaq sənə.
Şeytanlar var daim sağı-solunda,
Düz yol gedənlərin qandal qolunda.
Adiləyəm, bir gün Haqqın yolunda
Ölmək mənə düşər, öldürmək sənə.
Elm günündə bir yazımı paylaşmaq istəyirəm dəyirli alimlərimiz üçün…
BİR ALİMİ VURMAQ
Onu 27 yaşında vurdular.
Çanaqqalada, Gelibolu yarımadasında, Türkiyədə.
Osmanlı ordusunun snayperi karabinin optik nişangahında vuracağı gəncin necə böyük bir zəka sahibi olduğunu bilmirdi. Bilsəydi, tətiyi çəkərdimi? Heç şübhəsiz ki, çəkərdi. Çünki cəng gedirdi, tərəddüd belə etməzdi.
1915-ci ilin isti yay günü idi. Birinci Dünya savaşı davam edirdi…
Henri Mozli (1887-1915) görkəmli ingilis fizikidir, rentgen spektroskoplasının əsasını qoyub, 25 yaşında fizikanın bir qanununa onun adı verilib.
Əfsanəvi İton Kollecini bitirib, daha sonra Mançester və Oksford universitetlərində təhsil alıb. Dahi ingilis fiziki E.Rezerfordun tələbəsi olan Mozli bəzi kimyəvi elementlərin yaydığı rentgen şüaları dalğalarının uzunluğu ilə elementlərin atom nömrələri arasındakı əlaqəni kəşf edib, elementlərin xüsusiyyətlərinin atom ağırlıqlarına deyil, atom nömrələrinə görə bağlı olduğunu göstərib. Mendeleyevin 1869-cu ildə natamam olaraq təklif etdiyi elementlərin cədvəli onun tərəfindən elmi zəminə oturdulub (bu səbəbdən də rus kontentində Mozli haqda çox az məlumat var). H.Mozlinin kəşfi kimyəvi elementlər cədvəlinin bünövrəsini təşkil etdi.
Birinci Dünya müharibəsinin başlaması ilə Mozli könüllü olaraq ingilis Kral ordusuna yazılır. Rabitəçi olaraq kapitan rütbəsində cəbhəyə gedir. Müttəfiq dövlətlər 18 mart 1915-ci il tarixində Çanaqqala savaşında türk birlikləri ilə savaşda ağır məğlubiyyətə uğrayırlar, ingilislər qalan qüvvələri ilə sonuncu hərbi avantüraya baş vurur. Mozlinin olduğu hərbi birləşmə Sarıbayır hərəkatında Anafartalar qrup komandanı albay Mustafa Kamal (gələcəyin Atatürkü) və onun əsgərləri ilə qarşı-qarşıya gəlir…
Henri Mozli 10 avqust 1915-də vurulur. Məzarı da vurulduğu yerdə – Çanaqqaladadır.
Elm tarixçilərinə görə, Mozli savaşda həlak olmasaydı, atom və nüvə fizikalarının inkişafında misilsiz işlər görəcəkdi. Ayzek Azimov (İsaak Asimov) onun ölümü haqqında belə yazıb:
“Mozli ölməsəydi, daha hansı kəşflər edə biləcəyi baxımından… onun ölümü bəşəriyyət üçün müharibədəki ən böyük yeganə itki idi”.
Çox sarsıdıcı və dərin cümlədir məncə…
Müəllif: İBRAHİM NƏBİOĞLU
Aşıq Qurban: – Pərdəli gəzməyən
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
Adilə Şahtaxtniskaya – Azərbaycanın ilk həkim-ginekoloqu, tibb elmləri doktoru və professor elmi adını alan ilk azərbaycanlı qadın. Bu gün onun anım günüdür…
1922-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Tibb fakültəsinin (o zaman hələ Tibb Universiteti yaradılmamışdı-M.R) məzunları arasında yalnız iki qız var idi. Onlardan biri haqqında danışdığımız Adilə xanım Şahtaxtinskaya, digəri isə Ceyran xanım Sultanova idi.
Azərbaycanın mama-ginekologiya sahədə ilk xanım mütəxəssisi olan Adilə Şaxtaxtinskaya Naxçıvanın məşhur Şahtaxtinskilər nəslinin görkəmli nümayəndələrindən biridir. Adilə xanım 1894-cü il aprelin 17-də Tiflis şəhərində, görkəmli ziyalı, yazıçı-publisist İsa Sultan Şahtaxtinskinin ailəsində anadan olub. Şahtaxtinskaya 1930-cu ildə tibb elmləri doktoru dərəcəsini, 1936-cı ildə isə professor elmi adını qazanıb. O, bununla da tibb elmləri doktoru və professor adını alan ilk azərbaycanlı qadın kimi tarixə düşüb. 1933-cü ildən Şahtaxtinskaya Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun (hazırda Azərbaycan Tibb Universiteti) mamalıq və ginekologiya kafedrasına başçılıq edib. 1933-cü ildə universitet rəhbərliyinin etdiyi bu təyinatla Adilə Şahtaxtinskaya Azərbaycanın ilk qadın kafedra müdirlərindən biri olub. Tədqiqatları, əsasən, qadın gigiyenasına və eklampsiyaya həsr olunmuş professor Adilə Şahtaxtinskaya bu elmin bu sahəsində bir-birindən dəyərli və qiymətli əsərlər yazıb, tədqiqatlar aparıb. Adilə xanımın bacısı Leyla xanım isə Avropada təhsil alan ilk azərbaycanlı qadın olub. İsveçrədə təhsil alan Leyla xanım məzun olmasına az müddət qalmış dünyasını dəyişib. Onun ölümü haqqında məşhur “Molla Nəsrəddin” jurnalında nekroloq dərc edilib.
