Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Natiq Qasımov haqqında film: “Oğul” (The Son) tam versiya.
Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
GÖZ DÜNYAYA PƏNCƏRƏ…
Göz dünyaya pəncərə,
Pəncərədən baxırıq.
Bəlli yol gedir hərə,
Sonda yoxa çıxırıq.
* * *
Gəlməyindən bixəbər,
Gedişini nə bilər?!
Qalxanmazsan , ha dəbər,
Aylı sanlı gün gələr.
* * *
Sanki koruq, həm də kar,
Şeytan bizi güldürər.
Ələ salıb oynadar,
Nəfsimizdə öldürər.
* * *
Yüz yaşadıq, bilmədik,
Yaxşı nədir, pis nədir.
Haqq yoluna gəlmədik,
Bax, bu bizi göynədir.
* * *
Ğöz dünyaya pəncərə,
Ləzzət al, bundan adam!
Dillənməzsən bir kərə,
Bəsdi, doydum dünyadan!
RUHDU MƏNİ DİNDİRƏN
Hər günü nahaq yerə,
Sonuncu gün bilirəm.
Görən neçənci kərə,
Bu dünyaya gəlirəm?!
* * *
Alın yazım Allaha,
Yaradana bəllidi.
Bildiyim nə var daha?!
Cəmi boş təsəllidi.
* * *
Nə sabaha güvənim,
Nə bir vaxtdan macal var.
Nə olsun var sevənim,
Sevinmirəm, əcəl var!
* * *
Qaçıram, tələsirəm,
Göydəyəm, yox endirən.
Bilirəm ki, əsirəm,
Ruhdu məni dindirən.
* * *
Hamı bilir, bir son var,
Danışırıq, gülürük.
Canım, bəlkə bir yön var?!
Nə sən, nə mən bilirik!
… , KİŞİ !
Səni, qanın qaynayar,
Bu dünya sayar, kişi!
Nazınla çox oynayar,
Səsini yayar, kişi!
* * *
Genişdi, dalanı yox,
Sahmana salanı yox,
Deyərsən yalanı yox,
Ovcuna qoyar, kişi!
* * *
Sözünü udmaz, deyər,
Milyonu çeynər, yeyər.
Fikirləşmə baş əyər,
Sözünə uyar, kişi!
* * *
Tək olanı cüt edər,
Ağıllını küt edər.
İnsanları lüt edər,
Qabıq tək soyar, kişi!
* * *
Görsə ki, sürüşürsən,
Gündə haldan düşürsən.
İstidə bürüşürsən,
İyrənər, doyar, kişi!
* * *
Murad, ayıq ol, yatma!
Yaxşını pisə qatma!
Sakit gəz, əl-qol atma!
Gözünü oyar, kişi!
QOYMA , DEMƏSİNLƏR HARAMI OLSUN!
Gün döyən dərəyə, düzə nə var ki,
Oğulsan dağların başına dolan.
Saf, halal çörəyə, duza nə var ki,
Haramdı nəfsini əlindən alan.
* * *
Nə dilsiz kölə ol, nə nəfsə qul ol,
İnsan ol içində onun, on beşin.
Haramdan uzaq ol, halala qol ol,
Sabahı fikirləş, sabahı düşün.
* * *
Bir insan dünyadan heç nə aparmaz,
Qazancı bir qəbir üstə daşıymış.
Anlamaz, ya da ki, fərqinə varmaz,
Nə bilsin çiynində quru başıymış.
* * *
Səksən də, doxsan da, yüz də yaşasan,
Düz yaşa, əməlin yaddaşda qalsın!
Çətində, möhnətdə, düzdə yaşa sən ,
Qoyma deməsinlər haramı olsun!
BU YOLDA YANAN ODUQ
Əlim ətəkdən uzun
Yol aldım Günbatana.
Dərdinə bax yolsuzun,
Yol öyrədir çatana.
* * *
Bilmirəm harasında,
Yaxında, uzaqdayam.
Bu yolun ölçüsü yox,
Əlimdə nə var, sayam?!
* * *
Baxıram ki, yanımda
Kefsiz insanlar gedir.
Bir soruşsan, ay Allah,
Bir desən dərdi nədir?!
* * *
Göz açıb yuman kimi,
Saçlarına dən düşür.
Nəyin var itirirsən,
Ha toparla, ha döşür.
* * *
Səndən asılı olmur,
Nə qismətin, taleyin.
Yolu əlindən almır,
Ya asta get, ya yeyin.
* * *
Bir ömür yaşayırıq,
Hərəmiz bir zamanda.
Ayrı yük daşıyırıq,
Sən ahda, mən amanda.
* * *
Bu yolun yolçusuyuq,
Nə olsun yola yadıq.
Nə isti var, nə soyuq,
Bu yolda yanan oduq.
QALIRAM ƏLİM ÜZÜMDƏ
Qulağım yüz söz eşidir,
Qalıram əlim üzümdə.
Hərdən yazıq göz eşidir,
Qalıram əlim üzümdə.
* * *
Bəzən sakit olanmıram,
Şər-böhtanla dolanmıram,
Düz olanı çalanmıram,
Qalıram əlim üzümdə.
* * *
Yerin, göyün başımı var?!
Bu dünyanın yaşımı var?!
