Zaur Urtacın “Şehçiçəyim” şeiri saf və ülvi məhəbbətin poetik ifadəsidir. Şair sevdiyi insanı çiçəyə bənzədərək onu öz dünyasının ən qiymətli varlığı kimi təqdim edir. Şeirin ilk misralarında bu hiss aydın şəkildə görünür: “Tacısan dünyamda sən çiçəklərin, Köksündən bal süzən, tər Şehçiçəyim…” Burada sevgili bütün çiçəklərin tacı, yəni ən gözəli və ən dəyərlisi kimi təsvir edilir. Şair sevgilinin gözəlliyindən və cazibəsindən o qədər təsirlənmişdir ki, onun “nur ləçəklərinin sehrinə” düşdüyünü etiraf edir: “Sehrinə düşmüşəm, nur ləçəklərin, Əqli başdan alan, zər Şehçiçəyim…” misralarında sevginin insanı valeh edən qüvvəsi ifadə olunur. Bu məhəbbət sadəcə zahiri gözəlliyə deyil, mənəvi cazibəyə də əsaslanır. Əsərin ikinci bəndində müəllif sevgilinin əvəzsiz olduğunu vurğulayır. O yazır ki, ətrafında çoxlu çiçəklər açsa da, onun seçimi yalnız Şehçiçəyidir:
“Pərvanəyə dönüb, dövrəmdə uçar, Sərrafam, seçmişəm, dürr Şehçiçəyim…” Burada “dürr” sözü inci mənasında işlədilmiş və sevgilinin nadir bir xəzinə olduğu göstərilmişdir. Şeirin son bəndində isə həsrət və qovuşmaq arzusu ön plana çıxır. Şair bir anlıq vüsalın belə onun üçün böyük xoşbəxtlik olduğunu bildirir: “Bir kərə, bir anlıq olsa da, vüsal…” O, hətta sevginin sonu ölüm olsa belə, sevgilisinin qoynunda olmağı həsrətlə yaşamaqdan üstün tutur: “Sonu ölümsə də, gəl qoynuna al, Həsrətdə yaşamaq, zor Şehçiçəyim…” Nəticə etibarilə, “Şehçiçəyim” şeiri məhəbbətin gözəlliyini, sədaqəti və həsrətin yaratdığı iztirabları yüksək poetik dillə əks etdirən lirik əsərdir. Şair bədii təsvir vasitələrindən istifadə edərək sevgilinin həm gözəlliyini, həm də özünün ona olan dərin bağlılığını oxucuya təsirli şəkildə çatdırmışdır.
Müəllif: Süleymanova Ümmü İsmayıl qızı Şəki şəhəri 14 nömrəli tam orta məktəbin riyaziyyat müəllimi, AJB-nin üzvü, “Qızıl Qələm” media mükafatçısı.
Zəfərə doğru boylanın səmt ulduzu: “Oriyentir ulduzu” Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında elə əsərlər var ki, onlar sadəcə bədii təxəyyülün məhsulu deyil, həm də milli yaddaşın, qəhrəmanlıq salnaməsinin canlı səhifələridir. Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı, ehtiyatda olan zabit və tanınmış yazar Zaur Ustacın 2011-ci ildə qələmə aldığı “Oriyentir ulduzu” povesti məhz belə unudulmaz və hər zaman aktual olan əsərlərdəndir. Müəllif bu kiçikhəcmli, lakin böyük mənəvi yükə malik olan povestini Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı gizir Mübariz İbrahimovun əziz xatirəsinə ithaf etmişdir. “Oriyentir ulduzu” təkcə bir qəhrəmanın döyüş yolunu deyil, bütövlükdə Azərbaycan gəncliyinin mənəvi səmtini müəyyən edən mayak rolunu oynayır. Əsərdə Tərtər-Göranboy istiqamətindəki təmas xətti, cəbhə həyatı və əsgərlərin daxili dünyası