Adilə Şahtaxtinskaya 30 mart 1951-ci ildə Tiflis şəhərində vəfat edib. Tiflisin köhnə müsəlman qəbiristanlığında dəfn olunub (indiki botanika bağının ərazisində yerləşən Görkəmli Azərbaycanlılar panteonunda). Onun adı panteonun ərazisində qoyulmuş abidəsində həkk olunub…
Seminariyada oxuduğu illərdə canına qəsd etmək istəyən yazıçı – Süleyman Sani Axundov. O, nə üçün intihar etmək istəyirdi?
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, jurnalist Qərənfil Dünyaminqızı yazır: “1885-ci ililin qarlı-boranlı bir qış günündə Tiflisdə Qori Müəllimlər seminariyasında açılan atəş səsi müsəlman şöbəsinin şagird və müəllimlərini daha çox narahat etdi. Çünki özünə qəsd etmək istəyən seminariyanın çalışqan, nizam-intizamlı şagirdlərindən biri olan Süleyman Sani Axundov idi. Bəs nə üçün Süleyman özünə qəsd etmişdi?
Tədqiqatçıların yazdığına görə, yuxarı sinif şagirdlərindən hər gün biri seminariyada növbətçi olurmuş. Bir gün də Süleymanın növbəsində pansionata keyfiyyətsiz çörək gətirilir. Süleyman buna etiraz edərək seminariyanın inspektoru Aleksey Osipoviç Çernyayevskiyə məlumat verir. A.O.Çernyayevskinin əmri ilə nağd pulla çörək alınıb seminariyanın şagirdlərinə paylanır. Bu iş növbətçi kimi Süleymana tapşırılır. Süleyman da məktəbin xəzinəsindən götürdüyü pula seminariyanın yaxınlığında yerləşən sexdən çörək alaraq pansionata gətirir. Kiçik bir anlaşılmazlıq üzündən inspektor Süleymanı yalançılıqda, tamahkarlıqda təqsirləndirir. (Guya Süleyman çörəyin pudunu 1 manata alıb, amma seminariyanın xəzinəsindən 1 manat 20 qəpik pul götürüb).
Bu hadisədən sonra seminariyanın müəllim və şagirdləri arasında Süleymana münasibət dəyişir. Məsələyə Süleymanın dayısı, seminariyanın müəllimi Səfərəlibəy Vəlibəyov qarışaraq çörəyin qiymətinin hər yerdə 1 manat 20 qəpik olduğunu aşkarlayır və bu işdə Süleymanın günahsız olduğunu sübut edir.
Lakin həqiqətin aşkarlanması seminariya rəhbərliyinin heç də xoşuna gəlmir. Belə olduqda Süleymanı cəzalandırmaq üçün pedaqoji sovetdə onun təlim-tərbiyə qiymətini əladan birbaşa kafiyə endirirlər. Həqiqəti araşdırmağa özündə təpər tapmayan seminariya rəhbərliyinin bu haqsız hərəkəti Süleymanda əsəb gərginliyi və ruh düşgünlüyü yaradır. Və bir gün bütün şagird yoldaşları yatandan sonra o özünə qəsd edərək tapançadan atəş açır. Xoşbəxtlikdən güllə onun ürəyinə dəymir…
Bu haqda S.S.Axundovun qohumu Nadir Vəlixanov yazırdı ki: “1885-cü ildə Süleymanın seminariyada başına gələn bir əhvalat ömrü boyu xatirindən silinməmişdi. Şöbədə növbətçi olduğu vaxt təsadüfi olaraq, dövlət pulunu mənimsəməkdə günahlandırıldığı üçün kədərə dalıb, öz canına qəsd etmişdi”.
Tədqiqatçı alim Aslan Kənan isə “XX əsrdə repressiyaya məruz qalanlar” adlı əsərində bu hadisə haqqında məlumat verərək seminariya rəhbərliyinin, xüsusən də N.S.Streletskinin direktorluq etdiyi illərdə apardığı intiriqabazlıqdan, azərbaycanlı seminaristlərə qarşı etdiyi kobudluqdan və haqsızlıqlardan geniş bəhs edərək bu məsələyə aydınlıq gətirir.
Bu faktı A.O.Çernyayevskinin 1893-cü ildə Qafqaz Təhsil Dairəsinə yazdığı izahat bir daha təsdiq edir. S.S.Axundovun intihar cəhdini “özlüyündə fövqəladə dərəcədə qəmgin bir fakt” hesab etmiş və şagirdlərin bu vəziyyətə gəlib çıxmasının günahkarı N.S.Streletskini və onun seminariyada direktor olduğu dövrdə təlim-tərbiyə sahəsində apardığı yarıtmaz iş üsulu ilə əlaqələndirmişdir…”
Bu gün Süleyman Sani Axundovun anım günüdür. Allah rəhmət eləsin!