Ayıq olan naşımı var?!
Qalıram əlim üzümdə.
* * *
Mənim sözüm yalan olmur,
Çox satılır, qalan olmur.
Bəzən düzü alan olmur,
Qalıram əlim üzümdə.
* * *
Bu dünyanın sahibi var,
Hey aldadar, hey baş qatar.
Dünən olan əynimə dar,
Qalıram əlim üzümdə.
* * *
Dillənirsən, kimsə dinmir,
Baş bildiyim göydən enmir,
Qarğamağa dilim dönmür,
Qalıram əlim üzümdə.
ÇİN OLMAYAN ARZULAR
Nə dildə ah ola, nə gözlərdə nəm,
Yaxşılıq həyatda sayıla peşə.
Nə yazıq görəsən, nə üzlərdə qəm,
Baxıb sevinəsən bu xeyir işə.
* * *
Durub görməyəsən bir eldə kasıb,
Yaradan tamahın evini yıxa!
Dərdi qurudasan sinəndən asıb,
Dərd-azar yox ola, yadından çıxa.
* * *
Nə paxıllıq ola, nə də ədavət,
Dünyanın təkəri tərsinə dönə.
Hər yerdə bərqərar ola ədalət,
Dünyaya od vuran savaşlar sönə.
* * *
Mənim istəklərim hamının dərdi,
Hamı bu arzuyla oyanar, durar.
Bu dünya Allahın sevdiyi yerdi,
Bu dünya tək bircə bizləri yorar.
* * *
Bizim əlimizdən başqa iş gəlməz,
Tək çarə Allaha duadan keçər.
Bu dünya nə çəkir bir bəndə bilməz,
Bir Allah yaxşını yamandan seçər.
* * *
Arzular gül açsa, əməllər gülsə,
Həm bəndə sevinər, həm də Yaradan.
Hər kəs bu dünyada yerini bilsə,
Seçmək asan olar ağı qaradan.
BU DÜNYADA YAŞAMAĞA NƏ VAR Kİ…
İnsan olub abır-həya bilməsən,
Bu dünyada yaşamağa nə var ki!
Xəcalət tərini candan silməsən,
Bu dünyada yaşamağa nə var ki!
* * *
Hər bir əngəl rahatlıqla keçilsə,
Dərd-azarın göz bağlayıb kiçilsə,
Yaxşı-yaman irdələnsə, seçilsə,
Bu dünyada yaşamağa nə var ki!
* * *
Yaxşılıqdan dağ üstə dağ qalansa,
Sağlam nəsil sağlam kökə calansa,
Hamı təmiz, hamı halal dolansa,
Bu dünyada yaşamağa nə var ki!
* * *
İnsan çox yaşayar, qədər olmasa,
Qəm-qüssə olmasa, kədər olmasa.
Çəkdiyin əziyyət hədər olmasa,
Bu dünyada yaşamağa nə var ki!
* * *
Bəxti sonulama, yaşa, gəlməsə,
Guya əlacmı var, xoşa gəlməsə?!
Ay Murad, duyduğun başa gəlməsə,
Bu dünyada yaşamağa nə var ki!
QOŞMA
Özü də bilmədən qəlibdən çıxır,
Dünyanı taladı gözü insanın.
Nəfs ona doy gəlir, qısnayır, sıxır,
Dərdə mübtəladı özü insanın.
* * *
Sözün də rəngi var, ya ağ, ya qara,
Ayıq ol dinəndə, araşdır, ara.
Dilindən tuturlar çəkirlər dara,
Başına bəladı sözü insanın.
* * *
Əsəb cana yığır, səbri daralır,
Pul artır, azalır qanı qaralır.
Dərd alır canını rəngi saralır,
Keçilməz çaladı izi insanın.
* * *
Torpaq ana vətən olandan bəri,
Baxmaz şəhid olar, çəkilməz geri.
Dünyaya car çəkdi türkün əsgəri,
Alınmaz qaladı yüzü insanın.
* * *
Ay Murad, fikir ver səndən əzələ,
Heç nə dəyişməyib, axtar, çözələ.
Tanrı imkan verir bəlkə düzələ,
Sanır ki, yoladı üzü insanın.
QİSMƏT
Taleyin gərdişidi,
Yoxsa vardı, qismətim?!
Bu Allahın işidi,
Neyləyim ki, mən yetim?!
* * *
Qismət alında yazı,
Hamıda eyni olmur.
Halal olur ən azı,
Heyif ki yeri dolmur.
* * *
Olanı yaşayırıq,
Sevinci, ağrısıyla.
Məcburi daşıyırıq,
Yalanı, doğrusuyla.
* * *
Nə verir utandırmır,
Bəs olan qədər verir.
Verdiyini andırmır,
Olur ki, kədər verir.
* * *
Bilir ki, mən quluyam,
Mənə verdiyi itmir.
Hələ canı suluyam,
Ona görə incitmir.
* * *
Bu ömrün yollarında,
Yolçusuyam qismətin.
Çovğununda, qarında,
Yeridim sakit, mətin!
QOŞMA
Çadır qur baharda hamar bələndə,
Ruhun çağlayanda, təbin güləndə.
Fəsillər dəyişib hər yaz gələndə,
Bəlkə yaza xatir xatırlanasan.
* * *
Bülbül təbdə qalar yazın xətrinə,
Sevda şirin olar nazın xətrinə,
Sözə aşiq oldun sazın xətrinə,
Bəlkə saza xatir xatırlanasan.
* * *
Yanan ürəkləri soyudan buz ol,
Yaxşılar içində yaxşı ol, göz ol,
Tapdanan yol olma, balaca iz ol,
Bəlkə izə xatir xatırlanasan.
* * *
Keçirmə vaxtını boşa, ay Murad,
Ömrünü dağlarda yaşa, ay Murad,
Sözüylə nəfəs al, qoşa ay Murad,
Bəlkə sözə xatir xatırlanasan.
YAŞIN GİLEYLƏRİ
Arzulardan, istəklərdən doyuruq,
Yaş artdıqca ancaq dilləşirik biz.
Sevinci bükürük küncə qoyuruq,
Dərdiylə, kədərlə əlləşirik biz.
* * *
Nə daha sevinib gülə bilirik,
Sanki qayğıların başından aşır.
Nə də öhdəsindən gələ bilirik,
Sanırsan çevrəndə şeytan dolaşır.
* * *
Beynində, ağlında min fikir bişir,
Gah dağı arana tay eyləyirsən.
Tutduğun fırlanır əlindən düşür,
Salıb sındırırsan, bay eyləyirsən.
* * *
Elə bil dünyaya xərac verirsən,
Üzündən gözündən şikayət yağır.
Nə söz eşidirsən, nə iş görürsən,
Dinirsən, hər sözün çəkindən ağır.
* * *
Közərən ümidə bel bağlayırsan,
Başqa çıxış yolun, əlacın olmur.
Ha dincə qoyursan, ha yağlayırsan,
Ömür bezir səndən, deyir dayan, dur!
QOŞMA
Dünyaya gələndə elə bildik ki,
Həmişə kef edib, gülməyə gəldik.
Ləziz yeməklərin, hər cür içkinin,
Nuş edib dadını bilməyə gəldik.
* * *
Yıxıldıq, əzildik, bunu danmadıq,
Yaşadıq, bu ömrə heç vaxt yanmadıq.
Həyatdan bezmədik, bax, usanmadıq,
Pünhan dərdimizi bölməyə gəldik.
* * *
Ay Murad, şeytana, şərə uymadıq,
Düz olduq, əyrini yaxın qoymadıq.
Çalışdıq, vuruşduq, ancaq doymadıq,
Sonda anladıq ki, ölməyə gəldik.
DÜNYA
Dünya sonsuz müstəvidi,
Nə uzunu var, nə eni.
Sanki körpə bir səvidi,
Anlamazsan istəyini.
* * *
Nə dərdinə dərman olar,
Hər gün yıxar, bir can alar.
Yorar, yorar, heydən salar,
Yarı yolda qoyar səni.
* * *
Nə sonu var, nə əvvəli,
Ağıllını eylər dəli.
Tərs sualdı, sirdi, bəli
Anlayan yox bu düzəni.
* * *
Əksik olmaz qışda qarı,
Payız olsa bağda barı.
Dağ başında buludları,
Sıx dumanı, seyrək çəni.
* * *
Sən Allahın bir bəndəsi,
İsmin Murad haqqın səsi.
Sözdü fikrin şah pərdəsi,
Sən də qoru ənənəni.
A QARDAŞ
(Avdı Qoşqarın doğum gününə)
Deyirəm, dünyanın halal insanı,
Tək təmiz adamı sənsən, a qardaş.
Anlayıb bilənə əzizi, canı,
Qanmaza dumansan, çənsən, a qardaş.
* * *
Dumduru su kimi təmizdir adın,
Ağrımaz başını dərdə salmadın.
Halaldan doğuldun, halal yaşadın,
Haramdan uzaqsan, gensən, a qardaş.
* * *
Görəndə bar verir arzun, muradın,
Sevincdən uçmağa olmaz qanadın.
Böyründə, başında qohumun, yadın,
Sevincinə yarı, tənsən, a qardaş.
* * *
Üzündən bəllidir səmimiyyətin,
Baxıram hər kəsə xoşdur niyyətin.
Nə özün dəyişdin, nə xasiyyətin,
Bir azca dəyişsən, dönsən, a qardaş.
* * *
Səni mən hər yerdə misal gətirdim,
İzlədim, çox şeyi səndən götürdüm.
Yaxşı nə bildimsə ruha ötürdüm,
Ruhumda bar verən dənsən, a qardaş.
BİR DƏRDİNİ ÇƏKƏN OLA…
Bir dərdini çəkən ola,
Əlin üzdə qalmayasan.
Arxanca su tökən ola,
Öz yolundan olmayasan.
* * *
Çaşmayasan öz yerini,
Saxlayasan ləngərini.
Bu dünyanın dərd-sərini,
Heç vecinə almayasan.
* * *
Dərd-azarın çox olmaya,
Dinən ruhun tox olmaya.
Təbəssümün yox olmaya,
Bulud kimi dolmayasan.
* * *
Şah olasan öz taxtında,
Öz şansında, öz baxtında.
Ayrılasan düz vaxtında,
Çiçək kimi solmayasan.
* * *
Yaşamaqdan bezməyəsən,
Ayrı ruhda gəzməyəsən,
Sevdiyini əzməyəsən,
Murad, dərdə salmayasan.
ÖZÜMÜN ÖZÜMLƏ SÖHBƏTİM
Zövqümə həmişə inanmışam mən,
Bu da bir duyğudu ruhumdan gələn.
O qədər səbrimlə sınanmışam mən,
Tanrı da zövq alır bundan mən bilən.
* * *
Adam tanıyanam bircə baxışdan,
Zənnimdə heç zaman aldanmamışam.
Gileyim olmayıb bəxtdən, naxışdan,
Nəyim var üzdədi heç danmamışam.
* * *
Nə qədər daş atan oldu arxamdan,
Səkmədim yolumdan heç bircə qarış.
Şamın yandığını tez duyar şamdan,
Piltə nə çəkirsə çıraqdan soruş.
* * *
Demirəm ruh kimi hər yerdə varam,
Qismətin, taleyin qulu olmuşam.
Allaha yaxınam, Tanrıyla yaram,
Onun kölgəsində məskən salmışam.
* * *
Bu ömrün əzabı yormadı məni,
Hər yükün altına sırtımı verdim.
Nə tənə, nə pislik qırmadı məni,
Nə də biganəlik olmadı dərdim.
* * *
Rəhimli, duyğusal, sakit bəndəyəm,
Kimsənin işinə qarışmadım heç.
Nə sizdən geridə, nə də öndəyəm,
Bircə haqsızlıqla barışmadım heç.
Müəllif: Murad MƏMMƏDOV
MURAD MƏMMƏDOVUN YAZILARI
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
Bu gün böyük fikir adamı – Həsən Bəy Zərdabinin günüdür. Həsən bəy Azərbaycanın tarixində sadəcə “Əkinçi” qəzetini çıxarmaqla tarix olmadı.
Həsən bəy və onun silahdaşlarının başlatdıqları və öz dövrünə görə qəhrəmanlıq sayılacaq işlərin ən böyüyü Azərbaycanda bütün dövrlərdə milli kimliyin itməyinə səbəb olacaq faktorlarla mübarizə aparan fikir adamlarının yetişməsi idi.
Bəli, məhz Zərdabi “Əkinçi”si ilə silahdaşlarını təşkilatlandıraraq, Azərbaycanda türk milli kimliyini ümmətə qarşı qoya bildi, milli kimlik məsələsi heç vaxt assimilyasiya qorxusu altında olmadı, rusların bütün cəhdlərinə baxmayaraq, Azərbaycan türkü öz tarixinə, ənənələrinə sahib çıxmağı bacardı.
Həsən bəy həmçinin Cümhuriyyətimizin əsas nailiyyətlərindən biri olan müasirləşmək ideologiyası ilə turançılıq, türk milli kimliyi ideyasını da bir araya gətirən böyük fikir adamlarımızdan idi.
Demək ki, hər millətin millət kimi var oluşu onun tarixində gəlib keçmiş fikir adamlarının səyi və əməyi nəticəsində baş verir.
Həsən bəy Zərdabinin əziz xatirəsini böyük ehtiramla yad edirəm!
Müəllif: Anar ƏSƏDLİ
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
Oxumağa dəyər…
Bədii əsər əvvəl istedadın sonra zəhmətin məhsuludur. Mövzunun aktuallığı, qeyri-adiliyi hələ hekayə deyil . Olsa-olsa məlumatdır, informasiyadır. Mövzu o zaman sənət əsəri olur ki, bədiilik, obrazlılıq, təxəyyül qatqısı və digər yaradıcılıq normativləri yazıçı tərəfindən mətndə təmin olunsun. Bunlarsız qələmə alınan mövzu, hadisə olsa-olsa əhvalatın sadə nəqlidir. Hadisənin adi təsviri maraqlı ola bilər, kimisə düşündürər ,ağladar ,güldürər, amma yenə bədii əsər deyil. İstedadla yazılan bədii mətn ilk cümləsindən bəlli olur. Ədəbiyyat cümləsi bir başqadı. İstedadın enerjisi bir başa sözün iliyinə işləyir, siqlətini,sanbalını ,təsir gücünü artırır. Bəzən Vətən haqqında yazılan bədii mətn qarışqadan yazılan hekayədən zəif ola bilər. Əsas məsələ burda Vətəni qarışqanın ayağına vermək deyil ,mövzunun nə dərəcədə sənətkalıqla işlənməsidir. Yəni sənətkarlıq mətnin bədii gücündədir. Bədii əsərə qiymət vermək üçün mövzu aktuallığı arxa plandadır. Bədii həll isə ön planda. Amma istedada heç nə çatmaz. Necə deyərlər ,özünü göyə qaldırıb yerə çırpmaqla deyil. Belə olmasaydı ədəbiyyatı “söküb yığan” tənqidçilər ən yaxşı yazıçı yaxud şair ola bilərdilər…
Müəllif: Xaliq RƏHİMLİ
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
Ziyarət
Çubuqlarla sıxılmış kol darvaza əvəzi qarşıdakı bağlara aparan torpaq yolun başlanğıcında idi. Əlini atıb tapan qapını açdı. Ani tərəddüddən sonra buralarda indi bir kimsənin olmadığını yəqin bildiyindən yoluna davam etdi. Yolun sol tərəfi ilk yaz yaşıllığını xatırladırdı. Köbər boyu sıralanan seyrək yovşan kollarının ətrini dərhal hiss etdi. Sağda isə armatur çubqlarından qapılar qoyulmuş bağlar gözə dəyirdi. İlk ağlına gələn ümumi və xüsusinin fərqi oldu. İrəli addımladıqca getdiyi yolun bütün bağ sahiblərin ortaq istifadəsində olduğunu yəqin etdi. Çox guman ki doxsanıcı illərdə aparılan torpaq islahatından sonra ayrı-ayrı adamların payına düşmüş sahələrin sərhədləri xəndəklənmiş, hərə öz istəyinə uyğun bağ salmışdır. Yaddaşının ən dərin qatlarını ələk-fələk etməklə nələrisə bütün təfərrüatı ilə xatırlamağa cəhd edirdi. Niyə onu nənəsi illər öncə bura gətirmişdi, axı buralardan təsadüfən yolları düşə biməzdi. Dəqiq xatırlayırdı ki, o vaxt nənəsi ilə bura gələndə hələ məktəbə getmirdi. Demək ən azından onda altı yaşımdan kiçik olduğunu düşündü. Yox, axı mən məktəbə yeddi yaşımda getmişəm. Bəlkə elə altı yaşım olub, ya da… qrşısında gördüyü mənzərə onu heyrətləndirdi. Özüdür ki, var! Bu həmin armud ağacıdır. Torpaq yolun bağlardan əks tərəfində köbər yaxasında. Ağacın gövdəsindəki qırışlar yaşlı adamın alın qırışlarına bənzəyirdi. Qəribə görkəmli ağacın qurumuş budaqlarının bir hissəsində qara çilli yarpaqları o qədər seyrək idi ki, bəlkə də cəhd etsə saya bilərdi. Budaqda bircə dənə armud vardı. Diqqətlə baxdıqdan sonra bu armudun qədim abasbəyi sortu olduğunu yəqin etdi. İllər öncəsi eynən nənəsi etdiyi kimi ağacın gövdəsinə sığal çəkdi. Sığala uyuşmayan cod gövdə ovcunun içini gizildətdi. Bu gizilti sanki onun yaddaşını silkələdi. Yavaş-yavaş nənəsinin dediklərini xatırladı.
Bu yurd indi boş qalıb. Yazıq anamın həmişə deyib ağladığı bibisinin ata yurdu. Anamın bibisi bu armud ağacından yürük asarmış. Əri Lənətə gəlmiş Krım müharibəsindən geri qayıtmayıb.
Ağlamsına-ağlamsına deyilən sözlər onun yaddaşının dərinlikərindən üzə çıxıb indicə olubmuş kimi xatırlandı. Gör bu yarı qurumuş, iki əsrdən çox yaşı olan armud ağacı nələrə şahidlik etməyib, kimlər onun meyvəsindən dadmayıb. Kaş dili olaydı, kaş danışa biləydi. Bəlkə də onun budaqlarından yürüyü asılmış körpə bu yurddan çox-çox uzaqlarda son nəfəsində elə bu armud ağacını düşünüb, kim bilinir bu budaqlardan neçə-neçə qurbanlıq qoç asılıb, kölgəsində zümzüməsi xoş ovqat bəxş edən neçə-neçə samovar qaynayıb. Qərinələr boyunca meyvələrindən ağızlara dad, kölgəsindən dincələnlərə hüzur verib.
-Xeyirirdimi buralarda?
-Heç, elə-belə
-Bəs nə əcəb?
-Uşaqlıqda gördüyüm idi. İndi vaxtım oldu deyə yolumu saldım. Lap uşaq yaşlarımda nənəmlə olduğum idi.
-Sizin atınız var? – deyə simasında qəribə qeyri-adilik olan adam soruşdu
-Nə? Bu hardan gəldi ağlınıza
Dərhal digər müsahiblər az qala xorla
-fikir verməyin ona, xəstədir.
O, geri qayıdarkən sonuncu bağın sahibi ilə rastlaşmış, tanışlıqları olduğundan onu çaya qonaq dəvət etməsinə etiraz etməmişdi. Elə bağda meyvə yığan fəhlələr də çay süfrəsi ətrafında idilər. Onlar bir-birlərinə zarafat edir, bağ sahibinin dəvət etdiyi qonağın yanında bayaq sizin atınız var? Soruşan ruhi xəstə təsiri bağışlayan gənci açıq-aydın lağa qoyurdular.
Bağ sahibindən başqa tanımadığı adamlara qulaq asdıqca acığı tutduğunun fərqində idi. Niyə bu gənclər belə şit zarafat edir görən. Xəstəni niyə ələ salıb mənasız-mənasız gülürlər.
Bağ sahibinin; – müəllim doğurdan bu istidə nə əcəb sualına cavab verməyə həvəssiz idi.
Xüdafisləşib ayrıldıqda, burdakı beş nəfərin atmaca və ironiyalarında lağ obyekti olan qəribə simalı gənc; -Müəllim, ziyarətiniz qəbul olunsun!
Yenə gülüşmə, yenə qəhqəhə. Yerbəyerdən ona xitabən -burda həc ziyarətindən gələn var?
Qəribə simalı gənc elə qeyri-adi yerişi ilə yanındakılara əhəmiyyət vermədən bağın qara-quzeyliyində gözdən itdi.
Müəllif: Pərviz YƏHYALI
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
“AZƏRBAYCANÇILIQ MƏFKURƏSİ”
“Azərbaycançılıq məfkurəsi” Sadıq Qarayevin beşinci kitabıdır. Müəllifin bundan əvvəlki “Sahilsiz təzadlar”, “Sahibsiz kölgələr” əsərləri elmi-fəlsəfi və dedektiv, “N” saylı qəhrəmanlıq” elmi-fəlsəfi və tarixi janrlarında yazılmış iri həcmli romanlar, “Sarvansız Zamanlar” isə hekayə və esselerdən, müxtəlif janrlarda yazılmış əsərlərdən ibarət kitabdır.
“Azərbaycançılıq məfkurəsi” kitabında altı fəsildən ibarət, müxtəlif janrlarda yazılmış əsərlər yer almışdır. I fəsil hekayələr və esselərdən ibarətdir. Burada Sadıq Qarayev janr, üslub və mətn quruluşu, elmlə bədiiliyin vəhdəti baxımından yeniliklər yarada bilmişdir. Müəllifin “Düzülüş və mövcudluq”, “Zidiyyətin çalarları”, “Bağban və yol” hekayə və esseləri poeziyanın nəsrlə vəhdətinin yeni formada təzahür nümunəsi olmaqla yanaşı, bu əsərlərdə cəmiyyət və təbiətin harmoniyası, insanın bəndə, bəşər övladı və vətəndaş kimi daxili aləmi, onun müqəddəs vəzifələri bir sıra fəlsəfi baxış nöqtələrindən müzakirə edilir.
II fəsildə Azərbaycançılıq məfkurəsinin milli dövlətçiliyimizin, yeni milli hədəflərimizin işıqlı yolunun zəfərlərimizin hərəkətverici qüvvəsi olduğunu izah edən, əsaslandıran elmi-fəlsəfi, bədii yazılar yer almışdır.
III və IV fəsillərdə müəllifin müxtəlif elmi düşüncələrini, fəlsəfi və ictimai fikirlərini bədii təxəyyüllə təsvir edən, müxtəlif janrlı yazılar yer almışdır. Bu fəsillərdə yer alan yazıların da mahiyyətində milli və bəşəri dəyərlərin, problemlərin mahiyyətinə baxış, Azərbaycan xalqının milli dövlətçilik idealları, azərbaycançılıq məfkurəsinin mahiyyət elementləri, hər bir vətəndaşın dövlətçilik, vətən qarşısında müqəddəs hüquq və vəzəfəlirinə işıq salmaq dayanır.
V fəsildə yazıçının sadə, mənalı, bəzi hallarda aforizm səviyyəsində səslənə biləcək fikirləri yer almışdır.
VI fəsildə oxucu “Ömür lövhələri” adlanır və bir insanın – bioloqun yaşadığı, müşahidə etdiyi ətraf aləmin, ömür yolunun yazıçı təxəyyülündə əks olunan xatirələri ilə tanış olur.
Kitabın Redaktoru Sima Cəfərova, Korrektor: Esmira Fərəcova, Dizaynı: 10-cu sinif şagirdləri: Nəzrin Qarayeva, Əli Qarayev, Məmizadə Fatimə, Şabanova Rəyyandır.
Bakı: “Tiçprint”, 2024, – səh. 418
Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ
SADIQ QARAYEVİN DİGƏR YAZILARI
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
Bir haykunun tarixçəsi
Görkəmli yapon şairi Basyö 1681-ci ildə inzivaya çəkilir; beş il sonra, 1686-ci ildə, ustadı Butço tələbəsi Qohei ilə onu ziyarətə gəlir. Görüşdə Basyönün də bəzi tələbələri iştirak edir. Basyönün bağını ilk dəfə görən Qohei belə deyir: “Bu sakit bağçada bütün bitkiləri, bütün ağaclarıyla necə də Buddanın cövhəri var!” Basyö cavab verir: “Böyük yarpaqlarda böyüklüyü, kiçik yarpaqlarda kiçikliyi ilə…”
Ustad Butço söhbətə qoşulur: “Bəs indilərdə necədir?”
Basyö deyir: “Yağış kəsib, yosunlar yaşıllaşır.”
Ustad Butço soruşur: “Bəs Buddanın cövhəri yosunlar yaşıllaşmamışdan qabaq necəydi?”
Deyilənə görə, bu məqamda bir qurbağa suya tullanır və Basyö belə deyir: “Qurbağa hoppandı, suyun səsi.”
Rahiblər heyrətlənir, tələbələrdən biri deyir ki, ancaq ilk misra kəmdir. Basyö deyir, nə təklif edirsiniz? Biri “Axşam düşür”, bir başqası “Tənhalıqdakı”, digəri “Dağ çiçəkləri” misrasını təklif edir.
Basyö deyir, bu misraların hərəsi vəziyyətin bir tərəfini yaxşı ifadə edir, ancaq mən belə deyəcəm:
Köhnə hovuz.
Qurbağa hoppandı.
suyun səsi.
Bir vacib məqam daha… Basyöyə inzivaya çəkilmək üçün daxmanı hədiyyə edən tələbəsi Sanpu balıq taciri olub, bağçadakı “köhnə” hovuz əvvəllər ovlanmış balıqları diri saxlamaq üçün istifadə edilirmiş. Belə-belə işlər… Bu üç misra haqqında cild-cild kitab var, ancaq tükənmir ki tükənmir…
Müəllif: QİSMƏT
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
***
Gecənin dörd yanı zülmətdi,
Ulduzlar zülmətə dustaqdı…
Ümid son işıqdı,
Arzular boş ümid,
Həyatsa oyuncaqdı…
Ömür olla öl arası zaman kəsiyidi,
Payız , qış həsrət yoğurur,
Xoşbəxtlik bir baharlıq qonaqdı..
Yalanlar at oynatdıqca
Rəng verib rəng alır dünya,
Həqiqət son dayanacaqdı..
Sevdalar ayrılıqla başlayır,
Taleyin işinə qarışmaq günahdı..
Hamı Tanrıdan yapışır,
Tanrısa göydən,
Göy üzü calaqdı.
Rəngli -rəngli nağılla
alladır bu günü adam,
Bir də baxırsan ki…. Sabahdı…
***
Bir yiyəsiz əsgər çəkməsi yol gözləyir bir dağın aşırımında.
Vətəndən aralı , gözdən, qulaqdan uzaq.
İpi boğazından asılı,
üz gözü tikə -tikə,
cırmaq -cırmaq.
Başının üstündə külək əsir,
Yağış yağır..
Bir şair güzgü qabağında Vətənə
qalibiyyət şeiri deyir ,
Bir qız gecənin qaranlığında
saçlarına ayrılıq taxır .
Şair sözü , qız saçlarını alladır ,
Qulağı cingildəyir tarixin.
Sağ ayağı çəlik əsgər sol ayağıyla Vətənə çatır.
O yeridikcə yollar töyşüyür,
Torpaq qan -tərə batır.
Və..
Sözündən düşür şeir!
Özündən düşür şeir!
Gözündən düşür şeir!
***
Bapbalaca yuvamız vardı,
Pəncərəsi günəşə açılan,
Tavanı göydən asılı.
Divarlarında kölgəmiz qaçan,
Qapısında sevdamız yazılı.
Lap pəri masalı kimi.
Uçuq -sökük divarlarında gizlədirdi
İçindəki bəxtəvərliyi.
Kimsəyə verməzdi sirrini.
Qorxusu yox idi itdən, pişikdən, oğrudan.
Bizimlə gecələyirdi,
Bizimlə oyanırdı yuxudan.
Ulduzları göy üzündən dərib sərirdik ömrümüzə.
Ocaq idi yuvamız,
Qucaq idi yuvamız .
Cibimizdəki qəpiklərlə sayırdıq günlərimizi,
Xoşbəxt idik ən azı.
Bizi ağrıtmırdı dünəndə ilişib qalan xəyallar,
Bu gündən sabaha daşıyırdıq yalın yalavac arzuları.
..Sonra üç əllə ,
Daha sonra dörd əllə
döydük qapımızı.
Açıldı qapılar,
Bağlandı qapılar .
Sonra daha cibimiz əlimizdən utanmadı,
Genəldi yuvamız,
Köhnəldi yuvamız.
İllər saçımızı,
Yollar ayağımızı yordu.
Biz yorulduqca
Dincəldi yuvamız.
…Daha pəri masalına inanmıram, bilirsən?
Yalanmış hamısı..
Müəllif: Təranə DƏMİR
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
Tolstoya görə güclü insanların 7 xüsusiyyətləri var:
• “Yox” deyə bilmək.
• istədiyinizi çəkinmədən ifadə edə bilmək
• Vəziyyət nə olursa olsun təslim olmamaq.
• Lazım olanda təslim olmağı bacarmaq
• Yalnızlıqdan qorxmamaq.
• Öz səhvləri ilə üzləşməyi bacarmaq.
• Mənfi tənqidə açıq olmaq.
Bu dövrün dərk edilməsi, psixologiya-fəlsəfə savadına olan marağımızla öyrəndiklərimiz, məhşurlaşan çox qiymətli qədim biliklərimizi həyatımıza uyğunlaşdırmağımız bəzən bizi bir ucdan o biri uclara atır. Buna görə də bu vacib xüsusiyyətlər haqqında bir neçə şey yazmaq istədim.”Yox” deyə bilmək, öz ehtiyaclarını qarşılamaq, səmimi münasibətlər qurmaq, hissləri ilə paralel hərəkətlər etməyə diqqət yetirmək, eyni zamanda bunu edərkən qarşı tərəfə diqqətli və sadəlövh davranmaq lazımdır. Populyar anlayışlar bəzən rəqiblərini darmadağın edə bilir. Biz “yox” deməyin əleyhdarı ola və “fədakarlıq” anlayışına qarşı ol bilərik.
Əslində hər anlayışa balanslı və çevik yanaşsaq, bəzən belə olur, bəzən də belə olur desək, heç nədən möhkəm yapışmasaq, “mən beləyəm” desək, daha sağlam əlaqələr qura biləcəyimizi düşünürəm. Söhbət “yalnız mənəm” demək deyil, hər şeydə olduğu kimi tarazlığı tapmaqdır.
Bəs vaz keçməli olduğunuz məqam nə vaxtdır? Fikrimcə, bunu etmək üçün əlinizdən gələni etdiyinizə əmin olduğunuz nöqtədədir. İnandığınız hər yolu sınadığınıza və istədiyinizə əmin olduğunuz şey naminə əlinizdən gələni etdiyinizə əminsinizsə, “buraxın?”
İnsanlar sosial varlıqlardır, lakin bəzən tək qalmaq sağlam münasibətlər qurmaq üçün vacib açardır.Ancaq tək qalmaq və hətta bundan həzz almaq üçün gücümüz varsa, həqiqətən istədiyimiz üçün biri ilə münasibət quracağıq.Ona görə yox ki, özümüzü ehtiyaclı və ya məcburi hiss edirik.zBu, bizə daha səmimi və ahəngdar münasibətlər qurmağa kömək edir. “Mən tək qalmaqdan qorxmuram” deyərkən biz də “əlaqədən qaçmamağımıza” əmin olmaq istəyirik.
Bəzən yorucu olsa da, öz səhvlərini qəbul etmək və tənqidə açıq olmaq bizi həyatda çox daha sürətli irəli aparan, əlaqələrimizi asanlaşdıran xüsusiyyətlərdir.Bəs bunun əksi nədir? “Bir tərəfə çəkilmək, məsələn, özünə mərhəmət göstərməmək, çox tənqidi olmaq, manipulyasiya etməyə çox açıq olmaq və özümüzü manipulyasiya etmək”
Doğru bildiyimiz və həqiqətən faydalı olan anlayışlardan belə möhkəm yapışmaq yox, balanslı olmaq, obyektiv və mərhəmətli mühakimə yürütmək, onları ağıl süzgəcindən keçirmək vacibdir.
Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru
27 iyun 1918-ci ildə Türk dili rəsmi dövlət dili elan edilib.
Dövlət dilimizin elan olunmasından 106 il keçir.
Dünən Ordumuzun yaranmasının 106 illiyini qeyd etdik. Ümumiyyətlə zaman-zaman Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hüquqi varisi olan Azərbaycan Respublikasının ölkəmiz üçün əlamətdar olan, özəlliklə dövlət tarixi ilə bağlı məsələlərdə təməlin Cümhuriyyət dönəmindən götürməsi həm hüquq, həm siyasi-ideoloji olaraq doğrudur və vacib amildir.
Lakin bu sadəcə dövlət qurumlarının yaradılışı ilə olmamalıdır. Biz sadəcə yaradılan nazirliklərin varisi deyilik axı. Biz hər şeydən öncə “Millətlərə İstiqlal, İnsanlara Hürriyət” fikrinin varisləriyik. Biz bu fikirlərlə Azərbaycan türklərinin dövlət anlayışının necə bir fəlsəfəyə söykəndiyini tarixdə dövlət quraraq isbat etdik.
Qurduğumuz dövlətin dili isə 27 iyun 1918-ci ildə Azərbaycan Hökuməti tərəfindən dövlət dili haqqında qərar qəbul edilərək Türk dili rəsmi dövlət dili elan edilib.
Azərbaycan xalqının 70 illik sovet əsarəti dövründə öz kökündən qopmamasının, Türkçülük ideologiyasını daha da gücləndirməsinin təməlində bu cür tarixi qərarlar dayanır. Qeyd etmək yerinə düşərdi ki, 1926-cı ildə keçirilən və bütün Türk cümhuriyyətlərindən elm adamları, ziyalıların iştirak etdiyi ilk türkoloji qurultay Bakıda baş tutub.
Cümhuriyyət dönəmində dövlət dili ilə bağlı müəyyən edilən siyasəti SSRİ ziyalılarımızın başını kəsdikdən sonra, yalnız 1938-ci ildə dəyişdirə bildi.
Hesab edirəm ki, cümhuriyyətçi babalarımızdan bizə miras qalan ideologiyanı inkişaf etdirməli, Türk kimliyinin gücləndirilməsi üçün vacib olan dil amilinə xüsusi önəm verməli və xarici təsirlərdən qorumalıyıq.
Milli şüurun formalaşması, milli kimlik kimi vətəndaşın yetişməsində önəmli rol alan amillərin fundamental özülü Ana dilinin Dövlət dilinə çevrilməsi üzərində qurulur.
Bu da o deməkdir ki, dili milli-strateji məsələdir, milli təhlükəsizlik konsepsiyasına aiddir.
Və bu gün siyasi olaraq bir türk ailəsi modelindən dövlətin ən üst səviyyələrində fikirlər dilə gətirilirsə demək ki, bu məsələyədə yenidən baxmaq günümüzün reallığıdır.
Bunu isə aydınlarımız müzakirəyə çıxartmalıdırlar. Aydınlarımız isə susur.
Susqunluqla aydın olmaq mümkün deyil, cənablar. Aydını olmayan cəmiyyət qaranlığa məhkumdur. Tarixi və zamanı unutmayın.
P.S. Allah Bəxtiyar Vahabzadəyə rəhmət eləsin. Bu gün həm də onu anmaq haqqıdır.
Müəllif: Anar ƏSƏDLİ
Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana
===============================================
<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru