Bu əhvalatıxanəndə, Xalq Artisti Hacıbaba Hüseynov
özü danışıb, mən də ondan bir hekayə düzəldib, sizə
çatdırdım
O zamanlar müğənnilər, xanəndələr, bəzi başqa sənətçilər Filarmoniya bağına yığışardılar. Toy eləmək istəyənlər bu bağa gəlir, toyu aparacaq xanəndə, müğənni, yaxud ifaçılarla ilə burada görüşür, behləşırdilər. Yaz günlərinin biri idi. Təbiət gözəl günlərini yaşayırdı, ətraf yaşıllığa qərq olmuşdu. Necə deyərlər, gül gülü çağırırdı, bülbül – bülbülü.
Ötən əsrin 60-cı illəri idi. Hacıbaba ağır addımlarla Filarmoniya bağına sarı gedirdi. Bir də gördü ki, Əliağa Vahid ona sarı gəlir. Onlar tanış idilər, amma aralarında yaş fərqi vardı. Heç yoxsa 20-25 yaş. Hacıbalanın olardı 40 neçə yaşı, Əliağa Vahidin də 60 neçə.
Əlağa Vahid fikirli idi. Elə bil öz-özünə danışırdı. Hacıbaba salamsız-kəlamsız ötüşüb keçə bilməzdi, salamlaşmalı idi. Yoxsa hörmətsizlik olardı. Odur ki, üzünü Əliağaya tutub:
-Salam, – dedi.
Əliağa onun səsini eşitmədi deyəsən. Başını aşağı salıb yeriyir, öz-özü ilə nə isə danışırdı. Hacıbaba səsini qaldıraraq:
-Vahid, salam! – dedi.
Əliağa Vahiddən səs çıxmadı.
Hacıbaba öz-özünə fikirləşdi: “Mənə bax da. Bu kişi məndən gör neçə yaş böyükdür. Mən ona sadəcə Vahid deyirəm, elə bil tay-tuşuq. Görünür sadəcə adı ilə çağırdığıma görə xoşu gəlməyib”.
Hacıbaba tez səhvini düzəltdi:
-Vahid müəllim salam.
Əliağa Vahid başını qaldırıb Hacıbabanın üzünə baxdı. Acıqlı idi. Hacıbaba özünü yığışdırdı. Vahid:
-Canına dərd salam! Qafiyənin gözəl yerində idim məni çaşdırdın!
Esmira Günəşin “Xarıbülbüllər” kitabının təqdimatı bu dəfə Xırdalan Heydər Əliyev Mərkəzində baş tutub
Bu gün – 6 dekabr tarixində Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən gələn şəhid ailələrinin iştifakı ilə “Xarıbülbüllər” kitabının Xırdalan Heydər Əliyev Mərkəzi də təqdimatı və şəhidlərimizin şəkillərinin sərgisi olub.
“Xarıbülbüllər” Esmira Günəşin şəhidlər haqqında 13-cü kitabıdır. İndiyə qədər ümumilikdə 16 kitab ərsəyə gətirən gənc şairə xanım üçün bu olduqca yüksək və qürurverici, yaşından, mövqeyindən, satatusundan asılı olmayaraq digər qələm adamlarına örnək ola biləcək nəticədir. Yüksək keyfiyyətli fərqli dizayna malik olan bu kitabda müxtəlif bölgələrdən şəhidlər yer alıb. Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərimizdən Siyahim Dəmirov, Zahir Hüseynli, Nəsib İsmayılov,İlkin Əhədzadə, Rəhman Məmmədov,Səmid Əliyev,Elnur İsmayılov,Vasif Quliyev, Vüsal Muradov, İbrahim Məmmədov, Rüfət Mustafayev, Şəhriyar Qasımov, Əliheydər Hüseynli, Dostəli Məmmədov, Şakir Cəmilli, Elçin Nəsirov, Fuad İsmayılov, Rauf Əsgərov, Elmir Ağayev,Ruslan Məmmədov, Mətanət Mehdiyeva, Həsənağa Abdullazadə,Sərxan Əliyev, Emil İsgəndərov, Akif Abbasov, Araz Məmmədov, Elvin Mustafayev, Rəvan Daşdəmirov, Natiq Əliyev, Elşən Dünyamalıyev, Vüsal Quliyev, Elvin Abbasov, Saleh Nuriyəv, Kamran Orucov,Novruz Haxverdiyev, Rəşad Ələkbərov, Xanoğlan Xəlilov,Zaur Cəfərov,Orxan Həmidov,Sarvan Məmmədov, Şamil Mirzəyev, Bayram Babaşov, Turxan Məmmədov, Emil Sadıqzadə, Əli Nağıyev, Niyaməddin Ələkbərov, Vüsal Həsənov, Elmar Nəsibov, Akif Cabbarov, Murad Qurbanov, Ülvü Məhərrəmov, Adəm Əliyev, Elxan Hüseynli,Fuad Bayramov,Alı Həsənli, Əli Seyidov, Rəhim Dadaşov, Emil Əliyev, Cavid Cabarzadə, Əmirxan Babayev, Əbil Cəbizadə, Orxan Hüseynov, Röyal Verdiyev, Samir Paşayev, Orxan Qəhrəmanov, Ülvi Rəfiyev, Əbülhəsən Eyvazov, Məhəmməd İsmayılzadə, Rəsul Sadıqov,Bilal Qənbərov, Anar Qorçuyev, Cavid Həsənov, Vüsal Teymurov, Rüfət Əsgərov,Elnur Məmmədov,Orxan Rəhimli,Qubad Əliyev,Vahid Alıyev, Əlisadət Ağayev,Orxan Namazov, Məhəmməd Abdullayev, Məzdək Eyvazlı, Rəşad Ağayev, Vaqif Alıyev, Vüqar Ağayev, Mayıl Qurbanov, Oruc Vəliyev, Kərim Məmmədov, Səbuhi Əsədov, İbrahim Lələyev, Natiq İsmayılov, Təyyar Ağayev,Xaqani Əskərov, Nicat Şükürlü,Ayaz Abbasov, Elbrus Əhmədov, Mehdi Fərzullazadə, Fizuli Həbibi, Vəfadar Quluzadə,Azad Zeynalov, Kənan Axundzadə, Həmdulla Abdullayev, Elnur Allahverdizadə, Qərib Balacayev, Munis Abbaslı, Xəyal Rəhimli, Zaur Əsədzadə, Səbuhi Əliyev, Mahir Dadaşzadə, Rahil Məmmədli, Barat Quliyev, Zamiq Hacıyev, Qoşqar Vəliyev, Aydın Rüstəmov, Rəşid Həmidov, Cavid Səfərli, Şəmsi Cəfərov, Məcid Məmmədov, Famil Ağaşov, Əvəz Abbasov, Səyavuş Nəsirov, Asim Süleymanov, Mahir Paşayev, Şaiq Kəlbiyev, Şahin Hüseynli, Röyal Cəfərli,Nurlan Abdalov, Məhəmmədəli Həsənzadə, Tacəddin İsmayılzadə, İlkin Xosrovzadə, Fərid Hüseynov, Samir Paşayev,Əli Eyvazov, Təhmasib Qarayev, Batdal Bayraxtarov, Elşən Sultanlı,Cavid Kərimov, Cavid Məmmədli, Osman Cəfərov, Əkbər Hüseynov, Allahverdi Tağıyev, Samir Şükürov, Elmar Bayramlı və Türkiyəli şəhid Yücel Aki kitabda yer alıb. Onu da xüsusi qeyd edək ki, şairə kitabın təqdimatını sıra ilə Azərbaycanın bütün bölgələrində keçirir və gələcəkdə Türkiyədə belə bir tədbirin həyata keçirilməsi planlaşdırılıb.
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyndən, Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyindən, Xırdalan şəhər İcra Hakimiyyətindən, MCP-dən nümayəndələr, qələm əhlindən Əli Bəy Azəri , Zaur Ustac , Tural Irfan , Aygül özü Vətən, Badamdar qəs. 239 saylı məktəbin, Saray 1 nömrəli məktəb , İdrak Liseyi Sumqayıt Filialı ,Novxanı 2saylı məktəbin, Masazır 1 saylı məktəbin, Abşeron rayon Saray qəsəbə 3 saylı orta məktəb , Binəqədi rayon 182 saylı məktəbin, Hövsan qəsəbəsi 172 saylı məktəbin, Xirdalan Şəhəri 2 saylı orta məktəb , Xırdalan 4 saylı məktəbin, Binəqədi rayon 100 saylı məktəbin, Nəsimi rayon 14 saylı məktəbin, Xırdalan şəhəri 3 saylı liseyin, Qobu qəsəbəsi 2 saylı məktəbin, Masazır 4 saylı məktəbin, Xırdalan 7 saylı məktəbin, Qobustan kənd tam orta məktəbin, Bayıl qəsəbəsi 91 saylı məktəbin, Sumqayıt şəhər 24 nömrəli tam orta məktəb , Çaylı kənd tam orta məktəbi , Bakı şəhər 159 saylı məktəbin, Lökbatan qəsəbəsi 288 saylı məktəbin, Mehdiabad qes 2 saylı tam orta məktəb , Prişekül qəsəbəsi tam orta məktəbin, Digah qəsəbə tam orta məktəb , Suraxanı rayon 101 saylı məktəbin, Fatmayı kənd tam orta məktəb müəllim və şagird kollektivi, eləcə də Abşeron ray. Mehdiabad qəsəbə Uşaq Musiqi məktəbi dən gənc ifaçılar və müğənni Ruslan Əkbərov iştirak ediblər. Tədbirdə bütün bölgələrdən gələn şəhid ailələri səhnəyə dəvət olunaraq ürək sözlərini paylaşıblar. Məktəblilər şairə Esmira Günəşin şəhidlərə həsr etdiyi şeirləri səsləndiriblər. Şairə Esmira Günəş MCP-nin müavini ilahiyyatçı-yazar Tural İrfan tərəfindən “Ziya” fəxri diplomu və Zaur Ustac tərəfindən “İsa Muğanna” diplomu ilə təltif olunub. Tədbir xatirə şəkilləri ilə yekunlaşdırılıb.
Bütün gələcək fəaliyyətində Esmira Günəşə uğurlar arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun!!! Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin. Amin.
Eşq olsun Azərbaycan xalqının şəhidlərinə hər zaman dəyər verən vətənpərvər nümayəndələrinə. Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz!
November is the season of poets. It always radiates a subtle sadness. It raises the still fog of yellowed evenings. We take refuge in our arms with the breezes of our souls.
And the footprints of the shadows, hidden behind the sun, take refuge in our garden of heart, with their bitterness and sweetness. The thorns are stripped from the branches of previous flowers and settle on the branches of future flowers.
At every opportunity, we look for the wing sounds of birds that we frequently hear during summer season. But because of an unknown delicacy, everything had covered his face one by one with a thin veil.
I slowly search for my invisible lines in my darkness with my hands. I feel your presence on my face, you touch my lips with your fingers, and then you walk through my door like a faint spark of light. In the darkness deep within my consciousness I hear the sound of your heart beating for me
It’s cold – the first days of November I hug you tight like I’m home. It’s snowing and all my forgetfulness is white With things I thought I’d lost.
Then I feel again the scent of a long lost scent rising towards me. Everything I’ve lost is in my arms, in my own cultivated land…
The chirping of the canaries, the endangered azaleas, the saplings I planted in our garden, everything was slowly falling into the perception of darkness.
Leaves die, one by one, with the crackling of the summer grass, and the human race mourns witnessing a bloody, painful death. All the loves that are left to mature in a corner are revived with the good news of a new month after the month of sadness and take shape like a sapling planted in the ground. 01/11/2022-Paris
I want to tell you a story that happened in the summer days. It was the first days of May. We’ve only just moved to the dacha on the outskirts of Baku. I was walking with my grandchild Nigar in the garden, watched the charms of cherry, apricot and almond trees that were in blossom. We were sniffing roses recently bloomed and smelled sweet.
