17 iyun 2025-ci ildə AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsi YeniSi Ədəbiyyat və Mədəniyyət Təzahürləri Mərkəzi və Yazarlar. az saytının iştirakı ilə “Yeni Ədəbiyyatı tanıyaq” layihəsi çərçivəsində İlham Əzizin “Şimşəkdən sonra” kitabının müzakirəsini keçirmişdir. (Tədbirdən fotolar)
Mina Rəşidin “Əziz Peyğəmbərimiz” adlı kitabı çap edilib
Bu günlərdə “Vətən səsi”nin əməkdaşı, AYB-nin üzvü, Prezident mükafatçısı Mina Rəşidin “Əziz Peyğəmbərimiz” adlı uşaq və gənclər üçün nəzərdə tutulan kitabı çap edilib. Kitab “AVE print” nəşriyyatında işıq üzü görüb. Yazıçı, “Ulduz” jurnalının şöbə redaktoru Hicran Hüseynovanın kitabda yer alan yazısında qeyd edilir ki, nəşrdə sonuncu peyğəmbərimiz olan Muhəmməd (s.a.s) peyğəmbərin həyatından, ümumən İslam dininin gözəlliklərindən, üstünlüklərindən bəhs edilir. Ən başlıcası isə odur ki, müəllif bütün bu bilgiləri həm gözəl, axıcı poeziya dilində, həm də məktəb yaşlı uşaqların başa düşəcəyi qədər sadə, anlaşıqlı bir dildə qələmə alıb. İmanlı, inamlı övlad yetişdirmək istəyən valideynlər, bu kitab gözəl məqsədinizə çatmaq yolunda ən böyük yardımçınız olacaq. İnşəAllah! Qeyd edək ki, kitabın redaktorları tanınmış yazıçılar – Sevinc Nuruqızı, Hicran Hüseynova və Ayişə Nəbidir. Tərtibatçı isə Elşən Şıxlıdır. Onu da əlavə edək ki, bu Mina Rəşidin sayca 9-cu kitabıdır.
Əziz dostlar! Sizi, “Ulduz” dərgisinin oxucularla silsilə şəkli alan görüşləri çərçivəsində, cümə axşamı , 19 iyun, saat 12:00-da AYB-nin “Natəvan” klubunda filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, ədəbiyyatşünas, tənqidçi Mətanət Vahidlə tələbələrin görüşünə dəvət edirik . Bədii ədəbiyyatın özünəməxsusluğunu, bədii inikas qanunlarını dərindən bilən Mətanət Vahidin ədəbi tənqidi daha çox çağdaş ədəbi prosesləri işıqlandırır. O, təhlil etdiyi əsərin uğurlu və qüsurlu cəhətlərini, müəllifin yaradıcılığında, eləcə də ədəbiyyat tarixində tutduğu yeri, cəmiyyət üçün faydasını və s. ətraflı araşdırmaqla ədəbi tənqidin durğun abu-havasını dəyişir. İyunun 19-u “Natəvan” klubuna gəlin. Ədəbiyyatşünas alimlə görüşü qaçırmayın.
Əziz oxucular! Müəyyən səbəblərdən fasilə verdiyimiz “Kitab tövsiyəsi” rubrikamıza yenidən davam edirik. Bu dəfə sizə tövsiyə edəcəyimiz əsər yazıçı Vüsal Nurunun “Qaraqaşlı” romanıdır.
Romanda ilk diqqətimi çəkən məqam dağdağan ağacına niyyətlə bağlanmış rəngli parçalar oldu. Bu simvolik səhnə insanın inanc və ümidlərini təmsil edir və roman boyunca da öz rəmzi mənasını qoruyur. Ən maraqlısı isə odur ki, müəllif bu əsəri 44 günlük Vətən müharibəsindən əvvəl qələmə almış olsa da, sanki o hadisələri öncədən hiss etmiş və təsvir etmişdir.
Romanın sonunda qəhrəmanın sağ qalması oxucuda sevinc doğurur. Halbuki, İbad özünü ruhən şəhid sayır. Bu daxili mübarizə və ziddiyyət əsərə dərin emosional qatlar bəxş edir.
Əsəri ikinci dəfə oxuyarkən daha fərqli duyğular və düşüncələrlə qarşılaşdım. Sanki hər sətrində xalqımızın yaşadığı faciələri bir daha yaşayır, lakin eyni zamanda ümid və dirəniş ruhunu da hiss edirsiniz. Sonda pöhrə verən dağdağan ağacı isə bizə həyatın davam etdiyini, ümidin heç vaxt ölmədiyini xatırladır. Və bu ümid bizi qələbəyə aparır.
“Qaraqaşlı” romanını hər birinizə səmimiyyətlə tövsiyə edirəm. Yazıçı Vüsal Nuruya isə yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıram.
“Xəzan” jurnalının may (2025) sayı çapdan çıxıb. Bu barədə jurnalın nəşr olunduğu mətbəədən məlumat veriblər. Jurnalın may nömrəsi bütövlükdə Özbək ədəbiyyatından nümunələrlə doludur. Azərbaycanda Özbək ədəbiyyatına yüksək maraq olduğu kimi Özbəkistanda da belə bir maraq mövcuddur. Bir qrup Özbək şair və yazıçı əsərlərinin Azərbaycan dilində və Azərbaycanda çap olunması məqsədilə bu addımı atmışlar. Gənc tərcüməçi, şair Rəhmət Babacan onların bu istəyini reallaşdırmaq məqsədilə Azərbaycanda çıxan ədəbi-bədii jurnalları incələmiş və “Xəzan” jurnalını seçmişdir. Yeri gəlmişkən, qeyd edək ki, jurnalın bu sayında AMEA Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşı Gülnar Səmanın “Azərbaycanda özbək ədəbiyyatının tərcüməsi və nəşri” sərlövhəli elmi məqaləsi və bu işdə əməyini əsirgəməyən şair Anar Əhmədovun Özbəkistana həsr olunmuş şeirləri də yer almışdır. Beləliklə, “Xəzan” jurnalının may (2025) nömrəsinə yer almış yazıların DÜZÜMÜ aşağıdakı kimidir:
2.Publisistika -Gülnar SƏMA – “Azərbaycanda özbək ədəbiyyatının tərcüməsi və nəşri” -Əli BƏY AZƏRİ – “Özbək söz sərraflarının əsərləri Azərbaycan dilində” -“Özbək, Azərbaycan və türk dillərini yaxınlaşdıran şair-tərcüməçi Rəhmət Babacan” -Əbdumurat TİLAVOV – “Mətləbə aparan mərifət məskəni”12
“1-ci Uşaq Teatr Festivalı”nın iştirakçıları regionlara səfər edir
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi və Azərbaycan İncəsənət Məktəbinin təşkilatçılığı ilə keçirilən “1-ci Uşaq Teatr Festivalı” çərçivəsində festival iştirakçılarının ölkəmizin müxtəlif bölgələrinə səfərləri davam edir.
İlk səfər 16 iyun 1-ci Uşaq Teatr Festivalının 3-cü yerin qalibi, Azərbaycan İncəsənət Məktəbinin “Səhnənin ulduzları” teatr kollektivinin “Tısbağanın yolu” tamaşası ilə Gəncə şəhərinə təşkil olunub. Tamaşa Gəncə Dövlət Kukla Teatrının səhnəsində nümayiş etdirilib.
Tədbirin açılışında Gəncə Dövlət Kukla Teatrının direktoru Fərmail Paşayev çıxış edərək səfər hüququ qazanan iştirakçıları təbrik edib, onlara gələcək fəaliyyətlərində uğurlar arzulayıb. Daha sonra layihənin rəhbəri, teatrşünas Dağlar Yusif Əfəndi çıxış edərək festivalın davamlı xarakter daşıyacağından söz açıb və növbəti teatr festivalı haqqında məlumat verib. O, çıxışının sonunda bu cür layihələrin ardıcıl şəkildə keçirilməsinin mədəni inkişaf baxımından önəmini vurğulayıb.
Quruluşçu rejissoru Qasım Nağı olan “Tısbağanın Yolu” tamaşası uğurla təqdim olunub və tamaşaçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.
Qeyd edək ki, Festival proqramına daxil edilən seçilmiş teatr tamaşaları ümumilikdə Azərbaycanın dörd şəhərində – Gəncə (16 iyun), Şəki (17 iyun), Mingəçevir (23 iyun) və Lənkəran (30 iyun) Dövlət Dram Teatrlarının səhnəsində nümayiş olunacaq. Tamaşalarda çıxış edən uşaq aktyorlar minlərlə tamaşaçı qarşısında səhnəyə çıxaraq istedadlarını nümayiş etdirməklə yanaşı, regionlarda yaşayan həmyaşıdlarına da unudulmaz teatr təcrübəsi bəxş edəcəklər.
Layihənin əsas məqsədi teatr sənətinin maarifləndirici və tərbiyəvi imkanlarından istifadə etməklə uşaqların estetik zövqünün, mənəvi dünyasının və yaradıcı potensialının inkişafına dəstək verməkdir. Bu təşəbbüs, Ulu Öndər Heydər Əliyevin “Bizim gələcəyimiz uşaqlardır” prinsipinə uyğun olaraq, gənc nəslin intellektual və mədəni inkişafını təşviq edən mühüm bir platforma rolunu oynayır.
Festival, eyni zamanda, ölkəmizdə uşaq teatrının inkişafına, bu sahəyə marağın artırılmasına və səhnə sənətinə maraq göstərən gənc nəslin yaradıcı fəaliyyətə cəlb edilməsinə xidmət edir. Layihə çərçivəsində uşaqlar səhnə təcrübəsi qazanır, kollektivdə işləmək bacarığını inkişaf etdirir və sənətə olan maraqlarını cəmiyyətlə bölüşmək imkanı əldə edirlər.
Festival iştirakçılarının regionlara qastrol səfərləri mədəni həyatın canlandırılması və uşaqlar arasında teatr sənətinin təbliği baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu səfərlər zamanı nümayiş olunacaq tamaşalar, birbaşa uşaqları hədəf alan məzmunları ilə onların estetik və mədəni inkişafına töhfə verməyi hədəfləyir. Fotolar:
USTACAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
Qazaxıstanın Aktau şəhərində Birinci Azərbaycan-Qazaxıstan Yay Gənclər Məktəbini keçililib
13-14 iyul 2025-ci il tarixlərində Qazaxıstanın Aktau şəhərində “Azərbaycan və Qazaxıstan: Konstitusiya və Suverenlik ilində əlaqələrin möhkəmləndirilməsi” adlı I Azərbaycan-Qazaxıstan Yay Gənclər Məktəbi uğurla keçirilib. Bu mühüm tədbiri “Azərbaycan Mərkəzi” İctimai Fondu Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi ilə birgə, Azərbaycan Respublikasının Aktau şəhərindəki Baş Konsulluğu və Qazaxıstanın Yesenov Universitetinin dəstəyi ilə təşkil edib. Yay məktəbi Azərbaycan Respublikası və Qazaxıstan Respublikası arasında ikitərəfli münasibətlərin möhkəmləndirilməsində mühüm addım olub. Azərbaycan, Qazaxıstan və digər Türk dünyası ölkələrindən 40 dinləyici konstitusiya quruculuğu, suverenlik tarixi və mədəniyyətlərarası dialoq sahəsində təcrübə və bilik mübadiləsi aparmaq üçün unikal imkan əldə ediblər. Bakı-Qroznı təyyarə qəzasında zərər çəkənlərə yardım göstərən Manqistau vilayətinin Fövqəladə Hallar Departamentinin əməkdaşlarının iştirakı iki ölkə arasında həmrəylik və qarşılıqlı yardım rəmzi olub. Məktəbin işində Azərbaycandan alimlər Eldar Cəfərov (Bakı Dövlət Universiteti) və Elvin Talışinski (Azərbaycan Universiteti) də iştirak ediblər. Yay məktəbinin zəngin proqramına seminarlar, treninqlər, Abiş Kekilbayevin adını daşıyan muzeyə ziyarət və dəniz ekskursiyası daxil olub ki, bu da iştirakçılara iki ölkənin tarixini, mədəniyyətini və ictimai həyatını dərindən anlamağa imkan verib. İyunun 14-də keçirilən təntənəli bağlanış mərasimində Azərbaycan, Türkiyə, Özbəkistan və Türkmənistanın baş konsulları iştirak ediblər ki, bu da tədbirin yüksək səviyyəsini vurğulayıb. Yay məktəbinin bağlanışına həsr olunmuş bayram şam yeməyində müxtəlif dövlət qurumlarından rəsmilər çıxış ediblər. “Azərbaycan Mərkəzi”nin direktoru İlkin Orucov tədbiri açaraq Yay məktəbinin işinin yekunlarını açıqlayıb, onun gənclər əməkdaşlığının inkişafına və Azərbaycan ilə Qazaxıstan arasında dostluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsinə verdiyi töhfəni qeyd edib. O, ikitərəfli münasibətlərin gələcəyi üçün mədəniyyətlərarası dialoqun və təcrübə mübadiləsinin vacibliyini xüsusi vurğulayıb. Azərbaycanın Aktaudakı Baş Konsulu Ayxan Süleymanlı Yay məktəbinin uğurla keçirilməsindən məmnunluğunu ifadə edərək, təhsil və mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsinə hazır olduğunu bildirib. Yesenov Universitetinin nümayəndəsi Elvira Canqojaeva universitetin bazasında belə tədbirlərin keçirilməsinin vacibliyini qeyd edərək, “Azərbaycan Mərkəzi” ilə əməkdaşlığın davam etdirilməsinə ümidvar olduğunu bildirib. Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin nümayəndəsi Sabit Məmmədov ölkələr arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsində gənclərin rolunu vurğulayaraq, Yay məktəbinin bütün iştirakçılarına və təşkilatçılarına təşəkkürünü bildirib. “Dostluq” Etno-mədəni Birliyinin nun sədri Şəmsəddin Hüseynov Azərbaycan və Qazaxıstan arasında iqtisadi əməkdaşlığın inkişafının və bu prosesdə gənclərin rolunun vacibliyi barədə danışıb. Sertifikatların təqdim olunmasından sonra azərbaycanlı müğənni Rafaelin çıxışı qonaqlar tərəfindən çox yüksək alqışlarla qarşılanıb. Fotolar:
Can Azerbaycan’ın Üstad Âşıklarından Âşık Elesker ile Şiir Sohbetine Buyurunuz.
Zavallı – Yazıq (Âşıq Ələsqər) Qoşma
Âşıq Ələsqər O qəmli könlünü müşkül halını, Düşünən də yazıq, bilən də yazıq! Ağlasan ağlaram, mən səndən betər, Dağladın sinəmi güləndə, yazıq!
Âlimî – Halûk Tanrıverdi Bin bir işve ile eda eyledin, Okladın kalbimi çalanda yazık, Bâd-ı hevâ ile veda eyledin, Bu hüznü gönlüme salanda yazık!
Âşıq Ələsqər Bir mərdi sevəydin, sirdaş olaydın, Könlün istəyənə peşkaş olaydın, Ya da quruyaydın, bir daş olaydın, Bəzənib bu evə gələndə, yazıq!
Âlimî – Halûk Tanrıverdi Derdimle dertlenen dildaş olaydın, Canıma can katan candaş olaydın, Aşkıma ses veren paydaş olaydın, Gücenen gönlümde solanda yazık! Âşıq Ələsqər Ələsqər durar mı mətah satmasa, İyid sarsıyar mı baxtı yatmasa?! İki könül bir-birini tutmasa, Alan da yazıqdı, gələn də yazıq!
Âlimî – Halûk Tanrıverdi Âlimî kalpler tek yürek çarpmazsa, Er sayılır mı, aşkla bend olmasa, İki gönül sevgide bir olmazsa, Bölen de yazıktı, silen de yazık!
qəmli: gamlı müşkül: zor duruma düşmek, çıkılmaz vaziyete düşmek könül: gönül heva: istek, meyil, heves, sevme, düşme, keyfe düşkünlük bâd-ı hevâ: karşılıksız, bedava, kalbini çalmak: sevgisini kazanmak, kendine âşık etmek. salmak: koymak, katmak, sürmek sırdaş: birinin sırlarını bilen kimse, mahrem peşkaş: peşkeş, hediye olarak verilmek, bağışlanılmak bezenmek: süslenmek dildaş: aynı dili konuşanlardan her biri candaş: can dostu, çok yakın dost paydaş: bir ortaklık veya mal üzerinde payı olan kimse, hissedar gücenmek: birinin herhangi bir söz veya davranışı yüzünden kırgınlık duymak; içerlemek, kırılmak yazıq : yazık (zavallı manasında) iyid: yiğit sarsımak: olumsuz durumda kalmak, güçsüz hale gelmek, yerinden oynamak, baxt: baht mətah: metah, mal, satılan mal, alınıp satılan şey bend olmak: bağlanmak, tutulmak
Şiirin Kaynağı: Âşıq Ələsqər,”Can” Deyin! – Şeirlər, Klassiklərim Seriyası, Bakı Kitap Klubu, 208, 320 səh. Zeka Kitabevi, , s.115, Bakı, 2018, Azərbaycan
Âşık Elesger, Azərbaycan’da 19. Ve 20. Asırda yaşamış olan ve Azerbaycan halk şiirinin en büyük temsilcilerinden ve halk şiirinin en yüksek zirvelerini fetheden sanatkârlarındandır. Bu vesileyle Âşık Elesger’e (Göyçe Mahalı, Basar-Keçer Kasabası, Ağkilse Köyü – İrevan Hanlığı, 22.03.1821: Ağkilse, Yeni Beyazid Kazası, 07.03.1926) Allah’dan (cc-cş) rahmet diliyorum.
