Zaur Ustac (real name Zaur Mustafa oglu Mustafayev) is a prominent contemporary Azerbaijani poet, writer, publicist, and publisher who has carved a distinct niche in modern Azerbaijani literature. Widely recognized by his literary pseudonym “Ustac” (linked to the historic Safavid Oghuz Turk tribe Ustajlu) and affectionately known as the “Book Man” (Kitab Adam), his extensive body of work bridges traditional patriotic themes with educational reform. Key Biographical Highlights Background: Born on January 8, 1975, in Baku, Azerbaijan. Military Service: He is a veteran of the First Nagorno-Karabakh War and serves as a reserve officer, a background that deeply influences his patriotic poetry. Literary Roles: He is the founder and editor-in-chief of the “Yazarlar” (Writers) magazine and runs the Ustac.az personal development and creativity portal. Honors: He is a member of the Azerbaijani Writers’ Union (AYB) and the Journalists’ Union, a recipient of the prestigious “Qızıl Qələm” (Golden Pen) Award, and has been a Presidential Pensioner since 2019. Literary Contributions & Themes Zaur Ustac has authored over 50 books, spanning multiple genres: Patriotic & National Poetry: His works frequently celebrate the Azerbaijani native language, the Karabakh landscape, and the sacrifices of military officers (as seen in pieces like “Ana dilim” and “Zabitlər”). Children’s Literature & Education: He has written highly successful educational poetry and textbooks (such as “Oxu” and “Hesab”) utilized in preschool and kindergarten prep classes across Azerbaijan since the 2019–2020 academic year. Notable Publications: Key titles include “Günaydın” (Ağçiçəyim), “Əliş və Anna”, “45”, and specialized cultural books like “Üzeyir Hacıbəyov-140”. His books are uniquely published in both modern Latin and old Arabic graphics to connect with Azerbaijani readers across different geographical borders. If you are looking for specific information, please let me know if you would like to explore his poetry style, read English/Russian translations of his work, or learn more about “Yazarlar” magazine.
Qeyd:
AVMVİB, AJB və AYB-nin üzvü, “Yazarlar” jurnalının baş redaktoru,şair-publisist, tərcüməçi-nasir, naşir – Zaur USTAC
“39” – Həyat, tale və insan ruhunun poetikası (Murad Eloğlunun “39” adlı şeirlər kitabı haqqında) Salam olsun çox dəyərli oxucum! Bu dəfə söhbətimizin mövzusu şeir olacaq. Şeir! Müasir Azərbaycan poeziyasında həyatın içindən gələn səmimi söz həmişə öz oxucusunu tapır. Bəzən bədii ifadənin mürəkkəbliyi deyil, duyğuların təbiiliyi, həyat həqiqətlərinin olduğu kimi qələmə alınması daha böyük təsir gücünə malik olur. Məhz bu baxımdan tanınmış şair Murad Eloğlunun “USTAC.AZ” nəşrləri tərəfindən yüksək poliqrafik səviyyədə çap olunmuş “39” adlı şeirlər kitabı son illərin diqqətəlayiq poeziya nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Kitab “Yazarlar” jurnalının Yaradıcılıq Komissiyasının qərarı ilə nəşr olunmuş, “Qarabağ yazarları” seriyasının növbəti dəyərli nümunəsi kimi oxuculara təqdim edilmişdir. Nəşrin ön sözünün müəllifi Zaur Ustac (bəndəniz), redaktoru Həcər Atakişiyeva, naşiri isə Tuncay Şəhrilidir. Kitabın xeyriyyə məqsədilə, kommersiya marağı güdülmədən çap olunması da onun mənəvi missiyasını daha da artırır. “39” adı ilk baxışdan sadə görünür. Lakin kitabın səhifələrini vərəqlədikcə bu rəqəmin müəllif ömrünün poetik hesabatı olduğu aydınlaşır. Burada otuz doqquz şeir vasitəsilə bir insanın uşaqlıqdan yetkinliyə, sevincdən kədərə, ümiddən məyusluğa, ayrılıqdan mənəvi kamilliyə qədər keçdiyi həyat yolu bədii dillə ifadə edilir. Kitab müəllifin daxili aləminin poetik portretidir. Murad Eloğlu mürəkkəb metaforalardan daha çox həyatın öz dilində danışan şairdir. Onun şeirlərində səmimiyyət əsas estetik meyardır. Oxucu müəllifin hər misrasında yaşanmış ömrün izlərini hiss edir. Şair öz hisslərini süni bəzəklərlə gizlətmir, onları olduğu kimi oxucuya təqdim edir. Bu isə poeziyanın ən qiymətli xüsusiyyətlərindən biridir. Kitabın əsas ideya xəttini ailə dəyərləri təşkil edir. Xüsusilə ata mövzusu müəllif yaradıcılığında dərin emosional çalarlarla təqdim olunur. “Atamdan ötəri darıxıram mən”, “Ata”, “Biz səni saxlaya bilmirik Ata”, “Çox görmə atamı dünya”, “Atalar yatağa düşməsin Allah” kimi şeirlər yalnız şəxsi kədərin ifadəsi deyil, Azərbaycan ailəsinin mənəvi dayaqlarına ucaldılmış poetik abidə təsiri bağışlayır. Ataya duyulan sevgi burada təkcə övlad hissi deyil, bütöv bir milli mənəviyyat anlayışına çevrilir. Anaya həsr olunan şeirlər də kitabın ən təsirli nümunələrindəndir. “Həqiqət anamın sözündə imiş”, “Tək səni vəsf edə bilmədim ana”, “Qadın” kimi şeirlərdə müəllif ananı müqəddəslik zirvəsinə yüksəldir. O, ananı təkcə ailənin dayağı kimi deyil, insanın mənəvi dünyasının başlanğıcı, vicdanın və mərhəmətin ünvanı kimi təqdim edir.Kitabın mühüm istiqamətlərindən biri də Vətən mövzusudur. “Paradına qurban olum ey əsgər”, “Ürəyimi göynədər”, “Getmişdim Şəhidlər xiyabanına”, “Bayram qabağı” kimi şeirlərdə müəllif Azərbaycanın qəhrəman oğullarına ehtiramını, şəhidlərin müqəddəs xatirəsinə sonsuz hörmətini poetik dillə ifadə edir. Burada pafosdan daha çox səmimi vətəndaş duyğusu hiss olunur. Şair üçün Vətən yalnız coğrafi məkan deyil, mənəvi kimlikdir, şəhid qanı ilə müqəddəsləşən torpaqdır. Murad Eloğlu sevgi lirikasında da özünəməxsus üslub nümayiş etdirir. Onun sevgi şeirlərində romantik hisslər həyatın acı təcrübəsi ilə vəhdət təşkil edir. “Tək sənin xətrinə”, “Gözəllər gözümə baxanda sən gəl”, “Peşman olarsan”, “Sənin öz yolun var, mənim öz yolum”, “Özümü odlara sala bilmərəm” kimi nümunələrdə sevgi təkcə xoşbəxtlik deyil, həm də insanı kamilləşdirən mənəvi sınaq kimi təqdim edilir. Kitabın sosial məzmunlu şeirləri də xüsusi diqqət çəkir. “Ey pul”, “Məndə sənin günündəyəm”, “Çətin”, “Mən sənə nə nağıl danışım bala?” kimi əsərlərdə müəllif müasir cəmiyyətin sosial problemlərini, yoxsulluğu, insan münasibətlərindəki dəyişiklikləri, maddi çətinliklərin yaratdığı mənəvi aşınmaları böyük səmimiyyətlə qələmə alır. Burada müəllif oxucunu ittiham etmir, düşündürür. O, həyatın acı həqiqətlərini poetik dillə ifadə edərək insanı vicdanı ilə üz-üzə qoyur. Ana dili mövzusu kitabda xüsusi yer tutur. “Öz dilim” və “Ana dilim qəribsəmə” şeirləri milli kimliyin qorunmasına çağırışdır. Müəllif xarici dillərin öyrənilməsinin vacibliyini qəbul etsə də, ana dilinin unudulmasını milli faciə hesab edir. Bu mövqedə vətəndaş məsuliyyəti ilə şair duyğusu birləşir. Murad Eloğlunun poetik dili sadə, axıcı və xalq danışıq üslubuna yaxındır. O, klassik qoşma və gəraylı ənənələrini müasir düşüncə ilə sintez etməyi bacarır. Şeirlərdə ahəng, qafiyə və ritm təbii şəkildə qorunur. Xalq deyimləri, atalar sözləri, gündəlik danışıq elementləri müəllif üslubunu daha da canlı edir. Kitab boyunca müəllif tez-tez “Muradam” müraciəti ilə özünə üz tutur. Bu bədii üsul daxili monoloqu gücləndirir, müəlliflə oxucu arasında səmimi ünsiyyət yaradır. Oxucu sanki şairin düşüncələrinin canlı şahidinə çevrilir. “39” kitabının diqqətəlayiq cəhətlərindən biri də müəllifin yaşadığı hər hadisəni ümumiləşdirərək ictimai məna qazanmasıdır. Şəxsi ağrı ümummilli ağrıya, ailə sevgisi mənəvi dəyərə, fərdi həsrət isə insan taleyinin ümumi fəlsəfəsinə çevrilir. Bu xüsusiyyət kitabı yalnız avtobioqrafik toplu deyil, bütöv bir həyat salnaməsi səviyyəsinə yüksəldir. Nəşrin yüksək tərtibatı da xüsusi qeyd olunmalıdır. Kitabın nəfis dizaynı, səliqəli poliqrafiyası, üz qabığının estetik həlli və peşəkar redaktəsi “USTAC.AZ” nəşrlərinin Azərbaycan kitab mədəniyyətinə verdiyi töhfənin növbəti uğurlu nümunəsidir. Murad Eloğlu artıq müasir Azərbaycan poeziyasında öz dəst-xətti ilə seçilən qələm sahiblərindəndir. Onun ədəbiyyat sahəsində qazandığı mükafatlar, “Yazarlar Akademiyası”nda formalaşması, “İlin şairi” və “Ziyadar” mükafatlarına layiq görülməsi bu yaradıcılıq yolunun təsadüfi olmadığını göstərir. Nəticə etibarilə, “39” təkcə şeirlər toplusu deyil. Bu kitab insan ömrünün poetik tərcümeyi-halı, ata-ana sevgisinin dastanı, Vətənə sədaqətin etirafı, sevginin, həsrətin, ümidin və həyat mübarizəsinin səmimi salnaməsidir. Oxucu bu kitabı vərəqlədikcə yalnız Murad Eloğlunun taleyi ilə deyil, öz duyğuları, öz xatirələri və öz həyat həqiqətləri ilə də qarşılaşır. Məhz buna görə də “39” müasir Azərbaycan poeziyasında oxunmağa, haqqında danışılmağa və gələcək nəsillərə çatdırılmağa layiq olan dəyərli poetik nəşrlərdən biri kimi qiymətləndirilməlidir. Sona qədər həmsöhbət olduğunuz üçün təşəkkür edirəm. Hələlik.
Yunus Oğuzun “Səfəvi Şeyxi” tarixi romanı qardaş Türkiyədə türk dilində nəşr olunub
Azərbaycanın tanınmış yazıçısı Yunus Oğuzun “Səfəvi Şeyxi” tarixi romanı qardaş Türkiyədə türk dilində nəşr olunub.
Olaylar.az xəbər verir ki, roman Bilge Tonyukuk Yayınları tərəfindən çap edilərək oxucuların ixtiyarına verilib.
“Səfəvi Şeyxi” romanı Səfəvilər dövlətinin ideoloji və mənəvi əsaslarının formalaşdığı dövrü bədii dillə əks etdirir. Əsər eyni zamanda Azərbaycan dövlətçilik tarixinin mühüm səhifələrini canlandırır. Romanın Türkiyədə nəşri təkcə müəllifin yaradıcılığı üçün deyil, həm də Azərbaycanın zəngin tarixi irsinin və ortaq türk mədəniyyətinin qardaş ölkədə tanıdılması baxımından mühüm hadisə kimi dəyərləndirilir.
Qeyd edək ki, Yunus Oğuzun tarixi romanları indiyədək müxtəlif ölkələrdə nəşr olunaraq geniş oxucu auditoriyasının marağına səbəb olub.
Təklifinizi, şikayətinizi bizə yazın. Sizi dinlərik. 055 634 88 31
ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
Yunus Oğuzun “Türk Etnonimi ve Töreleri” adlı kitabı Türkiyə oxucularının ixtiyarına verilib
Olaylar.az xəbər verir ki, Türk dünyasının tarixi, etnogenezi və dövlətçilik ənənələri ilə bağlı araşdırmaları ilə tanınan yazıçı və tədqiqatçı Yunus Oğuzun “Türk Etnonimi ve Töreleri” adlı kitabı Türkiyə oxucularının ixtiyarına verilib.
Bilgə Tonyukuk Yayınları tərəfindən nəşr olunan kitabda müəllif türk etnoniminin mənşəyi, türk xalqının formalaşması və qədim tarixinin müxtəlif aspektlərini araşdırır. Əsərdə qeyd olunur ki, bu gün türklərin harada meydana gəlməsi və inkişaf etməsi ilə bağlı iki əsas nəzəriyyə mövcuddur. Müəllif xüsusilə XIX əsrdən etibarən formalaşmış və uzun illər əsas elmi yanaşma kimi təqdim edilən nəzəriyyəyə fərqli münasibət sərgiləyir.
Kitabda bildirilir ki, keçmiş Çar Rusiyası və daha sonra Sovet İttifaqının siyasi təsiri nəticəsində türklərin ana vətəninin yalnız Orta Asiya olduğu barədə yanaşma geniş yayılıb. Müəllif bu nəzəriyyənin siyasi amillərin təsiri altında ön plana çəkildiyini vurğulayaraq, türk tarixinin daha geniş coğrafi və tarixi kontekstdə araşdırılmasının vacibliyini önə çəkir.
Yunus Oğuz əsərdə türklərin etnik kimliyi, qədim adət-ənənələri, dövlətçilik və töre sistemi ilə bağlı müxtəlif mənbələrə istinad edir, oxuculara alternativ elmi baxış təqdim etməyə çalışır.
“Türk Etnonimi ve Töreleri” kitabı türk tarixini, etnologiyasını və mədəni irsini araşdıran tədqiqatçılar, tarixçilər, tələbələr və türk dünyasının keçmişi ilə maraqlanan geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub.
Təklifinizi, şikayətinizi bizə yazın. Sizi dinlərik. 055 634 88 31
“JALƏ SEVGİSİ” – QƏLBİN İŞIĞI, TƏBİƏTİN NƏĞMƏSİ VƏ İNSANLIĞIN POETİK TƏRƏNNÜMÜ Salam olsun çox dəyərli oxucum. Bu gün söhbətimizin mövzusu yenicə işıq üzü görmüş kitab barədə olacaq. Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında bəzən elə kitablar meydana çıxır ki, onlar yalnız müəllifin duyğular toplusu deyil, həm də insanın mənəvi aləminə işıq salan poetik gündəliyə çevrilir. Firavan Mahirin “Jalə sevgisi” kitabı da məhz belə nəşrlərdəndir. İmza Nəşrlər Evinin çap etdiyi bu kitab müəllifin oxucularla ikinci görüşü olmaqla yanaşı, onun poetik dünyasının daha da kamilləşdiyini göstərən əhəmiyyətli ədəbi hadisədir. Kitabın nəşri münasibətilə müəllifin “Yazarlar” jurnalı tərəfindən “Ziyadar” mükafatına layiq görülməsi də bu yaradıcılığın ədəbi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirildiyini göstərir. Firavan Mahir peşəcə ingilis dili müəllimidir. Dillərin incəliklərini dərindən bilməsi onun poetik ifadə tərzinə də təsir etmişdir. O, sözü israf etmir, lakin az sözlə böyük fikir ifadə etməyi bacarır. Onun şeirlərində hiss və düşüncə ahəngdar şəkildə birləşir. Kitaba filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Şakir Albalıyevin “Firavanın poetik sevgisi” adlı ön sözü daxil edilmiş, nəşr Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Xəzan” jurnalının baş redaktoru Əli bəy Azərinin redaktorluğu ilə ərsəyə gəlmişdir. Bu faktlar kitabın ədəbi dəyərinə əlavə sanbal qazandırır. Kitabın adı – “Jalə sevgisi” – təsadüfi seçilməyib. Jalə müəllif üçün sadəcə təbiət hadisəsi deyil. O, paklığın, saf duyğuların, gözləməyin və sevginin rəmzidir. Eyniadlı şeirdə müəllif yazır: “Qovuşmaq nə gözəl hissdir, ay Allah, Jalənin üzündə günəş parlayır…” Bu misralarda jalə ilə günəşin görüşü insan sevgisinin poetik simvoluna çevrilir. Firavan Mahirin poeziyasında təbiət sadəcə fon deyil. Günəş, ay, bulud, su, ağac, daş, çinar, külək – hamısı danışan obrazlardır. “Günəş” şeirində müəllif yazır: “Dünya yaranandan onun amalı Yaşayıb, yaşatmaq Yaradan üçün.” Bu misralar müəllifin həyata baxışını ümumiləşdirir: yaşamaq yalnız mövcud olmaq deyil, başqalarını da yaşatmaqdır. “Su” şeirində isə həyat fəlsəfəsi daha sadə, lakin dərin məna ilə təqdim olunur: “Su həyatın özüdür…” Bu sadə fikir bütöv kitabın ideya xəttinə çevrilir. Kitabın əsas mövzularından biri sevgidir. Lakin bu sevgi yalnız iki insan arasındakı hiss deyil. Burada vətən sevgisi, ana sevgisi, müəllim sevgisi, insan sevgisi, övlad sevgisi və Yaradan sevgisi bütöv bir mənəvi sistem təşkil edir. “Düşüncəmdəsən” şeirində müəllif sevginin insan ruhunu necə dəyişdiyini belə ifadə edir: “Səni yaşadıqca mən sən oluram…” Bu, artıq adi məhəbbət deyil, mənəvi bütövləşmə fəlsəfəsidir. “Səni istədim” şeirində isə sevginin mahiyyəti bir neçə misrada ümumiləşdirilir: “Mən səndən ulduz yox,Səni istədim…” Bu misralar göstərir ki, həqiqi sevgi maddiyyatı deyil, insanın özünü seçir. Firavan Mahirin yaradıcılığında Vətən mövzusu xüsusi yer tutur. Şəhidlərə həsr etdiyi şeirlər emosional pafosdan uzaq, səmimi və təsirlidir. “Tənha şəhid məzarı” şeirində müəllif yazır: “Bu tək şəhid məzarısəfərbərlik dərsidir…” “Müzəffər ordumuz” şeirində isə Vətən sevgisi fəxarət hissi ilə təqdim olunur. Şəhid ailələrinə, analara və atalara həsr olunmuş şeirlərdə müəllif insan ağrısını dərin psixoloji çalarlarla təqdim edir. “Bircə ümidi var”, “Daş ürəkli atalar”, “Kədərli qadın” kimi nümunələr oxucunu düşündürür və duyğulandırır. Firavan Mahir müəllimdir və bu peşənin müqəddəsliyini poeziyasında da yaşadır. “Müəllimim” şeirində müəllif yazır: “Müəllim ömrünü şamtək əridir Nurunu yaymaqçün boş siniflərə.” Bu misralar müəllim peşəsinin fədakarlığını poetik dillə ifadə edir. “Ən gözəl zinətimiz” şeirində isə uşaqlar dünyanın ən qiymətli əmanəti kimi təqdim olunur. Müəllif analıq sevgisini, uşağın saflığını və gələcəyə ümid hissini böyük məhəbbətlə tərənnüm edir. Kitabın maraqlı cəhətlərindən biri də simvolik obrazların çoxluğudur. Daş, ağac, bulud, çivi, qələm kimi adi görünən anlayışlar müəllifin poetik dünyasında fəlsəfi məna qazanır. “Daş” şeirində deyilir: “Sən də daş deyib keçmə…” Bu misra insanı zahiri görünüşlə hökm verməməyə çağırır. “Qələmim” şeirində isə müəllif yaradıcılığı həyatın ayrılmaz hissəsi kimi təqdim edir: “Bu qələm dərdimi, sirrimi bilir…” Firavan Mahirin dili sadədir, lakin bu sadəliyin arxasında böyük daxili zənginlik dayanır. Şeirlərdə mürəkkəb metaforalar azdır, lakin hər obraz həyatın içindən gəlir. Oxucu müəllifin yazdıqlarını oxumur, sanki yaşayır. “Jalə sevgisi” təkcə sevgi kitabı deyil. Bu kitab insanın özünü tanıması, keçmişini xatırlaması, gələcəyinə ümidlə baxması haqqında poetik düşüncələr toplusudur. Burada təbiət də danışır, daş da, bulud da, müəllim də, şəhid də, sevən ürək də. Firavan Mahir göstərir ki, poeziya yalnız qafiyə deyil. Poeziya insanın daxili aləminin səsidir. Bu səs bəzən jalə damlası kimi sakit, bəzən külək kimi coşqun, bəzən də şəhid məzarı qarşısındakı sükut qədər ağır olur. “Jalə sevgisi” müasir Azərbaycan poeziyasında səmimiyyəti, mənəvi saflığı və humanist düşüncəni özündə birləşdirən dəyərli nəşrlərdən biridir. Oxucu bu kitabı bağladıqdan sonra yalnız şeirləri deyil, müəllifin dünyaya baxışını da özü ilə aparır. Elə buna görə də “Jalə sevgisi” bir kitab olmaqdan daha çox, duyğuların, düşüncələrin və insan sevgisinin poetik salnaməsi təsiri bağışlayır. Sona qədər həmsöhbət olduğunuz üçün təşəkkür edirəm. Hələlik. 30.06.2026. Bakı.
Bəzən insanın taleyi uşaqlıqdan çağlarından müəyyənləşir. Kiminin yolu dağlardan, kimininki şəhərin səs-küylü küçələrindən keçir. Haqqında bəhs etdiyimiz qəhrəmanımızın həyat yolu isə sulardan keçib; çaydan, dənizdən, okeanlardan. Dünyanın bir çox nəhrləri, dəryaları onun izini sanki sinəsində saxlamağa çalışıb, xatirələrinə köçüb.
Veteran dənizçi, Prezidentin fərdi təqaüdçüsü, “Tərəqqi” medallı, onlarla ödül və mükafatlar sahibi və bütün bunların fövqünda şərəflə daşıdığı Uzaq Səfərlər Kapitanı Axundov Muxtar Bəhmən oğlundan bəhs edəcəyəm. Onun çoxlarına nümunə göstərilən həyat yolu Kür çayının sahilindən başlayıb Xəzərin sonsuz üfüqlərinə qədər uzanıb, dünyanın müxtəlif dəniz və okeanlarında boy verib, xatirələrə çevrilib, yaddaşlardan göz önünə gəlib, indilərdə isə maraqlı bir kitab kimi varaqlanır.
Salyan şəhərində dünyaya göz açan Muxtar müəllim uşaqlıq illərini adına Ana Kür deyilən, bəzən Dəli-dolu, təlatümlü kimi xarakterizə olunan sahilində keçirib. Söhbətimiz zamanı, saatlarla çayın axarını, onun üzərində hərəkət edən kiçik gəmiləri izlədiyini deyən ağsaqqal dənizçi, əlavə edir ki, yeniyetmə həmin vaxtlar xəyalında özünü sərnişin deyil, gəmi kapitanı kimi görüb.
Kürün ləpələrinin ardınca düşüb, xəyallarında böyüyüb. Və zaman keçdikcə qəlbində cücərən arzular bir-birini əvəzləyib. Yaşantıları, arzuları həyatında özünün müsbət izlərini qoyub, onun uşaqlıq arzularını gerçəkləşdirib.
Bir qədər ötənlərə qayıdaq, dənizə kğnül verdiyi ilk günlərə nəzər salaq. Axundov Muxtar Bəhmən oğlu 1962-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Qafur Məmmədov adına Bakı Dəniz Yolları Məktəbinin gəmi sürücülüyü fakültəsinə daxil olan Muxtar müəllim 1967-ci ildə təhsilini yüksək göstəricilərlə başa vurub. Təyinatla Xəzər Gəmiçiliyinə göndərilir və gəmiçiliyin ən yüksək 5-ci qrup gəmilərində işləmək üçün uğurlu imtahan verir. Əmək fəaliyyətinə Xəzər Dəniz Gəmiçiliyində 12.000 tonluq gəmidə kapitan köməkçisi kimi başlayır.
Gələcəyin məşhur gəmi kapitanı olacaq Muxtar Axundov arzularının ardınca düşərək peşəkar dənizçi karyerasını uğurla davam etdirmək üçün 1977-ci ildə Odessa Gəmi Mühəndisləri inistitubunu bitirir, dənizçilik sahəsində ali təhsil alır.
Muxtar müəllimin gənc dənizçi olaraq başladığı dənizçilik karyerası illər keçdikcə daha böyük məsuliyyətlərlə davam etdi. Kapitanın üçüncü köməkçisindən gəmi kapitanına, daha sonra isə Uzaq Səfərlər Kapitanı adına qədər yüksələn bu yol peşəkarlığın, zəhmətin və dənizə bağlılığın nəticəsi idi.
Onun dənizdəki xidmət illəri yalnız Xəzər dənizi ilə məhdudlaşmayıb. Baltik dənizindən Aralıq dənizinə, müxtəlif ölkələrin limanlarından beynəlxalq dəniz yollarına qədər uzanan səfərlər Muxtar müəllimin həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Yunanıstandan qəbul edilən “Taşkent” gəmisinin idarə olunması, “Merkuri-2” gəmisində həyata keçirilən məsuliyyətli reyslər, müxtəlif ölkələrdə Azərbaycan dənizçisinin nüfuzunu qorumaq və təmsil etmək onun peşə fəaliyyətinin yadda qalan səhifələrindəndir.
Dənizçi həyatı yalnız dalğalarla mübarizə deyil. Bu həyat həm də müxtəlif xalqlarla dostluq, limanlarda qurulan münasibətlər, idman yarışları və birgə xatirələr deməkdir. Muxtar müəllim xüsusilə türk dənizçiləri ilə görüşləri, qarşılıqlı hörmət və qardaşlıq ruhunda keçən söhbətləri böyük məmnunluqla xatırlayır. 1999-2003-cü illərdəTürkiyədə mühüm bir görəvi uğurla həyata keçirir. O, Azərbaycan Dövlət Xəzər Gəmiçiliyi Nümayəndəliyinin rəhbəri olub. 2003-2012- illər ərzində Gəmiçiliyin Beynəlxalq Əlaqələr üzrə müavini işləyən Muxtar Axundov 2012-ci ildən Gəmiçiliyinnsədrinin 1-ci müavini vəzifəsinə irəli çəkilir.
Uzun illər dənizdə çalışan kapitan qeyd etdiyimiz kimi sonralar məsul rəhbər vəzifələrdə də fəaliyyət göstərsə də, İstanbulda Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin nümayəndəliyinə rəhbərlik etsə də, beynəlxalq əlaqələr sahəsində çalışıb, daha sonralar gəmiçiliyin yüksək rəhbərliyində təmsil olunsa da , o, özünü hər zaman ilk növbədə gəmi kapitanı hesab edib, dənizdə keçən həyatından bir an belə uzaq olmayıb. Xatirələrində ona dənizin sirlərini öyrədən kapitanları xatirəsini yaşadır. Artıq dünyasını dəyişmiş ilk kapitanlar Hacalıyev Əbubəkr, Vekua Vladimir, Kapitan Abdulmanafov və digərlərini yada salır.
Gəmiçiliyin rəisi olmuş mərhum Aydın Bəşirovun, peşəkar kapitan Cavanşir Kərimovla tələbə yoldaşı olub.Dənizçilik sahəsində kifayət qədər nüfuz və hörmət sahibi olan Şahlar Məmmədovun ilk dənizçilik təcrübəsi onun kapitan olduğu dövrə düşüb. Bu günün onlarla məşhur gəmi kapitanı onun yetirmələri sırasındadır.
İdmana olan marağı ilə də çoxlarına nümunə olub. Gəmiçiliyin voleybol komandasının kapitanı olub. Onun komandası SSRİ dənizçiləri arasında keçirilən spartikiadanın qalibi olub
57 illik dənizçilik fəaliyyəti ərzində qazandığı təcrübə ona bir həqiqəti öyrədib: dənizçi olmaq sadəcə peşə deyil, həyat tərzidir. Bu peşə insanı dözümlü, məsuliyyətli və intizamlı edir. Kapitanın sözlərinə görə, gəmi heyəti bir yumruq kimi birləşməli, qarşılıqlı etimada və hörmətə əsaslanan münasibətlər qurmalıdır.
Bu gün, iyul ayının 1-də 80 yaşı tamam olan uzaq səfərlər kapitanı Muxtar müəllim təqaüddə olsa da, özünü dənizdən ayrı təsəvvür etmir. Onun üçün dəniz sadəcə iş yeri deyil, ömrünün böyük hissəsini həsr etdiyi həyat məktəbidir. Kür sahilində gəmilərə baxaraq çiçəklənən uşaqlıq arzusu illər sonra böyük bir ömür dastanına çevrilib. Bu dastanın adı isə sadədir: dənizə sevgi, peşəyə sədaqət və kapitan şərəfi.
Faiq Balabəyli
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
AYB-nin Həmkərlar təşkilatının sədri,
Prezident təqaüdçüsü,
“Dənizçilərə Sosial Dəstək” İctimai Birliyinin sədri,