Mənbə: Məcid Rəşadətoğlu
>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
BİLİNMİR
Biz elə zamana, vaxta gəlmişik,
Nə böyüyü, nə kiçiyi bilinmir.
Gədalar bəy olub meydan sulayır,
Ağsaqqalı, ağbirçəyi bilinmir.
Abırı, həyası gedib üzlərin,
Yeri yoxdur, doğruların, düzlərin,
Danışılır, danışılan sözlərin,
Nə yalanı, nə gerçəyi bilinmir.
Çoxları itirib qeyrət və arın,
Başdan yuxarıya keçib şiş qarın,
Ənlikli, kirşanlı olan qızların,
Nə çirkini, nə göyçəyi bilinmir.
Gülən var ki, gülüşləri saxtadır,
Ağlayan var, qəlbi daşdır, taxtadır,
Sərçə gəlib qartalları ağladır,
Nə aslanı, nə milçəyi bilinmir.
İndi bağlanıbdır dəvə ulağa,
Ceyrandan irəli keçib qurbağa,
Saflıq üçün üz tutursan torpağa,
Nə qanqalı, nə çiçəyi bilinmir.
Kədərlə dünyaya nəzər eylərəm,
Belə bir dövrandan həzər eylərəm,
Haqqın qapısına nəzir eylərəm,
Bu millətin gələcəyi bilinmir.
BAYRAM GÜNÜNƏ XAS ƏMƏLLƏR HANSILARDIR?
Əziz həmvətənlər! Artıq mübarək Ramazan ayının son gününü yaşayırıq. Ramazan ayını yaşamaq, onun bərəkətindən faydalanmaq, bu ayı sona qədər oruc tuta bilmək Allah-Taalanın Adəm övladına bir lütfüdür.
Nə qədər bu ayı görmək arzusunda olan ancaq vüsalına çata bilməyən insanlar var. Bizə bu ayda oruc tutmağı nəsib edən Rəbbimizə sonsuz şükürlər olsun!
Qarşıdan bayram günləri gəlir. Bayram günləri nə edilməlidir və ya bayram gününə xas əməllər hansılardır? İslam ənənələrinə əsasən gün bayram namazı ilə başlayır. Bayramdan sonra insanların bir-birini, valideynlərini və qohum-əqrəbalarını ziyarət etmələri tövsiyə olunur. Əksər müsəlman ölkələrində həm də qəbirlər ziyarət olunur, dünyasını dəyişən insanların ruhuna dualar oxunur.
Bayram günlərində tövsiyə edilən əməllərdən biri də küsülülərin barışmasıdır. İslamın bəyənmədiyi əməllərdən biri də insanların bir-birindən küsməsidir. Oruc fərdi ibadətdən daha çox ictimai ibadətdir. Onun faydasını cəmiyyətin bütün üzvləri hiss etməlidir.
Allah bütün oruc və duaları qəbul etsin. Dövlətimizi, xalqımızı, Prezidentimizi, birliyimizi və həmrəyliyimizi hər zaman qorusun!
Mənbə və müəllif: Ceyhun Məmmədov
>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
MƏNİM ŞEİRLƏRİM
Heç vaxt öz yolumdan dayanmamışam,
Ocaq qalamışam mən öz közümə.
Özgə ilhamından pay ummamşam,
Haram qatmamışam halal sözümə…
Doğma əzablardan ayrılmaq çətin,
Həsrət alovuyla göynəyib ürək.
Sizə hopdurmüşam dərdin, həsrətin
Halal şirəsini son qətrəyədək.
Mənim aydan arı təmiz adıma
Can atan olsa da kölgə salmağa,
İmkan verməmişəm bircə adama
Sözün namusuna ləkə salmağa…
Qıra bilməsəm də həsrət buzunu,
Qızaran dan yeri köçüb gözümə.
İpəkqurdu kimi ömrüm uzunu
Kəfən toxumuşam özüm özümə…
Başımın üstünü duman alanda
Sizə söyləmişəm ürək sözümü…
Mənim şeirlərim, mənsiz qalanda
Qara eləməyin mənim üzümü…
26.03.2022
Müəllif: Rafiq YUSİFOĞLU,
şair, Əməkdar mədəniyyət işçisi, filologiya elmləri doktoru, professor.
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
Milli Kitabxanada “31 mart – Azərbaycanlıların Sоyqırımı Günüdür” adlı geniş kitab sərgisi açılıb
Milli Kitabxanada 1918-ci ilin mart soyqırımında ermənilərin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri qətliam haqqında həqiqətlərin təbliği məqsədilə “31 mart – Azərbaycanlıların Sоyqırımı Günüdür” adlı ənənəvi kitab sərgisi açılıb.
Mənbə və Ətraflı: https://www.millikitabxana.az/news/31-mart–soyqirimi