AZƏRBAYCAN
Odlar yurdu deyir hamı,
Azərbaycan mənim adım!
Sağım, solum, dörd bir yanım,
Öz canımdan, qol-qanadım!
***
Nazlı Araz kəmərimdir,
Xudafərin onun qaşı!
Birləşdirir ayrı düşmüş,
Dost-tanış, bacı-qardaşı!
Müəllif: Zaur USTAC
AVMVİB, AJB və AYB-nin üzvü, “Yazarlar” jurnalının baş redaktoru, şair-publisist, tərcüməçi-nasir, naşir
Zaur Ustacın “Buta”sı haqqında
Oxuyun >> Gözündə tük var
TƏRANƏ ARİFQIZININ DOĞUM GÜNÜDÜR!
“Yazarlar” olaraq Təranə Arifqızını doğum günü münasibətilə təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun!
Təranə Arifqızından yeni yaşın şeiri:
BU YAŞDA
Yoxluğumu var etməkçün çalışdım,
Varlığımı yox etmədim bu yaşda.
Acı oldum, sərt danışdım arabir,
Əqidəmi qul etmədim bu yaşda.
Dedim, bir də salamlayım dunyanı,
Baxım görüm, qalıbmıdır düz yanı?
Sol yanımda su göyərir, duz yanır,
Yaşıl işıq yanır, sönür bu yaşda.
Günlər ötür, ay dolanır, il keçir,
Ümmanımdan səhra kimi sel keçir.
Ruh dindirir, qələm yazır, dil seçir,
Dünya mənə qərib dönür bu yaşda.
Çox yaşamaq ömürmüdür, bilmirəm,
Qanunmudur, hokmmüdür, bilmirəm,
Hər açılan gül gülmüdür, bilmirəm,
Hər son ilim başlanğıcdır bu yaşda.
Səhifələdim düz əlli beş varağı,
Mənə təkcə sadiq gördüm torpağı,
Sözüm, ruhum yenə Tanrı sayağı
Könüllərə mələk olur bu yaşda.
Şeirin müəllif: TƏRANƏ ARİFQIZI
Məlumatı hazırladı: Leyla Mahirqızı
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
Bu gecə
Gedirəm, gözlərimi bağla mənimçün bu gecə
Yoxdu bir ağlayanım, ağla mənimçün bu gecə.
Soyuğam, öpmə üzümdən dodağın xəstələnər,
Gəl dəyiş yorğanı torpaqla mənimçün bu gecə.
Əcəl almış məni ağuşuna, yox fərqi daha,
Qoca dünyanın oyuncaqla mənimçün bu gecə.
Qəmi təklikdə yedin hər gecə məndən gizlin,
Doymusansa, azacıq saxla mənimçün bu gecə.
Ağlayıb yolma saçın, yox, eləcə yas saxla
Səs-səmirsiz dəli olmaqla mənimçün bu gecə.
Fəhminin ömrü bitir, bir də uzat əllərini
Son dəfə gözlərimi bağla mənimçün bu gecə.
Müəllif: İlqar Fəhmi
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
Papravənd-Qarapirim şəhidləri
Bu gün, 28 iyun 2026-cı ildə Papravənd və Qarapirim kəndlərində şəhidlərin anım günü keçirildi. Anım günündə şəhid ailələri, kənd ağsaqqalları, qazilər, Vətən müharibəsinin veteranları və qonaqlar iştirak edirdilər. İştirakçılar Papravənd qəbristanlığındakı şəhidlərin şəkilləri düzülmüş dəmir lövhə qarşısına toplanmışdılar.
Tədbir Azərbaycan himni ilə başladı. Sonra şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqlik sükutla yad edildi.
Yığıncağı Ağdam RİH-nin Papravənd kənd İnzibati ərazi dairəsi üzrə Papravənd-Qarapirimli kənd ərazi nümayəndəsi Əliyev Hümbət Kərim oğlu açdı. O, zəhmət çəkib bura gələn həmkəndlilərini salamladı. Sonra sözü Hacı Vüqara verdi. Hacı Vüqar şəhidlərimizin və bu qəbristanlıqda uyuyan kənd sakinlərinin ruhuna bir surə oxudu. Bundan sonra söz keçmiş Ağdam İH-nin başçısı Həsən Sarıyevə, keçmiş polis işçisi Qərib müəllimə, Azad VP-nın sədri Akif Nağıya, Qədulla müəllimə, şəhid ailələrinə və başqalarına verildi. Çıxış edənlər Ali baş komandan, hörmətli prezidentimiz İlham Əliyevə torpaqlarımızın azad edilməsində göstərdiyi qətiyyətə görə və apardığı davamlı siyasətə görə minnətdarlıqların bildirdilər. Ordumuzun müasir NATO standartlarına cavab verməsindən, düşmən layiqli zərbə vurmasından danışdılar. Məktəblilər şəhidlərə həsr olunmuş şeirlər dedilər.
Görüş iştirakçıları çıxışlardan sonra şəhidlərin, dünyasın dəyişən əzizlərinin məzarların ziyarət etdilər. Bundan sonra maşınlara oturub Qarapirim kənd qəbristanlığına yola düşdük. Orada dəfn olunmuş şəhidlərin ruhlarına dualar oxundu.
Şəhidlər ziyarət edildikdən sonra yenə Papravənd kəndinə qayıtdıq.
Kənd qəbristanlığının yanında qurulmuş kişilər və qadınlar üçün çadırda təşkil olunmuş çay və şirniyyat süfrəsi açılmışdı. Bu günkü anım gününü və ehsan süfrəni Papravənd kənd İnzibati ərazi nümayəndəsi Hümbət Əliyevin, Hacı Namiqin təşəbbüsü ilə onlarla birlikdə oxumuş 1985-ci ilin məzunları təşkil etmişdilər. Hacı Namiq təklif etdi ki, hər ilin bu günü həm də kənd camaatının həmrəyliyi günü kimi keçirək.
Tədbir ruh yüksəkliyi ilə keçirildi. Verdiyi dəstəyə görə onlar Ağdam rayon İH-nin başçısı cənab Vaqif Həsənova minnətdarlıqlarını bildirdilər. Tədbirdən fotolar:
Müəllif: Məmməd Gürşadoğlu,
Şair, publisist AJB-nin üzvü
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
MİLLİ RUHDAN TURAN MƏFKURƏSİNƏ: NİCAT ƏRTÜRK YARADICILIĞI HÜSEYN CAVİD ƏNƏNƏLƏRİ KONTEKSTİNDƏ
Bu yaxınlarda internet resurslarında “Səsləyir Zəngəzur, Qarabağ bizi” (Bakı: “Elm və təhsil” nəşriyyatı, 2016), “Zirvələrin fatehi” (Bakı: “Elm və təhsil” nəşriyyatı, 2018), “Ana həsrəti” (Bakı: “Elm və təhsil” nəşriyyatı, 2026) kitablarının müəllifi Nicat Ərtürkün (Qasımzadənin) Turan Yazarlar Birliyi tərəfindən “Hüseyn Cavid” mükafatına layiq görüldüyü barədə məlumat yayıldı.
Turan Yazarlar Birliyinin sədri Niftalı Göyçəli (Niftalı Yusifov) özünün Facebook səhifəsində bu münasibətlə belə bir paylaşım etmişdir: “Bədii yaradıcılığında Hüseyn Cavid yolunu davam etdirən istedadlı şair… Nicat Ərtürk… Uğurlar!”
İlk baxışda qısa görünən bu fikir əslində çox dərin məna daşıyır. Çünki “Bədii yaradıcılığında Hüseyn Cavid yolunu davam etdirən istedadlı şair…” ifadəsi təkcə bir təbrik deyil, həm də böyük ədəbi məsuliyyət və yüksək yaradıcılıq meyarının ifadəsidir. Bu cür qiymətləndirmə müəllifin bədii-estetik düşüncəsinin, milli-mənəvi dəyərlərə bağlılığının və sənət idealının Hüseyn Cavid irsi ilə səsləşdiyini göstərən əhəmiyyətli bir dəyərləndirmədir.
Hər bir oxucuya yaxşı məlumdur ki, Hüseyn Cavid Azərbaycan məktəb və pedaqoji fikir tarixinin və eləcə də ictimai-fəlsəfi fikir tarixinin ən görkəmli simalarından biridir. O, zəngin bədii irsi, yüksək humanist idealları, milli-mənəvi dəyərlərə sədaqəti və bütöv şəxsiyyəti ilə Azərbaycan ədəbiyyatı, mədəniyyəti, eləcə də pedaqoji fikir tarixində silinməz iz qoymuşdur.
Ulu öndər Heydər Əliyev Hüseyn Cavid irsini yüksək qiymətləndirərək demişdir: Hüseyn Cavid XX əsrdə Azərbaycan ədəbiyyatının, mədəniyyətinin inkişaf etməsində misilsiz xidmətlər göstərmişdir. Hüseyn Cavid Azərbaycan xalqını, onun mədəniyyətini, ədəbiyyatını, elmini yüksəklərə qaldıran böyük şəxsiyyətlərdən biridir. Hüseyn Cavidin yaratdığı əsərlər Azərbaycan xalqının milli sərvətidir. Onlar bu gün üçün, gələcək nəsillər üçün dərslik kitabıdır. Hüseyn Cavidin bütün yaradıcılığı, bütün fəaliyyəti Azərbaycan xalqının mədəniyyətini yüksəklərə qaldırmaqdan, xalqımızı azad, müstəqil xalq etməkdən ibarət olubdur. Onun bütün yaradıcılığı Azərbaycan xalqını milli azadlığa, müstəqilliyə çağırıbdır. O, həmişə millətini, xalqını həddindən artıq sevmiş və millətinə həddindən artıq xidmət edən bir insan olmuşdur.
Nicat Ərtürkün bədii yaradıcılığına nəzər saldıqda aydın olur ki, o da qələmi əlinə aldığı ilk gündən Azərbaycan xalqının milli azadlıq ideyalarını, müstəqillik ruhunu və Vətən sevgisini tərənnüm etmişdir. Bunun bariz nümunələrindən biri də “Səsləyir Zəngəzur, Qarabağ bizi” adlı kitabıdır. Birinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində Azərbaycan torpaqlarının təxminən 20 faizinin üzdəniraq erməni işğalçıları tərəfindən işğal edilməsi, doğma yurdlarından didərgin salınan insanların faciəsi və Qarabağ həsrəti gənc şairin yaradıcılığında (“Azərbaycanım”, “Sədərək”, “Sədərəyim”, “Oyan türküm”, “Bütöv Azərbaycan”, “Təbrizim” və sair şeirlərdə) sağalmaz bir yara kimi öz dərin bədii ifadəsini tapmışdır. Onun şeirlərində bu ağrı yalnız kədər və nisgil kimi deyil, həm də turançılığa bağlılığın, milli həmrəyliyin və tarixi ədalətə inamın poetik ifadəsi kimi təqdim olunur.
Vaxtilə pedaqoq və maarifçi şair Hüseyn Cavid “Qoca bir türkün vəsiyyəti” adlı şeirində yazırdı:
Yavrularım! Ey ömrümü şənləndirən, güldürən,
Alnı açıq oğullarım, gözəl, yosma qızlarım,
Bir qayəsiz uçurum var, ayrılmıyor önümdən,
Ömrüm vəfa etməz bana, bəlkə pək az yaşarım.
Artıq bana dar gəliyor həp şu əngin üfüqlər,
Sanki ruhum qanatlanıb şimdi pərran olacaq.
Qarşımızda yanğın kibi görünən al şəfəqlər,
Ehtimal ki, yarınki gün bəni sönmüş bulacaq.
Əcəl güclü, bən gücsüzüm, kimsə ondan qurtulmaz,
Toplaşınız, vardır sizə bir qaç sözüm, dinləyin.
Getməliyim, vəsiyyətsiz ölsəm ruhum şad olmaz,
Qulaq verin sözlərimə, birər-birər bəlləyin.
İlk istəyim: hiç bir zaman sevgidən əl çəkməyin,
İnsan oğlu sevgi için yaratılmış, doğmuşdur.
Yer yüzünü qardaş bilin, insan qanı dökməyin,
Bu dünyada bir qaşıq su çoq zalımlar boğmuşdur.
Kimsəyə kin bağlamıyın, yigit olun, mərd olun,
Vicdanınız elmas kibi nur saçaraq parlasın.
Qonum-qomşu, yaqın-uzaq hər kəslə həmdərd olun,
Qırıq gönülləri yapın, bıraqmıyın sızlasın.
Zülmə hərgiz yaqlaşmıyın, doğru yoldan şaşmıyın,
Tanrı haqdır, haqqı sevər, ədalətdən xoşlanır.
Yaltaqlığa imrənməyin, kibrə hiç yanaşmıyın,
Öz haqqını bilməyənlər ən sonunda daşlanır.
Arslan kibi cəsur olun, fəqət haqsız çıqmayın,
Haqsızlığa qarşı qoyun, bıraqmayın şımarsın.
Zalımları, cəlladları çeynəyin, hiç qorqmayın,
Türk milləti, görülməmiş, boyun büksün, yalvarsın.
Baq! Şu yanda gülümsüyən yeni doğmuş ay nədir?
Şəfəqlərin doğurduğu bir qızdır ki, hər yerdə
Türk adını еlan için bir səmavi aynədir,
İştə! Bizim tariximiz… həm yerdə, həm göylərdə.
Ey sevgili quzularım! Sizdən bən ayrılırkən,
Bəndən sizə son vəsiyyət: hərgiz məhzun olmayın.
Vicdanımla, namusumla yaşar, haqqı bilirkən,
Güclükmü var himmətinə qavuşmaqda Tanrının!?
Namus, vicdan insanlarda iki böyük qanatdır,
Onlar ilə Adəm oğlu yüksək göylərdən aşar.
Namus, vicdan bizlər için daimi bir həyatdır,
Türk eli həp o hiss için doğmuş, onunla yaşar.
Bir millətin tarixidir kökü, yurdu, yuvası,
Tarixiniz baş ucundan hərgiz əskik olmasın.
“Altay” dağı, “Makan” çölü, həm də “Yasın” ovası”
Birər aydın səhifədir, hər türk gərək anlasın.
Südü təmiz, əsil oğul bilməzmi ki, əcdadı
Nasıl doğub yaşamışlar, nə ərliklər etmişlər.
Bilməli ki, tez məhv edər zaman nankor evladı,
Öz nəslini unutanlar çoqdan sönüb getmişlər.
Bir millət öz kökü üstə bitər, böyür, yüksəlir,
Köksüz ağac çabuq qurur, çiçək açmaz, bar verməz.
Baqın, görün tarixiniz sizə nələr göstərir,
Həp şərəf, həp böyüklükdür, ancaq şaşılar görməz.
Mərd atalar yigitlikdə nam almamış yalınız,
Ta əskidən onlarda var elm, hikmət həvəsi.
Günəş kibi tarixləri parlatıyor, baqsanız,
Səmərqəndin darülfünunları, rəsədxanəsi.
Əvət, arslan yavrularım! Türk eli həp şanlıdır,
Elmas kibi ləkəsizdir, saqın, qafil olmayın.
Əsr, iyirminci əsrdir! Vəzifəsi pək ağır…
Arş iləri!
Qomşular yol aldı, geri qalmayın!
Hüseyn Cavid yaradıcılığında insanı, vətəni, azadlığı və milli-mənəvi dəyərləri daim ön plana çəkmişdir. Onun “Qoca bir türkün vəsiyyəti” şeiri ideya-bədii xüsusiyyətlərinə görə yalnız poetik əsər deyil, həm də gələcək nəsillərə ünvanlanmış mənəvi və fəlsəfi bir vəsiyyətnamə təsiri bağışlayır. Əsərdə müəllif ömrünün son məqamlarını yaşayan müdrik bir türk obrazı vasitəsilə xalqının gələcəyini düşündürən ən mühüm məsələləri bədii dillə ifadə etmişdir.
Şeirin əsas ideya xəttini insanpərvərlik, milli kimlik, vətən sevgisi, haqq-ədalət və elmə bağlılıq təşkil edir. Müəllif vəsiyyətinə sevgidən başlayır və insanın yaradılış qayəsini məhz sevgidə görür:
“İlk istəyim: hiç bir zaman sevgidən əl çəkməyin,İnsan oğlu sevgi için yaratılmış, doğmuşdur”.
Bu misralar Hüseyn Cavid yaradıcılığı üçün səciyyəvi olan humanist dünyagörüşünün parlaq ifadəsidir. Cavidə görə, insanı ucaldan əsas keyfiyyət nifrət deyil, sevgidir. O, xalqları düşmənçiliyə deyil, qardaşlığa və qarşılıqlı anlaşmaya çağırır. “Yer üzünü qardaş bilin, insan qanı tökməyin” çağırışı şairin ümumbəşəri ideallarının poetik ifadəsidir.
Şeirin digər mühüm istiqaməti haqq, vicdan və ədalət məsələləridir. Hüseyn Cavid vicdanı və namusu insanın mənəvi ucalığını təmin edən iki müqəddəs dəyər kimi təqdim edir. Şair yazır ki, insanı yüksəldən fiziki güc deyil, vicdan və mənəvi saflıqdır. Bu baxımdan “Namus, vicdan insanlarda iki böyük qanatdır” misrası Cavid fəlsəfəsinin əsas tezislərindən biri hesab oluna bilər. O, eyni zamanda yaltaqlığı, təkəbbürü və zülmü qətiyyətlə rədd edir, insanları həmişə haqqın yanında olmağa səsləyir.
Əsərdə milli şüurun formalaşdırılması xüsusi yer tutur. Hüseyn Cavid hesab edir ki, öz tarixini bilməyən xalq gələcəyini də qura bilməz. Buna görə də o, gəncləri türk tarixini, qədim yurd yerlərini, ata-babalarının qəhrəmanlığını öyrənməyə çağırır. Altay, Makan və Yasın kimi tarixi-coğrafi məkanların xatırlanması türk dünyasının ortaq yaddaşına işarədir. Şair göstərir ki, milli köklərə bağlılıq tərəqqinin əsas şərtlərindən biridir. Onun “Bir millət öz kökü üstə bitər, böyür, yüksəlir, köksüz ağac çabuq qurur…” fikri milli özünüdərkin poetik düsturuna çevrilmişdir.
Diqqətəlayiq cəhətlərdən biri də Hüseyn Cavidin türk tarixini yalnız hərbi qəhrəmanlıqlarla məhdudlaşdırmamasıdır. O, Səmərqənd darülfünunlarını və rəsədxanasını xatırladaraq türk xalqlarının elmə, hikmətə və mədəniyyətə verdiyi töhfələri ön plana çəkir. Beləliklə, müəllif göstərir ki, millətin böyüklüyü yalnız döyüş meydanlarında deyil, elm və mədəniyyət sahəsində qazandığı nailiyyətlərlə də ölçülür.
Şeirin sonunda müəllif gələcək nəsillərə müasir dünyanın tələblərinə uyğun inkişaf etməyi tövsiyə edir. “Əsr, iyirminci əsrdir! Vəzifəsi pək ağır… Arş iləri! Qomşular yol aldı, geri qalmayın!” misraları Cavidin gələcəyə yönəlmiş baxışlarını əks etdirir. Burada müəllif gəncləri milli-mənəvi dəyərlərə sadiq qalmaqla yanaşı, elmə, tərəqqiyə və yeniliyə açıq olmağa səsləyir. Bu çağırış bu gün də öz aktuallığını qorumaqdadır.
Beləliklə, “Qoca bir türkün vəsiyyəti” Hüseyn Cavidin milli və ümumbəşəri ideallarını özündə birləşdirən mühüm poetik nümunələrdən biridir. Şair bu əsərdə yalnız bir nəslə deyil, bütün zamanlara səslənərək sevgi, vicdan, ədalət, vətənpərvərlik, milli yaddaş və elmə bağlılıq kimi ali dəyərləri gələcək nəsillərə mənəvi vəsiyyət kimi təqdim etmişdir. Məhz buna görə də şeir bu gün də öz bədii-estetik və ideya-fəlsəfi əhəmiyyətini qoruyub saxlayır.
Göründüyü kimi Hüseyn Cavid yaradıcılığı yalnız milli ədəbiyyatımızın deyil, bütövlükdə türk dünyasının mənəvi-fəlsəfi fikir tarixinin mühüm hadisələrindən biridir. Onun əsərlərində milli kimlik, türk birliyi, vətən sevgisi, azadlıq, humanizm, elm və mənəvi kamillik ideyaları xüsusi yer tutur. Bu ideyalar XXI əsr Azərbaycan poeziyasında yaşamaqda davam edərək Nicat Ərtürkün yaradıcılığında da diqqəti cəlb edir.
Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi Turan Yazarlar Birliyinin sədri Niftalı Göyçəlinin Nicat Ərtürk haqqında söylədiyi “Bədii yaradıcılığında Hüseyn Cavid yolunu davam etdirən istedadlı şair…” fikri təsadüfi qiymətləndirmə deyildir. Şairin ayrı-ayrı əsərlərinə nəzər saldıqda bu fikrin müəyyən elmi əsaslara söykəndiyi aydın görünür.
Hüseyn Cavidin “Qoca bir türkün vəsiyyəti” şeiri onun milli-fəlsəfi dünyagörüşünün poetik manifesti təsiri bağışlayır. Əsərdə müəllif gələcək nəsillərə yalnız mənəvi nəsihətlər vermir, eyni zamanda türk xalqının tarixi taleyi, milli birliyi, elmə bağlılığı və gələcək inkişaf istiqamətləri haqqında öz düşüncələrini ifadə edir. Şair türk gənclərini vicdanlı, namuslu, ədalətli olmağa çağırmaqla yanaşı, onların milli köklərini unutmamalarını da mühüm vəzifə kimi qarşıya qoyur. “Bir millət öz kökü üstə bitər, böyür, yüksəlir” fikri Cavid yaradıcılığında milli özünüdərkin əsas poetik düsturlarından biri hesab edilə bilər.
Nicat Ərtürkün “Salam olsun…” şeirində də eyni ideya istiqamətinin yeni tarixi mərhələdə davam etdirildiyini görmək mümkündür. Şeirin kompozisiyası əvvəldən axıra qədər türk dünyasının mənəvi bütövlüyü ideyası üzərində qurulmuşdur. Müəllif Başqırdıstan, Yakutiya, Çuvaşıstan, Uyğur eli, Kabarda, Tatarıstan, Qumuq yurdu, Borçalı, Dərbənd, Təbriz, Ərdəbil, Urmiya, Zəncan, Mosul və digər türk yurdlarını eyni poetik nəfəsdə salamlayaraq ortaq milli yaddaşın coğrafiyasını yaradır. Bu, sadəcə coğrafi adların sadalanması deyil, bütöv türk dünyasının mənəvi xəritəsinin bədii təsviridir.
Əgər Hüseyn Cavid “Qoca bir türkün vəsiyyəti”ndə Altay, Makan və Yasın kimi qədim türk yurdlarını xatırladaraq türk tarixinin dərin köklərinə işarə edirdisə, Nicat Ərtürk həmin ideyanı müasir siyasi və mədəni reallıqlar fonunda davam etdirir. Onun şeirində artıq tarixi yaddaş müasir türk xalqlarının taleyi ilə qovuşur. Xüsusilə “Salam olsun vətən yolu, eşq yolunu gedənlərə, Zəngəzurun, İrəvanın həsrətini çəkənlərə” misralarında müəllif ümumtürk həmrəyliyi ideyasını Azərbaycanın milli ağrıları ilə əlaqələndirərək daha konkret ictimai məzmun qazandırır.
Hər iki şeirdə türk birliyi ideyası aparıcı yer tutur. Lakin bu ideya müxtəlif bədii formalarda təqdim edilir. Hüseyn Cavid türk dünyasının gələcəyini elmə, mənəviyyata, milli köklərə bağlılıqda görür. O, türk gənclərinə “Qonşular yol aldı, geri qalmayın!” deyərək tərəqqi və inkişaf yolunu göstərir. Nicat Ərtürk isə eyni ideyanı “Böyük Turan birliyinə” çağırışı ilə ifadə edir. Burada Turan anlayışı siyasi şüardan daha çox ortaq tarix, ortaq mədəniyyət və ortaq mənəvi dəyərlərin simvolu kimi çıxış edir.
Diqqət çəkən digər cəhət isə hər iki şairdə Vətən anlayışının yalnız coğrafi məkan kimi deyil, milli-mənəvi dəyər kimi təqdim edilməsidir. Hüseyn Cavid üçün Vətən tarix, dil, vicdan və milli yaddaşdır. Nicat Ərtürk üçün isə Vətən həm də Qarabağ, Zəngəzur, İrəvan, Təbriz və Dərbənd kimi milli yaddaşımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilmiş tarixi məkanlardır. Bu baxımdan Nicat Ərtürk Cavidin milli-fəlsəfi düşüncəsini müasir Azərbaycanın tarixi reallıqları ilə zənginləşdirərək yeni poetik çalarlar qazandırır.
Bununla yanaşı, hər iki müəllifdə humanizm və mənəvi kamillik ideyaları da ortaq xətt təşkil edir. Hüseyn Cavid insanı vicdana, ədalətə, sevgiyə səsləyir, zülmü və haqsızlığı qətiyyətlə rədd edir. Nicat Ərtürk də türk xalqlarının birliyini nifrət üzərində deyil, qardaşlıq, həmrəylik və ortaq milli dəyərlər üzərində qurmağa çalışır. Bu cəhət onların yaradıcılığında ideya yaxınlığını daha aydın göstərir.
Beləliklə, aparılan müqayisə göstərir ki, Nicat Ərtürk Hüseyn Cavid poetikasını forma baxımından təkrarlamır, əksinə, onun milli-fəlsəfi ideallarını müasir dövrün ictimai-siyasi gerçəklikləri fonunda yeni bədii məzmunla inkişaf etdirir. Türk dünyasının birliyi, milli yaddaşa bağlılıq, Vətən sevgisi, tarixi ədalətə inam və gələcək nəsillərin milli ruhda tərbiyəsi kimi ideyalar hər iki sənətkarın yaradıcılığını birləşdirən əsas ortaq cəhətlərdir. Məhz bu xüsusiyyətlər Turan Yazarlar Birliyinin sədri Niftalı Göyçəlinin Nicat Ərtürkü “Hüseyn Cavid yolunu davam etdirən istedadlı şair” kimi dəyərləndirməsinin müəyyən elmi əsaslara söykəndiyini söyləməyə imkan verir.
“Salam olsun” adlı şeirdə oxuyuruq:
Salam olsun türk adıyla,
Bu torpaqda gəzənlərə.
Salam olsun yurdumdakı
O qəhrəman ərənlərə.
Salam olsun Başqırlara,
Yakutlara, Çuvaşlara,
Vətənində zülüm görən,
Aciz, məzlum Uyğurlara.
Salam olsun Kabardinə,
Salam olsun Tatar sənə,
Kımıklara,Saltuklara,
Qədim türklər ölkəsinə
Salam olsun ürəyində,
Vətən eşqi çağlayana,
Turan üçün ümidini,
Sabahlara bağlayana.
Salam olsun vətən yolu,
Eşq yolunu gedənlərə,
Zəngəzurun, İrəvanın,
Həsrətini çəkənlərə.
Salam olsun Ərdəbilə,
Həmədana,Təbrizimə,
Zəncanıma,Urmiyama,
Mosuluma, Mərəndimə.
Salam olsun Borçalıma,
Dəmir qapı Dərbəndimə.
Qardaş türklər ölkəsinə,
Böyük Turan birliyinə.
Hörmətli Nicat Ərtürk!
Sizi Turan Yazarlar Birliyi tərəfindən “Hüseyn Cavid” mükafatına layiq görülməyiniz münasibətilə ürəkdən təbrik edirik!
Bu mükafat təkcə yaradıcılığınıza verilən yüksək qiymət deyil, həm də Hüseyn Cavid yaradıcılığının əsas ideya istiqamətlərindən olan milli ruhun, türk birliyi düşüncəsinin, Vətən sevgisinin, haqqın, ədalətin və yüksək mənəvi dəyərlərin poeziyanızda yaşadılmasına, yaltaqlığın, təkəbbürün və zülmün qətiyyətlə rədd edilməsinə göstərilən yüksək etimadın ifadəsidir.
Əminik ki, qələminiz bundan sonra da Hüseyn Cavidin təbliğ etdiyi humanizmə, azadlıq məfkurəsinə, türk birliyi ideyasına və milli-mənəvi dəyərlərə xidmət edəcək, yeni-yeni bədii uğurlarla oxucularını sevindirəcəkdir.
Sizə möhkəm cansağlığı, tükənməz yaradıcılıq ilhamı, yeni əsərlər və yeni uğurlar arzulayırıq.
“Hüseyn Cavid” mükafatı Sizə uğur gətirsin, yaradıcılıq yolunuz daim işıqlı və bərəkətli olsun!
Türk dünyasının ortaq mənəvi dəyərlərinə xidmət edən bütün qələm adamları adından Sizə ən xoş arzularımızı çatdırır, qazandığınız bu nüfuzlu mükafat münasibətilə bir daha səmimi-qəlbdən təbrik edirik!
Eşq olsun Türkün qələminə, eşq olsun Türkün sözünə, eşq olsun Böyük Turan idealına!
Müəllif: Yusif Səfərov
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, professor
Professor Yusif Səfəroun digər yazıları
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
YENİ ƏDƏBİ UĞUR
Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatında Qarabağ mövzusunda yazılan əsərlər xüsusi yer tutur. Bu əsələrin ədəbi-bədii əhəmiyyəti olduqca böyükdür. İllərlə pərdə arxasında qalan tarixi həqiqətlər yazıçı qələminin işığında oxuculara təqdim olunur.
Zəhra Səfəralı qızı Qarabağ mövzusuna yaradıcılığı boyu dönə-dönə müraciət edən müəlliflərdən biridir. Onun fərqli imzası, əsərlərinin bədii məziyyəyti, duyğu və düşüncələri diqqət çəkir. Yazıçının müxtəlif illərdə çap olunan “Buluddan nəm çəkdi yolum” , “Qəlbimin üşüyən tərəfi”, “Uzaqdan gətirdiklərim”, “Qoca adam” Şəhid Ramazan Cəbrayıl oğluna həsr etdiyi real hadisəlrdən ibarət “ Ramazan” povesti kimi kitabları oxuculara yaxşı tanışdır. Müraciət etdiyi mövzuya yazıçı-vətəndaş münasibəti, sənət axtarışları çox cəhətli yaradıcılığını səciyyələndirən mühüm xüsusiyyətlərdəndir.
Yenicə işıq üzü görən “Qoşa çinar” romanını yazıçının Qarabağ mövzusundakı uğurlu sənət axtarışlarının davamı kimi səciyyələndirmək olar. “Qoşa çinar” sənədli roman janrında qələmə alınıb. Romanda Zəhra Səfəralı qızı haqlı olaraq yaradıçılığına doğma olan poetik obrazlılığa, bədii səhnələrə yer vermir. Sənədli roman janrının sərhədlərini yazıçı həssaslığı ilə qoruyur. Real hadisələr əsasında qələmə alınan əsərin ilk səhifələrindən yazıçının janrın estetikasına zərgər incəliyi ilə necə riayət etdiyi aydın görünür. Onun dövrün arxiv sənədləri ilə yaxından tanışlığı, hadisələrin canlı iştirakçılarla görüşləri real həqiqətləri təqdimində təsirsiz ötüşmür.
Sənədli roman Qarabağ savaşının iştirakçıları Ənvər və Asif Qarayevlərin şərəfli həyat yolundan bəhs edir. Hərbi xidmətdən qayıdan Ənvər Qarayev doğma yurdunun taleyinə biganə qala bilmir. Qəlbinin çağırışı ilə könüllülərin cərgəsinə qoşulur.
Romanün süjet xətti inkişaf etdikcə yazıçı dövrün mühüm hadısəlirini nəzərdən qaçırmır. Yeri gəldikcə Qarabağ münaqişəsinin ilk köklərini üzə çıxarır. Bu hadisələr sırasında Dağlıq Qarabağda alovlanmaqda olan hərəkatı, Xocalı soyqırımını, sərnişin avtobuslarının və qatarlarının partladılmasını, Qarakəndin yaxınlığında vertolyotun vurulmasını artıq tarixə dönmüş hadisələri xüzusi vurğulayır.
Zəhra Səfəralı qızı sənədli romanda Ənvər Qarayevin işğalçılarla üz-üzə keçən cəbhə həyatını günbəgün izləyir. Romanı qələmə alarkən yazıçı tamamilə haqlı olaraq bədii təxəyyül aləminə qapılmır. Poeziyasının üstün məziyyətlərin sayılan obrazlı notlara, bədii təsvir və ifadə vasitələrinə köklənmir. O, qeyrətli Vətən oğlunun qəhrəman surətini real hadisələr əsasında təqdim etməyə üstünlük verir. Ordu sıralarından yenicə tərxis olunan yeniyetmə gəncin işıqlı simasını oxucuların gözləri qarşısında layiqli övlad, zəhmətsevər, Vətənin dar günündə onun çağırışına səs verən layiqli oğul kimi canlandırır.
Romanda Ənvərin bacarıqlı komandir olmağı ilə bərabər insani keyfiyyətləıri, könbüllülərə həssas münasibəti də yazıçının nəzərindən yayınmır. Yığcam ştrixlərlə onun döyüş hazırlığı, cəsarəti, şücaəti ilə bərabər sırf insani keyfiyyətlərini də vurğulamağı unutmur.
Sənədli roman janrının estetikasına uyğun olaraq müəllifin yeri gəldikcə keçmişə–tarixi hadisələrə də müraciəti qənaətbəxşdir. Hələ 1918-ci ildə işğalçıların Zəngəzurun bir çox kəndlərini viran qoyması, dinc əhalinin doğma yurdlarından didərgin salınması xatırlanır. Tarixi salnamənin zaman-zaman kölgədə qalan səhifələri birər-birər vərəqlənir. İllər sonra baş verən hadisələr o qanlı illərin davamı kimi yadda qalır. Zəhra Səfəralı qızını haqlı olaraq romanı tarixi kontekstdən ayırmır. Xatırlanan hadisələr faciənin tarixi köklərinin üzə çıxmasında təsirsiz ötüşmür.
Oxucu tarixi xronologiyaya uyğun olaraq Zəngilan rayonunda törədilən vəhşiliklərlə tanış olduqca dinc əhalinin acınacaqlı vəziyyətinə biganə qala bilmir. İşğalçıların yırtıcı əməlləri hər kəsin qəlbində nifrət yaradır. Yazıçı döyüşləri zaman ardıcıllığı izləyir. Bu baxımdan “Qoşa çinar” eyni zamanda hadisələrin dəqiq təsviri ilə etibarlı tarixi mənbə missiyasını da yerinə yetirir.
Mövzunu hər tərəfli öyrənən yazıçı Ənvərin döyüş dostlarını da unutmur. Məqamı gəldikcə döyüşlərdə fərqlənən könüllülərin igidliklərindən, həyatını itirən şəhidlərdən bəhs edir. Qeyri-bərabər döyüşlərdə könüllülərin cəsarət nümunələri əsərin qəhrəmanlıq ruhu ilə yaxından səsləşir.Qələmə alınan əsgər xatirələrinin də bu baxımdan olduqca əhəmiyyətlidir.
Ənvər mərd, cəsur, igid döyüşçü kimi oxucunun gözləri qarşısında canlanır. Döyüşlərdəki dəhşətli səhnələr, işğalçıların fasiləsiz hücumları, törətdikləri vəhşiliklər Ənvərin mübarizə əzmini qırmır. Hər an qarşılaşdığı ölüm təhlükəsinə baxmayaraq könüllülərə polad iradəsi ilə başçılıq edir. Döyüşlərin birində ağır yaralanan Ənvər müalicədən sonra mübarizə əzmi ilə yenidən səngərə–dostlarının yanına qayıdır.
Zəhra Səfəralı qızı sənədli romanda janrın poetikasına uyğun olaraq hadisələrin zaman ardıcılllığını dəqiqliklkə izləyir. Ağdamın, Füzulinin, Cəbrayılın, Quadlının işğalına toxunur. Azərbaycan ərazilərinin işğalını eşidən soydaşlarımızın yaşadıqları kədər romanda öz əksini tapır. Zəngilanlılar hər gün ürək dağlayan xəbərlər eşitsələr də doğma yurdlarından çıxmır, könüllülər Ənvərin rəhbərliyi ilə mübarizə aparırlar.
“Qoşa çinar” romanında dinc əhalinin qarşılaşdığı səhnələr könüllülərin mübarizəsi ilə paralel verilir. Yazıçının dövrə yanaşdığı baxış bucağı əsərin dəyərli məziyyətlərindən biridir. O zaman respublikaya rəhbərlik edənlərin səriştəsizliyi zəngilanlıları çııxılmaz vəziyyətə sürükləyir. Dinc əhalinin məcburi şəkildə doğma yuradlarını tərk etməsi romanın ən təsirli səhnələrindəndir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin müraciətinə səs verənlərdən biri olan Ənvər Horadizdə gedən döyüşlərdə qəhrəmanlıqla vuruşur.
Zəhra Səfəralı qızı atəşkəs dövründə də Ənvərin həyatına yenidən nəzər salır. Ənvərin övlarlarını Vətənə məhəbbət,vətənpərpərvərlik ruhunda böyütməsini xüsusi vurğulayır. Doğma kəndini işğalçılardan müdafiə etmək üçün gedərkən beşikdə yatan körpəyə baxan Ənvər, bəlkə də, heç ağlına da gətirməzdi ki, Asəf onun döyüş yolunun davamçısı olacaq.
Asəf Ana Vətənin, valideynlərinin qarşısında müqəddəs övladlıq borcunu ləyaqətlə yerinə yetirir. Dərs əlaçısı kimi hərbi biliklər alır, peşəkar zabit kimi yetişir. Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi məktəbində hərb elminin sirlərinə daha dərindən yiyələnir.
“Qoşa çinar” romanında müəllifin gərgin yazıçı əməyi aydın görünür. Zəhra Səfəralı qızı qələmə aldığı mövzunu hər tərəfli öyrənərək təsvir etdiyi qəhrəmanların həyat yolunu maraqlı, dinamik süjetlə təqdim edir. Kiçik hekayələrlə oxucuların məhəbbətini qazanan yazıçı mürəkkəb sənədli Povest, roman janrında da qələmini məharətlə sınayır. Peşəkar yazıçı təcrübəsi ilə oxunaqlı povest və roman ərsəyə gətirməyə nail olur.
Bu baxımdan “Qoşa çinar” maraqlı kompozisiya quruluşu ilə də önəmlidir.Yazıçı hadisələrin ardıcıllığında oxucunu intizarda saxlamağı bacarır. Asəfin cəbhə həyatı maraqla izlənilir. Asəf mayor rütbəsində Laçın dəhlizinin azad edilməsində iştirak edir.
Asəfin komandiri olduğu dəstənin Şuşanı azad etməsi onun cəbhə həyatında iftixar doğuran səhifələrdəndir. Müəllif Asəfin hərbi komandir kimi şəxsi insani keyfiyyətlərini ön plana çəkir. Onun əsgərlərlə səmimi münasibəti, yaralılara köməyi əsgərlərin qəlbində ona qarşı sonsuz hörmət hissi yaradır. Əsgərlərin Asəf haqqında xatirələrində onun mənəvi dəyərləri aydın sərgilənir.
Romanda nəsillərin işıqlı estafetini yazıçı ön plana çəkir. Asəf illər sonra İkinci Qarabağ savaşında mayor rütbəsində atasının yolunu davam etdirir. Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı adınma layiq görülən baş gizir Mehrab Niftəliyevi kömək edərkən yaralanan Asəf döyüşdə iştirak edə bilmir. Əsgərlərə verdiyi tapşırıqlar qələbənin qazanılmasında izsiz ötüşmür. Əsgərlər hospitalda müalicə alan sevimli komandirə qələbə sevinci ilə raport verirlər.
Zəhra Səfəralı qızı yeri gəldikcə əsgərlərin xatirələrinə də müraciət edir. Bu xatirələrin Asəfin cəbhə həyatındakı şücaət və fədakarlığına işıq tutur. Romanda Ənvər və Asəfin qələbədən sonrakı həyatı da öz əksini tapır.
“Qoşa çinar” romanını müəllifin yeni ədəbi uğuru kimi qiymətləndirmək olar. Roman ruhu ilə kino estetikasına çox yaxındır. Ekran işığında da Qarabağ qazilərinin döyüş yolu tamaşaçılar tərəfindən maraqla qarşılanar.Azərbaycan ədəbiyyatında bundan sonra da sənədli roman janrında yeni-yeni əsərlər yazılacağı şübhəsizdir. “Qoşa çinar” sənədli romanı bu əsərlər sırasında çinar həyatı ilə həmişə yaşayacaq.
ZƏHRA SƏFƏRALIQIZININ YAZILARI
Müəllif: Hatəm Əsgərov
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
QAZİ-ŞAİRƏ GECİKMİŞ ORDU GÜNÜ TƏBRİKİ
RƏFAİL TAĞIZADƏNİN İLK SEVGİSİ
Yunan müdriki Sokrat deyirdi ki, sevgi ölməzlik cəhdidir. İnsana, Vətənə sevginin ölməzliyinin keşiyində dayanmaq, özünü başqasında tapmaq cəsarətdir, hünərdir. Başqası kimdi? Vətəndi, torpaqdı, valideynlərdi, sevgilidi, övladdı. Belə ilahi sevgiləri yaşamaq və yaşatmaq ləyaqətdir, qəhrəmanlıqdır.
Sözü ilahiləşdirməyi bacaran şairlər hətta bir şeiri ilə özünü təqdim və təsdiq edə bilərlər. Uğurlu bir şeir belə şairin ömürlüyü, həyatının məqsədi və məramı kimi onu tanıdar. Qazi şair Rəfail Tağızadənin “Burda məndən sevgi gözləmə” şeiri kimi. Bu poetik nümunə şairin səmimi, cəsarətli, lirik və kövrək etirafıdır, Vətənə, xalqa hesabatıdır.
Rəfail müəllimin “Məndən sevgi gözləmə” xəbərdarlığının özü də sevgi ilə ləbələb doludur. Cəsarətlə kövrəkliyin vəhdəti bənzətməm heç kimə qəribə görünməsin. Bu ülfətin nüvəsində sevgi dayanır.
Sevgi bəşər övladını səmimiliyə, kövrəkliyə, cəsarətə, həqiqəti söyləməyə, yalanı ifşa etməyə, həyatı dəyişdirməyə, gözəlliklər yaratmağa vadar edən ali mənəvi meyardır.
Şeirin ilk iki misrası həsrət və nisgillə yoğrulmuş bir epiqrafdır, müdrik deyimdir. Rəfail müəllim həyatın hər üzünü görən, sınaqlarından üzüağ çıxan, bir müdrikdir fikrimdə yanılmamışam. Adətən yazarlar əsərinin epiqrafında hansısa müdrikdən bir sitat gətirirlər. Rəfail Tağızadənin “epiqraf”ı isə özününküdür:
Öz torpağında səngər qazmaq
özünə qəbir qazmaq kimidi.
Vətən torpağının köksündə dərin-dərin yaralar – səngərlər – qəbirlər qazmağın ağrısını, ağırlığını, başıaşağılığını, utanclığını yaşamaq son 30 ildə taleyimizin alnına həkk olunan ən qara yazıdır. Bunu qazilər – o “qəbir”lərdə ömrünün gənclik adlı şirin çağının bir hissəsini yaşayanlar yaxşı bilirlər. Vətəni qorumaq, xain düşmənin tapdağından azad etmək şərəfli işdir, həyat məktəbidir ki, burada “oxumaq”, öyrənmək və öyrətmək qəhrəmanlıqdır. Şair-qəhrəman Rəfail Tağızadə də bu şərəfə layiq Vətən oğludur. O, “o başdan bu başa” səngər-qəbirdə mənliyimizi, “özümüzü, qürurumuzu” qoruyanlardan biridir. Qazilik və şairlik bir-birinə doğma sənətdir, Tanrinin sevdiyi insanlara lütfüdür.
Şairin qanlı-qadalı, ölüm-itimli səngər düşüncələri həm də o qədər lirikdir ki, həssas ürəkləri saflaşdırır, kövrəldir, daş qəlbləri yumşaldır. Rəfail müəllim Vətənə sevgi ilə insana sevgini birləşdirib ülviləşdirir, burda sevgi də var, ağrı-acı da:
Buranın gecəsi gündüzündən işıqlı,
gecələr hamı oyaq.
Uçan güllələrin
atəş nöqtəsini görürəm,
döyüşçü dostumun
hənirtisini eşidirəm.
Bu gündüz gecələr
unutdurur hər şeyi –
səni də,
isti yatağı da,
rahatlığı da.
Sən məndən ayrı sevgi umma.
Burada ağ mələfələr qan rəngində,
lalə yanağında qara xal kimi
ətin soyutduğu güllə içində…
Səngər həyatının “özəllik”lərini yerli-yataqlı qələmə almaq üçün şair də döyüşçü olmalıdır. Vətən oğulları baş-başa, çiyin-çiyinə dayananda daha məğrur və əzəmətli olurlar – dağlar, zirvələr kimi:
Gecələr adamın
harasından yaralandığı səsindən,
kimin nə gördüyü,
nə demək istədiyi
susmağından bəlli.
Sevməyən düşünməyi bacarmaz. Əgər insan sevməyə qadirdirsə, həyatı gözəlliyə və yaxşılığa doğru dəyişməyə əsas tapır. Səngərdə aşiqliyin meyarı başqadı, sevginin böyüklüyü “sevirəm!” nidasıyla ölçülmür. “Döyüşün, səngərin ruhuna köklənən” aşiqin və aşiqliyin qaydaları və qayğıları bambaşqadı. “Düşməni axtaran, öldürdüyünü sayan tətiyin qaraltdığı, bərkitdiyi barmaqlar saç sığallaya bilməz”. Sığallaya bilər, Rəfail müəllim, düşməni torpaqlarımızdan qovub o yerlərə qayıdandan sonra. Hələlik səngərdəkilərin “xatirələri an-an, onların zəfərini gözləyən el gözəllərininki il-ildir”:
Mən burda ölümü də sevirəm,
sən yaşamağı.
Səni qucaqlayan qollar
indi yaralı əsgərləri qucaqlayır.
Mən indi axan qanı öpürəm,
isti dodaqların kimi.
Mənim əllərim soyumuş üzü sığallayır,
sənin əllərin mənim boş,
soyumuş yatağımı.
Qucağımdan qan damır,
əllərim qan içində.
Bu qanlı əllərdən ayrı sevgi istəmə.
Ulduzlar əvəzinə “adamların ulduzunu söndürən ulduz güllələri işıldayan gecələrin” müdhiş “həzin”liyindən qan qoxusu gəlir. Qan qoxusu və həzin, romantik gecələr. Bu bir-biri ilə qol-boyun ola bilməyən söz birləşməsi qan-qadanın, müharibə adlı əzazil Təpəgözün yaratdığı paradoksdur, labirintdir ki, 30 ildir yol tapmaq üçün baş sındırırıq.
“Zamanın sözünü” bizə şeirlərində “Qarabağ rüzgarları”nın nəfəsiylə anladan, “sözün zamanı”nı, yerini yaxşı bilən Rəfail Tağızadə səngərdəkilərin psixoloji ovqatını, “situasiya fərqliliyini, həsrəti güllələməyi”ni, səngərin və səngərdəkilərin kim olduğunu elə təsvir edir ki, sanki sən də ordasan.
Mənə elə gəlir ki, xeyirxah, mərhəmətli, inamlı Rəfail müəllimlə səngərdə çiyin-çiyinə, arxa-arxaya dayansam da düşmən gülləsi məni tapa bilməz. Çünki Rəfail müəllim qoruyuculuq missiyasının daşıyıcısıdır. Qanında, canında olan bu missiyanı səngər “məktəbi”nin dərsləri daha da cilalayıb, mükəmmələşdirib.
Şairin “Qarabağ rüzgarları” kitabına (“Adiloğlu” nəşriyyatı, Bakı – 2009) “müəllifdən” yazısındakı döyüş təəssüratları məndə Vətənin bağrını cadar-cadar etmiş səngərlər barədə tam bilgi formalaşdırıb:
“Səngərin o tayında yalqız qalmış yurd yerinin – bizim əvəzimizə xəcalət çək’n dağların, bir vaxtlar bizlərin yaşadığı, indi isə boş, viran qalmış, uçulmuş, tarimar olmuş evin, kəndin, şəhərin, susuzluqdan, xiffətdən, tənhalıqdan quruyan ağacları, gülləri, çiçəkləri və nələrisə sevə-sevə bitirdiyini çoxdan unudulmuş sahibsiz torpaqların sənə dikilən baxışı, əli silahlı səndən umduğu imdadı, diləyi, tələbi, aralıqda qalmış, eninə-boyuna qazılmış sahələr, barıt qoxusuna qarışan dağ havası, doğma yurdda yadlardan, yağılardan özünü qorumaq instikti, ürəyin istəyən yerə addım qoya bilməməyin, asılılığın – heç nə etmək iqtidarında olmamağın, hər gün bütün bunları yaşamağın və yaşamaq məcburiyyətin səni bu ağrıları yaşayaraq yazmağa, bütün bunlardan qurtulmağa çağırır… Şəhid ruhları başımızın üstündə dövrə vurur, qazilərimizin basdırılmış əlləri, qıçları, qolları, gözləri səngərin o tayından bizi haraylayır”.
Ölümün soyuq nəfəsiylə üz-üzə dayanan, nəm səngərdə Vətənin torpağını, səmasını və bir də ilahi sevgisini qoruyanlar əslində iki cəbhənin əsgərləridir. Onlar arxa cəbhədə qoyub gəldikləri sevdiklərini də qorumaq kimi müqəddəs iş görürlər və sevgililərinə pıçıltı ilə ismarış yollayırlar. Həmin həzin sevgi notlarını qazi ilə qoşa şəklinə baxıb ümidlə yol gözləyənlər hər gecə dinləyirlər:
Hər gecə səngərin o tayından
məni çağırırlar.
Bu sənə xəyanət deyil, əzizim.
Bu ilk sevgidi.
Yaddan çıxmaz, unudulmaz Vətən sevgisi…
Azadlıq mücahidi, örnəyi və mücəssəməsi Şeyx Şamilin düşüncəsinə görə, əgər torpağınız kafir ayaqları altındadırsa, etdiyiniz ibadətin mənası yoxdur, öncə kafiri qovmalı, sonra ibadət etməlisiniz. Biz Müzəffər Ordumuzun Ali Baş Komandanının rəhbərliyi, əsgər və zabitlərimizin rəşadəti, Vətən və torpaq sevgili xalqımızın ümidi, inamı, qüruru ilə nankor düşməni torpaqlarımızdan qovduq, ibadətimizi də etdik. Vətən sevgimiz tükənməsin…
Sevgi də ilahi söz kimi əbədi işıqdır, qeyrətdir, namusdur, hünərdir. Sevginin gücü bütün çətinliklərə qalib gəlir. Bizi zəfərə aparan da sevgidi…
Müəllif: VAQİF OSMANLI
araşdırmaçı yazar, ədəbi təhlilçi, publisist
Oxuyun >> Gözündə tük var
ƏŞARINDA UCALAN…
(Akademik, şair, ictimai xadim Cavid Salman oğlu Axundova ithafən)
Rişəsi xalqdan, sözü Haqdan gələnlərin bir adəti də var – ucalmaq.Necə xeyirxah əməllərin, hansı nəcib hərəkətlərin yiyəsi olmağından asılı olmayaraq, həmin insanları ilk növbədə yazdığı şeirləri yaşadır.O şeirlər haçansa, hardasa hansısa oxucunun qarşısına çıxır, xatırlanır, bir növ tarixlə ittifaqa girərək elə hey: “Mən də varam, mən də yaşayıram” – deyə qulaqlarda cingildəyir.Bəzən həyatda karına gələn həmin şairlərin misraları sanki ünvanlı şəkildə, məxsusən sənin üçün göndərilmiş bir funksiya, bir missiya daşıyır:
“Söz var gələr keçər, söz var dələr keçər” misalı.Amma həmişə ağrılı, acılı söz köksünü dəlmir ki?! Elə olur ki, haqq sözü də içindən qafilə-qafilə hikmətlərlə, qatar-qatar mətləblərlə ötmüş olur. Ruhunun tozunu silən, ərp bağlamış sinəni təmizləyən həmin şeirlər Cavid Axundovun poeziyasına xub yaraşır.
Xalqla, haqla bağrıbadaş olan həmin şeir nümunələri məhz belə poetik özəlliklərdən xali deyil.
Bu niyyətlə iyulun 1-də – Cavid Axundovun 96-cı doğum ili ərəfəsində şeirlərini dönə-dönə oxudum.Həmişə həyatından, nəcib əməllərindən yazdığım unudulmaz Cavid əminin bu dəfə sırf şeirlərindən qonuşmağa qərar verdim.
Əşarında ucalan, əşarı ilə yaşayan Cavid Axundovun poetikasına bir sıra kontekstdən yanaşmaq gərəkir:
Əvvəla, Cavid müəllimin doğulduğu qədim yurdumuz olan Gəncədən kimlər çıxmayıb ki?!
Nizami Gəncəvi, Məhsəti Gəncəvi, Əbülüla Gəncəvi, Mirzə Şəfi Vazeh, Mir Mehdi Naci, Ağa İsmayıl Zəbih, Nigar Rəfibəyli kimi klassiklərimizin məktəbi Cavid ruhuna mütləqdir ki, yansıyıb.Həmin şairlərin klassik poeziyamızdakı qoyduğu ülgülər, meyarlar, ölçü-biçilər, bir Gəncəli balası kimi Cavidə də təsirsiz ötüşməyib.Həmin klassiklərin cızdığı sınırlardan yan gəzmək, həmin sərhədlərdən kənar durmaq hardasa imkansızdır.
İkincisi, Cavid müəllimin doğulduğu torpağın dövlətçilik gələnəyindən, türk ruhundan, xalq mayasından yoğrulduğunu göz önündə bulundursaq, şairin həm əruz, həm də heca qanadları ilə pərvazlanmaq bacarığına “əhsən!” demiş olarıq.
Üçüncüsü, söz ilə könül bağı qurmaq, şeirlə əbədi körpülər salmaq Cavid Axundovun fitrətindən mütəvəlliddir.Bu faktoru da gözardı eləmək əsla doğru olmazdı.
Cavid Salmanoğlu sözdə uzunçuluğun tərəfdaşı kimi çıxış etməyi sevməzdi, əksinə fikrin aydın, yığcam, lakonik ifadəsinə çalışardı.
Bu nüansı əla tutan Xalq şairi Hüseyn Arif Cavid müəllimin ilk şeir kitabına “Haçan olsa…” ya Ön söz yazarkən də vurğulayıb.
“Cavid Salmanoğlu sözdə israfçılığa yol vermir.Həmişə fikrin qısa və aydın ifadəsinə çalışır.Özü də buna ustalıqla nail olur.”Nə çəkir” gəraylısından götürülmüş aşağıdakı bənd də sözlərin necə yerində işləndiyi fikrimizə sübutdur:
Yarası var yazarın da,
Həkimi var azarın da.
Naşı, nadan bazarında,
Allah bilir, söz nə çəkir.
Bu dördcə misrada bir dənə sözün yerini dəyişmək olmaz.Sözlərin düzülüşü də poetikdir, şairin deyimi də”
Hüseyn Arif tam haqlıdır.
Ümumiyyətlə, Cavid Salmanoğlunun yığcam sözlə fikrini tam ifadə etməsi həm də yazdığı şeir formalarının tələbidir.Cavid müəllim klassik şeirin həmən-həmən bütün şəkillərində yazdığını – qoşmada, gəraylıda, təcnisdə, rübaidə, bayatıda, divanidə, qəzəldə və.s nəzərə alsaq, ortaya mükəmməl bir tablo çıxar.Şairin cızdığı əlvan palitranın tacı isə heç quşqusuz ki, təcnisdir.
Cavid Salmanoğlunun 1998-ci ildə işıq üzü görən “Təcnislər, qoşmalar, gəraylılar” kitabına Ön söz yazan, ictimai xadim, filologiya elmləri namizədi Sadıq Murtuzayev də şairin təcnislərinə belə yanaşıb:
“Cavid Salmanoğlunun təcnislərini oxuyarkən dil yaradıcılığı imkanlarının necə zəngin, tükənməz olduğunun şahidi oluruq.Məsələn, cinas xatirinə “kül” əvəzinə işlətdiyi “od unu” ifadəsi çox uğurlu tapıntı olmaqla həm də təkcə ona məxsusdur.
Yığdım örkəninin üstə odunu,
O isə başıma tökdü od unu.
Bu dünyada cəhənnəmin odunu,
Cavidəm, mən onu alalı gördüm.
Cavid Axundov təcnislərində sırf lətif nümunələr yaratmırdı, sözlərin cilalı, işvəli səslənişi ilə təkcə zövq alaq deyə də yazmırdı.Şair öz inancını söz saxlancında barındırır, fürsət düşdükcə isə Hz.Məhəmmədə (əs) və Əhli-beytə məhəbbətini bu sayaq aləmə izhar edərdi:
Bilirsənmi könlüm kədərlə dolur,
Gözəl, sənə toxunanda yad əli.
Məhəbbətin alıb ağlımı başdan,
Görən deyir ya məcnundur, ya dəli.
Boyun sərvi, sözün şirin, dil incə,
Çox çətindir tapmaq dostu dilincə…
Xoş günündə canda deyər dilincə
Dar günündə açar sənə yad əli.
Baxmaq üçün ləblərinin dadına,
Cavid istər o ləblərdən dadına.
Sidq ilə diləsən yetər dadına,
Ya Məhəmməd, ya Mustafa, ya da Əli.
Şair fəlsəfi, didaktik, irfani aşıq şeir formalarının ən qəlizlərindən sayılan divanidə də qələm çalıb.Divani – hər bəndi 4 misradan, hər misrası isə 15-16 hecadan ibarət şeir şəklidir.Dədə Ələsgər, Molla Cuma kimi ustadların əla divanilər yaratdıqları məlumdur.Aşıqların məclisin əvvəlində divanilərlə meydanı ələ alması adəti, bu şeir formasının önəmindən soraq verir.Burdakı misralar ötkün olduğu qədər də, orijinal və aydın olmalı idi.15-16 hecanın mürəkkəb ritmini tutmaq, sözləri qəlibə oturtmaq, vəzndən çıxmamaq, paralel olaraq auditoriyanı ələ almaq hər şairin işi deyildi.Ziya Göyalp təbiricə desək :”Ağzımızın sözü anamızın ağ südü kimi pak olmalıdır” qənaəti irfan əhli üçün dürlü-dürlü nəsnələrə vəsilə olardı.
Cavid Axundovun “İnsanın” adlı divanisini ulularımızın, ucalarımızın öyüd bulağından, nəsihət çeşməsindən süzülüb gələn şəffaf su kimi içilməzmi?!
İnsan olan, əziz saxla şöhrətini insanın,
Açılmamış müəmma bil hikmətini insanın.
Fürsət keçsə sən tərəfə, məğlub etsən düşməni,
Öldürsən də gəl alçatma qeyrətini insanın.
Bir budaqda əyləşibən silkələmə yüzünü,
Ağır otur, ağır dolan, danış sözün düzünü.
Min bir hünər göstərsən də tərifləmə özünü,
Bu cahanda ellər verir qiymətini insanın.
Cavid deyər, yaxşı olan yaxşılığı tapacaq,
İnsanlığa xain olan cəzasına çatacaq.
Hara getsən əməllərin qabağına çıxacaq,
İnkar etmə nahaq yerə qismətini insanın.
Hər bir misrası 15 hecadan ibarət olan bu divanidə müəllif bütün ölçüləri qoruyub – aaba, ccc, ççça struktur quruluşundan əsla kənara çıxmayıb.
Şair Cavid Axundovun zəngin yumor hissi, bəlağətli danışığı, duzlu söhbətləri, olaylara alleqorik yanaşması da vardı.Bu anlamda alleqoriyadan istifadə edərək əlvan təmsillər, məzəli şeirlər yazmasına da sıx-sıx rast gəlirik.Naşı adamın başa keçirildiyi, arif insanın dala, yarıtmazın qabağa verildiyi cəmiyyətdə yaşadığımızı unutmasaq, şairin bu sayaq şeirlərinə də dinşək kəsilərik.Cavid əmi dostanə məclislərdə, məhrəmanə yığnaqlarda belə şeirlərini tez-tez oxuyardı.
“Mehtər” adlı şeiri bu baxımdan çox özəldir.
Və maalisəf hələ də aktualdır.
Gurultulu avazına uydular,
Ulağı ilxıya mehtər qoydular.
İlxını keçirdi o da nəzərdən,
Gözləri sataşdı ayğıra birdən.
Gördü köhlən ayğır çox ərköyündür.
Yerişdə, yürüşdə yaman yeyindir.
Kükrəyir, kişnəyir o gur səsilə,
Gəzdirir atları min həvəs ilə.
Dedi: Yox, bu ayğır eşitməz məni,
Vurub sındıracaq bir gün çənəmi.
Saxta dəlillərlə yuxarı getdi,
Ayğırın əlindən şikayət etdi.
Nəhayət ayırdı ilxıdan onu,
Bununla bitmədi işlərin sonu.
Yenə də bir qələt eylədi ulaq,
Ayğırın yerinə bir uzunqulaq
Gətirib caladı həmən ilxıya,
Heç kəsi salmadı bu hal qorxuya.
Aylar ötdü keçdi, illər dolandı,
Qış getdi, yaz gəldi, çaylar bulandı.
Birdən gördülər ki, ilxı çevrilib
Qatır sürüsünə meydan verilib.
Bu xəbər dolanıb yetişdi filə
O dedi: ulağı salmayın dilə.
Yaxşı müğənnidir, güclü səsi var,
Anqırmaq işində səriştəsi var.
Ondakı istedad batmasın gərək.
Gəlin bir münasib vəzifə verək.
Ölçdülər, biçdilər filin sözüylə,
Baxdılar ulağa onun gözüylə.
Yaratdılar müğənnilər birliyi,
Tapşırdılar ulağa müdirliyi.
Lakin o ilxıdan əsər qalmadı
Bir daha köhlən at minən olmadı.
Şeirlərində yaşamaq statusu – haqqı batilin ayağına verməmək körpüsündən keçir.O körpü Sırat kimi incə və kövrəkdir.Cavid müəllim ərzin nahaq olaylarına heç vədə biganə qalmayıb, Təbrizli-Bakılı bütöv Azərbaycan ideyalarını hələ sovet dönəmində intensiv olaraq bəyan edib.Cavid əmi millətin yanğılı, ağrılı çağlarında əndişəlınib, səsini haqq tribunasından ucaldıb.1990-cı ildə Abşeron rayonu üzrə XII çağırış Ali Sovetin deputatı seçilərkən, Demokratik Cümhuriyyətimizin ərazisinin bərpa olunmasının vacibliyini müxtəlif müsahibələrində dilə gətirib.Cavid müəllim haqqında yazdığım “Cavidanlıq qazanan Cavid Axundov” və “Əbədilik missiyası” adlı yazılarımda buna toxunduğumdan, onun üstün məziyyətlərini dübarə təkrarlamaq istəmədim və yalnız şeiriyyatının poetik cəhətlərinə nəzər saldım.Bu, Cavid ümmanından bir neçə damla götürməyə bənzər, ancaq həmin damlaların əsintilərinin ərşə bülənd olacağına, büsbütün səmaya qovzanacağına əminəm.Əminəm ki, həmin əsintilər dəmadəm Cavid əminin ruhu ilə ifçin qovuşacaq.Məncə, əşarı ilə xatırlanmaq, əşarında yaşamaq və əşarında ucalmaq elə budur!!!
27 iyun 2026,
Bakı.
Turan Uğur
AYB-nin üzvü
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
“Əsrin yazarı” fəxri medalı laureatları
Son günlər ərzində Cəlilabad ədəbi mühitinin görkəmli nümayəndəsi, Cəlilabad Rayon Ağsaqqallar Şurasının İdarə Heyətinin üzvü, Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, DGYTB Məsləhət Şurasının üzvü, Turan Xalq şairi, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları, TYB-nin Ödülü və “Turan Ödülü” laureatı, veteran pedaqoq, ədəbiyyatşünas, ustad şairimiz Zülfi Vellidağ (Zülfi Dədə) ölkənin ədəbi sahəsində xüsusi yeri və çəkisi olan “Yazarlar” ədəbi-bədii, elmi jurnalı tərəfindən “Əsrin yazarı” fəxri medalı ilə təltif edilmişdir. Həmin medal və onun xüsusi şəhadətnaməsi Ustad şairimizin 75 illik yubileyi və “Qəlbimdən gələn səslər” adlı şeirlər kitabının təqdimat mərasimində ona təqdim edilmişdir.
“Həməşəra” mətbu orqanı olaraq ədəbi mühitimizin fəxarətli və görkəmli nümayəndəsi, əzizimiz və dəyərli dədəmiz Ustad Zülfi müəllimi ürəkdən təbrik edir, eyni halda əziz ustadımızı belə bir fəxri medala layiq görmüş “Yazarlar” Jurnalının baş redaktoru, çağdaş Azərbaycan ədəbi mühitinin tanınmış və fədakar nümayəndəsi, AVMVİB-nin, AJB və AYB-nin üzvü, “Qızıl Qələm” Media Mükafatı, “Həməşəra” Fəxri Diplomu, “Turan Ödülü” və TYB-nin “Hüseyn Cavid” Ödülü laureatı, Prezident təqaüdçüsü, tanınmış nasir, şair və publisist, dəyərlimiz Zaur Ustac müəllimə səmimi minnətdarlığımızı bildirir, Ulu Tanrıdan onların hər birinə uzun, sağlam və mənalı-məsud ömür, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzulayırıq!
۞ Odlar Yurdu, Azərbaycan Respublikası, Cəlilabad şəhəri, “Heydər Əliyev Mərkəzi”, 26.06.2026
İlqar İsmayılzadə
26.06.2026
© Müəllif hüquqları qorunur! Foto və mətndən istifadə etdikdə istinad mütləqdir!
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
ERKAKLAR KUNI MUBORAK BO‘LSIN!
Siz uyimning ustuni, shohi bo‘lasiz,
Qalbingiz shukrona, baxtga to‘lsin.
Ezgu tilak ila sizni qutlayman,
Erkaklar kuni muborak bo‘lsin!
Biringiz qo‘riqlaysiz yurt tuprog‘ini,
Boshingizga baxt qushlari qo‘nsin.
Allohim asrasin sizni hamisha,
Erkaklar kuni muborak bo‘lsin!
Quvonch ila o‘tsin har bir oningiz,
Armon gullari kurtakda so‘lsin.
Siz biz uchun aziz, buyuk insonsiz,
Erkaklar kuni muborak bo‘lsin!
Mardligingiz doim elga ibratdir,
Nomingiz ezgulik bilan yod bo‘lsin.
Baxt, omad hamisha yor bo‘lib yursin,
Erkaklar kuni muborak bo‘lsin!
SEVGIM
Sevgim ummon kabi cheksiz va teran,
Siz bilan har onlar menga go’zal dam.
Qalbimning eng nozik, eng pok tuyg’usi,
Faqat sizga atalgan mehr hissi ham.
Yomg’ir yog’sa birga, quyosh kulsa ham,
Siz yonimda bo’lsangiz, baxtli olamim.
Masofalar bizni ayrolmas aslo,
Sevgi madhiyasin kuylar qalamim. .
Umrimning har kuni siz bilan go’zal,
Ko’zlaringiz menga eng yorqin manzil.
Sizni sevish men uchun eng ulug’ baxtdir,
Bu sevgim so’nmaydi, abad ishq, ko‘ngil.
QAROR
Endi ortga chorlamas hech qanday ovoz,
Qalbimni aldolmas soxta sog‘inchlar.
Men tanlagan yo‘l — bu juda qat’iy,
Ortga qaytmaslikka aytdim qasamlar.
Ko‘nglimni asrayman endi o‘zimdan,
Hech kimga bermayman oson ishonchni.
Yuragim saboq oldi o‘tmish izdan,
Endi tanlay olaman to‘g‘ri yo‘l, rostni.
Qaytish — zaiflikmas, ehtimol sinov,
Lekin men bu yo‘lni ortda qoldirdim.
Ko‘zim ochilgandir yuzaki izhor,
Men o‘zimni qayta boshdan kashf qildim.
Shunday yashayman men, ortga boqmay,
Har qadamim endi ongli va hushyor.
Qaytmayman — bu faqat so‘z emas, biling,
Bu mening qalbimda bitilgan qaror.
SEVARKANSIZDA
Agar birov so‘z qotsa menga,
Gapirmasin deysizda senga,
Arzimas deb ular bir so‘mga,
Sezdim meni sevarkansizda.
Agar meni o‘grisa jonim,
So‘z demoqqa bo‘lmasa holim,
Tushunasiz tezda imkonim,
Sezdim meni sevarkansizda.
Chiqmay qolsa sassiz ovozim,
Oshib kettsa haddidan nozim,
To‘ldirasiz to‘lmagan ozim,
Sezdim meni sevarkansizda.
Qayrilsa gar umid qanotim,
Yurishmasa bir kun omadim,
O‘ylanasiz meni o‘ylab jim,
Sezdim meni sevarkansizda.
Baxt qushim deb faxirlanasiz,
Dushmanimdan qahirlana siz,
Goh meni deb jabrlanasiz,
Sezdim meni sevarkansizda.
Qizg‘onasiz o‘zgadan ko‘zim,
Deysiz meni oftobim yuzim,
Yana deysiz so‘nmas yulduzim,
Sezdim meni sevarkansizda.
G‘ururlanib deysiz shoiram,
Yo‘latmayman deysiz senga g‘am,
Arazlasam deysiz ho‘p erkam,
Sezdim meni sevarkansizda.
SEVGAN YORIM SEVIB QOLAMAN
Yangi yilga tilagim bisyor,
Dilingizga quvonch solaman.
Sevgi menga õyinchoq emas,
Sevgan yorim sevib qolaman.
Almashtirish hayolga kelmas,
Yurak yorin õzgaga bermas,
Sizga aytsam niyatim sirmas,
Sevgan yorim sevib qolaman.
Tolib qolsam gohida õylab,
Kiirib kelgan qalbimga bõylab,
Ishqin tutgan menga ataylab,
Sevgan yorim sevib qolaman.
Injiqligim kõtarar tinmay,
Ayrolikka kõnikmay kõnmay,
Umidlarim bõy chõzar sinmay,
Sevgan yorim sevib qolaman.
Nima desa desin gapchilar,
Parvoyimga kelmaydi ular,
Baxtginamdan armonlar qular,
Sevgan yorim sevib qolaman.
SIZGA QO‘YDIM BILMAY SEZDIRIB
Men toshmanda shunaqa dilgir,
Yurak qalbni poralagan qiz.
Balki mening haq yo‘lim sabab,
Bu yuragim bo‘lib qolgan muz.
Turfa taklif, turli ishq xati,
Yurakkinam qo‘ydi bezdirib.
Bugun kuchli bu qiz hislarin,
Sizga qo‘ydi bilmay sezdirib.
Men ham inson seva olaman,
Gar vafomga bo‘lsa munosib.
Faqat menga sadoqat qilsin,
Yuray baxtdan masrur dil yozib.
MUHABBATGA ISHONMOQ QIYIN
Jonsiz tirik jonsizman qara,
Yurak bag‘rim ketmoqda nurab.
Armonlarga tashlading meni,
Afsuslarga borayapman qulab.
Toqatimni sinading tinmay,
Erkalikmas budir qastlashmoq.
Xiyonatni ko‘chasin kezding,
Bu emasdir ishqda axtlashmoq.
Kimni ayblay ayt kimda xato,
Qiyin qara buni tan olmoq.
Barcha boyni ko‘nglini olib ham,
Tashlabsana qalbimga qarmoq.
Tuban bording bunchalar nega?
Sengamidi pok sevgim o‘yin.
Endi qalbda ishonch qolmadi,
Muhabbatga ishonmoq qiyin.
ISHQ
Qaro ko‘zlar sendan olsin qasd,
Senga ular bo‘lmayin shaydo.
Dunyoyingni etsin ishq obod,
Bo‘lsin dilda muhabbat paydo.
Ko‘zlaringda sirli bir olam,
Unda yashar orzu va armon.
Bir nigohing yetar yurakka,
Uyg‘otadi ming xil hayajon.
So‘zlaringda mehrning isi,
Dilni o‘rab oladi asta.
Seni ko‘rsam, qalbim titraydi,
Go‘yo bahor kirar yurakka.
O, ishqingdan yonsin bu qalbim,
Ammo bu dard — shirin bir tuyg‘u.
Sen bor joyda nur bor, hayot bor,
Sen hayotga eng go‘zal urg‘u.
Mayli, ishqim sir bo‘lib qolsin,
Dilda yashar eng pok bir hisdek.
Sen baxtiyor bo‘lgin har doim,
Shu tilak bor qalbimda birdek.
Bir kun balki yo‘llar tutashar,
Taqdir bizni yaqin etar jim.
Yoki qolur sevgi sukutda,
Shovqinini sezmasdan hech kim.
HAYOT
Tonglarimda umid uyg‘onar,
Har nafasi mehrga to‘lib.
Dil tubimda orzu jo‘sh urar,
Har lahzada toleyim kulib.
Yo‘llarimda uchrar sinovlar,
Lekin ortga qaytmas yuragim.
Sevgi bilan oshib dovonlar,
Ushaladi mening tilagim.
Qalbim endi qo‘rqmas zulmatdan,
Chunki unda yonar bir chiroq.
Ishq yo‘lida topdim hikmatni,
Hayot — menga eng go‘zal saboq.
UNUTIB YUBORMA MUHABBATIMNI
Ko‘nglimda bahorlar yashaydi omon,
Orzular gullaydi bu ishqli eʼlon,
Yuragim bog‘ bo‘ldi qara shu zamon,
Unutib yuborma muhabbatimni.
Ko‘zlarim yo‘lingga termular har on,
Ismingni takrorlar yurak sen tomon,
Sog‘inchlar ichimda yonar bepoyon,
Unutib yuborma muhabbatimni.
Ko‘ksimda izlaring qolgan bir makon,
Har zarbda seni deb urar begumon,
Xotiram sahnida sen bir qahramon,
Unutib yuborma muhabbatimni.
Yuragimda bitik eng sof bir kitob,
Har sahifa senga aytar bir javob,
Sevib yashamoq ham eng oliy savob,
Unutib yuborma muhabbatimni.
Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, TYB-nin “Tomris Ödülü” laureatı, bədii qiraətçi, yazıçı-şair
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında