Qənirə Paşayeva yaşasaydı bu gün 50 yaşını qeyd edəcəkdi… Belə gözəl bir yaz günündə öz yubileyini keçirmək əziz dostumuza nəsib olmadı. Qənirə xanımla həmkar kimi bir-birimizi çoxdan tanıyırdıq. 2004-cü ildə Türkiyənin İqdır, Qars, Ankara şəhərlərinə yaddaqalan bir səfərimiz olmuşdu. Uzun və yorucu səfərdə onun 24 saat çalışmasını yaxından izləyəndə heyrətlənmişdim. Türkiyə Cümhuriyyətinin 9-cu prezidenti Süleyman Dəmirəli evində ziyarət edərkən jurnalist operativliyi göstərmək, vaxt qazanmaq üçün həyatını təhlükəyə atıb mühafizəçilərdən necə yayındığı indi də gözlərim önündədir 2005-ci ildə ANS Şirkətlər Qrupunda çalışmışdıq. Qənirə xanım Milli Məclisə deputat seçiləndən sonra hansı tədbirdə qarşılaşırdıqsa ətrafındakı insanlardan ayrılıb mənə tərəf gələrək səmimi görüşürdü. 2013-cü ilə jurnalistlər üçün birinci bina inşa edilmişdi. “Ədalət” qəzetinin ənkə böyü Aqil Abbas ona verilməsi nəzərdə tutulan mənzildən imtina edib mənim namizədliyimi müdafiə etmişdi və sınədlər aidiyyəti qurumlara göndərilmişdi. Həmin həyəcanlı günlərdə Türkiyənin Bakıdakı səfirliyindəki tədbirdə ərklə qoluma girib məni kənara çəkdi. Dedi ki, Prezidentin jurnalistlərə hədiyyə edəcəyi mənzillərlə bağlı işlər yekunlaşır, sənin də adın varmı o siyahıda? Mən vəziyyəti izah etdim, sənədlərimin Administrasiyaya göndərildiyimi söylədim. Qənirə xanımın həmin an mənə mənəvi dəstəyini heç vaxt unutmaram: -Sən mənim qardaşımsan, sənə görə hansı məmurun yanına getmək, qapısını döymək lazımdırsa getməyə, xahiş etməyə həmişə hazıram. Bizim Turan Türkiyədə ali məktəbə qəbul olunanda onunla görüşüb təbrik etmişdi, özünə və anasına qiymətli hədiyyələr bağışlamışdı. 55 illiyimdə Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin eksperti, dostum-qardaşım Əkbər Qoşalı Ekber Qoşalı zəng vurub dedi ki, Qənirə xanım səninlə görüşmək istəyir. Milli Məclisdəki kabinetində Qənirə xanımla unudulmaz görüşümüz oldu. Qəbulunda xeyli adam olsa da ikilikdə xeyli söhbətləşdik, Mədəniyyət Komitəsinin sədri kimi görmək istədiyi işlərdən, planlarından danışdı. Rəsmi təbrik məktubu ilə yanaşı qiymətli hədiyyələr bağışladı. “Bu hədiyyəni də evə çatan kimi İradə xanıma verərsən”-deyib yenə xanımımı da diqqətdən kənarda saxlamadı Bu gün Qənirə xanımın özünün yubileyidir. Həmişəki kimi səmimi görüşməyə, hədiyyə verməyə imkan yoxdur… Amma hər zaman rəhmətlə xatırlanacaqsan.
Milli ruhlu böyük yurdsevər, Türk dünyasının fədakar şəxsiyyəti, istedadlı natiq, cəsarətli, iradəli təfəkkür sahibi, məsləkinə, əqidəsinə sadiq siyasət adamı, alovlu vətənpərvər idi. Xeyirxahlığı, halallığı, düzlüyü, doğruluğu, həqiqəti, haqqı çox sevirdi… Onu sevənlərin çoxluğuna rəğmən o Haqqa doğru yürüdü… Qənirə xanımla Türkiyənin Bolu, Balıkəsir şəhərlərində beynəlxalq tədbirlərdə, elmi konfranslarda iştirak etmək mənə də nəsib olub. Türk dünyasında Qənirə xanımın böyük nüfuzu vardı. O hər yerdə doğma vətənini, sevimli ölkəsini tanıtdırmağı və sevdirməyi bacarırdı. Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığının, əməkdaşlığının bugünkü zirvəyə yüksəlməsində Q.Paşayevanın onilliklərə sığmayan davamlı zəhməti, elmi, siyasi fəaliyyəti misilsiz əhəmiyyət kəsb edən sanballı payı vardır. O, Qarabağ həqiqətlərini dünyaya çatdırmaqda hər hansı bir səfirdən və ya diplomatdan az iş görməmişdir. Torpaqlarımızın azad olunması uğrunda döyüşlərdə zabit və əsgərlərimizin yanında olmuş, vətənpərvər çıxışları ilə onları mübarizəyə ruhlandırmaqla cəsur bir xanım olduğunu təsdiqləmişdi. Ədəbiyyata, poeziyaya ürəkdən bağlı olan, mələk misallı bir insan idi. Vətəni vəsf edən çoxsaylı şeirlərinə mahnılar bəstələnmişdi… Bədii, elmi, ictimai mövzulara həsr edilmiş çoxsaylı kitabların müəllifi idi. Ruhu şad, məkanı cənnət olsun…
Millət vəkili, Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin sədri, Azərbaycan-Qırğızıstan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü Qənirə Paşayeva mərkəzi qardaş Qırğızıstanda yerləşən “Əmir Teymur Fondu”nun “Turan Birliyi” (“Туран Биримдиги”) medalı ilə təltif olunub. Medalı adıkeçən fondun Azərbaycandakı nümayəndəsi, şair-tərcüməçi İlqar Türkoğlu təqdim edib. İlqar Türkoğlu və qardaş Türkiyədən olan xeyriyyəçi işadamı Yılmaz Okuklunun Komitə sədrinə birgə təqdim etdiyi digər təltif isə Türkiyənin “Çukurova Ədəbiyyatçılar Dərnəyi” İctimai Birliyinin müvafiq məzmunlu plaketi olub.
MM Mədəniyyət Komitəsinin sədri Qənirə Paşayeva Əməkdar jurnalist Azər Həsrət və onun xanımı – Əməkdar müəllim Almaz Həsrətlə görüşüb
Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin sədri Qənirə Paşayeva Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti, İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti Yayım Şurası və Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin üzvü Azər Həsrət və onun xanımı – Bakı şəhərindəki 3 saylı tam orta məktəbin direktoru, Əməkdar müəllim Almaz Həsrətlə görüşüb.
Milli Məclisdə keçirilən görüşdə Əməkdar jurnalisti 55, Əməkdar müəllimi 50 illik yubileyi münasibəti təbrik edən Komitə sədri, onların öz fəaliyyət sahələrində əldə etdikləri uğurları vurğulayıb, yeni uğurlar arzulayıb.
Azər Həsrət və Almaz Həsrət yaradıcılıqdakı yeni uğurlarını və planlarını Qənirə Paşayeva ilə bölüşüb, Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə peşəkarcasına çatdırılması, gənc nəslin mədəni irsə dərindən vaqif olması və İKT-nin az qala bütün əməli fəaliyyət sahələrinə tətbiqinin yaratdığı yeni gerçəkliklərlə bağlı önəmli məqamlara vurğu ediblər.
2023-cü ilin Respublikamızda Heydər Əliyev İli olduğu, eləcə də Şuşa şəhərinin bu il Türk Dünyasının Mədəniyyət Paytaxtı statusunu daşıdığını deyən Komitə sədri, bu önəmli hadisələrin hər bir Azərbaycan aydınının üzərinə özünəxas mənəvi məsuliyyət gətirdiyini söyləyib.
Yüksək fəxri ad daşıyan Azər və Almaz Həsrətləri əlamətdar yubileyləri münasibəti ilə bir daha təbrik edən Komitə sədri, onlara Qarabağ motivli xatirə hədiyyələri və Təbrik məktubları təqdim edib.
Təbrik məktublarında müvafiq olaraq, Azər Həsrətin jurnalistikada, ictimai fəaliyyətdə, o cümlədən Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması işində, Almaz Həsrətin gənc nəslin təlim-tərbiyəsində, pedaqoji, elmi və jurnalist fəaliyyətində xidmətləri xatırlanıb.
Azər Həsrət və Almaz Həsrət görüş, təbrik və yüksək diqqət üçün Komitə sədrinə təşəkkür edib.
MM Mədəniyyət Komitəsinin sədri Q.Paşayeva Qırğız Milli Yazıçılar Birliyini ziyarət edib
Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin sədri, Azərbaycan-Qırğızıstan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü Qənirə Paşayeva Qırğız Respublikası Milli Yazıçılar Birliyini ziyarət edib.
Qırğız Respublikası Milli Yazıçılar Birliyinin sədri, Əməkdar mədəniyyət xadimi, tanınmış şair Nurlan Kalıbekov Qənirə Paşayevanı və görüşdə onunla bərabər iştirak edən Milli Məclis üzvlərini – Elm və təhsil Komitəsinin üzvü Müşviq Məmmədli, İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq Komitəsinin sədr müavini Əli Məsimli, “NƏFƏS” İctimai Birliyinin rəhbəri Firəngiz Balakişayeva və Avrasiya Beynəlxalq Mətbuat Fondunun prezidenti Umud Rəhimoğlunu salamlayıb. Görüşdə Qırğız Milli Yazıçılar Birliyinin sədr müavini K.Kadırakunov, şair Cediger Saalayev, yazıçı J.Monolodorov, C.Akaeva, A.İsmayılov, J.Tursunbayev, B.Sarıbay iştirak edib.
Sədr N.Kalıbekov bildirib ki, iki qardaş-dost xalq arasında ədəbi əməkdaşlıq getdikcə daha da güclənir. O, Q.Paşayevanın həmmüəllifi olduğu “Qarabağ hekayələri”, DGTYB ilə ortaqlaşa araya-ərsəyə gətirilən “Gənc Qırğız şeiri antologiyası” haqqında danışıb.
Qırğızıstan kimi, Qırğız Milli Yazıçılar Birliyini də özü üçün doğma bildiyini vurğulayan Q.Paşayeva çıxışında 2023-cü ildə Azərbaycanın Şuşa şəhərinin “Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı” elan edildiyini xatırladıb, bu planda Azərbaycanda qardaş ölkələrin, o cümlədən Qırğızıstan ədəbiyyat, mədəniyyət xadimlərinin iştirakı ilə tədbirlər keçiriləcəyini söyləyib.
İclasın sonunda sədr N.Kalıbekov Q.Paşayevaya Qırğız Milli Yazıçılar Birliyinin – “Razıçılıq Baratı”nı – “Təşəkkürnamə”sini təqdim edib. Təltifdə Qırğız və Azərbaycan yazıçılarının ədəbi əlaqələrinin inkişafı və güclənməsi işinə töhfələrinə görə Qənirə Paşayevaya təşəkkür edilir.
Q.Paşayeva isə Yazıçılar Birliyinə Qarabağ motivli xatirə hədiyyəsi təqdim edib, habelə kompüter və printer dəsti hədiyyə edəcəyinə söz verib.
MM Mədəniyyət Komitəsinin sədri Q.Paşayeva şair-publisist Əlirza Xələfli ilə görüşüb
Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin sədri Qənirə Paşayeva “Kredo” qəzetinin baş redaktoru, Azərbaycan Jurnalistlər və Yazıçılar birliklərinin üzvü, şair-publisist Əlirza Xələfli ilə görüşüb, onu qarşıdan gələn 70 illik yubileyi münasibəti ilə təbrik edib, ürək sözlərini bölüşüb.
Ə.Xələflinin özəlliklə vətənpərvərlik mövzusunda uzunmüddətli səmərəli yaradıcı fəaliyyətini xatırladan Q.Paşayeva, ona möhkəm cansağlığı, yeni yaradıcılıq uğurları diləyib. Komitə sədri Ə.Xələfliyə Qarabağ motivli xatirə hədiyyəsi və Təbrik məktubu təqdim edib. Məktubda deyilir:
“Hörmətli Əlirza müəllim, Sizi qarşıdan gələn 70 illik yubileyiniz münasibəti ilə ürəkdən təbrik edir, möhkəm can sağlığı, yeni yaradıcılıq uğurları diləyirəm! Siz 1984-cü ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin, 2002-ci ildənsə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüsüz. 1980-ci ildə “Qabaqcıl maarif xadimi” adına layiq görülmüsüz. 2010-11-ci illərdə isə Azərbaycan Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü olmusunuz. Siz Cəbrayılın Xələfli kəndində anadan olmusuz. Çox şadıq ki, bu ilki yubileyinizi doğma Cəbrayılın, digər şəhər və kəndlərimizin düşmən tapdağından qurtuluşunun 3-cü ildönümünün fərəhi, qüruru içində keçirirsiniz. Ali təhsilinizi Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun (o vaxtkı APİ) Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsində almısınız (1971-1975). Əmək fəaliyyətinə Cəbrayılın (təyinatla göndərildiyiniz) Şahvəlli, Tatar, Aşağı Xələfli kənd orta məktəblərində müəllim kimi başlamısınız (1975-1980). Doğma Cəbrayılın “Xudafərin” qəzeti redaksiyasında xüsusi müxbir, şöbə müdiri vəzifələrində çalışmısınız (1980-1993). Sonralar müxtəlif qəzetlərdə xüsusi müxbir, şöbə müdiri, redaktor olmusunuz. 1999-cu ildən “Kredo” qəzetinin baş redaktorusunuz. Çoxsaylı ədəbi-bədii, publisistik kitabın tərtibçi, redaktoru olmusunuz: Seyid Nigarinin “Xaki-payin taci-sərim” (2004), Aşıq Mehdinin “Deyirdin ölərəm sənsiz” (2003) kitabları, habelə, “Mənəviyyatın ekologiyası” (2005), “Fənayənin sualları” (2006), “Yana-yana yaşadım” (2006), “Koroğlu: hoydu, dəlilərim, hoydu” (2006) və b. kitablar sizin yaxından iştirakınızla nəşrə hazırlanıb. Siz ədəbi yaradıcılığa tələbəlik illərindən başlamısınız. İlk şeirləriniz, publisistik yazılarınız hələ 80-ci illərdən dövri mətbuatda yayınlanır. “Məmməd Araz” ədəbi mükafatı (2003), Beynəlxalq “Rəsul Rza” mükafatına (2008), Səməd Vurğun Fondunun diplomuna layiq görülmüsünüz. Haqqınızda çoxlu sayda ədəbi-tənqidi məqalələr, eləcə də, kitablar yazılıb. “Karvan körpüdən keçir” (1997), “Ocağımın işığı” (“Azərbaycan” nəşriyyatı, 2001), “İçərişəhər, daşlar, insanlar” (“Azərbaycan”, 2001), “Həsrət körpüsü” (“Azərbaycan”, 2003), “Sözə doğru” (“Azərbaycan”, 2003), “Dünyanın söz üzü” (“Səda” nəşriyyatı, 2007), “Meyar” (“Səda”, 2008), “Arzulara dəyən güllə” (“Səda”, 2008), “Dilimiz-varlığımız” (“MBM”, 2009), “Araz ağrısı” (“Təknur” nəşriyyatı, 2009), “Dünya yazana qaldı” (“Təknur”, 2009), “Yaddaşa aparan yollar” (“Adiloğlu” nəşriyyatı, 2010), “Axtala əfsanəsi” (“Adiloğlu”, 2010), “Həyatın dastanı” (“Xəzər Universitəsi” nəşriyyatı, 2012), “Üçüncü dünyanın qorxusu” (“Təknur”, 2011), “Döyüşçü əfsanəsi” (“Adiloğlu”, 2011), “Damcılı” (“Təknur”, 2011), “Bu dünyanın Mehmanısan” (“Nərgiz” nəşriyyatı, 2012), “Qırmızı həqiqətlər” (“Adiloğlu”, 2011), “Azadlığın qanı” (“Təknur”, 2011), “Ölməzlik nəğməsi” (“Vətən” nəşriyyatı, 2013), “Bu da bir yazı” (“Nurlan” nəşriyyatı, 2012), “Əbədi həyat arzusu” (“Vətən” nəşriyyatı, 2014), “Od” (“Nərgiz”, 2013), “Aydın abi və Türkiyə ədəbiyyatı” (“Xəzər Universitəsi”, 2014), “Ağrı” (“Vətən”, 2014), “Bir bayatı çağırdım…” (“Xəzər Universitəsi”, 2013), “Söz içində söz” (“Xəzər Universitəsi”, 2013), “Vaqifliyin poetik sirri” (Naxçıvan, “Qeyrət” nəşriyyatı, 2013), “Həsrətdən üzü bəri” (“Vətən”, 2015), “Sözün yeddi gözəli” (“Vətən”, 2016), “Söz və qan” (“Vətən”, 2016), “Tənqidçinin Azərbaycançılıq idealı” (monoqrafiya; “Vətən”, 2016), “Üzü Qarabağa” (“Vətən”, 2016), “Qiyamətdən bir gün əvvəl” (“Nərgiz”, 2017), “Bir ayrılıq odu var…” (“Vətən”, 2017), “Göy üzündə səs” (“Vətən”, 2018), “Həyat həqiqəti: bədii-publisistik düşüncədə” (2 cilddə; “Bakı” mətbəəsi, 2022), “Şərhin poetik notları” (“Vətən”, 2022), “Bir bülbülün türküsü” (“Gənclik” nəşriyyatı, 2023), “Türkiyənin zəlzələ ağrıları” (“Gənclik”, 2023) – sizin çoxsaylı kitablarınızdan yalnız bir qismidir. Abbas Hacıyev “Sənətin işığında”, Mədəd Çobanov, Müşfiq Çobanlı “Xələflinin yaradıcılıq yolu”, Sabir Bəşirov “Əli Rza Xələfli – ədəbi yol-əbədi yol” kitabını sizin məhsuldar yaradıcılığınıza həsr edib. Sizi qarşıdan gələn 70 illik yubileyiniz və yaradıcılıq uğurlarınız münasibəti ilə bir daha təbrik edir, ən xoş arzularımı yetirirəm”!
Ə.Xələfli görüş və xoş sözlər üçün Komitə sədrinə təşəkkür edib.
Ruhun şad olsun yoxluğuna çoxluğun təəssüfləndiyi insan!
Sevilən insan Qənirə xanım Paşayevaya Bəzən ölümə gücü çatmadığından utanır dualar. Utanır dua edənlərdən, ümid gözləyənlərdən. Bəlkə, edə bilmədiklərindən qaçmaqdı ölüm?! Hamını yandırıb-yaxmaqdı ölüm?! Edilən duaların sayı qədər sonda təəssüflə rəhmət gəlir yaxşı adamların arxasınca. Sevgilər belə olur, sevilən insan.
Hamıya qucaq açan, “Ən böyük qucaq torpaqdır!” – deyir Yaradan.
Gah körpə ətirli bələyə dönür, Gah yıxıb-sürüyən fələyə dönür, Gah da zühr eləyən mələyə dönür Sirri pünhan olan avaz gələndə, Dünya təzələnir hər yaz gələndə.
Gözəl qız! Nəsimdi aldığın nəfəs, Gözlərin haləsi bəs eləyir, bəs! Coşur həyat eşqi, çoxalır həvəs Çöllərin qoynuna o naz gələndə, Həyat təzələnir hər yaz gələndə.
Gördükcə nəğməli şən cocuqları Yenidən qurulur can uçuqları. Dodağı çartlayan tumurcuqları Çiçəyə döndərir muraz gələndə, Könül təzələnir hər yaz gələndə.
Gör zaman nə çəkir kimlərin üstə? Mehri-məhəbbəti kəmlərin üstə? Şikəstə zillənir bəmlərin üstə Sinəyə havalı tar, saz gələndə,- İlham təzələnir hər yaz gələndə.
Mütləq həqiqəti elədikcə dərk Sevgidən yapışır adamlar bərk-bərk. Köhnə dərdlərini dəfn edir ürək Arzu niyyət ilə taraz gələndə, İnam təzələnir hər yaz gələndə.
Əməlin verirsə barat ellərə, Etdirmə həvəsi qarət illərə. Darılıb eləmə qara tellərə vaxtın qanadında bəyaz gələndə- Ömür təzələnir hər yaz gələndə.
Şitəngi müşkülü asan edirsən, Nimdaş cəsarəti tasan edirsən. Yerə də, göyə də üsyan edirsən – “Olar”ın yerinə “olmaz” gələndə… Ruhdan söz ələnir hər yaz gələndə, Varlıq təzələnir hər yaz gələndə.
Şair Təranə Dəmir yaradıcılığında bunu yaşamağa dəyər
Fb-də bir çox yaradıcı dostlar var ki, onların şeirlərin hər dəfə oxuyanda, düşüncəmə hansısa məntiqli bir söz və yaxud da hansısa oxuduğum bir aforizim hakim kəsilir. Çox zaman fikrimi başqa şeylərlə məşğul etmək istəsəm də, o hissin təsirindən çıxa bilmirəm. Bu hal bir neçə dəfə təkrarlandığından o şairin yaradıcılığına istinad etmək məcburiyyətində qalıram. Çünki, təsirinə düşdüyüm həmin şairin şeirlərinin mənə yaşatdığı gözəlliyi, heç, təbiətin gözəlliyindən belə alıb əvəzləyə bilmirəm… Artıq neçənci dəfədir ki, gözəl yaradıcılığı ilə məni tilsimləyən şairimiz Təranə Dəmir imzasıyla yaradıcılığın paylaşan dəyərli şairimizin şeirlərin oxuyanda, istər-istəməz yaddaşıma, – “gözəl söz” və “sözün qüdrəti” kimi fikirlər, düşüncəmə sarmaşıq kimi sarılıb qalır. Doğrudan da, onun şeirləri haqqında fikir söyləməyin özüdə, insanda tərəddüd dolu bir məsuliyyət yaradır. Amma, qəlbimdə sakitlik yaratmaq üçün, bəzən məcburiyyət qarşısında qalanda, fikirlərimi, düşüncəmə toxumağa cəhd edirəm. Bu dəfə də belə oldu. Dəfələrlə gözəl şeirləri ilə oxucu kimi məni valeh edən, ruhuma məlhəm kimi yayılan sözlər, bu niyətimdə dəstəkçim olduğuna əmin oldum… Azərbaycanımızın böyük şair və mütəfəkkiri Məhəmməd Füzulinin söz haqqında söylədiyi bu beyt Təranə Dəmir şeirlərin oxuyanda düşüncəmə hakim kəsildi.
Mən gözəl bir süfrə açdım sözdən əhli – aləmə, Onda min zövq artıran hər dürlü nemət düzmüşəm. Kim gəlir-gəlsin, aparsın hər nə istər xatiri, Qurtaran nemət deyil, süfrəmdən olmaz heç nə kəm!
Bəli, şair Təranə Dəmir yaradıcılığın izlədikcə onun da sözdən böyük bir süfrə açdığının şahidi oluram. O süfrədə söz gözəlliyi, söz qüdrəti, Təranə Dəmir yaradıcılığın əsas qayəsini özündə büruzə verir. Çünki, elə böyük mütəfəkkir Məhəmməd Füzuli demiş,
Söz mənadan aslıdır, məna sözdən hər zaman, Bir-birindən aslıdı, necə ki, cisim ilə can.
Böyük mütəfəkkirin dediyi, – “sözün mənadan, mənanın sözdən” – asılılığı, Təranə Dəmir yaradıcılığında elə gözəl nizamlanır ki, bunu görmədən keçib getməkdə heç doğru olmazdı. Onun, ruh oxşayan istənilən şeirinə istinad etmək olar:
…İndi adamlar yox ,yollar darıxır, Ağaclar, çiçəklər, yarpaqlar, tikanlar, kollar darıxır. İndi həsrət əsir zamanın başı üstə, Ayrılıqlar uzanıb gedir liman -liman, qatar-qatar.. Daş ömrü yaşayır bütün dünya..
Bundan gözəl söz, məna bağlılığını necə təsəvvür etmək olar…? İndi adamlar yox, yollar darıxır adam üçün… Ağaclar, çiçəklər, yarpaqlar, tikanlar, hətta kollar da darıxır… Zamanın başı üstündə həsrət əsir. Ayrılıqlar uzanır qatar-qatar gedir. İndi daş ömrü yaşayır bütün dünya. Çünki…,
Hara baxırsan daşdı. Ürəklər daş , küçələr daş, Binalar daş , hasarlar daş. Başına daş yağır, Yoluna daş çıxır, üzünə daş baxır. İndi adamlar yox, xəyallar darıxır,
Hər şey daşlaşmış bir dövürdə yalnız xəyallarında qalan…,
İçində məhəbbət, saçında sığal, ruhunda bahar .
-da darıxır. Çünki,
-Hərdənbir naguman sevdalar doğulur, Boğazında ip, baxışında tərəddüd, qolunda qandal. Üzü qışa gedir bütün arzular, Başında qovğa, dilində külək, Gözündə yağış,əynində sazaq. İndi adamlar yox, kitablar darıxır, Arasında yalın -yalavac misralar, Nöqtələr, nidalar ,suallar…
Şairin digər şeirlərində də, ahəngdarlıq, rəngarənglik, sözün mənaya, mənanın sözə bağlılığı hər bir misrasında özünü büruzə verir. Məsələn:
Həqiqəti gəzə- gəzə Dolanmışıq sərhəd-sərhəd. Baxıb görmüşük haqq hanı, O yan zülmət, bu yan zülmət.
Bir şair qəlbinin harayıdır ki, onun narazılığının qəlbindən süzüb gəldiyi kimi poetik cizgilərlə görünməkdədir. Bizə görünən haqqın zülmət içində olması, bir vətəndaş ürəyinin sızıltısıdır.
Bizi kənd -kənd , şəhər -şəhər Küsdürüblər özümüzdən. Bir azca sevgimiz vardı, O da düşüb gözümüzdən.
Bəli, ümüd verən bir az sevgimiz vardı ki,- “O da düşüb gözümüzdən.” – deyir, gözəl şairimiz.
Üzümüzə gülə -gülə Boynumuza çıxana bax. Pambıq ilə baş kəsənə, Evimizi yıxana bax.
Bu haqsız dünyanın eybəcərliyini, bu cür poetik çalarlarla cilallamaq şairin söz zənginliyini göstərir. Dünya şöhrətli, Fransanın romantik şair və yazıçısı Viktor Hüqo deyir ki, -” Gözəl ifadələr gözəl fikri bəzəyir və qoruyub saxlayır”. Eynən gözəl şairimiz Təranə Dəmirin şeirlərində olduğu kimi.
Yer günahsa, Göy günahsa Bəs hardadı bu haqq , Allah? Şeytana gücün çatmırsa , Başımızı burax , Allah.
Bəli, şairin bir qəlb üsyanı kimi,- “Şeytana gücün çatmırsa , Başımızı burax , Allah”. Çağdaş Azərbaycan Ədəbiyyatının böyük potensiala malik şairi olan Təranə Dəmir yaradıcılığı boyu, hər bir şeirində sözün gözəlliyin və qüdrətin qoruyub saxlaya bilir. Böyük mütəfəkkir Cəlil Məmmədquluzadə deyir ki, – “Dünyada hər bir kəs üçün sözdən böyük yadigar yoxdur. Zira ki, mal mülk tələf olur gedir, amma söz qalır”. Şairin digər bir şeirinə nəzər salsaq, görərik ki, söz elə gözəl, lokanik dediyindən, fikir əzəməti özün biruzə verib.
-Bu qız bu oğlandan küsüb deyəsən, Başını qaldırıb üzünə baxmır. İstəyir çevrilib yanından gedə , Onda da ayağı sözünə baxmır.
Və yaxudda bir başqa şeirində…, Hamımızın Səhər-axşam gedib, gəldiyimiz yolun yol olma qismətini elə incəliklə verib ki, elə bil ki, bir canlının tablosunu yaradır.
Bu yol neçə qışdan, bahardan keçib, O dərədən keçib, bu yaldan keçib, Neçə ayrılıqdan, vüsaldan keçib, Nələrdən keçməyib yol olanacan?
Vurub dağa, daşa özünü gəzib, Çəkib Yerin, Göyün nazını, gəzib, Heç vaxt qatlamayıb dizini, gəzib , Dolanıb özünə sarılanacan.
Uzana -uzana incəlib bu yol, Döyülə-döyülə dirçəlib bu yol, Elə ayaq üstə dincəlib bu yol, Yüyürüb nəfəsi daralanacan.
Belində nə qədər yükü var, Allah, Günahı, əzabı, görkü var, Allah, Bu yol ağrı çəkib o ki var , Allah Özünə yol tapıb , yol alanacan.
Təranə Dəmir yaradıcılığının hər bir şeirində bu mükəmməllik, gözəllik, inanıram ki, istənilən oxucunu özünə çəkib, onu aslı vəziyyətə salar. Onun istənilən şeirinə istinadımda söz gözəlliyini və söz qüdrətini gördüyümdən daha bir şeirinə müraciət edərək, gözəl şairimiz haqqında düşüncələrimi, böyük çətinliklə də olsa yekunlaşdırmağı qərarlaşdırdım. Çünki, o tilsim düşüncə, ondan ayrılmaq da çətindir…
Dilimi “döz” aparır, Ya səhv, ya düz, aparır, İçimi söz aparır, Çölümdən yapışmışam.
Kim göndərib bu dərdi? Dərddi, yoxsa qədərdi? Bu nə gözəl kədərdi, Əlindən yapışmışam.
Azərbaycan Ədəbiyyatının görkəmli şairlərindən biri olan Süleyman Rüstəm deyir ki, – “Sanıram ki, yer üzünə işıq salan ulduzlar, köçüb getmiş dühaların qocalmayan sözüdür”. İnanıram ki, şair Təranə Dəmir yaradıcılığında deyilmiş sözlərin hər biri, çağdaş şerimizin qocalmayan sözlərindən olacaq, daimi ulduzlar kimi öz parlaqlığını qoruyub saxlayacaq. Şair Təranə Dəmir yaradıcılığına baxışımda Məhəmməd Füzulidən sitatlarla başladığım kimi, sözümü də, elə böyük mütəfəkkirin fikirləri ilə bitirmək istəyirəm:
-“Ey könül ! Söz xəzinəsini açsan, Dinləyən şəxsi gözlə yormayasan ! Bəs edər bu verdiyin inci gövhər , İnci də çox olanda dəyəri itər”. Ancaq bir həqiqəti bilirəm ki, Təranə Dəmir yaradıcılığı heç kimi yormaz və işlətdiyi gövhər sözlər də dəyərdən düşməz… Böyük səmimiyyətlə şairimizə yaradıcılıq uğurları ilə bərabər can sağlığı və uzun ömür diləyirəm.
Müəllif: Elxas Comərd AYB-nin, “İti Qələm” Respublika Ədəbi Birliyinin və “Ağsu Yazarları” Ədəbi Birliyinin üzvü
