Великий татарский поэт Габдулла Тукай.
Günlük arxivlər: Dekabr 19, 2025
RUHULLA AXUNDOVUN KİTABI
«Rуsca – Turqcə Lugət»
Cild I və cild II.
Baqь. Azərnəзr, 1928 – 1929. (Bakı, Azərnəşr)
Birinci təb`i. (Birinci nəşri)
Sajь 10400. (Sayı)
Ölçüləri 270 x 180 mm.
Nəşrin redaktoru Ruxulla Axundov.
İki cilddə.
Ruhulla Əli oğlu Axundov (1 (13) Yanvar 1897, Şüvəlan, Bakı qəzası – 21 Aprel 1938, Kommunarka poliqonu, Moskva vilayəti) – dövlət və partiya xadimi, publisist, alim. Xalq düşməni elan edilərək qüllələnəndən sonra bu nəşrlərin əksəriyyətinin titul vərəqləri uzərindən onun adı qaralanıb və ya kəsilib.
Bu kitablar repressiya illərinin şahidi və qurbanıdır. 1936-cı ildən normativ sənədlərdə dövlət dili Azərbaycan dili qeyd edilir. Moskva hakimiyyəti Türk olmağımızı özünə təhlükə hesab edərək bizi azərbaycanlı adlandırmağa məcbur olub. Həmin vaxtdan bu kitablar geniş istifadədən yığışdırılıb.
Fəridə Ləman – A DÜNYA
A DÜNYA
Sevinə bilmirəm, gülə bilmirəm,
Tökülüb dərdlərin başa,a dünya.
Zülmün kösövləri köksümdə yanır,
Ayağım dolaşır daşa,a dünya.
Oyunbazlar torba salır başlara,
Baxan yoxdur gözlərdə qan-yaşlara.
Həsədim var göydə uçan quşlara,
Yorma sən özünü boşa,a dünya.
Dolaşıb yolların əriş,ağacı,
Nadanın başına qoyurlar tacı.
Sərçə təriflənir,baxır turacı,
Haqsız təriflərdən haşa,a dünya.
Torpağın nəfəsi kəsilib daha,
Fəqirlik ölkəyə səs salıb daha.
Nəyə əl vurursan bahadan-baha,
Gəlmir bu işlərin xoşa,a dünya.
Bax, tülkülər quyruq ilə oynayır,
Sifarişlə buyruq ilə oynayır.
Fitnə-fəsad əməlindən doymayır,
Əl uzanıb başdan huşa,a dünya.
Kənardan baxırıq yaxşı nə varsa,
Baxmazlar,başına dünya daralsa.
Bulanıq suların əgər durulsa,
Sən də bir gələrsən cuşa,a dünya.
Dəyişirlər yerlə göyün yerini,
Ölü dəbdə,sayan yoxdur dirini.
Bilən yoxdur amalsızın sirrini,
Gəlməyəsən bədə tuşa,a dünya!
Müəllif: FƏRİDƏ LƏMAN
Coşqun Xəliloğlu – AD, YOXSA SOYAD?
AD, YOXSA SOYAD?
(qısa hekayə)
Şöbəmizdə tez-tez maraqlı hadisələr baş verir. Bu gün də belə oldu. İşə təzəcə başlamışdıq. Teiefon zəng çaldı. Əlizadə telefonun dəstəyini qaldırdı. Zəng edənin səsini yaxşı eşitməsəm də, başa düşdüm ki, onların söhbəti təxminən bu məzmundadır:
-Bəli, eşidirəm..
-Kimdir, danışan?
-Əlizadə.
-Mənə Ağayev lazımdı.
-Bəli, Ağayevdi.
-Ə…Bayaqdan deyirdin, Əlizadədir, indi deyirsən, Ağayevdir.
-Əlizadə adımdır, Ağayev soyadımdır.
-Qəribə adınız var e, lap soyada oxşayır.
-Bağışlayın,Siz kimsiniz?
-Babalı.
-Adınız nədir?
-Dedim, Babalı.
-Bəs, soyadınız?
-Soyadım Aslandır.
-Sizin də qəribə soyadınız var, lap ada oxşayır.Üstəlik adınız da elə bil soyaddır.
Birdən Əlizadə gülməyə başladı. Telefonun o biri başından da gülüş səsi gəlirdi.
Müəllif: Coşqun XƏLİLOĞLU
Zaur Ustac – Qadın
QADIN
Qadın həyatın özü,
Göyləri yerə bağlar.
Qadın Tanrının gözü,
Ağlarsa, dünya ağlar.
Qadın tamam sirdir, sirr,
Müqəddəsdir, müqəddəs.
Qadın ocaq, qadın pir,
Müqəddəsdən müqəddəs.
Qatili qadın doğur,
O, peyğəmbər anası…
Qadın balasın boğur,
Həm də ərlər anası.
Qadın tamam sirdir, sirr,
Müqəddəsdir, müqəddəs.
Qadın ocaq, qadın pir,
Müqəddəsdən müqəddəs.
19.12.2025. Bakı.
Müəllif: Zaur USTAC,
AYB və AJB-nin üzvü, “Yazarlar” jurnalının baş redaktoru, şair-publisist, tərcüməçi-nasir.
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
ÖZÜNƏ GƏL, ÖZÜM
ÖZÜNƏ GƏL, ÖZÜM
Şəbnəmlər tökülüb yaşıma gəldi,
Qayğılar düzülüb qarşıma gəldi.
Bütün süvda mənim başıma gəldi,
Özünə gəl, özüm!
Ötdü payızla qış, günəş saçdı nur,
Çiçək yarpaqladı, qönçə açdı gül.
Sinəmi yandırdı oxuyan bulbul,
Özünə gəl, özüm!
Şansız şərəfimə şan gəldi sonda,
Damarıma alov, qan gəldi sonda.
Cansız canıma da can gəldi sonda,
Özünə gəl, özüm!
Yuxuma dünyanın bazarı girdi,
Meçə övliyanın məzarı girdi.
Cana yuxuların azarı girdi,
Özünə gəl, özüm!
Durduğun yolumda izim yoxdu, bax,
Kitablarda bircə sözüm yoxdu, bax.
Göyün güzgüsündə gözüm yoxdu, bax,
Özünə gəl, özüm!
2018
Cahangir NAMAZOV
Azərbaycan dilinə uyğunlaşdıran: Şahməmməd Dağlaroğlu
O‘ZINGGA KEL, O‘ZIM
Shabnamlar to‘kilib yoshimga keldi,
Qayg‘ular tizilib qoshimga keldi.
Hamma savdo mening boshimga keldi,
O‘zingga kel, o‘zim!
Kuz o‘tdi, qish o‘tdi, oftob sochdi nur,
Chechaklar barg yozdi, g‘uncha ochdi gul.
Bo‘g‘zimni kuydirib kuylagan bulbul,
O‘zingga kel, o‘zim!
Shonsiz shukuhimga shon keldi axir,
Tomirimga olov-qon keldi axir.
Jonsiz jonimga ham jon keldi axir,
O‘zingga kel, o‘zim!
Tushimga dunyoning bozori kirdi,
Ne-ne avliyolar mozori kirdi.
Jonimga tushlarning ozori kirdi,
O‘zingga kel, o‘zim!
Bosgan yo‘llarimda izim yo‘q, qara,
Kitoblarda biror so‘zim yo‘q, qara.
Ko‘kning ko‘zgusida ko‘zim, yo‘q, qara,
O‘zingga kel, o‘zim!
2018