Etiket arxivi: MÜSAHİBƏ

SEVİNDİK NƏSİBOĞLU İLƏ MÜSAHİBƏ

SEVİNDİK NƏSİBOĞLUNƏZAKƏT KƏRİMOVA-ƏHMƏDOVA

SEVİNDİK NƏSİBOĞLU İLƏ SÖHBƏT

Əziz oxucularım,haqqında söhbət açacaģım yaradıcı gəncin poeziyasını, maraqlı çıxışlarını çoxdan izləyirdim.Onun gündən- günə inkişaf edən ədəbi ugurları məni çox sevindirirdi.Belə yaradıcı gənclərimizə olan sevgimdən onunla görüşmək istəyimi reallaşdırmaq istədim və buna nail oldum.
Bu görüşdən aldıgım təəssüratlarımı sizinlə bölüşməyi lazım bildim….
—Sevindik Nəsib oglu kimdir?
—Mən,Əliyev Sevindik Nəsib oģlu 26 iyul 2008- ci ildə Imişli şəhərində anadan olmuşam.Əslən Agcabədi rayonunun Yuxarı Qiyaməddinli kəndindənik.Hazırda Xırdalan şəhər 9 saylı tam orta məktəbin 9-cu sinfində oxuyuram.
–Həm də bildiyim kimi dərs əlaçısısan?
–Bəli.Yazıb oxumaģa həvəsim hələ beş yaşımdan olub.Həm də kompüter proqramlarını öyrənmişəm.Bu ,sonralar mənim vikipediya vasitəsilə bir çox məlumatları toplamaģıma yardımçım olub.
-Səni ən çox hansı məlumatlar maraqlandırırdı ?
–Azərbaycanımızın keçmişi,tanınmış şəxsiyyətlərimiz,sərkərdələrimiz,zənətkarlar,şair və yazıçılarımız……
–Və sən oxuyub öyrəndiklərini yazmaģa başladın….
—Bəli,elə həmin vaxtlardan kiçikhəcmli hekayələr, şeirlər yazmaģa başladım.Artıq 500-dən çox şeirim və 100-dən çox publisistik məqalələrim var.
—Şeir və yazılarının əsas mövzusu hansı sahələri əhatə edir?
–Əsasən Vətən,torpaq həsrəti təşkil edir.
–Mətbuatda yazılàrın nə vaxtdan dərc olunur?
–2015-ci ildən şeirlərim”Abşeron təhsili”,” Respublika xəbərləri”,qəzetlərində,”Söz”,”Kəpənək”,”Göy qurşagı” və s.jurnallarda dərc olunub.Milli Radiomuzun “Navalça”,televiziya kanallarımızın”Pillə”,”Çixış yolu”, “Məhəbbət nəgmələri”,”Qarabaģ Azərbaycandır” verilişlərində şeirlərim səsləndirilmişdir…
–Bildiyimiz kimi, sənin yazıların Azərbaycan Milli Kitabxanasının Elektron Kataloqunda onlayn oxumaq üçün də yer almışdır.Bu haqda nə deyərdin?
— Dogrudur,müəllifi olduģum 5 kitab,160 -dan çox publisistik məqalə və araşdırmalarım dediyiniz ünvanda yer alıb.
–Sevindik,yəqin ki ,bu yaşda qazandıģın ugurların öz qiymətini, dəyərini də almamış deyil…..
—Mən dəfələrlə müxtəlif tədbirlərin iştirakçısı və mükafatçısı olmuşam. Bele ki, Abşeron rayon Təhsil Şöbəsinin keçirdiyi ictimai- kütləvi tədbirlərdə çıxışlar etmış,məktəb tərəfindən çoxsaylı tərifnamə və diplomlarla təltif olunmuşam.
2017 – ci ildə “Həqiqət” Tarixi Araşdiırmalar Ictimai Birliyinin “Gənc Istedad”fəxri diplomuna,2019 -cu ildə”Asiya–fakt”Informasiya Agentliyinin” Sizi tanıyaq” layihəsində iştirakıma görə.uşaqlar arasında” Ən yaxşı yazar”diplomuna və “Azərbaycan XXI əsrə istedadlarla” layihəsi çərçivəsində “Gənc istedad”diplomuna layiq ģörülmüşəm. Belə ki,”Zəfərin nişanəsi”adlı şeirim l yerə layiq görülərək Mədəniyyət Nazirliyinin Fəxri fərmanı ilə mükafatlandırılmışam
–“”Sənə Zəfər yaraşır”müsabiqəsində də iştirak etmiş olarsan….
–Bəli,həmin məqaləm Respublika UGIM üzvləri arasında lll yerə layiq ģörüldü….Bu qədər saysız hesabsız təltifllər, mükafatlar səndə arxayınçılıq yaratmadı ki?
–Əksinə, mən öz üzərimdə daha məsuliyyətlə çalışmaģa başladım…
2018-ci ildə”Dünyamsan Azərbaycan”və “Hərdən ucmaw istəyirəm” adlı şeirlər kitablarım,2020 -ci ildə”Ulu Naxçıvanım”adlı publisistik,”Könüllərə yol gəzirəm” adli şeir kitablarım və şəhidlətimizə həsr olunmuş ” Möhtəşəm Zəfərin Nişanəsi”(2021) adlı kitabım nəşr edilmişdir.
–Sən həm də”Kredo” qəzetinin redaksiya heyətinin üzvü olmaqla,ən gənc ictimai müxbirisən. Məncə,2019-cu ildən bu qəzetin üzvü,2021 -ci ildən AJB-nin də üzvüsən…
—Sevindik ,mənə məlumdur ki,sən Vətən müharibəsi qurtarandan bu günə kimi vikipediyada565 şəhidimiz haqqında səhifə açaraq ,şəhidlərimiz qarşısında mənəvi borcunu yerinə yetirməklə onların ailələrinə dəstək olmusan.Onların təskinlik tapmalarına nail olduguna görə özünü xoşbəxt hesab etmisən….
–Əlbəttə,44 gün davam edib möhtəşəm Zəfərimizlə başa çatan Vətən müharibəsinin ilk anlarından başladıgım və 11 aya yazdıgım kitabda işgaldan azad edilmiş,kəndlərimizə, şəhərllərimizə,yaşayış məntəqələrimizə,qəhrəman şəhidlərimizə,müzəffər Azərbaycan əsgərinə,qazi və mərd,qeyrətli döyüşçülərìmiz barədə şeirlər, məqalələr yazmaqla kütləvi tədbirlərdə bu mövzularda söylədiyim nitqləri ,şəhidlərimiz barədə vikipediyada acdıgım səhifələri müqəddəs Zəfərimizin ildönümündə – 2021-ci ildə”Möhtəşəm Zəfərin Nişanəsi”adı ilə 1 cild,708 səhifə olmaqla kitab halında çap etdirmişəm.Bu kitabı Şəhidlərimizin müqəddəs ruhuna hədiyyə olaraq respublikamuzin 60-dan çox rayonundakı şəhid ünvanlarına göndərmişəm.
Söhbət əsnasinda masanın üzərindəki yazılar diqqətimi cəlb etdi..
–Bunlar həmin kitabımın – 2ci cildinin davamıdır, -dedi …bu günkü qəhrəmanım
—Sevindik,sənin ədəbi-bədii yaradıcıllıq ugurlarını müntəzəm izlədiyimə görə səninlə görüşmək mənim üçün maraqlı idi.Və bu kitabının yüksək səviyyədə keçirilən təqdimatlarını sosial şəbəkələrdə izləmişəm…..

—Bu il Bakıda bəmin kitabımın təqdimatı F.b.Köçərli adına kitabxanada,Yasamal rayon müharibə veteranları birliyində,bölgələrin 7 rayonunun sakinlərinin iştirakı ilə Şəki şəhərində H.Əliyev mərkəzində şəhid ailələrinin və məktəbli gənclərin iştirakı ilə keçirildi.Təqdimatda respublikamızın tanınmış alimləri, şəhid valideynləri öz gözəl fikirllərini söyləmişlər….
—Sevindik sənin bitib tükənməyən ugurların hem bir müəllim kimi,həm bir jurnalist kimi,həm də bir sosial şəbəkələrin izləyicisi kimi məni ürəkdən sevindirir.Sən və sənin kimi bir neçə yaradicı gənc var ki,sizinlə fəxr edir və qürur hissi keçirirəm.(Guman ki, onlar haqda da növbəti yazılarim olacaq…)Bütün ugurlarında şübhəsiz ki, valideynlərinin də rolu böyükdür. Onlar haqda məlumat verə bilərsən ?
–Atam Əliyev Nəsib Salah oglu qeyd etdiyim kimi, Agcabədi rayonunun Yuxarı Qiyaməddinli kəndində anadan olmuşdur.ADU- nun hüquq fakultəsini bitirib .Uzun müddət daxili işlər orqanlarında çalişmışdır.Qarabag müharibəsi veterani istefada olan polkovnikdir.Hazırda Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvüdür.
Anam-Həsənova Vüsalə Saleh qızı Xocavənd rayonunun Muganlı kəndində anadan olmuşdùr tibb işçisidir….
Bacim Tərlan da ADU- nun hüqüq fakultesini bitirib….
Imtahanlarını müvəffəqiyyətlə verib, vakant yer olmadığından hazirda isləmir
–Ot kökü üstə bitər demiş babalar..Indi qətiyyətlə demək olar ki,istedadin geni məlum!!Atanın peşəsi ,Tərlanın da atanın yolunun davamçisi olması
senin mövqeyinin istiqamətini aydınlaşdırdı…
–Gələcəkdə şübhəsiz ki, ədəbi yaradıcılığınla yanaşi hansi sahəni seçməyi arzulayirsan?

–Ən böyük arzum diplomat olmaqdir…
Nəhayət,gələcəyin diplomatı olacaq gənc yazarımla müsahibəmi bitirirem……
–Sənə bütün istəklərinə çatmaqda yeni-yeni ugurlar arzulamaqla diplomat kimi növbəti görüşümüzədək sagollaşıram…

Söhbətləşdi: NƏZAKƏT KƏRİMOVA-ƏHMƏDOVA

AJB-nin üzvü, “Qürur” Bədii Yaradıcılıq Mərkəzi Nəzdindəki” Xaribülbül” Ədəbi Məclisinin sədri, ”Yazarlar”jurnalının əməkdaşı, DAMM vəSİM İB -in Fəxri üzvü.

NƏZAKƏT KƏRİMOVA-ƏHMƏDOVANIN YAZILARI

SEVİNDİK NƏSİBOĞLUNUN YAZILARI


MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 

“SÖZÜN AĞ RƏNGİ” LAYİHƏSİ

ŞAHMAR ƏKBƏRZADƏNİN YAZILARI

İlkin mənbə: Karabakhmedia.az– :`Sizin yerinizə utanıram mən` – Şahmar Əkbərzadənin şeirləri

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

“ƏDƏBİYYAT MƏNİM LEYLİMDİ, MƏN İSƏ ONUN MƏCNUNU”

“ƏDƏBİYYAT MƏNİM LEYLİMDİ, MƏN İSƏ ONUN MƏCNUNU

(Müsahibimiz gözəl şair, ədəbiyyatşünas alim, ”Göyərçin” jurnalının baş redaktoru Rafiq Yusifoğludur)

– Bugünkü ədəbi prosesdə Rafiq Yusifoğlu özünü necə hiss edir?

– Əgər ədəbi prosesi axar bir çaya bənzətsək, bu çayı su ilə tə’min edən ayrı-ayrı bulaqlar, çeşmələr – yaradıcı adamlardır. Ola bilsin ki, böyük çayın içində mənim ilham bulağımın suyu o qədər də nəzərə çarpmır, çünki mətbuatda əvvəlki illərə nisbətən az çap olunuram. Ancaq fərdi yaradıcılıq bulağım isə öz axarındadır. XX1 əsri ”Təzə sevdalara doğru”, ”Çiçək yağışı”, ”Söz çəməni”, ”Ayrılığın qəm hasarı” adlı şe’r kitablarımla, ali məktəb tələbələri üçün yazılmış ”Ədəbiyyatşünaslığın əsasları” və ”Uşaq ədəbiyyatı” adlı dərsliklərimlə qarşılamışam. Ancaq elə təsəvvür yaranmasın ki, bu kitabların hamısı birnəfəsə yazılıb. Onlar uzun, gərgin yaradıcılıq prosesi nəticəsində, ayrı-ayrı vaxtlarda, ayrı-ayrı ovqatlarda söz-söz, misra-misra, məqalə-məqalə yaranıb…

– Rafiq müəllim, son kitablarınız da göstərir ki, Sizin fəaliyyətiniz çoxşaxəlidir. Müxtəlif çeşidli yaradıcılıq fəaliyyəti yazılarınızın tə’sir gücünü azaltmır ki?

– Qətiyyən, yox, əksinə bu tipli çoxşaxəlilik yaradıcı adamın ümumi səviyyəsinin düşməsinə imkan vermir. Torpağın da qüvvəsini tənzimləmək üçün bə’zən onun qoynunda müxtəlif toxumların əkilməsi vacibdir. Həmişə eyni ovqatda yaşamaq olmur axı! Ancaq bu da danılmaz həqiqətdir ki, mənim yaradıcılığımın şah damarı poeziyadır. Ədəbiyyatşünas Rafiq Yusifoğlu da, tərcüməçi Rafiq Yusifoğlu da, jurnalist Rafiq Yusifoğlu da, müəllim Rafiq Yusifoğlu da əslində şair Rafiq Yusifoğlunun köməkçiləridir. Yaradıcılıq prosesində şair Rafiq Yusifoğluya həm ədəbiyyatşünas – tənqidçi, həm tərcüməçi, həm jurnalist, həm də müəllim Rafiq Yusifoğlu nəzarət edir. Şairlik isə öz növbəsində digər sahələrdəki fəaliyyətimə yardımçı olur. Özü də bir qədər dərindən baxsan, mənim yaradıcılığımdakı çoxşaxəlilik bir-birinə yad sahələr deyil, hamısı ümumi ədəbiyyat sarayının bir-birini tamamlayan balaca hücrələridi. Mən bütün ömrümü, həyatımı şe’rə, sənətə, ədəbiyyata, onun təbliğinə həsr etmişəm. Hərdən mənə elə gəlir ki, ədəbiyyat mənim Leylimdi, mən isə onun Məcnunu…

– Madam ki, ədəbiyyatdan söz düşdü, müasir ədəbiyyatımızın səviyyəsi Sizi qane edirmi?

– Ədəbi prosesdə həmişə bulanmalar, durulmalar, qabarmalar, çəkilmələr olur. Sel əvvəlcə çör-çöp gətirdiyi kimi, bə’zən də naşı qələm sahibləri ədəbiyyat tariximizdən xəbərləri olmaya-olmaya əllaməçilik edir, ədəbiyyatın ümumi problemləri haqqında sayıqlama xarakterli mülahizələr irəli sürürlər.

Yeri gəlmişkən, yadıma maraqlı bir rəvayət düşdü. Bir zərgərin yanına mirvari gətirib deyirlər ki, bunu iki hissəyə böl. Zərgər deyir ki, bu gözəllikdə mirvarini bölmək cinayətdir. Sənətkar çox deyir, müştəri az eşidir və israr edir ki, nə deyirəm onu da elə! Belədə zərgər şagirdinə tapşırır ki, bu mirvarini tən iki yerə böl. Şagird dərhal əmri yerinə yetirir. Müştəri zərgərdən soruşur ki, sən nə üçün bu işi özün görmədin? Zərgər deyir: ”Mən mirvarinin qiymətini yaxşı bildiyim üçün onu bölə bilməzdim, əlim əsərdi. Şagirdim isə mirvarinin qiymətini lazımi səviyyədə bilmədiyi üçün asanlıqla onu iki yerə böldü”.

Mən bunu niyə deyirəm? Təəssüf ki, indi bizdə də zərgərin şagirdinə bənzəyən, özləri nəsə yaratmaq əvəzinə, ədəbiyyat tariximizə hücum çəkən adamalar var. Bədii əsər yazmaqdan çox dedi-qoduya meylli qələm sahibləri ədəbi proses nəhrini tez-tez bulandırırlar. Ancaq bunda qorxulu bir şey görmürəm. Onsuz da zaman əvvəl-axır hər şeyi saf-çürük edir. Ədəbi proses çayı son nəticədə ədəbiyyat tarixi dənizinə tökülür. Bu sehrli dəniz isə çirkabları təmizləmək, yaxşını pisdən ayırmaq, yerbəyer etmək qüdrətinə malikdir.

Ən əsası və önəmlisi budur ki, müxtəlif çeşidli, kimisə qane edən, kimisə qane etməyən əsərlər yaranır. Proses gedir, ədəbiyyat, sənət karvanı yenə də aram-aram öz yoluna davam etməkdədir…

– Sizcə, müasir şe’r necə olmalıdır?

– Müasir poeziya birinci növbədə müasirlərimizin duyğu və düşüncələrini əks etdirməlidir. Ancaq adi, ümumi sözlə yox, yüksək bədii sənətkarlıqla. Şe’rdə birinci məzmundu (sən nə demək istəyirsən?), ikinci formadı (sən necə deyirsən?). Bunların ikisinin – məzmunla formanın dialektik vəhdəti olmadan gözəl sənət əsərləri yaratmaq mümkün deyildir. Bu, bütün dövrlərdə belə olub, indi də belədir. Bə’zən ən’ənəvi forma yeni məzmunun ifadəsi yolunda əngələ çevriləndə, sənətkarın iradəsi ilə forma məzmuna müəyyən güzəştlərə getməli olub və beləliklə də sərbəst şe’r yaranıb. Şairlər orijinallıq xətrinə yox, ona görə forma sərbəstliyinə meyl eləyiblər ki, fikri daha qabarıq, daha aydın şəkildə ifadə edə bilsinlər.

Görkəmli pedaqoqlardan birinin ”Müəllimin başında dumanlı olan fikir şagirdin başında zülmətə dönər” sözlərini asanlıqla bədii yaradıcılığa da şamil etmək olar: ”Şairin, yazıçının başında dumanlı olan bir fikir oxucunun başında zülmətə dönər”. Doğrudan da, belədir. Bə’zi müasir şe’rləri nə qədər diqqətlə oxusan belə, müəllifin poetik məramını başa düşə bilmirsən. Digər tərəfdən, şüurlu şəkildə durğu işarələrindən istifadə etməmək azarı ara-sıra işaran poeziya qığılcımlarını da ”formasız forma” labrintində it-bata salır və beləliklə şairin əsas fikrini tapmaq qaranlıq otaqda qara pişik axtarmaq kimi müşkül məsələyə çevrilir.

Əsl poeziya dil-ifadə baxımından fərqlənsə də, zaman məhdudiyyəti tanımır və nə vaxt yazılmağından asılı olmayaraq həmişə müasirdir.

– ”Ədəbiyyatşünaslığın əsasları” və ”Uşaq ədəbiyyatı” dərslikləriniz ədəbiyyatşünaslıq elmimizə gözəl hədiyyədir. Bu dərsliklər hansı zərurətin nəticəsində yaranıb?

– Müasir gəncliyin ədəbiyyat nəzəriyyəsini, bədii yaradıcılığın qayda-qanunlarını, ədəbiyyatşünaslıq elmimizin müəyyən problemlərini öyrənməsi olduqca vacibdir. Mən uzun illərdir ki, elmi araşdırmalar aparıram, mətbutda ədəbiyyatın nəzəri, eləcə də uşaq ədəbiyyatının yaradıcılıq problemləri ilə bağlı məqalələrimlə müntəzəm çıxış edirəm. Bu dərsliklərdən əvvəl XX əsər Azərbaycan poemasının sənətkarlıq xüsusiyyətlərindən bəhs edən ”Azərbaycan poeması: axtarışlar və perspektivələr” adlı monoqrafiyam işıq üzü görüb. Doktorluq dissertasiyamın tezisləri əsasında yaranan bu monoqrafiyanı hazırlayarkən topladığım saysız-hesabsız bədii faktlar, eləcə də Sumqayıt Dövlət Universitetində ”Ədəbiyyatşünaslığa giriş”, Sumqayıt Pedaqoji Seminariyasında isə ”Uşaq ədəbiyyatı” fənlərindən mühazirələr oxumağım həmin dərsliklərin yaranmasına səbəb oldu. Bu dərslikləri mənim elmi axtarışlarımın və uzunmüddətli pedaqoji fəaliyyətimin yekunu kimi də qiymətləndirmək olar.

– Rafiq müəllim, Siz müasir gəncliyin arasındasınız. Oxucü problemi haqqında fikirlərinizi bilmək də maraqlı olardı?

– Zənnimcə, ən ağrılı məsələlərdən biri də elə budur. Əsl ədəbiyyat bütün dövrlərdə oxucu zövqünü formalaşdıran bir vasitəyə çevrilib. Bə’zən öz-özümə sual verirəm ki, indi yaranan nisbətən uğurlu əsərlər gəncliyin zövqünü formalaşdırmaq qüdrətindədirmi? Təssüflə öz sualıma özüm yox cavabı verirəm. Ancaq bunun günahını ədəbiyyatın zəifliyində yox, təbliğatın düzgün qurulmamasında görürəm. Bir tərəfdən ədəbi orqanların, çap olunan az-çox dəyərli kitabların tirajı yazıçılar birliyi üzvlərinin sayından azdırsa, digər tərəfdən heç bu az tiraj da lazımi səviyyədə oxunmur. Bayağı meyxanaların, replərin, mətnləri məzmunsuz söz yığımından ibarət qulaq batıran mahnıların televiziya və radio vasitəsi ilə kütləviləşməsi gəncliyin zövqünü əməlli-başlı korlayıb.

Tələbələrimə – gələcəyin dilçilərinə, ədəbiyyatşünaslarına, müəllimlərinə bədii sözün nə demək olduğunu başa sala-sala, onlara ədəbiyyatın nəzəri əsaslarını öyrədə-öyrədə xüsusi vurğulayıram ki, Siz bizim alaq otları kimi çoxalan boz ədəbiyyat yaradıcılarından qisas alacaq intiqam ordumuzun komandirləri olmalısınız. Sizin boynunuza dərs dediyiniz uşaqların bədii zövqünü formalaşdırmaq kimi ağır bir yük düşür.

– Uşaq ədəbiyyatı sahəsində fəaliyyətiniz haqqında mə’lumat verməyi və müasir uşaq ədəbiyyatına münasibətinizi bildirməyi xahiş edirik.

– Son illərdə çap edilən ”Çiçək yağışı” və ”Söz çəməni” kitablarım uşaqlar üçündür. Dərsliklərə çoxlu şe’rlərimin düşməsi məni sevindirir. Sonuncu kitabımı da müəyyən mə’nada dərslik hesab etmək olar. Çünki bu kitab şe’rlə yazılan qrammatikanı xatırladır, uşaqlara yığcam, məzəli şe’rlər vasitəsi ilə fonetika, morfologiya, sintaksis və leksika haqqında mə’lumat verir. Məktəblilərin və müəllimlərin rəğbətini qazanan ”Böyük arzuya gedən yol” kitabımın ”Günlərimiz, aylarımız” adlı yeni təkmilləşmiş variantını hazırlayıb rəssama vermişəm. Dünya ədəbiyyatından xeyli nağıl tərcümə edib öz jurnalımızda çap eləmişəm.

Uşaq ədəbiyyatı ümumi ədəbiyyatın ayrılmaz, lakin spesifik bir qoludur. Böyüklər üçün yazılan əsərlərin hamı tərəfindən oxunması vacib deyil, ancaq uşaqlar istər-istəməz onlar üçün yazılan əsərlərin hamısını oxumaq zorundadırlar. Çünki uşaq vaxtı hamı oxuyur, digər tərəfdən, valideynlərin uşaqların üstündə nəzarəti də güclü olur.

Açığını deyim ki, müasir uşaq ədəbiyyatının vəziyyəti məni qane etmir. Hal-hazırda yaşayan xeyli gözəl uşaq yazıçılarımız var, ancaq təəssüf ki, onların əksəriyyəti indi təzə əsərlər yazmırlar. Iste’dadlı gənclərin uşaq ədəbiyyatına gəlişi də qənaətbəxş, lazımi səviyyədə deyil. Ancaq bizim zəngin uşaq ədəbiyyatımız var, uşaqlar bu əsərləri oxusalar, çox faydalanarlar. Lakin təəssüf ki, bu əsərləri uşaqlara çatdırmağın özü də problemə çevrilib.

– Yeri gəlmişkən, Rafiq müəllim, balalarımızın sevimlisi olan, həmişə onlar üçün gözəl əsərlər çap edən ”Göyərçin” öz uçuşlarını davam etdirirmi?

– Neçə ilsə bundan əvvəl bir jurnalist qız yanıma gəlmişdi. Dedi ki, ”Kirpi” və ”Göyərçin” jurnalı haqqında bir məqalə yazmaq istəyirəm. Ona başa salmağa çalışdım ki, bu jurnalların profili tamam ayrı olduğu üçün, onlar haqqında eyni məqalədə söhbət açmağı lazım bilmirəm. Sonra jurnalın problemlərindən danışdım. Qəzetdə çıxan məqaləyə necə ad versələr yaxşı idi? ”Kirpi”nin tikanları itidir, ”Göyərçin” isə uçmağa qanad axtarır”. Doğrudanmı belə idi? Yox, ”Göyərçin” uçmağa qanad yox, qonmağa müqəddəs bir ocaq axtarır… Vaxtilə ”Göyərçin” 16 səhifədən ibarət idisə, indi onun həcmi qiyməti artmadan böyüyərək 24 səhifəyə çatıb. Indi görkəmli yazıçılar, şairlər, rəssamlar bizim jurnalın daha yaxşı çıxmasını dönə-dönə vurğulayırlar. Lakin bizim başqa problemimiz var. Vaxtilə 270 min tirajla çıxan ”Göyərçin” indi cəmi 2-3 min tirala çap olunur. Bu az nüsxəni yaymağın özü də böyük problemə çevrilib. Nəşr problemləri də bir yandan. Hər dəfə ayın ilk günü aldığmız ”Murzilka” və ”Vesyoloye kartinki” jurnallarına baxanda acı təəssüflə deyirəm ki, kaş bizimkilər də ruslardan nümunə götürüb, ”Göyərçin”i vaxtlı vaxtında çap eləyəydilər. Unutmayaydılar ki, bu jurnal respublikamızın bir nömrəli uşaq jurnalıdır, özü də dövlət tə’minatında olan uşaq jurnalı!

İlkin mənbə: ”Ədalət” qəzeti, 13 mart 2003-cü il.

Söhbətləşdi: QƏŞƏM NƏCƏFZADƏ

QƏŞƏM NƏCƏFZADƏNİN YAZILARI


RAFİQ YUSİFOĞLUNUN YAZILARI

RAFİQ YUSİFOĞLU HAQQINDA


MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 

“SÖZÜN AĞ RƏNGİ” LAYİHƏSİ

ŞAHMAR ƏKBƏRZADƏNİN YAZILARI

İlkin mənbə: Karabakhmedia.az– :`Sizin yerinizə utanıram mən` – Şahmar Əkbərzadənin şeirləri

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

«Yazmaq ləzzəti digər ləzzətlərin əvəzedicisidi» Rza Bərahəni ilə söhbət

SƏLİM BABULLAOĞLURZA BƏRAHƏNİ


«Yazmaq ləzzəti digər ləzzətlərin əvəzedicisidi»
Rza Bərahəni ilə söhbət

(25.03.2022-ci ildə Kanada-Torontoda vəfat edib. Allah rəhmət eləsin.)
– Bir neçə günə Rza Bərahəni gələcək – dedi. Telefonu qaldıranda şərqşünas Məsihağa Məhəmmədinin çoxlu şeylər deyə biləcəyini təxmin eləsəm də, bunu gözləmirdim.
Bir-iki ay əvvəl, elə vərdiş elədiyimiz görüşlərimizin, söhbətlərimizin bir neçəsində müxtəlif ədəbiyyat layihələri haqqında danışmışdıq, biri də bu idi ki, məşhur dünya yazıçılarının Bakıya səfərlərini və mühazirələrini təşkil edək, Nobel mükafatçıları vardı düşüncəmizdə xəyali siyahımızda, məşhur yazıçı, həmvətənimiz Rza Bərahəni də vardı.
– Sən onun bir neçə şeirini tərcümə edə bilərsən, türkcə olan kitabından. Gəlişi münasibətilə Sabir müəllim bir kitab nəşr etmək istəyir. Şeirləri, məqalələri, müsahibəsindən ibarət bir kitab olacaq.
– Sabir Rüstəmxanlı?!
– Hə, Sabir müəllimin dəvətiylə gəlirlər.
Rza Bərahənini tanımağımda təsadüfi qəzet xəbərlərini kənara qoysaq, səbəbkar elə Məsihağa Məhəmmədi idi. Onun «Misdə qızıl» adlı kitabından bir essesini tərcümə eləmişdi və biz o esseni 2004-cü ildə «Dünya ədəbiyyatı» dərgisində çap eləmişdik. Bir az sonra isə Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyində Londonda yaşayan həmvətənimiz şairə Nigar Həsənzadənin kitabının təqdimatında gərək ki, kitabın girişindəki yazılardan birinin müəllifi kimi rastlaşmışdım Rza Bərahəninin adına. Sonra ABŞ-da, Kaliforniyada yaşayan həmvətənimiz İsmayıl Cəmili, Məsihağa müəllimlə üçlükdə olan söhbətlərimiz za¬manı xeyli danışmışdıq onun haqqında…
Bir günə çevirdim Rza Bərahəninin 10 şeirini. «525-ci qəzet»in 8 oktyabr, 2009-cu il sayında nəşr olundu. 5-6 gün sonra kitab da çıxdı, ümid edirəm, müəllifin özünə gedənədək təqdim olundu.
Çətinliklə görüşdük Rza Bərahəniylə. Proqramları, iş və görüş qrafikləri, türkiyəlilər demiş, çox yoğundu. Əsasən də protokol, rəsmi xarakterli görüşlərdi. Onunla birgə gələn İsmayıl Cəmili də ələ düşmürdü. Nəsə, birtəhər, İsmayıl bəylə dəqiqləşdirib «Ambassador» otelinə gəldik: mən, Sabutay, Rəbiqə Nazimqızı, Qismət.
Rza Bərahəni, İsmayıl bəy foyedə oturub çay içirdilər. Başqaları da vardı, yaxınlaşdıq, salamlaşdıq. Oturduq. Rza bəy qəzetdə şeirlərinin çıxmasından xəbərsizdi, düzü, niyə xəbər vermədikləri mənə təəccüblü gəldi. Rəsmi görüşlərin yazıçı üçün nə demək olduğunu bilirdim, qonaq qəbul edəndə də hiss eləmişdim bunu, xarici səfərlərdə də. Rza bəy ümumi söhbətlərdən keçid aldı peşəkar fikirlərə….
– Fars hecaları ilə türk hecalarının fərqi var. Türkcədə bütövlükdə uzun hecamız yoxdu. Biz özümüz danışanda uzun heca yoxdu. Farscada üç-dörd cür heca var. Məsələn, bir deyirik «gə», bir dənə «ə» deyirik. Ya da «gəlirəm». Bir də deyirik «gəərmaa», bu, uzun hecadı… Türkiynən farsın fərqi üçüncü bir məsələni qabağa çəkir. O vaxt ki, biz başqa dilləri bilirik… Götürək, ingiliscədəki vəznləri. Məsələn, «To be, or not to be: that is the question:/ Whether ’tis nobler in the mind to suffer/ The slings and arrows of outrageous fortune… «(«Olum, ya ölüm! Budur məsələ, hansı şərəflidir? Dözməkmi taleyin zərbələrinə, yaxud üsyan etmək, qarşı qoymaq bəlalar selinə, qanlı vuruşda ölmək və dəf etmək bu bəlaları… «V.Şekspir, «Hamlet», 1-ci səhnə, 3-cü akt, Hamletin monoloqu, Mehdi Məmmədovun tərcüməsində). Bu Şekspirdəndi. Siz to be deyəndə, «to» ilə «be» birdi, vurğu baxımından. Onda siz gərək belə oxuyasız: to be (pauza verir), or not (pauza verir) to be. Birinci hecanın vurğusu yoxdu, ikincisinin isə vurğusu var. Əgər siz istəyəsiz, şeiri bu cür oxuyasız, to be or not to be (asta səslə vurğusuz oxuyur), bunun vəzni yoxdu.
– Vurğu yoxdu.
– Bir də var belə oxuyasız: To be (qırıq və kəskin şəkildə oxuyur pauza verir), or not (yenə qısa və kəskin şəkildə), to be (yenə də qısa və kəskin): that is the… yenə görürsüz kiçilir və question. «Question» özü görürsüz neçə dənə alət tapır…
– Bəli.
– İngiliscədə vəzn dilin özünün münasibətlərindən çıxır, ayrı bir zad ona kənardan qəbul etdirilmir. İngiliscədə hər şey pənc metrlə düzəlir.
– Yəni, pentametr.
– Hə, elədi. Bizdə, türkcədə hecalarımız hamısı təqribən müsabehdi.
– Müsabeh?
– Bir cür.
– Bir rəng yəni?
– Hə.
– Məsələn, «Heydər baba, ildırımlar şaxanda»nı hamımız bilirik. İndi bunu verəsiz bir fars oxuya, o belə oxuyacaq, vəznsiz oxuyacaq: «Hey-dər-baa-baa-iil-dı-rım-laar –şaa-xaan-daa…» kimi oxuyacaq, «şaa-xaan-daa», bütün hecaları uzadacaq. Biz bunların hamısını qısa tələffüz edirik. Bizim şeirimiz kvantitativ olur. Kəmmi (kəmiyyət) olur. Kvalitativ də olar. Ona görə biz şeirimizi iki cür təqti edirik. Biri əruzla, biri kəmmiylə. Əruzla keyfi təqti edəndə şeirin vəzni çıxır eşiyə.
– Keyfi?
– Keyfiyyət. «Quality». Biz gərək vəzni özümüz düzəldək, əruzun dalıyca getməyək.
Bu yerdə Sabir Rüstəmxanlı gəlir. Hal-əhval tuturuq, bir xeyli danışırıq, sonra da bizə deyir ki, Rza bəyi çox yormayaq, görüşlər, işlər çoxdu. Söhbət qırılır deyə, araya sükut çökür.
Bura qədər səsyazısında problemlər var. Foyenin səs-küyü, Rza bəyin fars kəlmələri ilə dolu nitqi daha da anlaşılmazdı. Artıq adamlar seyrəlir. İkibir-üçbir asta səslə danışırlar, öz mövzularına da yetərincə aludədirlər. Burdan sonra söhbətimizin daha əsaslı yeri başlayacaq. Həm ona görə, həm də araya çökmüş sükuta görə Rza Bərahəni haqqında bəzi bilgiləri verim.
Rza Bərahəni 1935-ci ildə Təbrizdə kasıb, farsca bilməyən bir ailədə doğulub. Təbriz Universiteti ingilis dili fakültəsini bitirib. Türkiyədə ingilis ədəbiyyat üzrə doktorluq müdafiə etdikdən sonra İrana qayıdıb. Hərbi xidmətdən sonra Tehran Universitetində ingilis ədəbiyyatı və müqayisəli ədəbiy-yatşünaslıqdan dərs deyib. Tehranda yalnız professor kö¬məkçisi işləyib, ondan yuxarı qalxmasına imkan verməyiblər. İnqilabdan öncə ABŞ-ın və İngiltərənin nüfuzlu universi¬tetlərində (Nyu York, Texas, İndiana, Yuta, Oksford) dərs deyib. İrana qayıdandan sonra, 1973-cü ildə, ümumən ədəbi-ictimai fəaliyyətinə görə, yazdığı «Hakim və məhkum mədəniyyət» məqaləsinə görə şah rejimi tərəfindən tutulub. İşgəncələrə məruz qalıb. 1976-cı ildə ABŞ Konqresində İranda milli haqlar və insan hüquqları ilə bağlı çıxış edib. İslam inqilabından sonra yenidən həbs edilib və Tehran univer¬sitetindən çıxardılıb. Hələ şah dövründə yazar həmkarları – Qulamhüseyn Saidi, Cəlal Ali-Əhməd, Əhməd Şamlu və başqaları ilə İran Yazıçılar Birliyini təsis edib. 1997-ci ildən Kanadada yaşayır. Toronto Universitetinin professorudur. 2000-2002-ci illərdə Kanada Pen təşkilatının sədri olub.
Rza Bərahəni İranda Avropa tipli ədəbi tənqidin banisidir və buna görə «İran ədəbi tənqidinin atası» kimi tanınır. Eyni zamanda o, İranda modern və postmodern ədəbiyyatın öncüllərindəndir. İndiyədək 20-dən çox romanı, bir o qədər də şeir toplusu çıxıb. Əsərləri ingilis, fransız, alman, rus, ərəb, türk, ispan, isveç və b. dillərə tərcümə edilib. İngiliscə orijinal əsərləri var. Bir çox əsərləri Markes, Nabokov, Oktavio Paz, Nazim Hikmət, Borxes, Şimborska kimi böyük dünya yazarları ilə eyni antologiyalarda yer alıb. «Nyu York tayms», «Vaşinqton Post», «Fiqaro», «Mond», «Taym» kimi nüfuzlu beynəlxalq nəşrlərdə haqqında yazılar dərc olunub. Ədəbi fəaliyyəti və insan haqları uğrunda mübarizəsinə görə bir çox beynəlxalq mükafatlar alıb. Dəfələrlə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına təqdim olunub.
Rza bəyin portretini tamamlamaq üçün onun başqa bir müsahibəsindən fraqmenti təqdim edirəm:
… Məktəbdə oxuduğum ilk illərdə dava-dalaşdakı danışıqların hamısı türk dilində olurdu. Dərsdə hamı türkcə danışırdı. O zaman mən məktəbin divar qəzetini türk dilində çıxarırdım. Ancaq Milli Hökumət süquta uğrayandan sonra türk dili yasaq olundu. Əmr etdilər ki, qəzet fars dilində çıxmalıdır. Əlbəttə, bunu bizə türk dilində söylədilər. Həmin dövrdə mən fars dilində yaza bilmirdim. Bu səbəbdən də qəzetin çıxarılmasını başqa bir şagirdə tapşırdılar. Cümə günü mən evdə narahat oturmuşdum. Anam soruşdu: «Niyə tutqunsan?». Mən hadisəni ona danışdım. Anamın mənə dediyi «Oğul, türkcə yaz!» – sözlərini heç vaxt unuda bilmərəm. Mən yenə köhnə kağızları bir-birinə yapışdırıb, mövzu tapıb yazdım. Səhəri gün onu fars dilində çıxan qəzetin yanından yapışdırdım. Sonra sinfə getdim. Məktəbin müdir müavini gəlib onu qopardı. Sonra zəngi çaldı. Hamını – şagird və müəllimləri məktəbin həyətinə çağırıb sıraya düzdü. O, bizdən türk dilində soruşdu: «Türk dilində olan bu qəzeti kim yazıb yapışdırıb?». 11 – 12 yaşım var idi. Mən qabağa çıxdım. Müavin mənə türkcə dedi: «Məgər deməmişdim ki, türkcə yazmayın?». Dedim: «Bəli, deyibsiniz». Yenə türkcə soruşdu: «Bəs niyə yazıbsan?» Cavab verdim: «Mən farsca bilmirəm». O, qəzeti yerə atdı. Sonra boynumun kökündən tutub başımı aşağı əydi. Türkcəmizdə mənə dedi: «Yala buraxdığın bu qəzeti». Mən o qəzetin hamısını əvvəldən axıra qədər boyalarınadək yaladım…»
– Rza bəy, mən gənc həmkarlarımı sizə təqdim elədim. Onlar sizi qiyabi də olsa, yaxşı tanıyırlar. İsmayıl Cəmilini də mən dostlarıma təqdim eləmişəm. Onu da tanıyırlar həmkarlarımız… Rza Bərahəniylə görüş həmişə mümkün olan iş deyil. Ona görə icazə verin, biz birinci növbədə bizi maraqlandıran sualları verək. Siz də yeri gəldikcə lazım bildiyiniz, bizim bilməli olduğumuz şeyləri də elə bir az əvvəlki kimi əlavə edə-edə danışın. Sizinlə görüşəndən bir gün əvvəl Nobel komitəsi bu il üçün öz laureatının adını açıqladı. Bu rumın yazıçısı, sonradan Çauşesku rejiminə qarşı çıxaraq Almaniyaya mühacirət etmiş Herta Miller oldu. Onunla başlayaq söhbətimizə. Herta Millerin yaradıcılığıyla tanışsız?
– Dünən açıqladılar?
– Hə.
– Bir şeylər oxumuşam. Amma bir elə diqqətimi çəkməyib.