At times I was to answer the endless questions of five-year-old Nigar, then tried to explain to her who wanted to know, sleeking down her silky hair. The little girl was interested in everything: the birds singing early in the morning, working bees that suck the sweet-smelling flowers and make honey, the “comb” on the head of hoopoe, how are fed many-coloured butterflies, and so on…
At that very moment, two swallows flew away overhead. We noticed that they flew extremely low and perched on the ceiling of our veranda. Very soon the birds flew away and were back again.
This time they brought the chaff and all kinds of brushwood on their beaks. They did the same things over and over again, they didn”t get tired, flew away and back, and were building for themselves a nest by all kinds of brushwood, sand grains and clay.
We’re used to seeing these two swallows. We missed them when they disappeared sometimes. And the birds no longer feared us. The female swallow stayed at the nest, she was sitting on her eggs. Nigar was also looking forward to see how the little swallows would be born out of the eggs.
One morning we woke up from the peeps of birds. The female swallow hatched. The male swallow was flying over the nest, peeping and chirping noisily.
Every other morning each of us and the little Nigar saw an interesting scene. The parent-swallows taking care of each little swallow and separately feeding them who opened mouths widely. They found earthworm out of wet soil, took the little insects on the air, and untiredly carried to their nest.
One day Nigar asked me:
“Grandma, will these little birds always be in the nest?”
“Honey, when the female-swallow teaches them to fly they’ll leave their nest”
“But they have not been yet covered with fluff…”
“Yes, my sweet, they have not become hairy yet…”
“I see, these little birds will fly when they get feathered, and spread their wings”
Soon we have also witnessed the appearance of this moment. One of the hot days in early morning the female and male swallows perched on an electrical wire near the nest and were chirping, as if they told something their little babies. We watched this scene together with Nigar. Suddenly my granddaughter squealed with delight.
“Grandma, this is the flying day of little swallows, I think!”
“Look, how the nest is narrow for them! Let us see, how they fly!”
The noisy lessons and support of parents had encouraged the little swallows. First, the more courageous one perched on the edge of nest and began to jump up and down, and suddenly opened her delicate wings and flied directly to the wire, and perched on next to her mother. As if the rest of the little swallows stood in a queue for flying as the other baby. This time female-swallow flied to the nest chirping noisily, then flied back to the wire. As though she was making her babies understand how to fly.
The nest became animated; the little birds that have been already grown up bustled about the nest and wanted to fly. At last all the rest swallows flied to the electrical wire and perched on next to mother.
The next day and all coming days the little birds frequently found themselves flying and perched on the branches of trees, flower bushes and the edge of pool.
At last, one day female and male swallows and their babies flied away and disappeared absolutely. The nest that we looked at every time with love had been emptied. A new life had begun for them, a period to fly on the blue heavens. Nigar has been asking me a lot lately.
“When our swallows will be back?”
I understood her longing for her winged friends, said:
“Don’t worry, my sweetheart Nigar, they say swallows return back to their first nest. They will be back again to give birth to their babies, grow up their little sweets and teach them to fly. They will be back when we feel the smell of spring, they are first signs of spring…”
Yaz aylarında olmuş bir əhvalatı sizə danışmaq istəyirəm.Mayın ilk günləri idi. Bakı ətrafındakı bağımıza təzəcə yiğışmışdıq. Nəvəm Nigarla bağda gəzişir, çiçəkləmiş gilənar, ərik və badam ağaclarının gözəlliyinə tamaşa edir, yenicə açmış, ətir saçan qızılgülləri qoxlayırdıq. Arabir beşyaşlı Nigarın bitib-tükənməyən suallarını cavablandırır, ipək saçlarına sığal çəkib bilmək istədiklərini izah edirdim.
Qızcığazı hər şey maraqlandırırdı:quşların daha erkən − sübh tezdən oyanıb cəh-cəh vurması, arıların ətirli güllərdən şirə çəkməsi, şanapipiyin başındakı “darağı”, alabəzək kəpənəklərin nə ilə qidalanması, daha nələr, nələr…
Söhbətimizin şirin yerində başımızın üstündən iki qaranquş ötüb keçdi. Çox alçaqdan uçan quşları gözdən qoymadıq. Bağ evimizdəki eyvanın tavanına qondular. Az sonra uçub getdilər və yenidən qayıtdılar. Bu dəfə dimdiklərində saman, çör-çöp gətirdilər. Eyni hərəkəti dəfələrlə təkrar edir, yorulmadan uçub qayıdır, daşıdıqları çör-çöpdən, qum dənəcikləri və palçıqdan özlərinə yuva qururdular.
Bir cüt qaranquşu görməyə artıq adət etmişdik. Bu sinəsi ağ qanadlılar bəzən gözə dəyməyəndə darıxırdıq. Quşlar da bizdən daha çəkinmirdi.
Ana qaranquş yuvada qalır, qoyduğu yumurtaların üstündə otururdu. Bala qaranquşların yumurtadan çıxmasını Nigar da səbrsizliklə gözləyirdi.
Bir səhər quşların civiltisinə yuxudan ayıldıq. Ana qaranquş bala çıxarmışdı. Erkək qaranquş yuvanın üzərində uçuşur, qanad çalıb civildəşirdi.
Bizim hər birimiz balaca Nigarla birgə hər səhər tezdən maraqlı mənzərə ilə qarşılaşırdıq. Ağızlarını geniş açmış körpə quşcuğazları valideynləri necə qayğı ilə, bircə-bircə yemləyirdi. Nəm torpaqdan eşələyib tapdıqları soxulcanları, havadan tutduqları xırda həşəratları, cücüləri yorulmadan yuvalarına daşıyırdılar.
Bir gün Nigar məndən soruşdu:
− Nənə, bu körpə quşlar elə həmişə yuvada qalacaq?
− Ana qaranquş onlara uçmağı öyrədəndə yuvalarını tərk edəcəklər, əziz balam.
− Axı, onlar hələ tüklənməyib…
− Həə, bu balaca quşlar − ətcəbalalar lələkləri sıxlaşanda, qanadları bərkiyəndə uçacaqlar.
Gözlədiyimiz bu anın da tezliklə şahidi olduq. İsti günlərin birində səhər tezdən ana və ata qaranquş yuvanın yaxınlığındakı naqilə qonub ucadan cikkildəyir, sanki balalarına nəsə söyləyirdi. Bu mənzərəni Nigarla birgə seyr edirdik. Nəvəm birdən sevincək çığirdı:
− Ay nənə, deyəsən, bala quşların uçan günüdür!
− Yuva onlara gör necə darlıq edir. Baxaq, görək necə uçacaqlar.
Valideynlərinin hay-küylü “nəsihətləri”, köməyi balaca qaranquşları həvəsləndirmişdi. Əvvəlcə, daha ürəklisi yuvanın kənarına qonub atılıb-düşməyə başladı və birdən zərif qanadlarını açıb düz naqilin üstünə, anasının yanına qondu. Onun cəsarətini vuvadakı digər balalar da təkrarlamaq üçün elə bil növbəyə düzülmüşdü.
Bu dəfə ana qaranquş yuvaya tərəf uçub cikkildəyə-cikkildəyə geri qayıtdı. O, bununla sanki necə uçmağı balalarına başa salırdı.
Yuvada bir canlanma vardı. Artıq xeyli böyümüş, ətə-qana dolmuş quşcuğazlar vurnuxur, uçmaq istəyirdilər.Yuvada qalan balaların dördü də bir-birinin ardınca uçub ana qaranquşun yanında qərar tutdu.
Ertəsi gün və sonrakı günlərdə bala quşlar tez-tez yuvadan uçur, ağacların budaqlarına, gül kollarına, hovuzun kənarına qonurdu.
Nəhayət, günlərin birində qaranquş cütlüyü və balaları uçub getdi, tamam görünməz oldu. Hər dəfə sevə-sevə baxdığımız yuva boş qalmışdı. Bala qaranquşlar üçün yeni həyat, mavi səmaya baş vurmaq dövrü başlamışdı. Nigar isə tez-tez soruşurdu:
− Qaranquşlarımız nə vaxt qayıdacaq?..
Mən onun qanadlı dostları üçün qəribsədiyini anlayıb:
− Darıxma, Nigarım, deyirlər qaranquşlar ilk yuvalarına bir də qayıdırlar. Yenidən bala çıxarmaq, quşcuğazlarını böyütmək, pərvazlandırmaq üçün. Bahar müjdəçisi qaranquşlar yazın nəfəsi duyulanda qayıdacaqlar.
DAĞ (Mayor Quliyevin əziz xatirəsinə həsr olunmuş sonet çələngi) I Qoqi dağlarının ətəklərində Bir körpə izi var quzusun gəzir. Qarın arxasınca zirvəyə doğru, Göbələk, ya çaşır, ruzisin gəzir… * * * Amansız müharibə cövlan edirdi, Bu körpə dünyaya gələn çağlarda. Əllər üzülmüşdü Qoca Tanrıdan, Tale yazılırdı “Cici” dağlarda. * * * Kövrək addımların atdı Küküdə, Arzu, istəyinə çatdı Küküdə; Qədim Naxçıvanda, Şahbuz elində. * * * Bir qismət loxmanı yedi halaldan, Yaradan qorudu hər cür zavaldan, Şükür saf qəlbində, təmiz dilində. II Şükür saf qəlbində, təmiz dilində, Çəmənlər, çiçəklər oxşadı ruhun. Böyüdü içində Yurda məhəbbət, Gəzdi zirvələrdə izini Nuhun. * * * Sağında Salvartı, solunda Buzqov, Gəzdi qarış-qarış bütün dağları. Heyranı olmuşdu o Batabatın, Bir başqa aləmdir Şahbuz bağları. * * * Təhnəsi, Çay düzü oylağı idi, “Cici yurd” zirvəsi yaylağı idi, Gördü Biçənəkdə çin-çin biçini. * * * Əyriqar, Sisqatar oylağı oldu, Dağdağan zirvəsi yaylağı oldu, Böyüdü bir barmaq çiynində çini. III Böyüdü bir barmaq çiynində çini, Qoqi qərib idi, Qanlı göl müdhiş. Hərdən yamaclarda fikrə dalırdı, Eynini açmırdı nəsə belə iş… * * * Hətta neçə kərə gedib dərinə, Gəlin qayasıyla durdu üz-üzə. Sordu Kolanın incə dərdini, Qoqidən Göyçəylə gəldi göz-gözə. * * * Gəzdi qarış-qarış eli, obanı, Əlindən qoymadı yerə yabanı, Heybəsi çiynində, kitab əlində. * * * Sevirdi müəllim, sevirdi şagird, Hamının gözündə qəhrəman, igid, Xətiri, hörməti doğma elində. IV Xətiri, hörməti doğma elində, Böyüdü, boy atdı dağlar qoynunda. Gəzdi başdan-başa aranı, dağı, Gördü necə dağlar ağlar qoynunda… * * * Yaş üstə yaş gəldi, olmuşdu ərgən, Hər sini bir yeni arzu gətirdi. Başında yüz fikir, özünə inam, Kamala yetişdi, təhsil bitirdi. * * * Ağıllı, kamallı, həssas ürəkli, Qəlbində çağlayan min bir diləkli, Bir cavan olmuşdu dağlarda qartək. * * * Bəlkə də saf idi min dəfə qardan, Zirehi var idi ismətdən, aradan, Böyüdü həyatda ər oğlu ərtək . V Böyüdü həyatda ər oğlu ərtək, Hələ körpəlikdən sevdi göy üzün. Ay, ulduz olmuşdu daim sirdaşı, Elindən yol aldı qürbətə uzun… * * * Bir göz qırpımında ötüşdü zaman, Dönmüşdü Yurduna çiynində ulduz. Gecələr göylərdə görərdi bir vaxt, İndi gecələyir çiynində ulduz… * * * Böyüdü günbəgün, məqam dəyişdi, Çıxdı bərkdən, boşdan yetişdi, bişdi, Bərkidi, yetkinlik sininə doldu. * * * Öz doğma Yurdunda yandırdı çıraq, Bütün dost-tanışa çatmışdı soraq, Dostuna, tanışa nümunə oldu. VI Dostuna, tanışa nümunə oldu, İşində böyüdü, olmuşdu ata. Xəyallar çin idi hələlik çin-çin, Kaş bütün cavanlar arzuya çata… * * * Yaradan açmışdı bütün yolları, Yurdunun dörd yanı güldü, çiçəkdi. Bütün xəyalları olmuşdu gerçək, Bağında gülləri ləçək-ləçəkdi… * * * Hərdən şairliyi gəlirdi qonaq, Mücərrəd sonluqdan verirdi soraq, Duymuşdu taleyi istəyirdi bac. * * * Bəzən nağıllar da olurmuş gerçək, Yolumuz hər zaman olmur gül-çicək, Həyat çox qəribə, yollar dolanbac. VII Həyat çox qəribə, yollar dolanbac, Hərləndi, fırlandı döndü lap başa. Yenə qarlı Qoqi, yenə Qanlı göl, Bəxtimiz bizimlə yeriyir qoşa. * * * Zaman axdı-axdı duruldu yenə. Arzuya gedən yol buruldu yenə. Uşaqlıq içində doğuldu yenə. Ruzisi dağlara qovuldu yenə… * * * Fəsillər gözünə çəkmişdi pərdə, Hürr Yurdu yenidən düşmüşdü dərdə, Yollar elə həmin dolanbac yoldu. * * * Örkənmi günahkar, yoxsa doğanaq? Yurdun səmasında hava boğanaq, İbrətli hekayə, nümunə boldu. VIII İbrətli hekayə, nümunə boldu, Həyat dediyimiz axar bir sudur. Bir yol gördüyünü bir də görməzsən, Əlbəttə ilk gözə görünən budur. * * * Əgər diqqət edib, buxarı görsək, Yagışı, dolusu, qarı var suyun. Milyon illər ötüb, keçsə də zaman, Bu qoca təbiət dəyişməz huyun. * * * Bu yerdə Bəhmənyar düşür yadıma, Onun fikirləri çatır dadıma, Tale hər il açan güldü elə bil. * * * Elə ki, doxsanlar gəldi yetişdi, Onun da yadına babası düşdü, Yenidən dünyaya gəldi elə bil. IX Yenidən dünyaya gəldi elə bil, Adın Novruzəli qoydular yenə. Bu ad babasından qalmışdı nişan, Yolunu saldılar o gedən yönə… * * * Nişansız babadan nişan qalan ad, Onu da götürdü o gedən yola. Bu yol elə yoldur varar mənzilə; Nə qədər dönsə də, gah sağa-sola… * * * Zaman dediyimiz su kimi lövhə, Şəffaf görünsə də, gizli min töhfə, Yaddaşda olanı unutmadı bil. * * * Getdi “baba yolun”, çünki, oğuldu, Duyanlar dəhşətə gəldi, boğuldu, Boğazlar qurudu, söz tutmadı dil. X Boğazlar qurudu, söz tutmadı dil, Ağıla gəlməyən, gələr başlara. Yenə izlər düşdü, torpağa, quma, Tarixsə, yazıldı qanlı daşlara… * * * Gərək enməyəydi, o dağdan düzə, Fəqət, bu iradə xaricindədir. Nə qədər “kaş” deyib, “gərək” söyləsək, “Qəza” da, “qədər” də məxrəcindədir. * * * Qızlar atasına oxşar həmişə, Oğul anasına (dayısına) bax sən gərdişə, Babalar əsasdır, ruhuna rəhmət. * * * Çox vaxt yuxuları tərsə yozuruq, Əzəldən cızılmış çevrə cızırıq, Ulu Bəhmənyarın ruhuna rəhmət. XI Ulu Bəhmənyarın ruhuna rəhmət, O düşüb talenin, bəxtin izinə. Onun çöhrəsinə gülüb həqiqət, Elm taqət verib onun dizinə… * * * Gözlə görünməyən ağır yükdür o, Əvvəldən bəllidir kim daşıyacaq. Bu yükün altına girən bilgələr Nə qədər bilgi var, hey yaşayacaq! * * * Ulu Bəhmənyarın tapdığı bu yol, Mənzilə aparır olsa da sağ-sol, Hər damla su belə, mənbəyə döndü. * * * O da çox dolandı yalı, yamacı, Çoxlu şirin gördü, nə qədər acı, Qartaltək uçduğu zirvəyə döndü. XII Qartaltək uçduğu zirvəyə döndü, Yenə də oylağı yalçın qayalar. Talenin, qismətin üzü bozdu, boz. Astarın örtsə də rəngli boyalar… * * * Bir körpə izi var, şehli çəməndə, Payız qırov gizlər, qışda soyuq qar. İllər ötüb keçir, zaman işində, Keçidlər bəzən gen, bəzən oyuq, dar… * * * Gəzib dolaşırıq göz məsti-xumar, Bəzən kələ-kötür, bəzən də hamar, Yollar həmən yoldu, yön də o yöndü. * * * Milyon iz içində bir iz seçilir, Bu iz həmin izdir, yön alıb gedir, Yenə həmin tərəf, elə o yöndü. XIII Yenə həmin tərəf, elə o yöndü, Atadan, babadan qalma daşlı yol. Qara maqnit kimi çəkir bizləri, İndi hünərin var, yaşa, özün ol! * * * O da çox dolandı, gəzdi dünyanı, Fəqət cızığından çıxmadı bir yol. Gecələr düşündü, gündüz yoxladı, Nəticə məlumdu, yox idi hürr yol! * * * Yol təkdir nə qədər olsa da uzun, Bu fikri min dəfə, yüz yerə yozun, Qəbuldur iradlar, qəbul məzəmmət… * * * Çaylar həmin çaydır, göllər həmin göl, Düzlər həmin düzdür, çöllər həmin çöl, Qoqi dağlarında həmin əzəmət. XIV Qoqi dağlarında həmin əzəmət, Zirvəsi dumanlı, örtüyü ağ qar. Həmin qoca qartal qıy vurur yenə, Bir az aşağıda bəhrəli bağ, bar… * * * Yamaclar yerini verir dərəyə, Düzdə şır-şır axır şırıltılı çay. Ətrafa qupquru sakitlik çöküb, Nə qədər çağırsan verən olmaz hay. * * * Lap dibdə bir kənd var, yolları daşlı, O kənddə bir ana gözləri yaşlı, Bir bala əlləri ətəklərində… * * * Arı vızıltısı, bülbül cəh-cəhi, Matah nübarların şirin bəh-bəhi; Qoqi dağlarının ətəklərində. XV Qoqi dağlarının ətəklərində, Şükür saf qəlbində, təmiz dilində, Böyüdü bir barmaq, çiynində çini, Xətiri, hörməti doğma elində. * * * Böyüdü həyatda ər oğlu ərtək, Dostuna, tanışa nümunə oldu. Həyat çox qəribə, yollar dolanbac, İbrətli hekayə, nümunə boldu. * * * Yenidən dünyaya gəldi elə bil, Boğazlar qurudu, söz tutmadı dil, Ulu Bəhmənyarın ruhuna rəhmət. * * * Qartaltək uçduğu zirvəyə döndü, Yenə həmin tərəf, elə o yöndü, Qoqi dağlarında həmin əzəmət… Son. 22-27.11.2022. Bakı.