Əliabbas Müznib həbs fotosu – 1937

Əliabbas Müznib həbs fotosu – 1937

Millətçilikdə, pantürkizmdə ittiham olunaraq həbs edilən şair 1937-ci il 27 avqustda güllələnmişdir.

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

YUNUS OĞUZ – “TÜRK” ETNONİMİ və TÖRƏLƏRİ

YUNUS OĞUZ – “TÜRK” ETNONİMİ və TÖRƏLƏRİ – PDF:

I>>>YUNUS OĞUZ – “TÜRK” ETNONİMİ və TÖRƏLƏRİ – PDF


YUNUS  OĞUZUN  BLOQU – CIĞIR


SƏDULLA ŞİRİNOVUN KİTABLARI
:

  1. Sədulla Şirinov “Sönməyən qisas” pdf
  2. Sədulla Şirinov “Gecikmiş etiraf” pdf
  3. Sədulla Şirinov “Zamanın pəncərəsindən baxanda” pdf
  4. Sədulla Şirinov “Heç nə olmazdan çox şey olurmuş” pdf
  5. Sədulla Şirinov “Qudalar” pdf

Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

TARİXİ CİNAYƏT HÜQUQİ KONTEKSDƏ

TARİXİ CİNAYƏT HÜQUQİ KONTEKSDƏ

(Səməd Vəkilovun “Qərbi Azərbaycandan Deportasiyanın tarixi və hüquqi aspektləri: Salyana köçürülmə (1948-1953)” elmi-tədqiqat araşdırmasına dair)

Tədqiqatçı-hüquqşünas Səməd Vəkilovun yeni çap olunmuş “Qərbi Azərbaycandan Deportasiyanın tarixi və hüquqi aspektləri: Salyana köçürülmə (1948-1953)” elmi-tədqiqat araşdırması 1948-1953-cü illərdə Qərbi Azərbaycanda yaşayan azərbaycanlıların deportasiyasının hüquqi və tarixi tərəflərini dərindən araşdıran əhəmiyyətli bir əsərdir. Qərbi Azərbaycandan təxminən 300 minə yaxın azərbaycanlının ulu dədə-baba torpaqlarından köçürülməsi barədə tarixi mənbələrdə oxumuşuq. Lakin bu köçürülmədə insanların keşməkeşli günlərinin, çətin dövrünün, maddi və mənəvi problemlərinin incə məqamlarını Səməd Vəkilovun deportasiya ilə bağlı kitablarında olduğu kimi, bu kitabında da daha xırda detalları ilə oxumaq mümkündür. Kitab müəllifin Qərbi Azərbaycandan deportasiyaya həsr olunmuş üçüncü kitabıdır. 

Araz gəldi, yan axdı,
Dibindən min can axdı.
Vətən sarı baxanda,
Ürəyimdən qan axdı.

Köç işi çətindir. Bir evdən digərinə köçən insan bəndəsi nə qədər ağır yük altına girir, bunu hamımız yaxşı bilirik. Biri də var, yurdundan, ata-babalarının ömrünü keçirdiyi diyardan güclə ayrı salınıb, mənəvi bağını qoparmağa məcbur edilib başqa ərazilərə köçürüləsən. Üstəlik, el-obanın torpağına ayaq qoymağa həsrət qaldıqda vəziyyətin nə qədər mürəkkəb olduğunu düşünmək çətin deyil. Müəllifin peşəkarlığının bir cəhəti də odur ki, o, Qərbi Azərbaycan torpaqlarından didərgin salınmış azərbaycanlıların iztirablı köç prosesini, Vətən həsrətli fəryadını bu dəfə Salyana köçürülmüş camaatın timsalında çox böyük ustalıqla oxucuya aşılaya, hiss elətdirə bilib. Tarixin həmin ziddiyyətli dönəmində Qərbi Azərbaycanlıların üz-üzə qoyulduğu mürəkkəb yolu Səməd Vəkilov layiqincə araşdırıb, köçürülmə prosesində baş vermiş tarixi hadisələrin hüquqi müstəvidə izahını, təhlilini verə bilib. Müəllif Qərbi Azərbaycandan deportasiya ilə bağlı apardığı araşdırma-tədqiqatını Salyan ərazisində Qarabağlı, Yeni Uluxanlı, Qaraçala, Xalaç, Yolüstü və s. kəndlərdə məskunlaşan soydaşlarımızın söylədikləri şəxsi hekayələri və bioqrafik məlumatları ilə dolğunlaşdırıb, daha konkretləşdirib.

Kitabın ön sözünün ilk cümləsində oxuyuruq: “Tarixə azərbaycanlıların 1948-1953-cü illər deportasiyası kimi yazılsa da, əslində, bu, hüquq nöqteyi-nəzərindən sürgün demək idi”. Bu cümlədə yazıldığı kimi, Səməd Vəkilov deportasiya illərində Qərbi Azərbaycanlıların yaşadığı bu sürgünün vaxtilə Sovet İmperiyası, Rusiya və indiki Ermənistan üçün hansı siyasi rol oynadığını tarixi və hüquqi aspektdən izah edib, fikir və münasibətini bildirib.

Kitabın “1948-1953-ci illər deportasiyası: tarixi cinayət”, “Köçürülmə zamanı baş vermiş hüquq pozuntuları”, “Azərbaycandilli tədris müəssisələrinin köçürülməsi”, “1948-1953-cü il deportasiyası ermənilərin siyasi riyakarlığı kontekstində” və s. bölmələrində müəllif erməni vandallarının xalqımıza qarşı törətdiyi tarixi cinayətləri faktlarla göstərib. Səməd Vəkilov kitabda yeni, çox qiymətli məlumatları verib, həmçinin müəllif bu faktlara öz hüquqi polemikasını bildirmiş, fikir və münasibətini yeri gəldikcə vurğulamışdır.

Bu kitabın üstün cəhətlərindən biri də, İrəvan torpaqlarının qədimliyi, onun tarixi keçmişi, ululuğu, mənəvi zənginliyini oxucu diqqətinə çatdırmaq təəssübkeşliyidir. Fikrimizcə, müəllif layiqincə bunun da öhdəsindən gəlib.

Müəllifin tarixi faktlar və mənbələrə istinadən araşdırma qeydləri maraq doğurur və bunlar kitabın elmi üslubunu səciyyələndirir, təsir gücünü artırır.

Qeyd edək ki, bu kitaba qədər Səməd Vəkilov “Çağdaş Azərbaycanda islam və müasir cəmiyyət” (həmmüəllif), “Azərbaycan folklor nümunələrinin hüquqi qorunması və milli reyestrinin aparılması”, “Hüquq və mədəniyyət”, “Sədaqət və cəsarət kredosu”, “Qərbi Azərbaycandan deportasiya, İmirlidə məskunlaşma” kitablarının müəllifidir. “Qərbi Azərbaycandan Deportasiyanın tarixi və hüquqi aspektləri: Salyana köçürülmə (1948-1953)” kitabı müəllifin sayca beşinci kitabıdır.

Nəticə etibarilə demək mümkündür ki, müəllifin deportasiya ilə bağlı çap olunmuş həm əvvəlki, həm də bu kitabı xalqın milli özünüdərk, milli kimliyimiz, tarixi keçmişimizlə bağlı yazılmış araşdırmalar sırasına qoşula bilər. Müəllif bu kitabın çapı ilə həmin dövrdə baş vermiş hadisələrə yenidən işıq salıb, həmin illərə bugünkü müstəqillik dövründən baxaraq obyektiv izahlar verib, faktları ortaya çıxarıb. Bu kitab Qərbi Azərbaycana geri qayıdış konsepsiyası ideyasında çap olunan araşdırmaların davamı kimi təqdirəlayiqdir!

Müəllif: Yeganə QURBANOVA-XANLAROVA
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, 
BDU-nun əməkdaşı

YEGANƏ QURBANOVA-XANLAROVANIN YAZILARI

ETRÜSK HAMAMI’NDA

ETRÜSK HAMAMI’NDA
Binlerce yıllık, tamamen paslanmış aynanın arkasında, çizgileri yine kabartmalı olarak bildiğim 4 figür var.

İkisi erkek, ikisi kadın.

Sağdaki iri yarı adam, yerde oturan bir adamın başına güzel bir vazodan su döküyor.
Önünde, vücudunu ovuşturan güzel, çıplak bir kadınla konuşuyor.
Kadın, günümüzde çok moda olan kilden yapılmış emaye su sehpasına yaslanmış, adamı dikkatle dinliyor.

Soldaki figür, uzun saçlarını yıkayan başka bir kadına benziyor.

Aynadan ayrı olarak, büyük bir zorlukla restore edebildiğim 3 kelimeyi sağ tarafa veriyorum. Aynada çizilen yeri bir okla gösteriyorum – yazı aynada kendi yönünde. Yukarıda, beyaz çerçevede aynı yazının 90 derece sola döndürülmüş bir versiyonu var. Bu, okunmasını kolaylaştırmak için. Soldan sağa, bu kelimeler bin bir utançla okunabilir:

KELP FOSDANA U

Eksik iki “A” ünlüsü yerine konulduğunda metin şöyle açılır.

KEL[A]P FOSD[A]NA U

KELAP – Türkçe sözlükte SUDAN KORKUMAK anlamına gelir.

FOSDANA – utanmak, mahcup olmak, şaşkına dönmek, heyecanlanmak, kaygılanmak, mahcup olmak fiillerini içeren FOSLAMA kelimesinden gelir.

Sketçte, konuşma hamama getirdiği bir arkadaşı hakkındadır. Kadının başına su döken adam, karşısındaki kadına şöyle der:

KELAP, FOSDANA O.

Yani,

  • Hem sudan korkuyor hem de suyu sevmiyor;
    ve aynı zamanda heyecanlanıyor, mahcup oluyor ve sizin yanınızda mahcup oluyor.

Başını yere koyarak yıkanan adamın utancı açıkça hissediliyor.


Etrüsklerde yoğun ve samimi sahnelere sıklıkla rastlanır.

Görünüşe göre, kadın ve erkeklerin birlikte hamama gitmesi de bir gelenekti.

Prof. Dr. Tariyel Azertürk

Mənbə: GÖKTÜRK QRUPU


Hun Türkleri döneminden günümüze ulaşan 1500 yıllık saz

Hun Türkleri döneminden günümüze ulaşan 1500 yıllık saz

Türk halklarının en önemli çalgısı Türk sazının 1500 yıllık en eskisi Moğolistan’da bir mağarada bulundu.

Sazın Türk kültürü ve musiki tarihi acısından en önemli yanı sapında runik Türk yazısının olması.

Bu yazıda “Hoş bir ezginin sesleri insanı mest eder” denilmektedir.

Bu da Türklerin en eski devirlerden musikiye verdikleri önemi göstermektedir.

V. Yüzyıla ait olduğu tahmin edilen sazın günümüzde Kazak, Karakalpak ve Nogay gibi halklarda hala çalınıp söylenen iki telli saz “dombıraya çok benzemektedir.

En eski Türk sazının bulunduğu yer: Altay dağlarının Moğolistan sırtında uzanan ve Jargalant-Hayrhan olarak adlandırılan kısmında “Omnohon Aman”, yani “On Vadi” isimli yerde bulunan “Nuhen Had”, yani “Mağara Taş” denilen bir mağarada bulunmuştur.

2008 senesinde ilk defa bu mağarayı N. Dandar isimli bir çoban keşfetmiştir.

Bu sazların en V. yüzyılda yapılmış en eskisi Moğolistan’da bir mağarada bulunarak günümüze ulaşmış bulunmaktadır.

Asuman Atalaysun,

GÖKTÜRK QRUPU

МЕТАМОРФОЗЫ

Дорогие Авторы! Подписчики! Готова ознакомить вас с СОДЕРЖАНИЕМ нр. 3-2025 журнала МЕТАМОРФОЗЫ! Номер уже на финишной прямой сдачи в типографию, поэтому наводите ревизию в своих квитанциях на подписку/заказ на журнал – у вас еще есть возможность успеть попасть в тираж до выхода номера из типографии – КРАСИКО-ПРИНТ всем поможет! Действуем оперативно! Тираж, как всегда, ограничен подпиской и допзаказами через Красико-Принт.

СОДЕРЖАНИЕ
Журнал МЕТАМОРФОЗЫ, № 3-2025

ЗОЛОТОЕ ПЕРО РУСИ – 20 ЛЕТ!

6 А. Н. БУХАРОВ, С. В. САВИЦКАЯ. РУССКИЙ ЯЗЫК БЕЗ ГРАНИЦ.
Промысел Божий.
7 «Золотое перо Руси».
8 Спасаем литературу, как можем.
9 У истоков стояли люди-легенды.
13 Первое награждение, 2000 год. Первое Золотое перо.
14 Подготовка первого оргкомитета и жюри конкурса.
16 Гимн Золотого пера Руси.

РУССКИЙ ДОМ в ГОМЕЛЕ
18 Александр МОРЖУХИН. В год 80-летия Победы.

ПАМЯТЬ
БЕЛАРУСЬ:
26 Ларыса ВЫРКО. Шлях сяржанта Паўла Герасімавіча Буранкова ў гады Вялікай Айчыннай вайны 1941-1945 г.
30 Татьяна ДЕНИСКОВЕЦ. Заметки воина.
44 Iван ЛАПО. «Шчыры служка паэтычнай дабрыні…» (Павел Вераб’ёў)
51 Татьяна ЛЫЧАГИНА. Поэт живёт — пока его читают. (Сергей Островой)
65 Наталья СЛЯДНЕВА. В память о товарище и друге. (Михаил Дедовец)
66 Раиса БОЙКО. М. И. Дедовцу.
67 Михаил ДЕДОВЕЦ. Памятный день.
МОЛДОВА:
72 Сергей МАСЛОБРОД. Через вас выражалась и наша душа.

ЮБИЛЕЙ
78 «Княгиня» Олега Ананьева. (к юбилею О. В. Ананьева)
82 Олег АНАНЬЕВ. «Время жить и Время выбирать». (к юбилею Михася Сливы)
87 Михась СЛИВА. Из записок на полях.
РОССИЯ:
90 Светлана САВИЦКАЯ. Герой, которого нет в современной литературе (к юбилею Ю. В. Коноплянникова)

ЛИТГОСТИНАЯ
БЕЛАРУСЬ:
96 Мария ЯКИМОВИЧ. Народный коллектив любительского творчества “Пегас”: Анна КРОХ. Игорь КУЦЕВАЛОВ. Инна ЛУКЬЯНОВИЧ. Евгения МИРГОРОДСКАЯ. Лариса ФИРСОВА. Мария ЯКИМОВИЧ.
РОССИЯ:
104 Наталья СЛЯДНЕВА. Магадан литературный.
105 Михаил СВЕРЛОВ. Последний бой чемпиона.
110 Сергей МАЛАШКО. Прилив на Нахтаче.
118 Александр СОКОЛОВСКИЙ. Всё это — родина. Привет из декабря. …
121 Александр СЫРЧЕНКО. Сансара трущоб. … Любимому городу.
126 Пётр ЦВЕТКОВ. Ночь в лесу. Исцеляющая магия леса. Синицы под окном. …

ДЕБЮТ
БЕЛАРУСЬ:
132 Никита БЕЛЬСКИЙ. Гимн кадетов. Вот и окончилась война. Сон. Прости.
134 Вера ТУДОСЕ. Тяжелые дороги войны.
135 Ольга ГРОНСКАЯ. Враги.

ПОЭЗИЯ
БЕЛАРУСЬ:
146 Валентина БОБКО-АЛЕШКЕВИЧ. Небесная манна. Осенний блюз. …
149 Давид ГОРОДЕЦКИЙ. Мир жестоких страстей. …
151 Павел ДАНИЛОВ. О личном, о главном, о ценном…
153 Михаил КЛАПОЦКИЙ. Колют глаза мне угрюмые ели. …
156 Василий КУЗНЕЦОВ. Ола. Озаричи. А я хочу. Баллада о яблоне.
160 Надежда ПАРЧУК. из книги «Я сердце людям подарю».
164 Ирина ПОЛУДЕНЬ. Время. Две звезды. Музыка. …
167 Екатерина СЕМЕНКОВА. Глоточки счастья: и счастья, и печали.
169 Олег СЕШКО. Они говорили… Идёшь. Когда иначе. Помни. …
173 Марина СЛИВКО. Быть! Я не поэт! Мелодия. Пилигримы Вселенной. …
175 Людмила СТАХОВЕЦ. Жёлтое солнце. Лета считанные дни. …
177 Соф’я СУДЗ’IНА. Год iшоў трыццаць дзявяты…
180 Владимир ШАРОНОВ. Элегия души (из книги «Что есть Истина»)
182 Людмила ЯСЬКОВА. Навеянные чувства. Я благодарна вам. …
РОССИЯ:
184 Архиепископ ПИТИРИМ. Неделя о слепом. Летнему Николаю. …
190 Нина ВОЙТЕНОК. Время подвигов пламенных не уйдёт в забытьё!
194 Екатерина ГРУШИХИНА. Русь моя, сердобольная сказка. Дальний Восток. …
197 Кристина ДЕНИСЕНКО. Меланхоличная. Яблонька. Снова семь. Очнись. …
200 Ольга ИВАНОВА. Пацаны. Выбраться! Танк «Алёша». Вышивальщица. …
203 Андрей КАНЕВ. Да, мир всегда спасает красота. …
207 Светлана ЛОСЕВА. Картина белорусского заката. Город просыпается. …
210 Нино САБАНАДЗЕ. из книги «Свет Вечности».
МОЛДОВА:
213 Нина АВИДОН. из цикла «Из жизни ромов».
217 Нина ГРОШОВАН. Гости прошлых зимних вечеров. …
220 Евгения ПЕРМЯКОВА-ЧАГЛЕЙ. Мамин платок. … Милостыня.

ПРОЗА
БЕЛАРУСЬ:
224 Ганна АТРОШЧАНКА. Вяселле.
226 Николай БЛИЗНЕЦ. День рождения осени.
232 Владимир БОЛИГАТОВ. Между миром и войной. (часть 2)
242 Раиса ДЕЙКУН. Дары… коллекционера.
248 Игорь КРАУЗЕ. Чат для анонимного общения.
255 Людмила КУЗНЕЦОВА. Женечка: Война глазами ребёнка.
260 Наталья РОГАЧЁВА. Объятия золотой прелестницы. Оберег.
РОССИЯ:
266 Александр КАЛЬКО. Странный случай в Москве.
270 Сергей КРИВОРОТОВ. Исцеление.
274 Дмитрий ПЕТРОВ-ПИРЬЯН. «Бельведер» (отрывок из романа).
279 Юрий ХОБА. Пядь земли.
АЗЕРБАЙДЖАН:
290 Фархад АСКЕРОВ (Рамизоглы). Кто последний?
МОЛДОВА:
293 Владимир ЕДАПИН. Перевернув страницу. Супчик. Кое-что о Марте. …
302 Елена КОВАЛЬСКИ. Крошки по цене жизни.
309 Анатолий ЛАБУНСКИЙ. Перегон (отрывок из романа).
ГЕРМАНИЯ:
321 Галина ХЭНДУС. Эхо из прошлого.
ИЗРАИЛЬ:
327 Ефим ГАММЕР. Космический день.

ПУБЛИЦИСТИКА
БЕЛАРУСЬ:
332 Раиса БОЙКО (НОВИЦКАЯ). Медвежья услуга.
335 Фёдор КАЗАК. О черствости и бездушии.
339 Ольга РАВЧЕНКО. Как приходят сказки.
346 Анжела ШЕСТОВЕЦ. В поисках Креста.
РОССИЯ:
351 Александр ПОЛЕТАЕВ. Великий народ с трудной судьбой…
МОЛДОВА:
353 Нина АВИДОН. Братья. Сковорода.

ПЕРЕВОДЫ
РОССИЯ:
358 Современные поэты Туркменистана в переводе Андрея НОВИКОВА: Ханы Чарыев. Айнабат Атаева. Чемен Аннабердиева. Гулалек Меретмырадова. Зулейха Гулова. Мукам Бекгылыджов. Шагелди Салыхов.
ЧИТАЕМ ДЕТЯМ
БЕЛАРУСЬ:
366 Ольга АЛЕКСАНДРОВИЧ. Сказка о заколдованном времени.
372 Виталий БОНДАРЬ. из цикла «Полесские сказки».
378 Веранiка ЕЛIСЕЕВА. Прыгоды Цішкі ў купальскую ноч.
388 Анна КЛИМОВИЧ. Троица. День Иоанна Предтечи.
391 Ирина ОСИПЕНКО. Что такое красота? Солнца лучик. …
393 Вера СТАСЕНКО. Капризулька Полюшка.
396 Людмила ТКАЧЕНКО. Пескарёк.
МОЛДОВА:
400 Нина ДЖОС. Три наследника престола.

ФЭНТЕЗИ
БЕЛАРУСЬ:
412 Юрий ЗАХАРЕНКО. Дом.
416 Галина КАПЕЦКАЯ. Визит бабочки. Универсальное средство.
421 Василий КУЗНЕЦОВ. Альчи.

ПОСЛЕСЛОВИЕ…
20 ЛЕТ: ВРЕМЯ ВЫБРАЛО НАС:
426 Слово Автору.
427 Слово Учредителю Проекта.
430 Слово Мэтру.

Приложение:

434 Памятка Автору.
436 Блиц-конкурс «Метаморфозы в моей жизни» к выходу 50-го номера.
О подписке на журнал.

На вкладыше:
фотодайджест с церемоний награждения победителей конкурса «Золотое перо Руси» разных лет

Rafiq Yusifoğlu – DAĞLAR OĞLU

DAĞLAR OĞLU

Qorxdu ki, bu qürura əzəmətə göz dəyə,
Sən zirvəyə qalxanda dağ dumana büründü.
Şiş qayanın üstünə qonaraq qartal kimi,
Bir azca dincini al, nəfəsini dər indi.

Torpaq bərəkətlidi, yerə nə atsan bitər,
Başımızın üstündən buludlar, quşlar ötər,
Seyr elə təbiəti, bir az dincəldin, yetər,
Udub dağ havasından çiçəkləri dər indi.

Qıjıltıyla dərəyə axan çaya, selə bax,
Çiçəkləri sayrışan çəmənə bax, çölə bax,
Cilvələnir, nazlanır, dağ başında gölə bax,
Ağlın çaya getməsin, bu göl yaman dərindi.

Sən ki dağlar oğlusan, bilmirdin işini sən?
Gedib dərin xəyala söylə nə düşünürsən?
Tüklərin biz-biz olub, görürəm, üşüyürsən,
Burda təkcə sular yox, havalar da sərindi.

Gözəllikdən məst olan ürək çox şey umacaq,
Gül dərməyə gəlmişdin şehli düzə, yamaca,
Sən yağışın altında islanmısan yamanca,
Paltarını çıxarıb gün altına sər indi…

Bir gül xoşbəxt olarmış bircə damcı su ilə,
Dolub zərif ləçəklər yağış damcısı ilə,
Göy yeri şallaqladı şimşək qamçısı ilə,
Yağış kəsdi, gün çıxdı, göyqurşağı göründü…

Dağlara çox yaraşır bu əzəmət, bu qürur,
Gözəl-gözəl duyğular içində bardaş qurur,
Gözündə gün işığı, qəlbində sevgi nuru,
Həyat necə gözəldi, həyat necə şirindi…

Yusifoğlu, Yaradan nur səpib yollarına,
Məhəbbətlə baxırsan həmərsin kollarına,
Bu dağlar qüvvət verib, dizinə qollarına,
Önündə dura bilməz daha pələng, şir indi!

16.11.2025

Müəllif: Rafiq YUSİFOĞLU,
şair, Əməkdar mədəniyyət işçisi, filologiya elmləri doktoru, professor.


RAFİQ YUSİFOĞLUNUN YAZILARI

RAFİQ YUSİFOĞLU HAQQINDA

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana