Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi nasir, publisist Söhrab Əbülfəz oğlu Tahir 1926-cı il mayın 27-də İranın Astara şəhərində sənətkar ailəsində anadan olmuşdur. “Səadət” və “Şahpur” məktəblərində 9-cu sinfədək təhsil almış, ailə vəziyyətinin ağırlığı üzündən atası ilə “İran-İngilis neft şirkəti”ndə işləməyə məcbur olmuşdur.
Sovet Ordusunun İrana daxil olmasından sonra xalq hərəkatında fəal iştirak etmişdir. 1946-cı ildə Bakıya təhsil almağa göndərilmişdir. 1950-ci ildə Bakı Tibb Məktəbində stomatoloq və feldşerlik ixtisası almışdır. O, 1952-1957-ci illərdə ADU-nun filologiya fakültəsində oxumuşdur. 1959-1961-ci illərdə Moskvada Maksim Qorki adına Ali Ədəbiyyat kurslarında müdavim olmuşdur. 1962-1966-cı illərdə ADF-in Bakı komitəsində birinci katib, “Azərbaycan” qəzeti və jurnalı redaksiyalarında bədii şöbələrdə müdir, “Səhər” ədəbi-tarixi jurnalında baş redaktor müavini, 1984-cü ildən “Azərbaycan” jurnalında redaktor olmuşdur.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi i darə heyətinin, “Literaturnıy Azerbaydjan” jurnalı redaksiya heyətinin, “Yazıçı” nəşiryyatının bədii şurasının, Azərbaycan Ədəbiyyat Fondu idarə heyətinin üzvü, SSRİ ədəbiyyat fondu plenimunun üzvü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi şeir şurasının sədri (1986-1991) olmuşdur. 1991-ci ildə Bədii ədəbiyyatı təbliğat bürosu idarə heyətinin sədri təyin edilmişdir. İnqilabi, ədəbi-ictimai fəaliyyətinə görə Təbrizdə “21 Azər” medalı və bir sıra başqa medallarla, Azərbaycan SSRİ Ali Soveti Rəyasət heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunmuşdur.
2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə “Şöhrət” ordeninə layiq görülmüşdür. 2010-cu ildə Rusiya Yazıçılar İttifaqı və onun Moskva şəhər təşkilatı nəzdində fəaliyyət göstərən Yazıçı-tərcüməçilər İttifaqının qərarı ilə Beynəlxalq V.V.Mayakovski ordeni ilə təltif edilmişdir.
Xalq şairi uzun illər şəkər xəstəliyindən əziyyət çəkirdi. Son illərdə xəstəliyi şiddətlənmişdir. Görkəmli şair 4 may 2016-cı ildə dünyasını dəyişmişdir.
Əbdürrəhim bəy Əsəd bəy oğlu Haqverdiyev 1870-ci il may ayının 17-də Qarabağ mahalının Şuşa şəhəri yaxınlığındakı Ağbulaq kəndində doğulub. Əsəd bəy qəza dəftərxanasında katib işləyib. Əbdürrəhim bəy üç yaşında atadan yetim qalıb və əmisi Əbdülkərim bəy onu himayəyə götürüb. İki il sonra əmisi nəsil davasında yerli bəylər tərəfindən qətlə yetirilib. Əbdürrəhim bəy əmisi arvadının ona verdiyi işgəncə və sitəmlərdən qurtulmaq üçün təzə ər evində yaşayan anasının yanına gəlib. Atalığı H.Sadıqbəyov ona oğul məhəbbəti bəsləyib, uşağın təhsil almasının qeydinə qalıb, şirindilliyi və səmimiyyəti ilə ailədə hörməti uca tutulub.
Şuşa şəhərindəki altıillik realnı məktəbi 1890-cı ildə başa vuran Əbdürrəhim bəy bir il də Tiflis realnı məktəbində oxuyub. 1891-ci ildə ali təhsil almaq məqsədilə Peterburqa gəlib və uğurla imtahan verərək Yol Mühəndisləri İnstitutuna daxil olub. Səkkiz il bu ali təhsil ocağında oxuyub və eyni zamanda universitetin şərq fakültəsində azad müdavim kimi mühazirələri dinləyib.
1908-ci ildən “Nicat” mədəni-maarif cəmiyyətində çalışıb, milyonçu Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Kür-Xəzər gəmiçiliyi idarəsmdə işləyib. Xidməti vəzifəsi ilə bağlı Qafqazı, İranı, Volqaboyu diyarları, Orta Asiyanı dolanıb. 1911-ci ildə vəzifədən çıxan Əbdürrəhim bəy Ağdama gəlib və beş il burada yaşayıb. 1916-cı ildə Tiflisdə rus dilində nəşr olunan “Şəhərlər İttifaqının Qafqaz şöbəsi əxbarı” aylıq məcmuəsinə müdir təyin olunub. Bir il ötəndə Borçalı qəzasma müvəkkil təyin edilib. 1919-cu ildə Müsavat hökuməti onu Dağıstana Azərbaycan Demokratik Respublikasının nümayəndəsi göndərib.
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev 1920-ci ilin iyununda Bakıda yenicə yaranan şura teatrı komissarı seçilib. 1921-1931-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetində ədəbiyyatdan mühazirələr oxuyub. 1924-cü ildə Rusiya Elmlər Akademiyasının ölkəşünaslıq bürosuna müxbir üzv seçilib.
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev 1933-cü il dekabrın 11-də Bakıda vəfat edib. Məzarı Fəxri xiyabandadır.
“Molla Nəsrəddin” jurnalında “Lağlağı”, “Ceyranəli”, “Xortdan”, “Həkiminun-səğir”, “Mozalan”, “Süpürgəsaqqal” imzaları ilə felyeton, hekayə və publisist yazılar dərc etdirib. Klassik irsimizə “Marallarım” silsilə hekayələrini, “Xortdanın cəhənnəm məktubları” povestini bəxş edib.
“Şeyx Şəban”, “Mirzə Səfər”, “Bomba”, “Pir”, “Çeşmək”, “Qiraət” əsərləri nəsrimizin incilərindən sayılır. Ədəbiyyat tariximizə, milli teatr ənənələrinə aid dəyərli elmi əsərlərin, nəzəri məqalələrin müəllifidir. Dünya klassiklərindən Vilyam Şekspirin “Hamlet”, Fridrix Şillerin “Qaçaqlar”, Emil Zolyanın “Qazmaçılar”, Mari Fransua Volterin “Sultan Osman”, Hans Xristian Andersenin “Bülbül”, Maksim Qorkinin “İzergil qarı” hekayə, povest və pyeslərini azərbaycancaya tərcümə edib.
Sovet dövrü yaradıcılığı (1920-1933) dramaturqun yaradıcılığının üçüncü mərhələsidir. Qeyd edim ki, birinci dövr pyesləri sanbalma, ideya kəsərinə, ikinci dövr faciələri mövzu əlvanlığına, dram və komediyalarının bədii-estetik kamilliyinə görə daha bitkindir.
Dramaturqun ilk qələm təcrübəsi olan “Hacı Daşdəmir” məzhəkəsi əldə yoxdur. Müəllifin etiraf etdiyi kimi, bu pyes “Hacı Qara” komediyasının təsiri altında yazılsa da və zəif alınsa da, hər halda fakt kimi dəyərlidir. Peterburqda “Yeyərsən qaz ətini, görərsən ləzzətini” (1892) məzhəkəsini, “Dağılan tifaq” (1896) faciəsini qələmə alıb. Şuşada “Bəxtsiz cavan” (1900) faciəsini və Bakıda “Pəri cadu” (1901) dramını tamamlayıb.
1927-ci ildə yazılmış “Köhnə dudman” və “Baba yurdunda” dilogiyası dramaturqun yaradıcılığında yeni mövzu-problematika, yeni ideya, yeni konflikt-xarakterlər baxımından əhəmiyyətlidir.
Dramaturji fəaliyyətinin son dövründə Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev müxtəlif həcmli “Qırmızı qarı” (1921), “Padşahın məhəbbəti” (1921), “Ağac kölgəsində” (1921), “Qoca tarzən” (1922), “Vaveyla” (1922), “Ədalət qapıları” (1923), Hüseyn Ərəblinskinin ölümünün yeddi illiyinə həsr etdiyi “Səhnə qurbanı” (1926), “Məşədi Qulam qiraət öyrənir” (1927), “Qadınlar bayramı” (1928), “Kamran” (1931), “Sağsağan” (1931), “Yoldaş koroğlu” (1932), “Çox gözəl” (1932), “Daşçı” (1933) pyeslərini yazıb.
Hadisə dağınıqlığı dramaturqun “Bəxtsiz cavan”, “Köhnə dudman”, “Dağılan tifaq” dramlarında başqa şəkildə nəzərə çarpır. Lakin dramaturq bunu da növbəti fərdi yaradıcılıq üslubu, bədii fənd (priyom) kimi realizə edə bilib. Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev dramaturgiyaya çoşğun daxili ehtiraslı, çılğın xarakterli dramatik obrazlar gətirib.
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev “Müsibəti-Fəxrəddin”dən sonra milli dramaturgiyamızda ikinci faciə olan “Dağılan tifaq”ı yazıb. Burada bir ailənin müsibəti fonunda çürüməkdə olan mənəvi-əxlaqi dəyərlər, cəmiyyətin sarsılmış sosial sütunlarının psixoloji əsasları mürəkkəb dramaturji konfliktin əsasını təşkil edir. İflasa uğramış cəmiyyət davranışlarının tənqidi əsasında həyatları faciə axarına düşmüş insan xarakterləri dururlar. Bunların da bariz nümayəndələri Nəcəf bəy və Süleyman bəy obrazlarıdır.
Dövrün ictimai-sosial ədalətsizliyinin, nadanlığın törətdiyi faciələr “Bəxtsiz cavan”da dramaturgiyamızda əvvəllər işlənmiş süjet-konflikt əsasında, lakin yeni estetik prinsiplərlə və daha kamil bədii obrazlarla əks olunub. Mənəviyyatca, cəmiyyətin problemlərinə baxışlarına görə Fərhadla əks qütbdə dayanan əmisi Hacı Səməd ağa, anası Mehri xanım, xidmətçi Mirzə Qoşunəli, əmisi oğlu Çingiz milli dramaturgiyamızda təravətli bədii personajlar kimi yaşayırlar.
Əbdürrəhim bəy “Pəri cadu” faciəsində real həyat hadisələrilə mistik obrazları (Pəri, İblis, Əcinnə, Şamama cadu) dramaturji konfliktə çəkinəklə, maraqlı fəlsəfi qənaətə gəlib. Bu qənaət aydın, ifadəli və həyatidir. Əxz olunan ideya budur: nəfsi-əmmarənin qulu olmayan insanın xoşbəxtliyi onun halal zəhmətindədir.
Milliyyətcə azərbaycanlı olan, İranda şahlıqları yüz otuz il davam edən qacarilər sülaləsinin banisi Məhəmməd Qacar obrazını ədəbiyyatımıza ilk dəfə Əbdürrəhim bəy gətirib. O, “Ağa Məhəmməd şah Qacar” faciəsində təkcə əsərin qəhrəmanının deyil, eyni zamanda tarixi şəxsiyyətlər olmuş Cəfərqulu xanın, Əliqulu xanın, Mürtəzaqulu xanın, Mustafa xanın, Rzaqulu xanın, Əli xanın, vəzir Hacı İbrahim xanın, II İraklinin, Tavad keyxosrov Avelianinin zəngin bədii səciyyəli xarakterlərini təsvir etmişdir. Faciənin ən dolğun obrazları Qacar və İraklidir. Dramaturq həmin surətlərin təsvirində faciə janrının psixoloji-fəlsəfi, psixoloji-dramatik xüsusiyyətlərindən yüksək sənətkarlıqla bəhrələnə bilmişdir. Belə bədii təsvirdə tirançılıq ideyaları, vətən və vətənpərvərlik anlayışları, zəka və güc, vicdan və əxlaq təsəvvürlərinin dramaturji təqdimi daha bədii möhtəşəmliklə təcəssüm tapıb.
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin, hətta səhnəcik tipli birpərdəli məsxərələrində də (məsələn, “Ədalət qapıları”) insan amili ilkindir.
Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin “Ağa Məhəmməd şah Qacar”, “Pəri cadu”, “Köhnə dudman”, “Baba yurdunda” dram əsərləri ictimai-sosial konfliktin kəsərinə, ehtiraslı xarakterlərinə, romantik-dramatik ruhuna görə monumental-romantik teatr məktəbinin tərəqqisində mühüm rol oynayıb.
Onun “Ac həriflər”, “Millət dostları” səpkili komediyaları realist aktyor məktəbinin formalaşmasında teatrların repertuarlarında dəyərli yer tutub. Milli səhnə estrada janrında yazan ilk dramaturqların sırasında Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin öz şərəfli mövqeyi var. Bakı Azad Tənqid və Təbliğ Teatrında onun məzhəkəintermediyaları uğurla oynanılıb.
Realist Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli simalarından biri Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevdir. Yaradıcılığa on doqquzuncu əsrin doxsanıncı illərində başlayıb. Ədəbiyyat tarixinə klassik hekayələri və faciə əsərləri ilə daxil olub. Görkəmli teatr təşkilatçısı idi və Azərbaycanın ilk peşəkar rejissoru sayılır. Dili son dərəcə zəngindir, xalq danışığına, folklor ədəbiyyatına yaxındır.
Müəllifin “Qırmızı qarı”, “Ədalət qapıları”, “Ağac kölgəsində”, “Vavеyla”, “Köhnə dudman”, “Baba yurdunda”, “Qadınlar bayramı”, “Kamran”, “Sağsağan”, “Yоldaş Kоrоğlu”, “Çоx gözəl” və s. həmçinin “Marallarım” silsiləsindən hekayələri ədəbi ictimaiyyətin diqqətini cəlb edib. Yazıçının hеkayələrinin bir qismi “Marallarım” (1927) və “Hеkayələr” (1940) kitabında toplanıb.
1928-ci ildə ədəbiyyat və incəsənət sahəsindəki xidmətləri nəzərə alınaraq Ə.Haqverdiyevə “Əməkdar incəsənət xadimi” fəxri adı verilib. Böyük ədib 1933-cü il dekabrın 11-də Bakıda vəfat edən zaman Fəxri xiyabanda dəfn olunub. Dahi yazarla izdihamlı vida mərasimi onun xalq tərəfindən necə sevildiyinin bariz nümunəsi kimi yadda qalıb.
Prezident İlham Əliyevin 31 yanvar 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə ədibin anadan olmasının 150 illiyi ölkəmizdə qeyd edilib. Ə.Haqverdiyevin 150 illiyi eyni zamanda UNESCO-nun 2020–2021-ci illər üçün görkəmli şəxslərin və əlamətdar hadisələrin yubileyləri siyahısına daxil edilib.
YAZARLAR.AZ avtomatoik “Google” axtaş sisteminin nəticələrinə əsasən Azərbaycanın internet üzərindən ən çox oxunan yazarlarının siyahısını təqdim edir. İlk onluqda, Anar, Çingiz Abdullayev, Hüseyn Cavid (ruhu şad olsun), Gülhüseyn Hüseynoğlu(ruhu şad olsun), Hüseyn Abbaszadə(ruhu şad olsun), Kamal Abdulla, Afaq Məsud, Akif Abbasov, Zaur Ustac və Zaur Qəriboğlu kimi yazarlarımız Yurdumuzu bu sərhədsiz məkanda uğurla təmsil edirlər.
Qeyd:
İstənilən şəxs “Google” axtaş sistemində AZƏRBAYCAN YAZARLARI yazıb axtarş etməklə nəticələri yoxlaya bilər.
Hörmətli və əziz poeziya sevənlər, sizi 19.05.2023 tarixdə saat 14:00 da Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) Nətavan klubunda şair İlham Qazaxlının 50 illik yubileyi və “ZƏFƏR SEVİNCİ” – adlı kitabının təqdimatı ilə bağlı keçiriləcək tədbirə və kitabının imza gününə dəvət edirik!
Ünvan: AZ1000, Səbail rayonu, Xaqani küçəsi 53. “Sahil” metro stansiyasının çıxışına yaxın.
ÜÇ QARDAŞ (Azərbaycan, Türkiyə, Pakistan qardaşlığına)
Bir qardaş sağında, biri solunda, Təpəri dizində, gücü qolunda, Qardaşlıq məşəli yanır yolunda, Yeni çağ başladır xan Azərbaycan! Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan! * * * Xətai amalı bu gün oyaqdır, Nadirin əməli bu gün dayaqdır, İlhamın təməli bu gün mayakdır! Yeni çağ başladır xan Azərbaycan! Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan! * * * Zamanla yaşadıq xeyli qeylü-qal, Görməsin bir daha bu birlik zaval, Dağlara biryolluq qayıdır Hilal, Yeni çağ başladır xan Azərbaycan! Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
SAHİB AĞAGÜL OĞLU SAİLOV, 90 İLLİK YUBİLEYİN MÜBARƏK!
Sahib Ağagül oğlu Sailov 1933-cü il may ayının 15-də Salyan rayonunun Çuxanlı kəndində kolxozçu ailəsində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Salyan şəhərindəki 2 saylı orta məktəbdə almışdır. 1954-cü ildə V.İ.Lenin adına APİ-nin (indiki ADPU) tarıx fakultəsini, 1059-cu ildə Moskva Ali Komsomol məktəbini, 1975-ci ildə Sov. İKP MK yanında Ali Partiya məktəbini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1950-1964-cü illərdə ilk komsomol təşkilatı katibliyindən Azərbaycan LKGİ Mərkəzi Komitəsinin katibi vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. Həmin dövrdə keçirilən bütün qurultaylarının nümayəndəsi olmuş, MK-nınplenum üzvü seçolmışdir. 1962-1964-cü illərdə Zaqafqaziya respublikalarında ictimai əsaslarla fəaliyyət göstərən Sovetə rəhbərlik etmişdir. 1963-1971-ci illərdə Pespublika Xalq Nəzarəti Komitəsi Ali Şurasının üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1964-1977- ci illərdə Azərbaycan KP MK-da məsul təşkilatçı, daha sonra Astara, Qasım İsmayılov ( indiki Goranboy), Şamaxı rayonlarının partiya komitələrində birinci katib vəzifələrində işləmişdir. Həmin illərdə Azərbaycan Ali Sovetinin bütün çağırışlarında Astara, Qasım İsmayılov (indiki Goranboy), Şamaxı rayonlarından Ali Sovetinə deputat seçilmiş, eyni zamanda Ali Sovetin Komissiya sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının XXIV və XXV qurultaylarının nümayəndəsi olmuşdur. Tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, qabaqcıl maarif xadimidir. 27 kitabın, onlarla elmi, publisistik, metodik, partiya, komsomol və xalq nəzarəti orqanlarının fəaliyyətinə aid məqalələrin müəllifidir. Bu parlaq şəxsiyyətin belə surətlə ucalması bəzi bədxahların ürəyincə olmam, ona mane olmaq üçüb mərkli planlar quraraq yolunu kəsməyə çalışmışlar. Nəhayət, arzularına çatan qara niyyətli insan ların iftiraları Sahib müəllimi həbsxanaya. düşürmüşdür. Düz 9 il 9 ay 28 gün qaranlıq zindanda aydın sabahı gözləmişdir. Haqqın qalib gələcəyinə inanaraq ruhdan düşməmiş. 1987-ci ildə bəraət alıb şər qüvvələrə meydan oxuyaraq azadlığa qövuşmuşdur. Əmək fəaliyyəti dövründə 2 Lenin ordeni, 14 Dövlət mükafatı ilə təltif olunmuşdur. Siyasi-publisist yaradıcılıq fəaliyyətinə görə “Qızıl qələm”, və “Məmməd Araz” mükafatı laureatı, dövlətçiliyimizin inkişafındakı müstəsna xidmətlərinə Heydər Əliyev ideyalarına sadiq qıldığı üçün “Şərəf və ləyaqət” diplomuna layiq görülmüşdür. 2023- cü il tarixçi-alim, ictimai-siyasi xadım Sahib Ağagül oğlu Sailovun 90 yaşı tamam olur. 90 rəqəminin arxasında bəlkə də iki doxsana bərabər keşməkeşli, enişli-yoxuşlu, iztirablı-məşəqqətli və maraqlı-mənanı bir insan ömrü dayanır. Bu ömrün hər səhifəsi bir tarixdir. Sahib müəllim bir gününü belə boş keçirməmiş, yaşadıqlarını, gördüklərini, düşündüklərini qəlbinin, ağlının sücgəcindən keçirərək vərəqlərə köçürmüşdür. Nəticədə hər kəsə örnək olan bir ömrə güzgü tutan ədəbi irs yaranmışdır. Çünki Sahib müəllimin həyatı və yazdıqları gənclərin həyat yoluna bir işıq tutacaqdır. Bütün bunları düşünərək yubliyarın ad gününə töhfə olaraq onun əsərlərinin biblioqrafiyası hazırlandı. Biblioqrafik döstəricidə Sahib müəllimin müxtəlif illərdə qələmə aldığı kitabları, dövrü mətbuatda çap olunan məqalələri və onun haqqında yazılan kitab və məqalələr öz əksini tapmışdır. GÖRKƏMLİ ŞƏXSİYYƏTLƏR SAHİB SAİLOV HAQQLNDA DEYİLƏNLƏR İnsanın həyatı, ömrü bir tarixdir deyirlər. İnsanlar ötənləri yaşayır və beləcə onların yaşantılarınln izi tarixə çevrilib yaşayır. Lakin elə insanlarda var ki, özünüm kimliyi hamıya tanıdle, həyatını insanlığın inkişafınďa örnək ola bilən bir səviyyəyə çatdıra bilir bə böyük məmnunluqla bu həyatı yaşayır. Mənim fikrimcə bizim hamımızın Sahib Sailov kimi tanıdığımız partiya və ictimai xadim, müəllim, böyük vətəndaş, insan olan Sahib müəllim həyatı belə həyatlardandır. Əjdər Ağayev pedaqoji elmlər doktoru Mən Sahib müəllimi lap kiçik yaşlarından tanıyıram. Orta məktəbdə oxuyarkən bizim komsomol rəhbərimiz idi. O, bizi elə bir enerji iləruhlandırırdı ki, məktəbdə oxumayan şagird yox idi. Komsomol böyük qüvvə idi və Sahib müəllim də o böyük qüvvəni çox gözəl şəkildə nümayiş etdirə bilirdi. Ramiz Qurbanov AMEA-nın muxbir üzvü, texnika elmlər doktoru Xalqın alqışı Sahib müəllimi qüdrətli, çevik təfəkkürə, əqlə, xəkaya, dözümə malik bir insan kimi yetişdirib və ömür qatarının bu dayanacağına gətirib. Ömrün dolanbac təzadlı yollarında kişi kimi ömür sürüb, yazlb yaradıb. Vidadi Xəlilov pedaqoji elmlər doktoru Sahib müəllim adi bir kənddən, Çuxanlıdan, zəhmətkeş ailədən bu səviyyəyə qədər, yəni SSRİ Ali Sovetin deputatı səviyyəsinə qədər yüksələn bir şəxsdir. Mənim ona çox böyük hörmətim var, özümü çox xöşbəxt hiss editəm ki, belə bir fenomen şəxsiyyət, həmyerlimiz haqqında kitab yazmışam. Allahverdi Emnov yazıçı Sahib müəllimin həyatı çox ibrətamizdir, o sınaqlarda slnmayıb, haqqa tapınıb. AllH adamıdır və gözəl ziyalıdır, alimdir. Bütün həyatı, övladları, nəvələri, nəticələri, bütün insanlar, xüsusilə cavanlar üçün ibrət dərsi, ən böyük örnəkdir. Əlövsət Bəşirli jurnalist-yazıçı Sahib müəllim qədər əzab əziyyət çəkən, həyatla döyüşın bəlkə də ikinci bir insan yoxdur. O, elə bir ömür yaşayıb ki, heç vaxt yaddaşlardan silinməyəcək. Çingiz Fərəcov İctimai-siyasi xadim Sahib müəllim həm gözəl dostdur, həm gözəl insandır, həm gözəl siyasi xadimdir. Kürsü arxasında oturmaq mümkündür, amma düzgün rəhbərlik etmək, gördüyün işin bəhrəsini əldə etməyə qabiliyyətinin çatması hər adama nəsib olmur. Sahib müəllim çox cavan yaşında rəhbər kürsüsündə oturdu, amma bu vəzifəni yetkn, yaşlı insan kimi həyata keçirdi. Fərrux İsmayılov Respublikanin əməkdar həkimi Ali məktəbi təzəcə qurtarmışdım, komsomolun mərkəzi komirəsinə işə görürmüşdülər. Sahib müəllim məndən əvvəl orda çalışırdı. Komsomolun MK-nin katibi idi, kənd təsərrüfatı və kənd məhsullarına vaxlrdı. Respublika arasında böyük nüfus sahibi idi. Çevik təşkilatçılıq qabiliyyəti, sağlam düşüncəli, məsələlərə fəal münasibəti sayəsində vəzigə pillələrində ucalırdı. Ayrı-ayrı sahələrdə işləsək də az vaxtda doğmalaşdıq və bu doğmalıq bu gün də davam edir. Yasif Nəsirli Flalogiya elmləri doktoru, yazıçı Sahib Sailov müasir Azərbaycan tarixinin təxminən bir əsirə bərabər bir dövrünü yaşamış canlı tarixdir. O, tariximizin bu mərhələsində satlinizmi, faşizmi, volyutarizmi məhbəs həyatını, sosializmdən kommunizmə keçid münasibətlərini, bir sözlə həyatın isti-soyuq, ağlı-qaralı hər bir üzünü görmüş, yaşamış və bunları yaradıcılığında bacarıqla əks etdirmiş fenomen bir şıxsiyyətdir. Onun həyatı yalnız bir nəfərin tərcümeyi halı deyil, zalqımızın 100 illik məşəqqətli real tarixinn bir hissəsidir. Qalib Qadir jurnalist-yazıçı Ruhdan düşməmək, həyatsevər olmaq, özünü tox saxlamaq bötük qəhrəmanlıqdır. Bütün buxüsusiyyətlərə malik Sahib müəllim o qədər gözəl arzularla yaşayır ki, həyatı mənalı və hər kəsə örnək ola bilir. Sahib müəllim gözəl dostdur, onun elə bir xasiyyəti var ki, heç vaxt ondan nəyi isə xahiş etmək lazım deyil, əğər o sənin bir problemni blirsə sənə demədən o problemin həlli üçün çalışar. Xuraman İsmayılova əməkdar mədəniyyət işçisi 90 illik həyat meracını qeyd edəcəyimiz, tarix elmləri namizədi, görkəmli ictimaiyyət və dövlət xadimi, böyük vətəndaş, misilsiz təfəkkürü olan, alovlu tribun kimi tanıdığım Sahib Ağagül oğlu Sailovun yəyat və yaradıcılıq ehtişamı tükənməz bir xəzinədir. İnam, istək dolu bir dünyamızın min bir həyat keyfiyyətlərinə yalnız yaxşılıq, sədaqətlilik nuru çiləyən Sahib müəllimin həyatı həmişəyaşar və əbədidir. Vidadi Bəşirov pedaqoji elmlər namizədi Deyirlər Sahib Sailov göydən yerə çırpıldı. Mən də deyirəm: Sahib Sailov yerdən göyə yüksəldi. Dünyanln hər üzünü gördü. Özünə məxsus olar yaradıcılıq yoluna başladı, özünü yaşatmaq üçün bir-birinin dalınca yeni kitablar yazdı. Saxta hökm kitabını yazmaqla özünə bəraət qazandırdı. “Muğanın övladları” kitabı dünyaya səs saldı. Onun on cildlik kitabı ömür yolunu işıqlandırdı. Barat Şirinov jurnalist Mən Sahib Sailov haqqında atam Sahibdən onun haqqında çox eşitmişəm. Həmişə maraqlanmışam. Bir gün AYB-nin Natavan klubunda kitab təqdimatında Sahib müəllimlə qarşılaşdım. Çox sevindim. İllərlə onun haqqında fikirləşmişdim. Yaxınlaşıb telefonun aldım. Dedim görüşüb ondan bir çox şeylər öyrənə bilərəm. Biz həmterliyik Sahib müəllimlə. Sahib müəllim ilk “Muğanın övladları” haqqında yazmışdı. Mən də öz növbəmdə “Salyan dastanı” adlı kitab çıxarmaq istəyirdim. Sahib müəllimdın öyrənib başladın rayonumuzun Ziyalıları haqqında poema yazmağa başladım və yazdım çap elətdirdim. Poemamda Sahıb müəllim haqqında yazdığım şerimi Sahib müəllimin 90 illiyinə hədiyyə etdim. El – oba hörmətlə çəkir adını, Şərəflə yaşayır öz həyatını. Sahb Sailovtək mərd övladını, Zirvəyə döndərib Muğan torpağı. * * * Muğan çöllərinə açıb qucağın, Qəlbində ətri var ötən hər çağın. Doğma Salyan kimi isti ocağın, Oduna isinib Sahib Sailov. * * * Ülfəti bəzəyir sevgi sətrini, Səpib ürəklərə dostluq ətrini. Ellər uca tutur onun xətrini, Salyanla sevinib Sahib Sailov. * * * Qəlbimdə yurd eşqi daim alışır, Ürəyim Kür kimi kükrəyir, daşır. Qələm ağsaqqaldan bu gün danışır, Sahb Sailovu salamlayıram. * * * Muğan qucağını açıb üzünə, Torpaq dəyır verib oğul sözünə, Haqqı, həqiqəti sıxıb köksünə, Sahib Sailovu salamlayıram. * * * Yurdumun şərəfli ağsaqqılı tək, Sahib Sailovdan söz açir qələm. Onun hər kəlməsi, onun hər sözü, Bir dərin ümmandır, bir böyük aləm. * * * Tarixin ən çətin sınaqlarında, Ulu yaradana könül bağlayıb. Ömrünün əzablı anlarında da, Qeyrət bayrağını uca saxlayıb. Sahib müəllim doğum günün mübarək! Allah sizə sağlam ömür versin. 100 yaşa əziz Sahib müəllim! Müəllif: Püstə RƏVAN
“Yazarlar” jurnalının baş redaktoru, şair-publisistZaur Ustac “13 əfsanə” adlı yeni kitabının işıq üzü görməsi münasibəti ilə Elnur Uğura“İsa Muğanna” diplomunu təqdim edərkən (12.05.2023 – Bakı şəhəri).
ZAUR USTAC: – USTACAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam!
DAĞLAR (Dağlara xitabən üçüncü şeiri) Tarix səhnəsində yetişdi zaman, Başlanmış bu çağın mübarək, dağlar! Hələ nə zəfərlər gözləyir bizi, Qutlanmış novrağın mübarək, dağlar!
* * * Dövranın gərdişi döndü, dəyişdi, Davadan doğulan ərlər yetişdi, Didilmiş yaralar tutdu, bitişdi, Üç rəngli duvağın mübarək, dağlar!
* * * Nə vaxtdır yol-iriz bağlı qalmışdı, Qoynunda yağılar məskən salmışdı, Canımı sağalmaz bir dərd almışdı, Sayalı qonağın mübarək, dağlar!
* * * Qurtuldu yağıdan zənburun, balın, Bir başqa görünür yamacın, yalın, Zirvəndən boylanır şanlı hilalın, Müqəddəs sancağın mübarək, dağlar!
* * * Haqqa nisbət tutub ulu Ələsgər, Andırıb, tanıdıb, bilib pərisgar, Hər səngər məbəddi, pirdi hər əsgər, Şuşa tək ocağın mübarək, dağlar!
* * * Ay Ustac, min şükür arzuna yetdin, “Dədə”n gedən yolu, sən də qət etdin, Dolandın dünyanı yurdunda bitdin, Doqquzu zər tuğun mübarək, dağlar!
ÜÇ QARDAŞ (Azərbaycan, Türkiyə, Pakistan qardaşlığına)
Bir qardaş sağında, biri solunda, Təpəri dizində, gücü qolunda, Qardaşlıq məşəli yanır yolunda, Yeni çağ başladır xan Azərbaycan! Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan! * * * Xətai amalı bu gün oyaqdır, Nadirin əməli bu gün dayaqdır, İlhamın təməli bu gün mayakdır! Yeni çağ başladır xan Azərbaycan! Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan! * * * Zamanla yaşadıq xeyli qeylü-qal, Görməsin bir daha bu birlik zaval, Dağlara biryolluq qayıdır Hilal, Yeni çağ başladır xan Azərbaycan! Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
ZAUR USTAC: – USTACAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam!
DAĞLAR (Dağlara xitabən üçüncü şeiri) Tarix səhnəsində yetişdi zaman, Başlanmış bu çağın mübarək, dağlar! Hələ nə zəfərlər gözləyir bizi, Qutlanmış novrağın mübarək, dağlar!
* * * Dövranın gərdişi döndü, dəyişdi, Davadan doğulan ərlər yetişdi, Didilmiş yaralar tutdu, bitişdi, Üç rəngli duvağın mübarək, dağlar!
* * * Nə vaxtdır yol-iriz bağlı qalmışdı, Qoynunda yağılar məskən salmışdı, Canımı sağalmaz bir dərd almışdı, Sayalı qonağın mübarək, dağlar!
* * * Qurtuldu yağıdan zənburun, balın, Bir başqa görünür yamacın, yalın, Zirvəndən boylanır şanlı hilalın, Müqəddəs sancağın mübarək, dağlar!
* * * Haqqa nisbət tutub ulu Ələsgər, Andırıb, tanıdıb, bilib pərisgar, Hər səngər məbəddi, pirdi hər əsgər, Şuşa tək ocağın mübarək, dağlar!
* * * Ay Ustac, min şükür arzuna yetdin, “Dədə”n gedən yolu, sən də qət etdin, Dolandın dünyanı yurdunda bitdin, Doqquzu zər tuğun mübarək, dağlar!
ÜÇ QARDAŞ (Azərbaycan, Türkiyə, Pakistan qardaşlığına)
Bir qardaş sağında, biri solunda, Təpəri dizində, gücü qolunda, Qardaşlıq məşəli yanır yolunda, Yeni çağ başladır xan Azərbaycan! Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan! * * * Xətai amalı bu gün oyaqdır, Nadirin əməli bu gün dayaqdır, İlhamın təməli bu gün mayakdır! Yeni çağ başladır xan Azərbaycan! Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan! * * * Zamanla yaşadıq xeyli qeylü-qal, Görməsin bir daha bu birlik zaval, Dağlara biryolluq qayıdır Hilal, Yeni çağ başladır xan Azərbaycan! Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