yüksək dramatik gərginlik və reallıqla təsvir olunur. Müəllif bədii dillə oxucuya çatdırır ki, Vətən sevgisi sadəcə coğrafi sərhədləri sevmək deyil; bu sevgi insanı daxilən ucaldan, ona həyatda doğru istiqamət – yəni “oriyentir” verən ali bir qüvvədir. Kitabda Bütöv Azərbaycan ideyası və tarixi yaddaş fəlsəfi çalarlarla işlənmişdir. Yazıçının qaldırdığı bu mənəvi “səmt ulduzu” xalqı hər zaman ayıq-sayıq olmağa, torpaqların azadlığı uğrunda mübarizəyə səsləyirdi. Zaman sübut etdi ki, əsərdəki qəhrəmanlıq çağırışları hədər getmədi; 2016-cı ilin Aprel döyüşləri və 2020-ci ilin Vətən müharibəsi bu povestdəki ideyaların real həyatda təntənəsi oldu. İşıq üzü gördüyü gündən bəri xüsusilə məktəblilərin, yeniyetmə və gənclərin ən çox müraciət etdiyi, sinifdənxaric oxu materialı kimi rəğbət qazandığı kitablardan birinə çevrilmişdir. Süjet xəttinin axıcılığı, dilinin sadəliyi və hadisələrin konkret situasiyalar üzərində qurulması gənc oxucunu yormur, əksinə onu qəhrəmanla birgə addımlamağa sövq edir. Kitabın əsas yazılma məqsədi də məhz gənclərdə sarsılmaz milli ruh və vətənpərvərlik hissini gücləndirməkdir. Bu günə qədər həm çap formatında dəfələrlə nəşr olunan, həm də virtual məkanda geniş yayılan “Oriyentir ulduzu” Azərbaycanın müxtəlif elektron kitabxanalarında ən çox oxunan və yüklənən rəqəmsal resurslar sırasındadır. Milli Virtual-Elektron Kitabxananın layihələri çərçivəsində də təqdim edilən povest, ədəbi tənqidçilər tərəfindən müasir nəsrimizdə bədii-publisistik janrın uğurlu nümunəsi kimi yüksək qiymətləndirilib. Zaur Ustacın “Oriyentir ulduzu” povesti sadəcə oxunub rəfə qoyulacaq bir kitab deyil. O, hər bir azərbaycanlının qəlbində parlayan, bizi keçmişimizə bağlayan və gələcək zəfərlərə doğru aparan mənəvi bir kompasdır. Mübariz İbrahimovun simasında ucalan bu ulduz, gələcək nəsillərin yolunu işıqlandırmağa davam edir.
Zaur Ustacın “Şehçiçəyim” şeiri (Zaur Ustac – Şehçiçəyim) Zaur Ustacın “Şehçiçəyim” şeiri müasir Azərbaycan poeziyasında klassik məhəbbət lirikasının ənənələrini yaşadan, eyni zamanda fərdi duyğuların səmimi və poetik ifadəsi ilə seçilən əsərlərdən biridir. Şeir öz məzmunu, obrazlar sistemi və bədii ifadə vasitələri baxımından oxucunu romantik hisslərin dərin qatlarına aparır, sevginin ülvi mahiyyətini poetik dillə təqdim edir. “Şehçiçəyim” adının özü əsərin ideya yükünü müəyyənləşdirən əsas açarlardan biridir. Şeh təbiətdə təmizlik, saflıq, təravət və həyat rəmzi kimi qəbul olunur. Müəllif sevgilisini məhz “Şehçiçəyim” adlandırmaqla onu adi gözəllik ölçülərindən kənara çıxarır, təbiətin ən saf və zərif varlığı kimi təqdim edir. Şeirin ilk misralarından başlayaraq bu poetik yanaşma diqqəti cəlb edir: “Tacısan dünyamda sən çiçəklərin, Köksündən bal süzən, tər Şehçiçəyim…” Burada sevilən obrazı bütün çiçəklərin tacı, yəni ən ali və ən gözəl nümunəsi kimi təqdim edilir. “Köksündən bal süzən” ifadəsi isə onun mənəvi zənginliyini, sevgi və mərhəmət dolu təbiətini simvolizə edir. Şeirin əsas xüsusiyyətlərindən biri müəllifin məhəbbəti sadəcə hiss kimi deyil, insanı öz iradəsindən çıxaran, onun düşüncələrini və həyatını dəyişdirən güclü bir mənəvi qüvvə kimi təqdim etməsidir. Bu məqam xüsusilə ikinci misrada özünü göstərir: “Sehrinə düşmüşəm, nur ləçəklərin, Əqli başdan alan, zər Şehçiçəyim…” Burada sevgi bir növ sehr kimi təqdim olunur. Sevgilinin ləçəkləri nur saçır, onun cazibəsi isə aşiqin ağlını başından alır. Klassik Şərq poeziyasında tez-tez rast gəlinən bu motiv Zaur Ustacın qələmində müasir poetik çalarlarla yenidən səslənir. Şeirin ikinci bəndində müəllif özünün seçimini və sevgiyə sədaqətini vurğulayır: “Sağımda, solumda çox çiçək açar, Pərvanəyə dönüb, dövrəmdə uçar, Sərrafam, seçmişəm, dürr Şehçiçəyim…” Bu misralarda şair özünü sərrafa bənzədir. Sərraf qiymətli daşları tanıyan və seçən insandır. Müəllif də həyatında çox gözəlliklər görsə də, onların içərisindən ən qiymətlisini – “dürr”, yəni inci dəyərində olan Şehçiçəyini seçdiyini bildirir. Bu məqam sevginin təsadüfi deyil, şüurlu və dəyər əsaslı seçim olduğunu göstərir. Əsərin ən təsirli hissəsi son bənddə özünü göstərir. Burada aşiqin vüsal arzusu, həsrətin ağrısı və sevgi uğrunda hər cür fədakarlığa hazır olması poetik şəkildə ifadə olunur: “Bir kərə, bir anlıq olsa da, vüsal, Ruhuma rahatlıq verməyir xəyal, Sonu ölümsə də, gəl qoynuna al, Həsrətdə yaşamaq, zor Şehçiçəyim…” Bu misralarda sevginin dramatik tərəfi ön plana çıxır. Aşiq üçün xəyal belə təsəlli vermir, o, gerçək vüsal arzulayır. Hətta bu yolun sonu ölüm olsa belə, sevgidən vaz keçmək istəmir. Burada klassik Azərbaycan və ümumən Şərq məhəbbət poeziyasının fədakarlıq və sədaqət motivləri müasir duyğularla qovuşur. Dil və üslub baxımından “Şehçiçəyim” sadə, axıcı və musiqili quruluşa malikdir. Şair xalq şeiri ənənələrindən, klassik poetik obrazlardan və zəngin təşbehlərdən məharətlə istifadə etmişdir. “Bal süzən”, “nur ləçəklər”, “dürr”, “pərvanə”, “sərraf” kimi ifadələr şeirin bədii dəyərini artırır və oxucunun təsəvvüründə canlı poetik mənzərə yaradır. Nəticə etibarilə, “Şehçiçəyim” məhəbbətin saflığını, seçilmiş insanın mənəvi gözəlliyini və aşiq qəlbinin sədaqətini tərənnüm edən uğurlu lirik nümunədir. Zaur Ustac bu əsərində sevginin həm işıqlı, həm də ağrılı tərəflərini incə poetik çalarlarla təqdim etmiş, oxucunu duyğuların zəngin dünyasına dəvət etmişdir. Şeir bir daha göstərir ki, həqiqi məhəbbət zaman və məkan sərhədlərini aşan, insan ruhunu ucaldan və ona yaşamaq gücü verən ən böyük mənəvi dəyərlərdən biridir.
“Xəzan” ədəbi-bədii jurnalın iyun, 2026 sayı çapdan çıxıb. Sayca yetmiş üçüncü olan jurnal 104 səhifədən ibarətdir. Jurnalın bu sayında Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin rəhbəri Əsəd Cahangirin 60 illik yubileyi münasibətilə müvafiq mətnlər seçilib. Jurnalın üz qabığında ədəbi tənqidçinin portret şəkili yerləşdirilib, 60 yaşı təbrik edilib. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi İctimai Birliklər və Dini Qurumlar Komitəsinin sədri Fazil Mustafanın Əsəd Cahangirə təbrik məktubu jurnalın ikinci səhifəsində yerləşdirilib. Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının ədəbi tənqidçi Əsəd Cahangirin yaradıcılığına həsr olunmuş “Azadlıq meydanından söz meydanına” sərlövhəli məqaləsi də jurnalın bu sayında yer almışdır. Bundan əlavə Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Lənkəran Regional bölməsinin ədəbi orqanı olan “Şəfəq” jurnalının 35 illiyi münasibətilə Bölmənin rəhbəri yazıçı Qafar Cəfərlinin ““Şəfəq” – cənubun ədəbi mayakı” məqaləsi, AYB-də keçirilən tədbirdən xatirə şəkillərlə birlikdə jurnalda yer alıb. Eyni zamanda şair Səadət Qəribin doğum günü münasibətilə jurnalın redaksiya heyəti adından kiçik təbrik mətni də bu nömrədə xüsusi tərtibatla verilib. Jurnalın növbəti sayı da poeziya və nəsr nümunələri, ədəbi mühitin mövcud vəziyyəti mənzərəsinin bir parçasını əks etdirən publisistik məqalələrlə zəngindir və YAZI DÜZÜMÜ aşağıdakı kimidir:
Redaktor guşəsi -“Qurban bayramı divanı”
Publisistika -Fazil MUSTAFA – “Əsəd Cahangir – 60” -Sabir RÜSTƏMXANLI – “Azadlıq meydanından söz meydanına” (Əsəd Cahangirin 60 yaşına) -Əsəd CAHANGİR – “Sözümün canı” (metafizik-strukturoloji essedən bir hissə) -Qafar CƏFƏRLİ – ““Şəfəq” – cənubun ədəbi mayakı” -Arzu HEYDƏROVA – “Bir ömrün hekayəsi” (Şair Ədalət Bədirxanlının həyatı, yaradıcılığı və poemaları haqqında düşüncələrim), (oçerk-müsahibə) -Güldanə MEHDİYEVA – “Mənəviyyat çırağı – müəllim” -Zarina TAĞIYEVA – “Ənvər Nazim oğlu Məmmədov — azərbaycanlı, bakılı və sadəcə olaraq möhtəşəm bir insan”
-Yunis QARAXANLI – “Ruhun və bağlılığın manifesti” (Lətifə Rəşid yaradıcılığı haqqında) -Günay RZAYEVA – “Rixard Zorge: Bakıda doğulan əfsanəvi kəşfiyyatçı” -Əli BƏY AZƏRİ – ““SƏN DƏ ƏLƏSGƏRSƏN, MƏN DƏ ƏLƏSGƏR”” (Ədəbi mühitdə dillərdə dolaşan bu misranın müəllifi şair Ələsgər Talıboğlunun “Könül yaza tələsir” şeirlər kitabından fraqmentlər” -Nüşabə SADIXLI – “İnsan qəlbinin mühəndisi” (Zakir İsmayıl poeziyasının incəlikləri) -Cahan SALMANQIZI – “Arzular, talelər” (Cahan Babazadənin nailiyyətləri) -Yunis QARAXANLI – “Peşəsini sevən müəllimə” (Tarix müəllimi Zöhrə Səmədova ilə müsahibə) -Fatimə AĞAYEVA – “XVIII–XIX əsrlərdə Qarabağ xanlığının müdafiə sistemində Əsgəran qalasının strateji və tarixi-memarlıq əhəmiyyəti” -Vaqif YUSİFLİ – “Gülnarə İsrafilin şeirləri”
“Yazarlar” olaraq bu sayda yer alan bütün yazarlarımızı təbrik edir, onlara bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun! Xeyirli olsun!