– Rza bəy, siz əsasən farsca, sonra da ingiliscə də orijinal əsərlər yazmış görkəmli yazıçı, şair və ədəbiyyatşünas olmaqla yanaşı, həm də bir müddət Kanada «Pen»inə rəhbərlik eləmisiz. Bu isə o deməkdir ki, qismən ədəbi təşkilatçılıq işiylə də məşğul olmusuz, cari ədəbi prosesləri və hadisələri bir başqa cür öyrənmisiz, izləmisiz. Azərbaycan müstəqilliyini yeni qazanmış bir ölkədir. Bizim yazmaqda da olmasa, elə bəlkə bir az onda da, yazılmışları dünyaya təqdim eləmək məsələsində sizin tövsiyyələrə, fikirlərinizə ehtiyacımız var… Biz dünyadan nəyi əxz eləməliyik?
– Mənim oxuduğum qədər bizim şeirdə forma baxımından iki müşkülümüz var. Biri budu ki, biz şeirlərdə hələ də vəzni özümüz düzəltmirik. Vəzn normalardan, qaydalardan oturuşur, onlara tabe olur, yoxsa adamın özündən, o normaları sındırmaqdan yaranır; əsas odur ki, bir adam dillə özü bir dənə kontrakt bağlaya, müqavilə bağlaya. Bu, çox-çox mühümdür. İkincisi budur ki, türk şeiri, həm İranda, həm burda, Türkiyəni demirəm a, hər şey tanış bir ehsasla deyilir. Bircə zərrə o yan-bu yan olmur, belədə bu, şeir deyil, sayılmır. «Convention», qərardad pozulmur. Biz, siz qərardaddan istifadə edərik. Ən əvvəl ehsas, sonra da ritmlər, vəznlər. Şübhəsiz ki, qafiyə də var. Bəzi adamlar, şairlər ki, içəriləri çox-çox möhkəmdi, məsələn, Şəhriyar təkin, hissi çox güclüdür, zatında bir ironiya vardır, bu gün bir zadlar eləyə bilir. Məsələn, Şəhriyarın türkcə şeirlərinə baxasız: «İtimiz qurd olalı biz də qayıtdıq qoyun olduq / İt ilə qol-boyun olduq…»…Xub, bu elə həmin «failatün failatün failatün»dü. Dibində bir düzənə bağlıdı. Amma biz buna baxanda, onun mənası bizim yanımızdadı. Cahani bir mənası yoxdu, universal mənası yoxdu.
– Bəşəri deyil demək istəyirsiz.
– Bəşəri?
– Yəni, ümumbəşəri.
– Xub. Bu, bir müşküldü. Bu elə bir zaddı ki, mən bununla bağlı Şəhriyarın özüylə danışmışam. Bu, əlbəttə, gözəl bir şeirdir, amma… Ya qəzəlləri: «Mənsurvar mikeşədəm sər fəraze dar / Ey sağərane sərkeşe qəm sər fəraz kon»… Xub, gözəl düzəldibdi, yazıbdı, amma bu şeir də sənətə yaxındı. O şeir şeirdi ki, sənətdən çıxa, gedə onun o tərəfində dura. Şeir özü müstəqil şəkildə oluşa. Bizim şeirimizdə bunu əvvəlcə Nima yazıb. Hətta Nima da bunu tamamən eləyə bilməyibdi, vəzni dəyişə bilməyib, Mövləvidə olanları bir az istifadə eləyibdi.
Mövləvidə də bu bir qədər mexanikidi. Baxsaz, görərsiz ki, ilk beyt orqanikdi, amma sonrakı mexanikidi. Orqanik dediyim budu ki, bir şey özünü düzəltmiş ola. Fenomen ola, hadisə ola. Bu fenomendən, hadisədən istifadə eləməlisiz, o fenomenoloji mahiyyətdən yararlanmalısız və hər sətir o biri sətirdən fərqli olmalıdır… Əgər olsaydı, Mövləvi 3000 sətir yox, 250 sətir yazacaqdı. Onda da bir sətir o biri sətrin vəzninə möhtacdı. Sonrakı da digərinə. Vəzn ehtiyacı şeiri şeirlikdən salır.
– Bizim tanınmış şərqşünasımız Məsihağa Məhəmmə¬dinin tərcüməsində mən sizin «Misdə qızıl» kitabından essenizi oxudum, daha doğrusu, onu «Dünya ədəbiyyatı» dərgisində 2004-cü ildə çap elədik. Yeri gəlmişkən, «525-ci qəzet»in şeirləriniz çap olunan sizə təqdim elədiyim sayındakı haqqınızda olan giriş yazısını da, kiçik müsahibənizi də elə Məsihağa tərcümə eləmişdi, təqdim eləmişdi. Siz o yazınızda üç fenomenə toxunursuz: sufizm, sürrealizm və freydizm. Onları tutuşdurursuz, hətta birinci iksinin arasındakı oxşarlıqları müəyyən edirsiz. Sufilik, təsəvvüf ədəbi fakt kimi fiksə olunmaq baxımından sürrealizmdən çox-çox öncəki hadisədi. Bəs, nədən kökü, özünəməxsus kodları daha dərində olan Şərq poeziyası Qərb şeiri kimi bu gün pərvəriş tapa bilmir.
– Biri budu ki, təsəvvüfün dildə yaratdığı normativ, şərti tərkiblərdən çıxmaq olmur, çətin olur. Halbuki təsəvvüf fəza açır beyində və onu eləmək olar ardınca. Mən sizə bir şey deyim. Məsələn, Həllac…
– Mənsur Həllac.
– Hə, Mənsur Həllacın barəsində mən bir dənə roman yazmışam. Onun birinci hissəsini mən 1965-ci ildə başladım yazmağa. 69-da qurtardım. İranda çap olundu. Lakin yayılmağa qoymadılar. Sonra da hamısını xəmir elədilər, məhv elədilər. Amma o sonradan bir nəfərin doktorluq işinin mövzusu oldu. Sonra mən ikinci cildini də yazmalıydım. İkinci cildini mən 30 ildən sonra qurtarmışam. Və təzəcə qurtarmışam. İkinci cildin adı «Mənsur»du. Birincinin adı «Ayaz»dı ki, o özü danışır. Ayazın Mənsurla heç bir fərqi yoxdur.
– Gəlin bir qədər dəqiqləşdirmə aparaq. Mənsur deyəndə Mənsur Həllac nəzərdə tutulur, düzdü?
– Bəli.
– Bəs, Ayaz kimdi? Yaxud nədi?
– Mahmud və Ayaz yadınızdadı?
– Yox, Ayaz, yox. Tarixi personaj kimi yox. Mahmud, yəni Sultan Mahmud?
– Bəli, Ayaz Mahmudun quluydu. Gözəl qulamıydı. Məşuquydu. O zaman məşuqi-cismaniydi. Bir cür ki, fars ədəbiyyatı hərəkət edir, o Mövləvidə gəlir olur məşuqi-mənəvi.
– Şəmslə Mövlananı nəzərdə tutursuz.
– Bəli. Mən gəlmişəm, üç adamı qoymuşam bir-birinin yanına. Biri Sultan Mahmuddu. Biri Ayazdı. Biri də Mənsurdu. Bunlar tarixdə həmzaman deyildilər. Mənim romanımda həmzaman olurlar. Mən bunları müxtəlif yerlərdən götürmüşəm, ayrı bir məkanlarda, ayrı bir halətlərdə şəxsiyyət vermişəm. Düzdü ki, Mahmudla Ayaz bir zamanın adamlarıdır. Amma Mənsur başqa zamandadı, ayrı bir şəhərdədi. Bununla bərabər, Sultan Mahmudun dövründə Həsəni dara çəkiblər, tikə-tikə ediblər. Mənsurla ondan da 100 il əvvəl eyni işi görüblər Bağdadda. Ondan da 100 il qabaq Babəki Samirədə eyni cürə ediblər. Babək bu baxımdan, demək olar, simvoldu. İlk adamdı ki, o cür asıblar, tikə-tikə ediblər. Bu mühüm bir hadisədi. Mənim işim budu ki, müxtəlif zamanlarda baş verən bu hadisələri düşünəm. Sonra ayrı əsləhələr qabağa gəlibdir. Əvvəl qılıncla boyun vurmaq olub. Sonra…
– Gilyotin…
– Müasir dövrdə gülləylə adam vurmaq. Dara çəkmək. Bunların üzərində çox diqqət eləmişəm ki, bunları biz nə cür yaza bilərik. Biz bu dövrdə yaşamışıq. Biz irfan oxumuşuq. İrfan bir dənə açılışdı islamda. Yəni, siz ayrı bir yer açırsız, o yerdə təxəyyüllər-zadlar başlayırlar əməl eləməyə. Xub, təxəyyül bir ayrı yerdə də əməl eləyibdir bir ayrı cür. Məsələn, biri budu ki, biri bir xanımla toy edir, xub, məlumdu ki, toy edəndə nə baş verir. Biri də budu ki, toy eləmir, amma yenə də həmin şey baş verir. Mahmud sarayda elə eləyə bilir ki, Ayaz təqribən xalqın qabağında eşqini ona göstərir. Bu eşq özü də nəmənədi? Homoseksual bir eşqdi. Amma hər adam bu işi görə bilməz. O, şah ola-ola bu işi görür. Yəni, haramla məhrə¬miyyətin ikisinin arasında bu işi görür. Fəza açılmaq üçün ədəbiyyatda biz bu tabuları gərək qayçılayaq. Biz bu tabuları qayçılamasaq, əcayib bir vəziyyətə düşəcəyik. Məsələn, əgər bir nəfər adam Ayaz vəziyyətində olmuş olsa, onu kim yazacaqdır?! Bu, Azərbaycanın həqiqi faciəsini açır, bunu təəssüf ki, heç kim yazmayıb. Mənim qəhrəmanım Ayazın 2000-dən çoxdur yaşı. Bu, roman içində üç romandı həm də. Xaricdə, Fransada çap olundu. Yazdılar ki, bu, bəşəriyyətin vəziyyəti ilə bağlı bəyanatdır. Senzuralar tarixində nadir, heç olmamış hadisəydi ki, roman 35 il əvvəl yazılır, çap olunmur, 35 il sonra isə özgə dildə çap olunur. Özü də bu romanı yazıldığı dilin daçıyıcısı yox, başqası yazır.
– Burda həm də senzuranın həqiqi üzü açılır. Sən demə, məsələ millətdə, xalqda yox, mətləbdə imiş.
– Xub.
– Kim bilir bəlkə bundan sonra çıxdı.
– İranda? Yox, ola bilməz belə şey. Burda ola bilər. Amma mən istərdim ki, burda «Mənim ölkəmin sirləri»ni çap eləsinlər. Tabular orda çoxdu. Qafamızda da çoxdu. Qabaqda da danışdıq… Biz bu tabuları sındırmalıyıq ki, hər kəs özünü yaza bilə. Elə deyil? Biz bunu heç vaxt yazmayacağıq, adam özü yazmasa. Bu özü yazmağın özündədi mətləb. Bəzi kəlmələr vardır ki, biz işlətmirik. İndi biz bu kəlmələri dildə varsa işlədək, ya işlətməyək? Biz əxlaqa görə kəlmələri iki hissəyə bölmüşük. İşlədə bildiklərimizə və bilmədiklərimizə. Yaxşı, əgər bu işlədə bilmədiyimiz kəlmələr dilimizdə varsa və biz onları törədən əməlləri eləməmişiksə, o kəlmələr hardan gəlib? Və hardadılar? Biz o kəlmələrdən ləzzət alırıq, ya almırıq? Mənim etiqadım budur ki, biz o kəlmələrdən ləzzət aparırıq.
Amma biz məhrəm adamların yanında o kəlmələri işlədirik. Məhrəm olmayanların yanında onları işlətmirik. Amma minə min o kəlmələri heç vaxt kənara qoya bilmərik. Mən kəlmələri deyirəm a… Nəticədə bir baxış meydana gəlibdir ki, o da liberalizmdi, təsvir azadlığıdı. Mən yalnız bir az şişirdilimiş, mübaliğəli şəkildə dedim ki, biz məhrəmanə sayılan kəlmələrdən istifadə eləmirik, hərçənd eşqbazlıq edən iki nəfər o məhrəmanə kəlmələrdən istifadə edir. Yəni, əslində biz bir məhrəmiyyət xaini olmuşuq.
– Çoxlu maraqlı şeylər dediz. Yəqin ki, söhbət həmin kəlmələrin yazılı ədəbiyyatda istifadəsindən gedir, elə həyatdakı kimi, həyatda olduğu kimi ədəbiyyatda da uyğun, adekvat yerindəki istifadəsindən. Düz başa düşürəm də sizi? Çünki əks təqdirdə, həm həyatda, həm də elə ədəbiyyatda həmin məhrəmanə dediyiniz kəlmələrin başqa vaxtlarda, deyək ki, eşq zamanı yox, istifadəsi yalnız söyüş demək olacaq.
– Xub… Düzdü…Amma biz heç söyüş kimi də yazmırıq onları. İstifadə eləsək belə. Halbuki onlar bədənin bir üzvləridirlər… Bir ayrı hadisələr də vardır ki, bizim başımıza gəlir və biz onları yazmırıq, amma bizim içimizdədir; xiyabanda yol gedəndə görürük ki, kiməsə pis şey deyəndə qədəmlərimiz yeyin gedir, ya yavaş gedir, bir yerdə dururuq, baxırıq, görürük ki, həmin kəsə pis dedilər, biz bunları yazmamışıq. Bu fəzalar özlərinin yazılmasını, açılmasını gözlər. Bu yazmadığımız şeylər keçirlər bizim şüuraltımıza. Biz həmişə təmayüllərimizin başına vurmuşuq.
– Ədəbi təmayülləri nəzərdə tutursuz, ya…?
– Yox, şəxsi təmayülləri nəzərdə tuturam. Və nəticədə biz xəstəyik, absurdçuyuq, narahatıq… Bir gün qəribə şəkildə qəmginik, amma bilmirik niyə. Səbəbi o içəridəki məsələlərdi. Və bizim də həyatımızda nə Marks olub, nə Hegel olub, özü də ondan qabaq, nə Freyd olub, nə Yunq gəlibdi, nə Derrida gəlibdi, heç kəs gəlməyibdi bizə desin ki, o içərini nə cürə yaza bilək. Mən romanımda o içərinin yazıçısıyam. İndi o ikinci hissədən, ikinci romandan sonra üçüncünü də yazmağı düşünürəm.
– Kimdi sizin sevdiyiniz Avropa yazıçıları?
– Avropa yazıçılarından 4-5 nəfər var, hər kəs düz-əməlli yazıçı olmaq istəyirsə, onları mütləq oxumalıdı. Mənim nəzərimcə, Prust, Coys, Folkner, Virciniya Vulf, Nabokov, Borxes. Bunlar bir xəzinədi. Məsələn, Borxesdə çox-çox qabarıq bir məsələ xanımlardı. Biz qadınları anlatmamışıq, qadınlar da özlərini anlatmayıblar. Necə anlatmamışıq? O vaxt ki, homoseksual cərəyanlar gəlibdi qabağa, oğlanı arvad təkin tanıtmışıq, arvada oxşayan təkin, kişi deyil demişik. Anlatmanın özü belə gündəmdə deyil, biz onun içərisinə girməmişik. Niyə? Özümüzdən qorxuruq. Siz özünüzdən qorxursuz ki, hər zadı bəyan eləyəsiz. Mən özümdən, özümü olduğum kimi bəyan eləməkdən qorxuram. Bir senzura var ki, bunu dövlət düzəltmir, icma, camaat, ictimaiyyət düzəldib, tarix düzəldib, dövlətə, bizə, hamıya zorla qəbul elətdirib. Biz azadlıqda eşqbazlıq edirik, olsun xanımımızla, məşuqumuzla. Amma bir yerdə fizioloji məsələləri qorxuyla bəyan edirik. Yəni, senzuradan keçirib bəyan edirik.
– Demək istəyirsiz ki, ədəbi riyakarlıq yaranır, konflikt yaranır.
– Burda riyakarlıq yaranır, xub, biz burda dili riyakarlığa aludə və alət edirik. Biz bir suala qəti cavab verməliyik, yazaq, ya yazmayaq? O şey ki, xəlvətdə insanların beynini deşir, o yazılmalıdı. Biz indi sizinlə adi qaydada söhbət edirik. Xəlvət deyil. Amma ayrı situasiyalar var. Məsələn, bir adam gedir düşür zindana. Giriftarlıq tapır. Aylarla, yox, illərlə qadın görmür, qız görmür, onun zehnindən nələr keçir? Hər kəs bunu yazmasa xaindir. Bu nə gerçəklikdir? Onun barəsində hər kəs təhlil yazmaz. Çünki bizi bağlayıblar öz içimizə, biz də öz içimizə vəfadar qalmışıq. Və bir şəkildə ki, elə bil o bizim şəxsiyyətimizdir. Bizim şəxsiyyətimiz o şey deyil ki, biz müdam onların narahatlıqlarını çəkirik.
– Maraqlı məsələlərə toxunduz, icazə verin…
– Mən heç vaxt bu məsələlərlə bağlı belə bəhs açmamışam, ona görə fikrimi yaddan çıxmamış tamamlamaq istəyirəm.
– Buyurun, buyurun, davam edin, bizə də maraqlıdı.
– Ona görə biz bunu ya gərək bir yerdə sındıraq, cürətimiz ola sındıraq. İçərimizi yaza bilmirik. Deməli, məsuliyyəti çiynimizdən atırıq, bunu uşaqlarımızın çiyninə qoyuruq ki, gəlsin, yazsın hisslərimizi. Yəni, bizi əcayib bir təqdirə bağlayıblar. Ona görə bizə bundan boyun qaçırmaq lazımdı. Odur ki, bizi sürürlər, at görmüsüz də, o cürə. Bu həm şeirdə, həm romanda da belədi. Özü də vacib deyil ki, hər romanda məhz cinsi məsələlər olmalıdı. Yox. Bu məsələ ümumiyyətlə orqanik şəkildə olmalıdı. Məsələn, Henri Millerdə bu mexaniki şəkildə baş veribdi.
– Hansı əsərini nəzərdə tutursuz?
– Məsələn, «Əqrəb»… Bunlar mexaniki olub. Amma böyüklüyü budu ki, o məsələləri yazmağa cürət edibdi.
– Yəni, siz bu mənada Prustun tərəfindəsiz, o, bu məsələləri orqanik yazıb.
– Amma Prust da bu məsələləri mülayimcəsinə yazıbdı. Məsələn, heç vaxt bir dənə pərdə arxasını yazmayıbdı. Prust sadəcə heteroseksuallığa qarşılıq başqa şeyin olduğunu qoyubdu, ola bilsin daha orqanik yazıbdı. Amma başqaları vardı. Məsələn, Elen Siksu.
– Kim?
– Elen Siksu. Fransalı qadın yazardı, mənim də dostumdu. Fövqəladə bir yazardı. O insanın içini yazıbdı. O dili insanın içindəki dəyirmanda əzə-əzə fərz edin ki, ortaya çıxardır, dilin cinsiyyətini müəyyən edir. Yox, onda dil cinsiyyəti bəyan eləmir. Dil özü cinsiyyətdi. Kəlmənin özü həm aşiqdi, həm məşuqdu, həm eşqdi…Vacibdi ki, onu oxuyasız… Yaxud Virciniya Vulf… Düzdü, o zadın, kimin təsiri altında yazıbdı…o…?
– Coysun.
– Hə, Coysun. Amma o, qadın səsiylə yazıbdı. Biz gərək o fəzaları tapaq. Təbiidi ki, bu məmləkət, bizim məmləkət də kommunist düşüncələrinin təsiri altında qalıbdı. Kommunizm isə heç vaxt bu fəzalara varid olmayıbdı. Bunlar nə Lenində, nə Trotskidə yoxdu, prinsip olaraq. Məsələn, zindanda olan adam öz qadınını da, uşağını da tez-tez arzulayır. Mən iki-üç dəfə zindanda olmuşam…
– Biz bilirik bunu.
– Və bir dəfə zindanda bir cavan oğlan vardı, onu edama məhkum eləmişdilər. O adam hətta bir dəfə gecə hazırlaşmışdı tövbə eləməyə, tövbəsini qəbul eləməmişdilər. Bir gün gecə gördüm ki, masturbasiya edir. Yəni bir cürə səy edir ki, özünü razı sala. Bir adam ki, iki saatdan sonra edam olacaq. Bu, maraqlıdı. Və bütün bunları yazmaq lazımdır, gizlətmədən. Yazmaq ləzzəti digər ləzzətlərin əvəzedicisidi, əvəzedicisi olmalıdı.
– Siz daha çox nəsrdən danışdız, hərçənd bizim sizin «Misdə qızıl» yazınızla bağlı sualımız açıq qaldı. Amma yanlış xatırlamıramsa, sizin o yazınızda Remboya simpatiyanız hiss olunurdu. Elə şeirlərinizdən də bunu hiss elədim, yaxınlığınızı da. Eləysə, gəlin sizin poeziyada sevdiklərinizdən danışaq… Konkretləşdirim. XX əsr ingilisdilli poeziyada kimlər sizin üçün önəmlidi? Yaxud fransızlardan, almanlardan, italyanlardan, bir sözlə Avropa poeziyasından.
– Mənim fikrimcə, Rembo çox mühümdü. Rembodan da mühüm Hölderlindi.
– Alman şairi.
– Bir qadın vardı, çoxlu ədəbiyyatçıların müəllimi olmuşdu…
– Hertruda Stayn?
– Bəli.
– Hə, çoxlarına, hətta məncə daha çox nasirlərə ciddi təsir eləmişdi. Yanılmıramsa, Heminquey ondan üslub dərsləri almışdı, ilk eksperimental hekayələrini oxumuşam onun, o dərslərin təsiriylə yazılmışdı, olduqca maraqlı və öyrədiciydi… Buyurun, davam edin, zəhmət olmasa.
– Bir şair də vardı, biz onun siyasi görüşlərinə müxalifik…
– Ezra Paund?
– Hə, Ezra Paund.
– Eliotun ustad dediyi adam.
– Bəli. Ezra Paund mənim nəzərimcə, o şairdi ki, ondan çoxlu şeylər öyrənmək olar. Hertruda Staynla Paund fərqli ədəbiyyatlardır. Mən bir romanımda «Azadə xanım» deyə, Hertruda Stayndan bəhs etmişəm.
– Hansı romanınızda?
– «Azadə xanım və yazıçısı»nda. Mən Eliotdan tərcümə də eləmişəm. Düzdü, «Waste Land»i mən tərcümə eləməmişəm. Amma bu əsər qəribə bir modern əsərdir.
– «Çılpaq torpağ»ı nəzərdə tutursuz?
– Hə, «Çılpaq torpaq». Bu şeirdə bir neçə cərəyan birləşib. Biri başqasını doğurub.
– Sintetiklik var, belə demək istəyirsiz?
– Bəli, sintetiklik var, amma tədayi üstündə. O şeir tədayilər məcmuəsidi. İntəhası, bir var siz tədayini subyektiv şəkildə edəsiniz, bir də var obyektiv surətdə edəsiniz. Tədayi gözəldi. Bizim qafiyə-filanla işimiz olmaz, bizim ədəbiyyat tədayi ilə yazılar.
– Tədayi, yəni xatırlama, assosiativlikmi?
– Bəli. Məsələn, Hafizdə bu, bir az vardır: «Mehre to əksi bər ma nəyəfkənd / Ayineruya, ah əz delət, ah…» «Mehr» sözünün altı-yeddi mənası var… «Əks»in də…Elə bil şeir bu günləri deyilibdi… «Mehr bizə səni əks eləmədi». Biri budu ki, biz bu mənaları nəzərə alaq. İkinci səslərdi. «Ah» öz yerində, amma «a»lar gözəldi.
– Alliterasiya.
– Hə. Və o səs sırasına bir dənə «u» qoysaydınız, şeir xarab olacaqdı. Hafiz bunu edə bilirsə, Sədi edə bilmir.
– Odenə münasibətiniz necədi?
– O böyük şairlərdən bircə zərrə aşağıdadı.
– Hansı nöqteyi-nəzərdən?
– Biri budu ki, Odenin uzun şeiri çox aşağıdı. Odendən danışanda seçmək haqqında düşünürsən, amma Eliotda, Paundda bunu düşünmürsən. Paundun qısa şeirləri də, kantonları da gözəldi. Eliotun «Çılpaq torpağ»ı da, «Dörd kvartet»i də bir-birindən gözəldi.
– Bəs, Miloş?
– …
– Polonya şairi?
– Tanıyıram, bilirəm.
– Onu da xoşlamırsız?
– Çəkmir.
– Brodski?
– O da çəkmir.
– Bir az bu yana gələk, son otuz ildə ingilisdilli hansı poeziya diqqətinizi çəkib? Derek Uolkott…Şeymas Hini…
– Oxumuşam…Uolkotu, Şeymas Hinini…Sonuncu haqqında məqaləm də vardır. Onun şeirlərində səy eləmişəm postmodernizmi görəm. Bəzi şeylər vardır ki, onlar yaxşıdır. Mən öyrəşmişəm ki, bir şairin 10 şeiri yaxşı ola, onda deyəm o yaxşı şairdi… Məsələn, mən əvvəl hesab edirdim ki, Şamlu daha yaxşı şairdi, indi hesab edirəm ki, Nima daha yaxşı, mühüm bir şairdi.
– Bizim şairlərdən kimi oxumusuz?
– Bəxtiyar Vahabzadəni…
– Hiss edirəm danışmaq istəmirsiz… Bizdə son illər Orxan Pamuku çox oxuyurlar, oxumaqdan daha tez-tez misal göstərirlər. Yəqin ki, oxumusuz əsərlərini. Fikrinizi bilmək istərdim.
– Bəli, bir şeylər oxumuşam. Yaxşı yazardı. Siyasi tərəflərini qırağa qoysaq, yaxşı yazardı.
– Qayıdaq şairlərə, bəs Sepehri?
– Mənim Sepehri barəsində məqaləm var. Onun bir şeiri vardı, ona şərh vermişəm. O şeirin üzərində bir texnika var, adı «mizənəbim»di (mise en abime), ona izahat vermişəm. «Mizənəbim» o çini kasalardı. Bir kasadı, onun altında bir kasadı, onun da altında başqa bir kasadı.
– Rus matryoşkaları kimi.
– Yeddi dənə alt-alta… Ümumiyyətlə, «Məsnəvi» və «Min bir gecə» təfəkkürü maraqlıdı, bir şey bitməmiş o biri başlayır… «Xaneye dust kocast?»… Sepehridi də… «Dər fələq bud ke porsid səvar, aseman məksi kərd»… Gedərsən ondan soruşarsan, sonra ondan soruşarsan və dibdə ondan soruşarsan: «Xaneye dust kocast?»… «Dostun evi hardadı?»… Beləcə şeir fırlanır əvvələ, əvvəldən də dibə. O biri şeirləri ehsasatdı ki, orda müəyyən obrazlar yerbəyer olublar. Yerbəyer olan isə təxəyyül deyil. Təxəyyül o şeydi ki, bir şey sanki təsadüfən deyilib.
– Gözlənilməzlik, qırıqlıq yəni.
– Hər gözəl söz şeir deyil. Şamluda gözəl sözlər çoxdu. Amma təxəyyül daha gözəldi və ədəbiyyat üçün daha vacibdi. Bir dəfə İranda, qadınım, iki oğlum maşında, bir yerlərdən gəlirik. Mən alkoqol qəbul eləmişdim. Saxladılar məni. Gecəydi. Başını maşından içəri saldı, iyi hiss elədi. Dedi, ailəni taksi ilə yola sal, gecə 12-də Tehranda taksi olmaz ki, maşını da özün çək qırağa. Nəsə, maşını qırağa çəkdim. Düşdüm. Mənim nəfəsimi qoxuladı, dedi ki, pah, pah, əcəbdi. Dedim ki, içməmişəm, yolda gələndə darvazanın yanında bir yoldaş saxladı, görüşdü, gördüm bir cür birtəhərdi, onun qoxusudu qalıb məndə. Dedi ki, sən şairsən? Dedim, bəli. Dedi ki, elə mən də şairəm və beləcə qurtulduq.
– Rza bəy, bir azdan Sabir Rüstəmxanlı bizi Həllac Mənsur kimi asacaq, tapşırıb ki, sizi yormayaq. Odur ki, bir şeir oxuyun farsca, öz şeirinizi.
– Gərək otel odasından kitab götürəm.
– Səhərdən xeyli xub əzbər şeirlər oxuyurduz, ingiliscə, farsca. Bir qısa əzbər bildiyiniz şeirinizi oxuyun, lütfən.
– Ruye bərgi
to neveşti: bağ.
Ruye yek qətreye barane doroşt
mən neveştəm:
dərya dərya dərya dərya.
Və dər an ləhze zəni
çeşmhayəşra
be kəbutərha bəxşid.
Bir yarpağın üstünə
sən yazdın: bağ.
Bir iri yağış damlasının üstünə
mən yazdım:
dəniz dəniz dəniz dəniz.
Və o an bir qadın
gözlərini
göyərçinlərə bağışladı
(Tərcümə: Məsihağa Məhəmmədi)
– Təşəkkür edirik sizə maraqlı söhbət üçün.

Qeyd:

Bu söhbət 2009-cu ilin 9 oktyabrında Bakıda baş tutub. 2011-ci ildə “525-ci qəzet”də qismən ixtisarla çap olunub. Sonradan “Ədəbi söhbətlər” kitabında da yer alıb.

Mənbə: Səlim Babullaoğlu

PDF KİTABI:  >>>>> qelemder-2

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev – 150

“Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir” layihəsi

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.YAZARLAR.AZ  və  WWW.USTAC.AZ >>>>>>

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

BU GÜN EMFİRA XANIMIN DOĞUM GÜNÜDÜR! – MÜSAHİBƏ:

Emfira Ərklinin kitabı

EMFİRA ƏRKLİ İLƏ MÜSAHİBƏ

1. Salam, Emfira xanım. Necəsiniz? Özünüzü bir neçə kəlmə ilə oxucularımıza necə təqdim edərdiniz?
Mən Emfira ƏrkliEmfira Hacıbaba qızı Tağıyeva 1950 -ci fevralın-17 də Xaçmaz rayonundakı Alıc-qışlaq kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşam. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Konserva kobinatında laborant və hesablaycı vəzifəsində çalışıb, 1969-cu ildə Bakı yeyinti-sənaye texnukumuna daxil oldum. Texnukumu bitirdikdən sonra Xaçmaz taxıl hazırlığı kobinatında hesablama şöbəsinin müdiri işləməyə başladım.
Həm də “partkom” ( İlk partiya təşkilatının katibi) kimi çalışırdım.
Daha sonra texniki peşə ixtisası üzrə istehsalat təlimi ustası işləməyə başladım. Həm də müəllimlik edib, o eyni zamanda uzun müddət məktəbin ilk partiya təşkilatının katibi oldum.
Hələ orta məktəbdə oxuduğum illərdən şeirə, poeziya vurğunu idim. Özüm də arada yazırdım.
Şeirlərim müxtəlif mətbuat orqanlarında, almanaxlarda, poeziya antalogiyalarında işıq üzü görüb. Tanınmış şair Vidadi Ağdamlının t’rtib etdiyi “Gözüm yolda könlüm səsdə”, “Qələbəyə gedən yol”, “Gəlirik Qarabağ”, “Qarabağ Azərbaycandır” poeziya antalogiyalarında davamlı çap olunuram. Şeirlərində Qarabağ müharibəsindən, şanlı qələbədən mərd oğullarımızın döyüşlərdə göstərdikləri qəhramanlıqlardan bəhs olunur.
AKİVİHİ rəyasət heyətinin qərarı ilə 70-illik yubileylə əlaqədar olaraq “Qızıl Qələm” və “Ulu Öndər” fəxri media mükafatları ilə eləcə də “Azərbaycan Bayrağı”, “Abdulla Şaiq”, “Xəlil Rza Ulutürk” diplomları ilə təltif olunmuşam.
“Düyam Mənim” kitabım işıq üzü görüb. İkinci kitab hal-hazırda çapdadır. Emfira xanımın ilk kitabıdır.
Ailəliyəm. Üç övladım (iki oğl, bir qız), yeddi nəvəm var.

2. Emfira xanım, məktəb illərinizi necə xatırlayırsınız?
Məktəb illərim çox gözəl keçib. Özfəaliyyətlə və idmanla məşğul olmuşam çox çıxışlarım olub.
Rayonda Atıcı kimi də 3-cü yer tutmuşdum. Valeybol komandamız var idi. Kapitan mən idim. Yarışlara çıxırdıq. Həm də şeirlər yazırdım.

3. Gənc yaşlarında yazdığınız o şeirlər qalır yoxsa?
Əfsus. Bir tək yadımda ana şeirindən bir parça qalıb. Ailə vəziyyətimlə əlaqədar maneələr vardı. Anam rayonun rəhbəri olub uzun illər. 1959 -1980 kimi! Respublikada o dövrün ən fəal qadını anam güclü riyaziyyatçı idi. Paralel dərs də deyirdi. Yüksək mükafatlara da layiq görülmüşdü. Vəli Axundovun rəhbərliyi dövründə tanınmış bir Azərbaycanlı qadını idi.

4. Ailədə neçə uşaq olmusunuz evin böyüyü ya kiçiyi olmusunuz?
İlk övladı mən 3 uşaq olmuşuq. Bir bacım və bir qardaşım var.

5. Yəqin ki, siz onlardan seçilirdiniz şeirlər yazdınığınızı ana – atanız bilirdi, necə qarşıladılar?
Atam 1969- cu ildə rəhmətə gedəndən 16 gün sonra gözü yaşlı öz biliyinə 4-5 qiymətlər alıb Yeyinti Sənaye texnikumuna daxil oldum. Çox gözəl, atam mənə, “Oğul” deyərdi. Bəli tək mən seçildim həm təhsil həm yaradıcılığımla.

6. Ruhu şad olsun. Atanız necə bir insan idi, ailədə övladlarına qarşı sərt idi, yoxsa?
Atam 1939- cu ildə müharibəyə gedib. 1948 də qayıdıb evlənib. Anam Qubadandır. Kəndə riyaziyyat müəlliməsi olub. 20 yaşında sevib evləniblər. 1916-dən atam,1928 anam idi. Yaş fərqi çox olsa da, mehriban idilər. Çox gözəl ailə başçısı idi. Yəqin ki, başa düşərsiz müharibənin acılarını çəkmiş insan idi. O, da sovet işinə dəvət almışdı. Partiya sovet işçisi olmaq o dövrün ən çətin vəzifələrdən biri idi.

8. Yoldaşınız haqqında zəhmət olmasa?
Yoldaşımla orta məktəbin axırıncı siniflərində tanış olmuşam. Ona qədər tanımırdım. Özüm oğlan kimi böyümüşdüm. Sinifdə ərköyün bir qız idim.
Evləndikdən sonra kəndə köçdüyüm üçün yaradıcılığıma son qoydum. Amma 3 günə bir kitab oxuyurdum gecələr. Vaxt yox idi. Qaynanam da olmadığına görə işim çox olurdu.

9. Hal-hazırda yaradıcılığınızı davam etdirirsiniz?
52 ildən sonra sosial şəbəkələrin yaratdığı imkandan istifadə edirəm. Təsadüf məni yenə yaradıcılığıma qayıtmağa yol açdı. Tanınmış yazarlarla söhbətlər stimul yaratdı yazmağa 17 yaşında başlasam da, qeyd etdiyim kimi 52 ildən sonra 71 yaşında ilk kitabım çıxdı. İndi də ikinci kitabım bu gün, sabah işıq üzü görəcək. Müharibə ən aktual məsələ kimi povest hekayə şeir və sairə toplanır. 10 Dan çox antologiyada, həm öz rayonumuzda, həm Quba və Dəvəçi rayonlarında, həm də Bakıda şeirlərim çap olunub.

10. İndiki gənc yazarlarımız haqqında fikirləriniz necədir?
Əlbəttə, əfsus ki, şərait onlara imkan vermir özlərini xalqa tanıdanlar. Hər şey maddiyyata bağlı olduğu üçün çox əzab çəkirlər. Mən özüm də təqaüdümlə çap elətdirirəm əsərlərimi.

11. Aldığınız bu mükafatların sevincini ifadə etsəydiniz ?
Əlbəttə, çox sevinirəm. İlk Türkiyə tanıdı məni. Bunu unutsam, nankor olaram. Güldürün xanımın sayəsində. Mükafatların içində
“ZİYADAR” Mükafatı mənim üçün xüsusi ilə çox dəyərlidir.

12. İkinci kitabınızda “Borçalı” nəşiryyatında olacaq yoxsa, fikrinizdə başqa bir nəşiryyat var?
Bəli. “Borçalı” nəşriyyatı artıq nüsxələrini yoxlamağa verib mənə. Bilirsiz rayon adamıyam hər dəfə gəlib, getmək olmur. Artıq tanımışam rahatdı. Onlarla gələcəkdə də iş birıiyimiz davam edəcək.

13. Çox gözəl qiymətləri necə sərf edir, bir kitab neçəyə başa gəlir?
Var indiki tələbatla baha olsa da cəmiyyətə bəxş etdiyin üçün qiyməti düşünmədən çalışıram ki, gənclərə çatdırım.
2022 -ci il bizim ailə qurmağımızın 50 ilidir. Brilyant toy.
İlk kitab 71 də çıxıb ikincisi 50 illiyimizə töhfə olar.

15. Emfira xanım, Sizi doğum gününüz münasibəti ilə bir daha təbrik edir, həyatda və yaradıcılığınızda yeni-yeni nailiyyətlər arzu edirik. Sizi çox yormayaq. İnanın çox xoş oldu. Sonda oxucularımıza sözünüz nə olardı?
Oxucularımıza sözüm odur ki, sadə xalq dilində yazdığım şeirlərimdə hər cür nəsihətlər var. Onlara can sağlığı, həyatda sağlam ömür arzulayıram. Gələcək nəslə gözəl töhfələr hazırlasınlar. İzləri qalsın. Sizə də dərindən təşəkkürümü bildirir, işlərinizdə uğurlarınızın davamlı olmasını arzu edirəm. Çox sağ olun.

Biz də YAZARLAR kollektivi olaraq, Emfira xanımı təbrik edirik. Uğurlarınız bol olsun, Emfira xanım! İlhamınız tükənməsin!

Söhbətləşdi: Alik DƏNİZSEVƏR

ALİK DƏNİZSEVƏRİN YAZILARI

EMFİRA ƏRKLİNİN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Nazlı Çələbi – Həmişə gülümsəyən Nazlı xanım

NAZLI ÇƏLƏBİ

 Nazlı Çələbi ilə müsahibə

1. İnsanlara tez inanırsınız? Belə deyək inandığınız hər hansı biri inamınızı boşa çıxardıb?

İnsanlara inanıram. Çünki mən də insanam və heç kimi aldatmıram. Kimsə barədə onu tanımadan sui-zənn edə bilmərəm. İnamımdan istifadə edənlər olub təbii ki, amma murdar əməllərin üstü tez açılıb, rəzil olublar

2. Gözəlliyinizə güvənirsiniz? Heç olub günəşə sən çıxma mən çıxım deyəsiniz?

İnsan gözəlliyinə yox, ağlına, iradəsinə, elminə güvənər. Gözəllik isə qəlb işidir. Birinə gözəl, digərinə çirkin görünə bilərəm. Günəşə qarşı da belə iddiada olmamışam.

3. Bu günə kimi olub? Ürəyinizi oxuyan biri olsun sizi bir sözlə belə anlasın?

Ürəyimi oxuyan yox, amma fikirlərimiz ûst-ûstə düşən, dünya görüşümüz eyni olan adamlar olub.

4. Gözə aldığınız çətinliklərin yorğunluğuna təssüfləndiyiniz olub?

Əgər hansısa işdə çətinliyi gözə almışamsa, yorğunluğu da normal hesab edirəm, heç təəssüflənmədim.

5. Dostluğa sadiq birisiniz? Dostun acı sözünə üzlmüsünüz? Ona qarşı reaksiyanız sərt olsun?

Dostluğa sadiqəm. Dostun acı sözü həqiqətdirsə qəti buna üzülməmişəm. Sərt reaksiyanı isə barəmdə böhtan deyənlərə göstərirəm

6. Elə bir dərdiniz olubmu ki, onu bir şokoladla unudasınız? Hər şeyə rəğmən gülümsəyəsiniz?

Şokoladla dərd unutmamışam, amma hər şeyə rəğmən həmişə gülümsəməyə çalışmışam.

7. Tənqidə açıqsınız? Sərt tənqidi qəbul edirsiniz?

Tənqidə açığam, lakin bir şərtlə ki, məni yox, gördüyüm iş tənqid edələr. Tənqid edən şəxs də, gördüyüm işin peşəkarı olmalıdır. Yalnız bu halda sağlam tənqid qəbul edilə bilər.

8. Aynalara küsdüyünüz olub? Günlərlə aynaya yaxın durmayasınız?

Xeyir, aynalardan heç küsmədim.

9. Həyatda ən çox həzz aldığınız bir şeydən İkinci dəfə həzz almaq olarmı sizcə?

Əgər nədənsə həzz alıramsa, deməli bu davamlı olacaq

10. Həsaslığınıza yenik düşdüyünüz olub heç kimsə bilməsin kimsə duymasın özünüzdə saxlı olsun? Səmimi…

Heç bir hissimə yenik düşməmişəm, qəzəbimdən başqa.

Söhbətləşdi: Alik DƏNİZSEVƏR

ALİK DƏNİZSEVƏRİN YAZILARI

NAZLI ÇƏLƏBİNİN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ŞƏLALƏ CAMAL “MƏN KİMƏM?” LAYİHƏSİNİN QONAĞI olub

Şəlalə CAMAL

“MƏN KİMƏM?”

“MƏN KİMƏM?” LAYİHƏSİNİN QONAĞI Şəlalə CAMAL

Salam, Şəlalə xanım! Necəsiniz? Bu rubrikamızda qonaqlar “MƏN KİMƏM?” sualını cavablandırırlar. Özünüzü  oxucularımıza necə təqdim edərdiniz? Buyurun.

Salam! Çox sağ olun. Təşəkkür edirəm. Maraqlı layihədir. Mən Şəlalə Camal 8 fevral 1993- cü ildə Bakı şəhərində dünyaya göz açmışam. Əslən Kəlbəcərliyəm. Uşaq yaşlarımdan yaradıcılığa meyilli olmuşam.
Orta təhsilimi Bakı Şəhəri N.Nərimanov Rayonu Rafiq Nəsirəddinov adına 39 saylı tam orta məktəbdə almışam. Yazılarım məktəb qəzetlərində dərc olunardı.
2010 – cu ildən etibarən müstəqil qəzetlərdə fəailiyyət göstərməyə başladım. “Gün” qəzeti daha sonra isə “Həftə-Nedelya” qəzetində fəaliyyətimi davam etdirdim. Günün aktual mövzularını, o cümlədən Mədəniyyət və İncəsənət sahəsini işıqlandırdım. Foto – reportajlar hazırladım, tanınmış simalardan müsahibələr aldım. ADMİU – nun 90 illiyinə həsr olunmuş “ Kövrək duyğular “ kitabında da yazılarım dərc olundu.
2011 – ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin “Rejissor sənəti” fakültəsinə qəbul oldum. Bu müddətdə “Həftə – Nedelya” qəzetində əsaslı işçi idim. Jurnalistikaya, yazıçılığa olan həvəsim təkcə qəzetdə deyil, həmçinin televiziya və radioda da baş tutdu. Paralel olaraq həmin ildən Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC – də təcrübə keçərək ştatdankənar təcrübəçi kimi çalışmağa başladım. İxtisasca rejissor olduğum üçün, universiteti bitirdiyim il AzTV QSC – də Səsyazma sexində ilkin olaraq səs operatoru, qeyri – xətti səs montajçısı kimi çalışmağa başladım. Eyni zamanda Beynəlxalq Radioda müəllif olaraq materiallar hazırlayıb səsləndirdim. İşim daha çox komputerlə olduğu üçün komputer elmlərinə dərindən yiyələnmək üçün 2015 – ci ildə Azərbaycan Texnologiya Universitetində “ İnformasiya Texnologiyaları və Sistemlər Mühəndisliyi” ixtisasına daxil olaraq 2020 – ci ildə təhsilimi bitirdim. 2020 – ci ildə Azərbayacan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin magistr pilləsinə daxil oldum. Həmin ildən “Psixologiya məktəbinə” – də paralel olaraq qəbul oldum və psixoloji bilik və bacarıqlarımı təkmilləşdirdim. Hazırda sözügedən universitetin və məktəbin məzunu, Beynəlxalq Radionun xarici dillərdə yayımlanan verilişlərinin rejissoruyam. İxtisasımı artırmaq, təkmilləşdirmək üçün müxtəlif dövlət qrumlarında, o cümlədən yerli və xarici seminarlarda müntəzəm olaraq təlim keçərək diplomlarla, sertifikatlarla qiymətləndirilmişəm.
Bununla bərabər 525 – ci qəzet, Ədalət qəzetində və bir sıra mətbu orqanlarda da yazılarım dərc olunur.
Qeyd edim ki, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (AJB), Azərbaycan İdman Jurnalistləri Assosiasiyasının (AİJA) üzvüyəm.
Aşağıdakı təltiflərim var:
Mükafatlar;
“İlin yazarı” (2014),
“ İlin Mədəniyyət Jurnalisti” (2014),
“Qızıl Qələm” mükafatı laureatı (2016).
Şəhadətnamə;
Asan Xidmət və Təhsil Nazirliyi – Məktəblinin dostu ( master ).
Sertifikatlar;
Teleradio Akademiyası – Televiziya rejissorluğu və aparıcı – müxbir,
Sivas Cumhuriyyet Universiteti – Mediya yapımcılığı,
Nişantaşı Universiteti – Tv proqramı,
Nirvana Akademi – Yaşam koçluğu eğitimi,
GTC company – Psixologiya, Psixoloqların Həmrəylik Formu və s.
Daim öz üzərimdə işləyir, cəmiyyətimiz və dövlətimiz üçün faydalı olmağa çalışıram. Bu qədər. Layihədə mənə də yer verdiyinizə görə bir daha təşəkkür edirəm. Çox sağ olun.

Hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ


TUNCAY ŞƏHRİLİNİN YAZILARI

“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

FƏXRİMİZ HACI ƏLİYEV “MƏN KİMƏM” RUBRİKASINDA

HACI ƏLİYEV

“MƏN KİMƏM?”

“Yarışlarda çempion olduqda yaşadığımız o hiss və yaxud himn oxunur və sən zala daxil olanda 10-20 min insanın ayağa qalxıb səni qarşılaması, sənin zəfərini öz zəfərləri kimi görməsi, səninlə qürur duyması sənin üçün əvzolunmaz bir vüqardır, qürurdur.”

Haci Aliyev

“MƏN KİMƏM” RUBRİKASININ İLK MÜSAHİBİ HAMIMIZIN SEVİMLİSİ, FƏXRİMİZ HACI ƏLİYEVDİR. QƏHRƏMANIMIZI TANIYAQ:

-” Mən Hacı Əliyev Azər oğlu (Haci Aliyev) 21 aprel 1991-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşam. 8-9 yaşımdan idmanla məşğul oluram. Atam əvvəllər sərbəst güləş üzrə məşqci olub. Orta təhsilimi Naxçıvan şəhərində başa vurduqdan sonra ilk bakalavr təhsilimi Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında almışam. Hal-hazırda isə Bakı Dövlət Universitetində Hüquq fakültəsinin 2-ci kurs tələbəsiyəm. Bundan əlavə, Sərhəd Qoşunlarında zabit vəzifəsini icra edirəm. 2014-ci ildə ailə həyatı qurmuşam və 3 yaşlı bir qızım var. Məncə, gənc idmançılarımız nə qədər tez ailə həyatı qursalar bu onlar üçün bir o qədər faydalıdır. Onlar yarışlara hazırlaşdıqları zamanlarda da ailələri onların yanında olur və onları dəstəkləyirlər. Ailən olduğu zaman ilk növbədə məsuliyyətli olursan. Uşaqlıq illərim Naxçıvanda keçib, 2000-ci ildə isə Bakıya köçdük və o vaxtdan Bakıda yaşayırıq. 2013-cü ilədək kirayədə qalmışıq və maddi durumumuz elə də yaxşı olmayıb. 2001-2002 ci illərdə artıq yarışlar başlayırdı və yarışlara çıxmağa belə imkan edə bilmirdim. Hətta atam yarışda iştirak etməyim üçün Naxçıvan şəhərindəki evimizi satdı. Artıq yarışlara çıxdıqdan sonra nailiyyətlərim də artmağa başladı. Düzdür, əvvəllər çox çətinliklər yaşayırdıq. Ən əsası da yarışlarda məğlub olmaqdan qorxurduq. Qorxurduq ki, valideynlərimizin və məşqçimizin reaksiyası pis ola bilər. Buna görə də, hər məşqdə daha çox çalışırdım. Hər zaman məşqlərə həvəslə gəlirdim. Məğlubiyyət nə qədər üzücü olsa da, əsəbləşsəm də, lakin mənə motivasiya verirdi, üzərimdə daha çox işləməli olduğumu anlayırdım. Bütün bu zəhmətimin qarşılığında 2014-ci ildə mən Avropa çempionu oldum və prezident mənə ev hədiyyə etdi. Bundan sonra nailiyyətlərim artmağa başladı. Dəfələrlə qalib oldum. Uşaqlıqdan dünya çempionu olmaq arzum idi, amma heç bir zaman düşünməzdim ki, nə vaxtsa arzum gerçəkləşəcək, düşünməzdim ki, Azərbaycanda Sərbəst güləş üzrə ilk dünya çempionu adını mən qazanacam. Prezident tərəfindən dəfələrə mükafatlandırılmışam: 2015-ci ildə Tərəqqi medalı, 2016-cı ildə fəxri diplom, 2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasının fərdi təqaüdü və 3 ay sona isə Olimpiya təqaüdünə layiq görüldüm. 2015-ci ildə Bakıda keçirilən Avropa Oyunları demək olar ki, bu günə kimi mənim iştirak etdiyim yarışların ən çətini və məsuliyyəti daha çox olan bir yarış idi. Bu yarışda ilk görüşdə erməni güləşcisi ilə qarşılaşdım. Təsəvvür edin ki, mən bunu eşitdikdən sonra çox düşündüm. Bu yarışda məğlub ola bilməzdim, çünki mən bu yarışa dünya çempionu olaraq qatılırdım. Bu yarışda məni ən çox sevindirən o oldu ki, mən 7:0 hesabı ilə erməni güləşcisini məğlub etdim. Ən böyük hədəflərimdən biri Olimpiya çempionu olmaqdır. Mən Olimpiya oyunlarında bürünc medal əldə etsəmdə mənim ən böyük məqsədim, hədəfim qızıl medal qazanmaqdır. Hal-hazırda əsas hədəfim Tokyo Olimpiadasına lisenziya qazanmaqdır. Bunu əldə etmək üçün isə ilk altılığa düşməyim gərəkdir. Karyeramı 30 yaşımda sonlandırmağı düşünürəm niyə desəniz, çünki hal-hazırda 18-20 yaşlarında gənc idmançılar ortaya çıxır onlar bizlərə nisbətən daha enerjili və həvəsli olurlar. Mənim fikrimcə, 30 yaşdan sonra qalan və yarışlara davam edən idmançılar nələrisə əldə etmək üçün davam edir və mübarizə aparırlar. Karyeramı bitirdikdən sonra Milli Komandanın baş məşqçisi olaraq çalışmaq istəyərəm. Öz adıma sərbəst güləş məktəbi açmaq planlarımda var. Digər ölkələrin çempionlarının öz adlarına güləş məktəbləri mövcuddur. Məqsədim isə ora gənc idmançıları cəlb etmək və gələcəyin Avropa, Olimpiya, Dünya çempionlarını formalaşdırmaqdır. Düşünürəm ki, indiki gənclərin bir çoxu mənasız işlər, əməllərlə məşğul olur və öz gələcəklərinin məhvini formalaşdırırlar. Bunun əksi olaraq, hal-hazırda bir çox gənclərimiz istər idman, istərsə də digər sahələrdə işləyir, təcrübələr əldə edir və öz gələcəklərinin çırağını yandırırlar. Gənclərə məsləhətim odur ki, onlar vaxtlarını əyləncəyə deyil, gələcəkləri üçün müsbət təsir edəcək vərdişlərə yönləndirsinlər. Bizim bayrağımız dünyanın ən gözəl bayraqlarından biridir. Yarışlarda çempion olduqda yaşadığımız o hiss və yaxud himn oxunur və sən zala daxil olanda 10-20 min insanın ayağa qalxıb səni qarşılaması, sənin zəfərini öz zəfərləri kimi görməsi, səninlə qürur duyması sənin üçün əvəzolunmaz bir vüqardır, qürurdur. Yarışlardan sonra ölkəyə qayıtdığın zaman səni qarşılamağa gələn insanların sevinci insana həqiqətən də ifadə edilməsi çətin olan duyğular yaşadır.”

UĞURLARIN BOL OLSUN, HACI!BÜTÜN XƏYALLARIN GERÇƏK OLSUN! O BAYRAQ BAŞIMIZIN ÜSTÜNDƏ ƏBƏDİ DALĞALANSIN!

HACI ƏLİYEV HAQQINDA

Hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

TUNCAY ŞƏHRİLİNİN YAZILARI

“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Həqiqət Həqiqi – sevgidən güc alan xanım

HƏQİQƏT HƏQİQİ

HƏQİQƏT HƏQİQİ İLƏ MÜSAHİBƏ

1. Köhnə ildən razı qaldınızmı? 2022 -ci ildən gözləntiniz nələrdir?

2021 -ci il girəndən xərçəng xəstəliyi ilə üz -üzə dayandıq.
Buna baxmayaraq 2021 -ci ildən çox razı qaldım. Çünki bu il mənə doğmalarımın, yaxınlarımın və məni sevənlərin sevgisini bir daha sübut etdi. Mən sevgidən güc aldım. İl ərzində yazılan şerilərimin də əksəriyyəti bu mövzuda oldu.

2. Səhətiniz indi yaxşıdır bu şeirlərin baş qəhramanı sevgidir yoxsa özünüz?

Səhətim hal – hazırda yaxşıdır.
Əlbəttə ki, sevgidir. Yazdığım kimi, ətrafımdakı insanların sevgisi məni həyata qaytardı.

3. Bu xəstəliklə üz-üzə dayanmaq mübarizə aparmaq bu çətinlikləri gözə almaq oldumu sizi ruhdan salsın gücdən salsın sevginin gücünə inamınız çoxdur bu inam bir gün tükənsə?

Bu ağır xəstəliklə üz – üzə qalsam da sevginin gücü bütün ağrıları üstələdi. Əslində ruhumuz biri birini tamamlayır. Bu tükənməz bir sərvətdir!

4. Sizi sevənlərin arasında varmı sizi sevməyən belə deyək sizə qarşı düşmənçiliyi olsun?

Məni sevənlərin arasında yalnız xoş ünsiyyət var və düşmənçilik olsa belə mən o ədavəti görməzdən gələrəm. İnsanlarda da ayın görünməyən tərəfi kimi görmədiyimiz tərəflər var. Buna görə də mən heç vaxt heç kimlə ədavət aparmadım.

5. İnsanların o görmədiyiniz üzünü görsəydiniz bu sizi üzərdimi?

Xeyir, üzülməzdim, çünki, bu dünya məfi və müsbət üzərində qurulub.

6. Yaradıcılığınızda necə? Mənfi müsbətləri ayıra bilmisiniz? Oxucularınız o mənfi müsbətlə üz-üzə durmasın yormasın.

Əslində şeirlərimi seçmirəm. Hər misrası bir xatirə olduğu üçün. Oxucularıma gəldikdə isə onlar mənim şeirlərimin stunudur.

7. Oxuclarınız şeirlərinizin sütunu dediniz olub ki belə bir şey o sütunun içində bir çürük olsun şeirlərinizə irad tutsun?

Buna çürük demək olmaz, əlbəttə ki. Əslində sizin çürük dediyiniz insanlara təşəkkürüm sonsuzdur. Tənqid bir əlifba kimidir, öyrədir.

8. Olub siz kimisə yaxşı mənada tənqid edəsiniz bu belə olsa daha yaxşı olar qüsurunuz budur yaxşınız bu?

Əlbəttə ki, hər yazarın özünə məxsus yolu, rəng çaları var. Duyğulara toxunmuram.

9. Sizi yormadıq ki, oxuculara son sözünüz nə olardı?

Söhbət incə ruhdan gedirsə bu yolda yorulmaq bilmərəm. Oxucularıma və sizə öz təşəkkürümü bildirirəm!

Söhbətləşdi: Alik DƏNİZSEVƏR

ALİK DƏNİZSEVƏRİN YAZILARI

HƏQİQƏT HƏQİQİNİN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Mövlud Ağamməd – “Ömrün bənövşəsi” solmayan şair

Mövlud AĞAMMƏD – şair, pedaqoq.

MÖVLUD AĞAMMƏDLƏ MÜSAHİBƏ

1. 2021 -ci il necə ürəyinizcə oldu, yoxsa köhnə ildən gözlədiklərinizi 2022-ci ildən gözləyirsiniz?

Əlbəttə, ürəyimcə oldu ötən il mənim üçün. İkinci şeirlər kitabım işıq üzü gördü. 60 illk yubileyim qeyd olundu. “Zəfər yazanlar” şeir müsabiqəsində şeirim 3-cü yerə layiq görüldü. Yeni ili daha uğurlu olmasını arzu edirəm.

2. Birinci və ikinci kitablar sizcə hansı daha uğurlu oldu oxucular necə qarşıladı?

Əlbəttə, hər ikisi uğurlu oldu, deyərdim. Çünki ilk kitabım “Sən ömrümün bənövşəsi”ndə heca vəznli şeirlərim yer almışdı. İkinci-“Ey gülüm, can həmdəmim” kitabında əruz vəznli şeirlərim toplanıb.

3. Gələk kitablarınızın adına bir özəl səbəbi var, “ömrünüzün bənövşəsi” solsun can həmdəminiz sizdən uzaq düşsün?

Özəldir, təbii ki. Bənövşə tez açar, tez solar, ancaq mənim ömrümün bənövşəsi həmişə təzə-tərdir. Ayrı düşsək də bir təndə bir canımdır mənim.

4. İstərdiniz canımdır dediyiniz bircə günlüyə sizi görməyə gəlsin deyirlər bir qəhvənin min illik xətri vardır? Amma səmimi?

Son ölən ümid olar, deyiblər. Bəlkə də, bu qisməti yaşayacağam nə vaxtsa…

5. Qismətin sınağına imtahan vermək nə zamansa sizi yorsa?

Mən bu sınaqla yaşayıram, bir ömür sonra da yaşayaram. Ancaq yorulmaram.

6. “Zəfər yazanlar” müsabiqəsində şeirinizin üçüncü olması sizi bir an olsun düşündürüb; üçüncü yox, kaş birinci olsaydı deyə?

Əlbəttə, hədəf ilk olmaq idi. Düşünürəm ki, gələcəkdə buna nail olaram.

7. Nail olmaq istədiyiniz başqa nələr var, yaxınlaşdığınızda bir əngəl çıxsın?

Çox istərdim şeirlərimə mahnılar bəstələnsin, qoşma, gəraylılarım aşıqlar tərəfindən ifa olunsun. Əlbəttə, əngəl deməzdim, ancaq maddi imkanların məhdudluğu hələ ki, buna yol vermir.

8. Hansı şeirinizə istərdiniz mahnı bəstələnsin, hər onu dinlədiyinizdə sizə can həmdəminizi xatırlatsın?

Konkret hansı şeir olduğunu deməkdə, düzü, çətinlik çəkirəm. Elə adları göstərilən şeirlər daha uğurlu olardı, məncə yəni kitablara adları verilən…

9. Yaradıcılığınızda uğursuz saydığınız şeirlər var, oxuduğunuzda ürəyinizcə olmasın?

Əlbəttə, var. Ancaq bu məni qətiyyən kədərləndirmir. Hətta onlardan bir neçəsini kitaba da əlavə etmişəm.

10. İnsan bəzən uzaqlara alışar bir gözlənti belə ona ümid işığı olar kitablarınızdan ona ayırmısınızmı? Nə zamansa gəlsə verəsiniz?

Əslində, bu kitablar onun özüdür mənim üçün. Onun gəlişi özü ilə bərabər məni də özümə qaytarar.

11. Sizə öz minnətdarlığımızı bildirirəm son sözünüz nə olardı oxucularınıza?

Mən Sizə təşəkkür edirəm.
Oxuculara sözüm çoxdur. Şairin hər şeiri bir nəsihətdir. Sevsinlər Vətənimizi, qorusunlar müstəqilliyimizi bu günkündən də çox. Biz buna qadirik.

Söhbətləşdi: Alik DƏNİZSEVƏR

ALİK DƏNİZSEVƏRİN YAZILARI


MÖVLUD AĞAMMƏDİN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

MƏN, QALİB XALQIN OĞLUYAM VƏ BUNUNLA FƏXR EDİRƏM

MƏN, QALİB XALQIN OĞLUYAM VƏ BUNUNLA FƏXR EDİRƏM

   Nurxan Elçin oğlu  Babazadə ilə söhbətləşdim, o, Sabirabad rayonundakı N.Nərimanov adına beynəlmiləl məktəb liseyin beşinci sinfində oxuyur. Fikirləri ciddi, həm də maraqlıdır. Özünəməxsusluğu ilə fərqlənir Nurxan. Ona verdiyim suallara düşünərək cavab verir, fikrini səlis və aydın bildirir. İndi uşaqların əksəriyyəti ünsiyyət problemi yaşayır, çəkingənlik, özünə güvən hissinin aşağı olması valideyni narahat edir. Əlac qalır psixoloqlara, o da bəzən istənilən nəticəni vermir, ya da həlli vacib məişət problemlərinin arasında itib batır… Beləliklə. Siz də söhbətə qoşulun, Nurxanı yaxından tanımağa çalışın.

1.Sual: Xahiş edirəm qısaca özün haqda məlumat verəsən.

Mən, Babazadə Nurxanam,  Sabirabad rayonunun 2011-ci il, aprelin 20-də Bulduq kəndində dünyaya gəlmişəm. Rayondakı 2 saylı uşaq bağçasına getmişəm. Ailəmizdə hamı ali təhsillidir, anam da kəndimizdə müəllim işləyir, ona görə məni də, qardaşım Akifi də nənəm hər gün işə gedəndə bizi də öz maşınıyla aparırdı. Nənəm onda İcra Hakimiyyətində müavin işləyirdi.  Sonra altı yaşım oldu, bağçanı bitirdim, məktəbə getdim. Məktəbim də 2 saylı oldu… İndi beşinci sinifdəyəm, əlaçıyam…

2. Müəllimləriniz, aldığınız təhsildən razısanmı?

Bəli, razıyam. Müəllimlər çox tələbkar və qayğıkeşdir. Məktəbin direktoru Elşad Şərifov hamıya qayğı ilə yanaşır. Mən rus dilində təhsil alıram, amma ingilis və alman dilləri də keçilir. Heyif ki, alman dilini istədiyimiz səviyyədə öyrənə bilmirik. Bəzən əvəzinə ingilis dili də keçirlər…

3. Ən çox hansı fənləri sevirsən, dərslərə fərq qoyursanmı heç, ya hamısını eyni həvəslə öyrənirsən?

Riyaziyyata, Həyat bilgisi fənlərinə marağım lap çoxdu. Babam deyir ki, riyaziyyat elə bir elmdir ki, onu biləndə başqa dərsləri də rahat öyrənmək olur. Həyat bilgisində isə həyatda bilmədiyim çox şeyi öyrənə bilirəm. Burda hər şey haqqında danışılır, son dərsimiz millətlər arası münasibətlər, dinlər haqqında idi. Bax onda bildim ki, bizim ölkəmiz tolerant ölkədir və burada bütün millətlərdən olan insanlar rahat yaşayır… 

4. Gələcəkdə kim olmaq, hansı peşənin sahibi olmaq fikrindəsən?

Mən, həkim olmaq, həm də ali təhsilimi xaricdə almaq istərdim. Bilirsiz, mən uzun müddət xəstə olmuşam, nənəm özü də uşaq həkimidir, o məni çox yerə aparıb, müalicə etdirib… Mən istəyirəm hamı sağlam olsun, ona görə də bu sənəti seçmişəm…

5. Nurxan, səncə dostluq nə deməkdir, buna münasibətin necədir, dost necə olmalıdır?

Dostluq etmək yaxşıdır, sinifdə mənimlə dost olmaq istəyən uşaqlar çoxdur. Hamsını sevirəm, dost dosta kömək etməli, həm də deyirlər ki, dost güzgü kimidir. Mənim nənəm bizim dostumuzdur. O, şairdir, kitabları var, onları oxuyuram, nəsə öyrənməyə çalışıram. Onunla söhbət çox maraqlı olur… Ailəmizdə hamımız, atam, anam, babam dostuq elə, qardaşım da mənim yaxşı dostlarımdandır… Qardaşımı həmişə qayğıkeş görmüşəm, evdə, məktəbdə. O, 7-ci sinifdə oxuyur, o da əlaçıdır, o məni hər yerdə qoruyur. Mən də onu sevirəm, sözündən çıxmıram. Nənəm deyir ki, siz ikiniz də bir-birinizin böyük qardaşısınız…

6. Qardaşın dedi ki, sən hətta qızdırmalı halda da dərs buraxmırsan, doğrudurmu?

Düz deyir, dərsdən qalanda özümü narahat hiss edirəm. Ona görə gedə bilməyəndə də qızdırma içində belə olsam hazırlaşıram ki, geri qalmayım… Ona görə nəticələrim həmişə yüksək olur, müəllimlər razılıq edir məndən..

7. Bilirsən ki, Azərbaycan Qarabağ uğrunda müharibədə zəfər qazandı, ölkəmiz də ordumuz da qalibiyyət sevincini yaşadı. 30 ilə qədər çəkən erməni işğalı bitdi, torpaqlarımız özümüzə qaytarıldı. Bu qələbə asan başa gəlmədi, şəhidlər verdik, qazilərimiz də oldu. Bu sevinci siz məktəblilər necə yaşadı?

Azərbaycanın qələbəsi biz uşaqların da ürəyini sevindirdi. Mən müharibə haqqınd az şey bilirəm, amma qürurluyuq , mən şəhərlərin azad edildiyi tarixləri əzbər bilirəm. Əvvəllər kədərli günlər anılırdı, indi artıq hamımızın başımızı uca edən qələbəmizlə öyünürük…

8. Səncə, qələbə qazanmaq üçün nə lazım idi?

Əlbəttə ki, birlik! Prezidentimizin yanında olan xalqımız, güclü ordumuz, əsgərlərimiz, döyüşçülər hamısı “dəmir yumruq” oldular, ona görə də qələbə çaldıq…

9. Nurxan, sənin jurnalımıza ürək sözlərin varmı, sualları bəyəndinmi?

Bəli, bəyəndim. Jurnala da sizə də uğurlar arzulayıram, bu söhbətimiz çıxan jurnalın yolunu gözləyirəm. Sağ olun, hələlik…

Söhbətləşdi: Tuncay ŞƏHRİLİ

TUNCAY ŞƏHRİLİNİN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru