ZAUR USTAC – ÖVLADIYAM Zaur Ustacın “Övladıyam” şeiri Zaur Ustacın “Övladıyam” şeiri müasir Azərbaycan vətənpərvərlik poeziyasının ən təsirli nümunələrindən biri kimi diqqəti cəlb edir. 2020-ci ilin 13 noyabr tarixində, Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı möhtəşəm Qələbədən dərhal sonra qələmə alınmış bu əsər təkcə poetik düşüncənin məhsulu deyil, həm də xalqın milli ruhunun, tarixi yaddaşının və mənəvi özünüdərkinin bədii ifadəsidir. Şeirin əsas ideyası Azərbaycan insanının öz kökünə, tarixinə, dövlətinə və milli-mənəvi dəyərlərinə sonsuz bağlılığını nümayiş etdirməkdir. Müəllif hər bənddə özünü Azərbaycanın müxtəlif tarixi, mədəni və mənəvi qatları ilə əlaqələndirərək “övladıyam” ifadəsini bir növ poetik manifest səviyyəsinə yüksəldir. Bu baxımdan əsər fərdi lirika ilə ictimai-vətəndaş mövqeyinin vəhdətini yaradır. Şeir ilk misralardan oxucunu qalib xalqın qürur hissi ilə qarşılayır: “Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam!” Bu misralarda müəllif özünü yalnız bir fərd kimi deyil, bütöv xalqın nümayəndəsi kimi təqdim edir. Burada “Müzəffər ordu” ifadəsi Azərbaycanın şanlı hərbi tarixinin və Qarabağ Zəfərinin simvoluna çevrilir. “Ərənlər yurdu” anlayışı isə xalqın qəhrəmanlıq ənənələrinin davamlılığını vurğulayır. Əsərin diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri Azərbaycan tarixinin görkəmli şəxsiyyətlərinə ardıcıl müraciətdir. Şair Nəsimi, Babək, Şah Xətai, Nadir şah kimi tarixi simaları sadəcə xatırlatmır, onları milli xarakterin formalaşmasında iştirak edən mənəvi dayaqlar kimi təqdim edir. Bu yanaşma şeirin ideya yükünü daha da artırır. Müəllif göstərir ki, bugünkü Azərbaycan insanı keçmişindən güc alır və həmin tarixi irsin daşıyıcısıdır. Xüsusilə Nəsimi obrazının təqdimatı diqqəti çəkir: “Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü…” Bu misralarda sözə sədaqət, həqiqətə bağlılıq və mənəvi bütövlük ideyaları ön plana çıxır. Şair milli kimliyi yalnız hərbi qəhrəmanlıqla deyil, həm də mənəvi kamillik və ədalət anlayışları ilə əlaqələndirir. “Övladıyam” şeirində Azərbaycanın qədim odlar diyarı olması da xüsusi poetik çalarlarla ifadə olunur: “Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam!” Burada od və alov obrazları sadəcə coğrafi və tarixi atribut deyil, həm də xalqın xarakterini ifadə edən simvollardır. Mübarizlik, dözümlülük, enerji və həyat eşqi bu metaforalar vasitəsilə oxucuya çatdırılır. Əsərin digər mühüm cəhəti milli liderlik və dövlətçilik ənənələrinin vurğulanmasıdır. Şair Şah Xətai və Nadir şahın adlarını çəkərək Azərbaycan dövlətçilik tarixinin qüdrətini yada salır, müasir dövrdə isə ölkənin əldə etdiyi uğurları həmin tarixi xəttin davamı kimi təqdim edir. Bu yanaşma keçmişlə bu gün arasında möhkəm mənəvi körpü yaradır. Şeirin poetik quruluşu klassik aşıq və ozan poeziyasının ənənələrinə söykənir. Hər bəndin sonunda təkrarlanan “övladıyam” ifadəsi əsərin ritmini və emosional təsir gücünü artırır. Bu təkrar həm də müəllifin milli mənsubiyyət hissini gücləndirən əsas bədii vasitəyə çevrilir. Oxucu hər bənddə Azərbaycanın yeni bir xüsusiyyəti ilə qarşılaşır və həmin xüsusiyyətin “övladı” kimi təqdim olunan lirik qəhrəmanın mənəvi portreti tamamlanır. Sonuncu bənd isə şairin fəlsəfi dünyagörüşünü əks etdirir: “Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam!” Burada müəllif həyatın, zamanın və insan varlığının dərin mənalarına diqqət çəkir. Şeir yalnız vətənpərvərlik duyğularını deyil, həm də milli müdriklik ənənəsini tərənnüm edir. Bütövlükdə “Övladıyam” əsəri Zaur Ustac yaradıcılığında milli ruhun, tarixi yaddaşın və dövlətçilik düşüncəsinin parlaq ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Şeir Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq salnaməsini, mənəvi zənginliyini və milli qürurunu poetik dillə əks etdirir. Müəllif keçmişdən gələn irsi bu günün reallıqları ilə birləşdirərək oxucuda vətənə sevgi, tarixə hörmət və gələcəyə inam hissi formalaşdırır. Bu mənada “Övladıyam” təkcə bir şeir deyil, həm də Azərbaycançılıq ideologiyasının, milli kimlik düşüncəsinin və qalib xalq ruhunun poetik manifesti kimi dəyərləndirilə bilər. Zaur Ustac bu əsəri ilə müasir Azərbaycan vətənpərvərlik poeziyasına sanballı töhfə vermiş, milli ruhun bədii ifadəsində özünəməxsus poetik mövqeyini nümayiş etdirmişdir.
ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
Ötən həftənin mədəni mənzərəsi Salam olsun, çox dəyərli oxucum! Bu dəfə söhbətimizi ötən həftə ərzində baş vermiş iki mühüm mədəni hadisə üzərində qurmağa çalışacağam. Onlardan birincisi Azərbaycan hərb tarixinin ən hünərli oğullarından biri, Şah İsmayıldan bizə miras qalan qılınc və qələmi qoşa qanad kimi daşımaq ənənəsinə bütün ömrü boyu sadiq qalmış polkovnik rütbəli şair Ramiz Duyğun irsi, ikincisi isə Azərbaycan mədəniyyətinin canlı yaddaşı Maqsud İbrahimbəyovun qəhrəmanları, Rüstəm İbrahimbəyovun ideyaları və bütövlükdə İbrahimbəyovlar irsi haqqında olacaq: -Azərbaycan hərb tarixinin hünərli şair oğlu Hər xalqın tarixində elə şəxsiyyətlər olur ki, onların ömür yolu bir neçə peşənin, bir neçə missiyanın və bir neçə taleyin qovşağında formalaşır. Belə insanların fəaliyyəti təkcə yaşadıqları dövrün deyil, gələcək nəsillərin də mənəvi yaddaşına çevrilir. Ötən həftə Azərbaycan Respublikasının Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatında keçirilən anım və kitab təqdimatı mərasimi məhz belə bir şəxsiyyətin – görkəmli şair, tərcüməçi, ssenarist, həkim, ictimai xadim, polkovnik Ramiz Duyğunun xatirəsinə həsr olunmuşdu. “Duyğunlu duyğular” kitabının təqdimatı ilə müşayiət olunan tədbir sadəcə bir anım mərasimi deyil, həm də Azərbaycan hərb və ədəbiyyat tarixində özünəməxsus iz qoymuş bir insanın həyat yoluna nəzər salmaq imkanı yaratdı. Tədbir iştirakçılarının çıxışları göstərdi ki, Ramiz Duyğunun adı təkcə poeziya ilə deyil, həm də vətənə xidmət, insanlıq və mənəvi məsuliyyət anlayışları ilə sıx bağlıdır. Mərasim şəhidlərin əziz xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başladı. Bu sükut əslində bir ömrün, bir xidmət yolunun və bir nəslin yaddaşının ehtiramla xatırlanması idi. Sonrakı çıxışlar isə Ramiz Duyğunun çoxşaxəli fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətlərini işıqlandırdı. Kitabın tərtibçisi, tanınmış jurnalist, şair-publisist və Qarabağ müharibəsi veteranı polkovnik Mahir Cavadlı mərhum şairin həyat yolundan bəhs edərək onun Azərbaycan Televiziyasında yayımlanan “Hünər” verilişində gördüyü mühüm işləri xüsusi vurğuladı. Həmin illərdə minlərlə azərbaycanlının taleyinə işıq salan bu fəaliyyət İkinci Dünya müharibəsində itkin düşmüş soydaşlarımızın məzarlarının tapılması istiqamətində əsl vətəndaşlıq nümunəsi idi. Ramiz Duyğun yalnız qələmi ilə deyil, gördüyü əməli işlərlə də yadda qalmışdı. Onun müstəqillik dövründə müxtəlif güc strukturlarında mətbuat xidmətlərinə rəhbərlik etməsi, “Xalq Ordusu” və “Sərhəd” qəzetlərinin baş redaktoru kimi fəaliyyəti dövlətçilik və hərbçilik ənənələrinin təbliğində mühüm rol oynayıb. O, hərbi jurnalistikanın inkişafına xidmət edən, vətənpərvərlik ruhunu söz vasitəsilə cəmiyyətə çatdıran ziyalılardan biri idi. Veteranlar Təşkilatının sədri polkovnik Cəlil Xəlilovun çıxışında səsləndirdiyi fikirlər Ramiz Duyğunun hərbçi nüfuzunu bir daha nümayiş etdirdi. Yeni formalaşan milli Sərhəd Qoşunlarında xidmət etdiyi illərdə o, peşəkarlığı, prinsipiallığı və yüksək mənəvi keyfiyyətləri ilə həmkarlarının rəğbətini qazanmışdı. Çətin və mürəkkəb dövrlərdə onun nümayiş etdirdiyi mövqe əsl zabit məsuliyyətinin nümunəsi kimi xatırlanır. Mərhum şairlə uzun illər dostluq etmiş AMEA-nın müxbir üzvü, professor Südeyf İmamverdiyev isə onun şəxsiyyətinin fərqli tərəflərini diqqətə çatdırdı. Həkim kimi insanlara şəfa verən, şair kimi milli ruhu yaşadan, ictimai xadim kimi cəmiyyətə xidmət edən Ramiz Duyğun öz fəaliyyətində vətəndaşlıq mövqeyini hər zaman ön planda saxlayıb. Onun yaradıcılığı milli kimliyin, vətən sevgisinin və mənəvi dəyərlərin təbliği baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Tədbirdə təqdim olunan “Duyğunlu duyğular” kitabı da məhz bu zəngin irsin qorunmasına xidmət edir. Kitabda toplanmış məqalələr, şeirlər, xatirələr və düşüncələr bir insanın həyat salnaməsindən daha çox, bütöv bir dövrün mənəvi mənzərəsini əks etdirir. Oxucu burada yalnız şair Ramiz Duyğunu deyil, həm də zabit Ramiz Məlikovu, vətəndaş Ramiz Duyğunu və insan Ramiz müəllimi tanıyır. Çıxış edənlərdən Ramiz İsgəndərli, Elşad Qoca, Ellada Umudlu, Sucəddin Abdullayev, Füzuli Kərimov, Mehman Süleymanov, Üzeyir Cəfərov, Salam Cavadlı, Mustafa Əliyev və Mahir Əbilovun xatirələri bir daha göstərdi ki, Ramiz Duyğun müxtəlif nəsillərin yaddaşında eyni dərəcədə hörmətlə yaşayan şəxsiyyətlərdəndir. Onun haqqında danışan hər kəs ilk növbədə insanlığını, dostluğunu, vətən sevgisini və qayğıkeşliyini önə çəkirdi. Tədbirin ən təsirli məqamlarından biri Akademik Milli Dram Teatrının xalq artisti Məleykə Əsədovanın çıxışı və Ramiz Duyğunun vətənpərvərlik ruhlu şeirlərini səsləndirməsi oldu. Poeziya ilə xatirənin qovuşduğu həmin anlarda zalda toplaşanlar sanki bir daha şairin mənəvi dünyasına səyahət etdilər. Mədəniyyət hadisələrinin çoxaldığı bir dövrdə belə tədbirlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki onlar yalnız bir insanın xatirəsini yaşatmır, həm də cəmiyyətin yaddaşını möhkəmləndirir. Tarixini unutmayan xalq gələcəyini daha inamla qurur. Ramiz Duyğun kimi şəxsiyyətlərin ömür yolu isə bu yaddaşın canlı səhifələridir. Ötən həftənin mədəni mənzərəsində diqqət çəkən bu tədbir bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan xalqı öz söz adamlarını, ziyalılarını və Vətən uğrunda xidmət göstərən övladlarını unutmur. Şair, həkim, jurnalist, tərcüməçi, ictimai xadim və polkovnik Ramiz Duyğunun ömür yolu milli-mənəvi dəyərlərə sədaqətin, vətən sevgisinin və xidmət fəlsəfəsinin parlaq nümunəsidir. Onun adı Azərbaycan hərb tarixinin hünərli şair oğlu kimi yaddaşlarda yaşayacaq, qələmin gücü ilə xidmətin şərəfini birləşdirən nadir ömürlərdən biri kimi gələcək nəsillərə örnək olacaqdır. -Rüstəm İbrahimbəyov və zaman Azərbaycanın mədəni həyatında ötən həftənin ən yaddaqalan hadisələrindən biri iyunun 19-da Heydər Əliyev Sarayında nümayiş olunan “Bizim Maqsud müəllim” tamaşası oldu. Bu səhnə əsəri təkcə teatr hadisəsi kimi deyil, həm də milli kino və ədəbiyyat tariximizin mühüm bir səhifəsinə yenidən baxış kimi diqqəti cəlb etdi. Tamaşanın mərkəzində xalq yazıçısı, dramaturq və ssenarist Maqsud İbrahimbəyovun yaradıcılığı dayansa da, əslində bu təqdimat tamaşaçını bütöv bir dövr, bütöv bir ədəbi mühit və İbrahimbəyovlar fenomeni üzərində düşünməyə sövq etdi. Azərbaycan mədəniyyətində İbrahimbəyov soyadı xüsusi yer tutur. Bu soyad təkcə Maqsud İbrahimbəyovun deyil, həm də onun qardaşı, dünya şöhrətli yazıçı, dramaturq, kinossenarist və ictimai xadim Rüstəm İbrahimbəyovun fəaliyyəti ilə bağlıdır. Onların yaradıcılığı onilliklər boyu Azərbaycan insanının düşüncə dünyasını, estetik zövqünü və milli özünüdərkini formalaşdıran mühüm amillərdən biri olub. “Bizim Maqsud müəllim” tamaşasında “Uşaqlığın son gecəsi” və “Bizim Cəbiş müəllim” filmlərinin yeni interpretasiyası təqdim edildi. Tamaşaçılar bir tərəfdən tanış qəhrəmanları yenidən gördülər, digər tərəfdən isə onların talelərinə fərqli rakursdan baxmaq imkanı qazandılar. Səhnədə real vaxt rejimində aparılan çəkilişlərin nəhəng ekrana ötürülməsi kino ilə teatrı birləşdirən maraqlı bir eksperiment kimi yadda qaldı. Bu yanaşma müasir teatr dilinin imkanlarını nümayiş etdirməklə yanaşı, klassik irsin yeni nəsillərə çatdırılması baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Maqsud İbrahimbəyovun yaratdığı qəhrəmanlar Azərbaycan tamaşaçısının yaddaşında çoxdan öz yerini tutub. Cəbiş müəllim, Davud, Rüstəm kimi obrazlar sadəcə ekran personajları deyil, müəyyən mənada milli xarakterin müxtəlif çalarlarının bədii təcəssümüdür. Onların həyat hekayələri bu gün də aktuallığını qoruyur, çünki insan taleyi, mənəvi seçim, vicdan və məsuliyyət kimi mövzular zamanın fövqündə dayanır. Bu əsərlərin yenidən səhnəyə qayıtması istər-istəməz tamaşaçını Rüstəm İbrahimbəyovun yaradıcılığı barədə də düşünməyə vadar edir. Çünki Azərbaycan kinosunun ən parlaq səhifələrinin əhəmiyyətli hissəsi məhz onun adı ilə bağlıdır. Rüstəm İbrahimbəyov uzun illər ərzində həm milli, həm də beynəlxalq kino məkanında öz sözünü demiş sənətkar idi. Onun ssenariləri insanın daxili aləmini, cəmiyyətlə münasibətlərini, zamanın yaratdığı mənəvi dilemmləri böyük ustalıqla əks etdirirdi. Rüstəm İbrahimbəyovun yaradıcılığının əsas xüsusiyyətlərindən biri zamanla dialoq qurmaq bacarığı idi. O, dövrün hadisələrini sadəcə təsvir etmir, onları insan taleyi prizmasından qiymətləndirirdi. Bu səbəbdən onun əsərləri müxtəlif nəsillər üçün maraqlı olaraq qalır. Çünki dəyişən yalnız zamanın dekorasiyasıdır, insanın daxili aləmi isə mahiyyət etibarilə eyni suallar qarşısında dayanır. “Bizim Maqsud müəllim” tamaşasının ən mühüm məziyyətlərindən biri də müəllifi qəhrəmanlarının içində axtarmasıdır. Səhnədəki aktyorlar obrazların xarakterlərini anlamağa çalışdıqca, əslində yazıçının öz dünyasını kəşf etməyə səy göstərirlər. Bu yanaşma tamaşaçıya sənətkarla onun yaratdığı obrazlar arasındakı görünməz bağları hiss etdirmək baxımından maraqlı həll kimi görünür. Tamaşanın nümayişində ölkənin tanınmış ziyalılarının, o cümlədən Polad Bülbüloğlu və Elmar Məmmədyarovun iştirakı da hadisənin ictimai əhəmiyyətini artırdı. Bu, bir daha göstərdi ki, klassik irsə müraciət təkcə mədəni tədbir deyil, həm də milli yaddaşın qorunması prosesidir. Bu gün Azərbaycan mədəniyyəti yeni çağırışlarla üz-üzədir. Qloballaşan dünyada milli kimliyi qorumağın yollarından biri də klassik irsin müasir təqdimat formaları ilə yaşadılmasıdır. “Bizim Maqsud müəllim” tamaşası məhz bu baxımdan əlamətdar hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. O, keçmişlə bu gün arasında körpü quraraq, klassik əsərlərin yeni nəfəs qazanmasının mümkünlüyünü nümayiş etdirdi. Ötən həftənin mədəni mənzərəsinə nəzər salarkən aydın görünür ki, zaman dəyişsə də, böyük sənət yaşayır. Maqsud İbrahimbəyovun qəhrəmanları, Rüstəm İbrahimbəyovun ideyaları və bütövlükdə İbrahimbəyovlar irsi Azərbaycan mədəniyyətinin canlı yaddaşı olaraq qalır. Çünki həqiqi sənət zamanın içindən keçərək gələcəyə yol tapmağı bacarır. Elə buna görə də Rüstəm İbrahimbəyov və zaman anlayışları bir-birindən ayrılmaz görünür: biri ömür boyu zamanı anlamağa çalışıb, digəri isə onun yaratdıqlarını yaşadaraq bu günə gətirib çıxarıb. Sona qədər həmsöhbət olduğunuz üçün təşəkkür edirəm. Hələlik.
Buyuk Turon shamollari kezar dilda, Qardosh kuyi yangrar, qoʻshiqdir tilda. Ozarbayjon – ildizimdir, oʻzbek elim gulshan, Bir daraxtdan ungan navbahor gulda.
Dutor jilvalanar, soz titrar qoʻlda, Yuraklar joʻsh urar samimiy yoʻlda. Bir ohang boshlansa – yashagay olam, Mehr yogʻilgaydir, ulugʻ mash’ala qoʻlda.
Qorabogʻdan kelgay mugʻomning sasi, Samarqand bagʻrida yangrar navosi. Shoʻx raqsga chorlagay turkiy elimni, Qardoshlik – dillarning buyuk nafasi.
Qardosh mash’alidan yogʻilar ziyo, Yurtim yuragida yangragay navo. Bir kuy boshlanishi – yuraklar uygʻoq, Mangu doʻstlik birlan, nur sochar dunyo.
Qardosh qoʻllar birlashar mayin navoda, Mehr gullar ochilgay har bir sadoda. Raqsga tushar hatto, gul qaro koʻzlar, Turkiy ruh uygʻonar qalblar havoda.
Bir tomchi oqibat ming dillarga nur, Birlik bor yurakda – soʻnmagay gʻurur. El birlan yashaydi muqaddas iymon, Turon qoʻshigʻida uygʻonar vijdon.
Nasiba qizi der: Ajralmas bu jon, Turon qizidurman, qalbimda iymon. Bir qoʻshiq kuylansa million yurakda, Bir boʻlar osmonu, bir boʻlar vijdon.
Turk ildizim biridirsiz, Ozarbayjon! Kindik qonim toʻkilgan yurt Oʻzbekiston! Yuragimda joʻsh uradi, Doʻstlik madhi, Ajdodlardan meros ildiz, Buyuk Turon!
Azərbaycan ədəbiyyatının və elmi mühitinin tanınmış simalarından olan Sona Xəyal ( Hadiyeva ) 65 illik mənalı ömür yolunu zəngin yaradıcılıq fəaliyyəti, elmə və elmi-mənəvi dəyərlərə sədaqəti ilə qarşılayır. Onun həyat yolu zəhmət, axtarış, yaradıcılıq və vətənə xidmət nümunəsi kimi diqqəti cəlb edir. Sona Xəyalın yaradıcılığı Azərbaycan qadınının mənəvi dünyasını, xalqımızın milli-mədəni dəyərelərini, insanın daxili aləmini və həyatın müxtəlif çalarlarını əks etdirən əsərlərlə zəngindir. Şairə və yazıçı kimi qələmə aldığı şeirlər, hekayələr və publisistik yazılar oxucular tərəfindən maraqla qarşılanmış, müxtəlif ədəbi məclislərdə və mətbuat orqanlarında yüksək qiymətləndirilmişdir. Onun əsərlərində vətənə sevgi, ana məhəbbəti, insanpərvərlik, mənəvi saflıq və həyat həqiqətləri aparıcı yer tutur. Yaradıcılığının əsas xüsusiyyətlərindən biri səmimilik və həyatiliyin vəhdətidir. Sona Xəyal oxucuları düşündürməyi, onları mənəvi dəyərlərə səsləməyə bacaran qələm sahibidir. Onun poetik nümunələrində duyğuların incəliyi, bədii təsvirlərin zənginliyi və ana dilinə məhəbbət aydın hiss olunur. Ədəbi fəaliyyətlə yanaşı, Sona Xəyal elm sahəsində də mühim uğurlara imza atmışdır. Elmi araşdırmaları və maarifçilik fəaliyyəti onun çoxşaxəli şəxsiyyətinin göstəricisidir. O, həm elm adamı, həm də yaradıcı ziyalı kimi cəmiyyətə faydalı xidmət göstərmiş, gənc nəslin milli ruhda yetişməsinə öz tövhəsini vermişdir.
Ömrünün məhsuldar ilərinin bir hissəsini Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu ilə bağlayan Sona Xəyal burada qazandığı zəngin təcrübə və elmi-mədəni mühitdən bəhrələnərək Azərbaycan ədəbi irsinə dərin ehtiramını əməli fəaliyəti ilə nümayiş etdirmişdir. Milli yaddaşımızın daşıyıcısı olan əlyazma abidələrinin qorunub öyrənildiyi bu nüfuzlu elm ocağında fəaliyyəti onun həyat yolunun və yaradıcılıq taleyinin yaddaqalan səhifələrindən birini təşkil edir.
65 illik yubiley insan ömrünün müdriklik və kamillik dövrüdür. Bu yubiley nünasibətilə Sona Xəyalın keçdiyi həyat yoluna nəzər saldıqda onun zəngin yaradıcılıq irsi, elmi fəaliyyəti və vətənə bağlılığı xüsusi ehtiram doğurur. Onun əsərləri bu gün də oxuculara mənəvi dəyərləri aşılayır,insanı xeyirxahlığa, vətənpərvərliyə və yüksək əxlaqi keyfiyyətlərə səsləyir.
Sona Xəyalın 65 illik yubileyi münasibətilə ona möhkəm cansağlığı, uzun və xeyirli ömür, yeni yaradıcılıq nəaliyyətləri arzulayıram. İnanıram ki, onun qələmi bundan sonra da Azərbaycan ədəbiyyatına dəyərli əsərlər bəxş edəcəv, adı mənim kimi oxucuların qəlbində daim hörmət və ehtiramla yaşayacaqdır. 65 illik ömür hekayəniz mübarək, hörmətli Sona xanım! Sizə yeni uğurlar, tükənməz yaradıcılıq enerjisi və xoş günlər arzu edirəm!
Bakı gözəl və doğma şəhərdir. Bu şəhərlə bağlı uşaqlıq xatirələrim var. Hər küçənin, hər məhəllənin xatirəsi insanın yaddaşına hopur. Zaman keçir, insan dəyişir, həyata baxış bucağı dəyişir və bir vaxtlar onun üçün əvəzolunmaz bəzi xatirələr yavaş-yavaş adiləşir.
İnsan böyüdükcə yalnız xatirələrə münasibəti deyil, ətrafında baş verən hadisələrə baxışı da dəyişir. Həyat təcrübəsi artdıqca o, insanların davranışlarını, münasibətlərini və cəmiyyətdə mövcud olan problemləri daha düzgün şəkildə dərk etməyə başlayır.
Onun üçün bir vaxtlar çox dəyərli olan xatirələr zaman keçdikcə əvvəlki dəyərini itirməyə başlayır. Bir zamanlar müqəddəs bildiyi küçələr belə gözündə əvvəlki kimi görünmür. İnsan böyüdükcə ətrafında baş verən haqsızlıqları, ikili münasibətləri və insanların dəyişən davranışlarını daha yaxşı görməyə başlayır. Bütün bunlar isə onun həyata baxışına təsir edir və həqiqətə, ədalətə münasibətini dəyişir.
Keçmişə baxanda isə insan anlayır ki, dəyişən əslində xatirələr deyil, həyatın reallığıdır. Eyni küçələr yerində qalır, amma onlara baxan göz artıq əvvəlki göz deyil. Bu fərq insana həyatın keçiciliyini və zamanın hər şeyi dəyişdirdiyini xatırladır.
Sonda isə insan bir həqiqəti qəbul edir: həyat ideal deyil, bəzən sərt, bəzən mehribandır…
